Опера жанры: Интермеццоның музыкалық мағынасы

Кіріспе

Опера жанры – музыкалық термин.

Музыкада интермеццо (,/ɪ//n//t//ər/'/m//ɛ//t//s//oʊ/, , көпше түрі: интермеццо), ең жалпы мағынасында, басқа музыкалық немесе сахналық бөлімдердің арасына орналасатын шығарма, мысалы, пьесаның әрекеттері немесе ірі музыкалық туындының бөлімдері. Музыка тарихында бұл терминнің әртүрлі қолданыстары болған, олардың барлығы екі негізгі санатқа бөлінеді: опералық интермеццо және аспаптық интермеццо.

Қайта өрлеу дәуірі

Қайта өрлеу дәуіріндегі интермедзо интермедио деп те аталатын. Бұл музыкамен қоса драматикалық қойылым сияқты, итальяндық сарайлардағы мерекелерде, әсіресе үйлену тойларында пьеса акттары арасында орындалатын маскарад. 16 ғасырдың соңына қарай интермедзо ең әсем драматикалық өнер түріне айналып, операның маңызды алғы күші болды. Ең танымал мысалдары 1539, 1565 және 1589 жылдары Медичи үйлену тойлары үшін жасалған. Барокко Испаниясындағы эквивалентті энтремес немесе пасо – пьесаның күндері (актілері) арасында музыка мен бимен аяқталатын бір актілі комедиялық сахна болды.

Опералық интермеццо

18 ғасырда интермеццо – опера сериясының актілері мен көріністері арасына енгізілген комедиялық опералық аралық. Бұл интермеццолар өздері маңызды және толыққанды туындылар болуы мүмкін, бірақ оларды қоршап тұрған опера сериясынан қысқарақ болатын. Әдетте олар комедиялық демалыс пен айналасындағы ірі операның мәнеріне қарама-қарсы драматикалық контрастты қамтамасыз ететін, сондай-ақ операдан немесе комедия дель артеден белгілі бір кейіпкерлерді пайдаланатын. Осы тұрғыдан алғанда, олар Ренессанс кезеңінің интермеццосына керісінше болды, ол әдетте басты комедиялық пьесаға қарама-қарсы мифологиялық немесе пасторальдық тақырыпты ұсынды. Көбінесе олар пародиялық сипатта болып, қабақтандырушы комедия, маскировка, диалект және әзіл-қалжыңмен ерекшеленді. Осы кезеңдегі ең танымал интермеццо – Перголезидің «La serva padrona» операсы, ол Перголезидің қайтысынан кейін «Буффондардың дауы» дауын бастаған опера буффасы еді. Кейде интермеццо репертуары опера сериясының өзінен де жылдам тарады; әншілер көбінесе танымал болды, комедиялық эффекттер сұранысқа ие болды және интермеццоны жасау мен қою салыстырмалы түрде оңай болды. 1730 жылдары бұл стиль Еуропаға тарады, ал кейбір қалалар – мысалы, Мәскеу – опера сериясы қойылмас бұрын интермеццоларды орындайтын труппалардың сапарлары мен қойылымдарын тіркеді. Интермеде (интермеццоның француз тіліндегі баламасы) 18 ғасырдың ортасында Парижде операға ең маңызды сыртқы ықпал етті және Францияда операның жаңа репертуарын құруға көмектесті (opéra comique қараңыз). Бұл сөз Рихард Штраустың екі актілі операсының атауы ретінде (біраз ирониямен) қолданылды, «Интермеццо» (1924), оның көлемі дәстүрлі интермеццодан әлдеқайда асып түседі. Веризм кезеңінің операларынан шыққан ең танымал интермеццолардың көптегені: Масканьидің «Cavalleria rusticana» және «L'amico Fritz», Леонкаваллоның «Pagliacci», Пуччинидің «Manon Lescaut» және «Suor Angelica», Джорданоның «Fedora», Чилеаның «Adriana Lecouvreur» және әсіресе Массенедің «Thais» операсынан шыққан, «Медитация» деп белгілі болған интермеццо.

The intermezzo, in the 18th century, was a comic operatic interlude inserted between acts or scenes of an opera seria. These intermezzi could be substantial and complete works themselves, though they were shorter than the opera seria which enclosed them; typically they provided comic relief and dramatic contrast to the tone of the bigger opera around them, and often they used one or more of the stock characters from the opera or from the commedia dell'arte. In this they were the reverse of the Renaissance intermezzo, which usually had a mythological or pastoral subject as a contrast to a main comic play. Often they were of a burlesque nature, and characterized by slapstick comedy, disguises, dialect, and ribaldry. The most famous of all intermezzi from the period is Pergolesi's La serva padrona, which was an opera buffa that after the death of Pergolesi kicked off the Querelle des Bouffons. In some cases the intermezzo repertory spread more quickly than did the opera seria itself; the singers were often renowned, the comic effects were popular, and intermezzi were relatively easy to produce and stage. In the 1730s the style spread around Europe, and some cities—for example Moscow—recorded visits and performances by troupes performing intermezzi years before any actual opera seria were done. The intermède (the French equivalent of the intermezzo) was the single most important outside operatic influence in Paris in the mid 18th century, and helped create an entire new repertory of opera in France (see opéra comique). The word was used (with a hint of irony) as the title of Richard Strauss's two act opera, Intermezzo (1924), the scale of which far exceeds the intermezzo of tradition. Many of the most celebrated intermezzi are from operas of the verismo period: Mascagni's Cavalleria rusticana and L'amico Fritz, Leoncavallo's Pagliacci, Puccini's Manon Lescaut and Suor Angelica, Giordano's Fedora, Cilea's Adriana Lecouvreur, and especially that from Massenet's Thais, which became known as the Méditation.

Инструментальдық интермедзо

XIX ғасырда интермедзо басқа мағынаға ие болды: үлкен шығармадағы екі бөлімнің арасындағы аспаптық туынды немесе өздігінен тұра алатын мінездемелік пьеса. Бұл интермедзолар стиль және функция жағынан әртүрлі: Мендельсонның «Жазғы түні түсі» қосымша музыкасында интермедзо Шекспирдің пьесасындағы оқиғалардың музыкалық байланыс құралы ретінде қызмет етеді; Мендельсон мен Брамстың камералық музыкасында интермедзолар – әдетте шкерцо деп аталатын ішкі бөлімдердің атауы; ал Брамстың фортепианоға арналған интермедзолары, оның соңғы туындыларының бірі, ешбір нәрсені байланыстыруға арналмаған тәуелсіз мінездемелік пьесалар жиынтығы. Стильдік тұрғыдан, XIX ғасырдың интермедзолары көбінесе лирикалық және мелодиялық болады, әсіресе үлкен шығармалардағы екі жақтағы бөлімдермен салыстырғанда. Брамстың фортепианоға арналған интермедзолары ерекше эмоционалдық диапазонымен көзге түседі және XIX ғасырда жазылған ең үздік мінездемелік пьесалардың бірі саналады. Опера композиторлары кейде опера актілері арасындағы байланыс үшін аспаптық интермедзолар жазды. Осы мағынада интермедзо энтрактке ұқсас. Осы типтегі интермедзоның ең танымал мысалы – Масканьидің «Кавальерия рустикана» операсынан алынған интермедзо. Пуччини «Манон Леско» және «Мадам Баттерфляй» опералары үшін де интермедзолар жазды, ал Вольф-Феррари, Делиус және басқалар да осы жанрда туындылар жасады. Сондай-ақ, пьесаларға арналған қосымша музыка көбінесе бірнеше интермедзодан тұратын. Шуберттің «Розамунде» музыкасы, сондай-ақ Григтің «Пир Гинт» шығармаларында да тиісті пьесаларға арналған бірнеше интермедзо бар. Шуман фортепианоны қатыстыратын бірнеше шығармаларында интермедзоларды біріктірді, соның ішінде фортепиано концерті Op. 54, «Карнавал» Op. 9 және интермедзо Op. 4. XX ғасырда бұл термин кейде қолданылды. Шостакович өзінің қараңғы «Струнный квартет» №15-тің бір бөлімін «интермедзо» деп атады; ал Барток өзінің оркестрге арналған концертінің төртінші бөлімінде (бес бөлімнен) осы терминді пайдаланды.