Кіріспе

Британдық ғылыми фантастикалық телесериал "Space Patrol" – 1962 жылы түсірілген, ал 1963 жылдың сәуір айының басынан бастап көрсетілген британдық ғылыми фантастикалық телесериал. Оны Роберта Ли ABC Weekend TV компаниясымен бірлесіп жазған және өндірген.

Қорытынды

Сериалда Дик Восбург, Ронни Стивенс, Либби Моррис, Мюррей Каш және Исанн Черчманның дауыстық өнері бар, ол 39 жарты сағаттық эпизодтан тұрады. Бұл сериал АҚШ-та Planet Patrol деген атаумен де белгілі, себебі 1950 жылдардағы сол аттас американдық тікелей эфирлік сериалмен шатастырмау үшін. Сериалда қолданылған қуыршақтар Джерри Андерсонның Супермарионация техникасының кейбір элементтерін қамтиды – әсіресе олардың аузы диалогпен синхронды түрде қозғалады; Ли бұрын Андерсонмен «The Adventures of Twizzle» сериалында және «Torchy the Battery Boy» сериалының бірінші маусымында жұмыс істеген, бірақ Андерсон Лимен байланысы аяқталғаннан кейін ғана Супермарионацияны дамытқан. Сериал 2100 жылы өтеді, сол кезде Жер, Марс және Венерадағы жергілікті және тәуелсіз өркениеттер Біріккен Галактикалық Ұйымды (БҒҰ) құру үшін біріккен. Space Patrol – БҒҰ-ның әскери бөлімі, және сериал осы планетаралық күштің іс-қимылдарын, батыр, сақалды капитан Ларри Дарт басқаратын шағын бөлімнің миссияларын көрсетеді. Оның экипажындағы гуманоидтар Венерадан келген Слим эльфі және Қызыл планетадан, Марстан келген, ірі денелі, шұжыққа құмар Хаскиден тұрады. Бұл екі адамның жетілмеген славяндық акценттері мен алты бұрышты жұлдызды кеуде белгілері ағылшын сериалының авторының еврей-орыс тегіне жасалған ишара болуы мүмкін. Олар әдетте екі планетаралық ғарыш кемесін пайдаланады: Галасфера 347 және Галасфера 024. Жерде техникалық қолдауды оның қызы Кассиопея «Пап» деп атайтын, өзінің үнемі наразылығына түсетін, ақылды және тапқыр ирланд профессоры Алоизиус О’Брайен О’Рурк Хаггарти көрсетеді. Хаггартидің сөйлейтін үй жануары – Марстың «папугасы» (Gabblerdictum құсы), «Нептун құлдары» эпизодында сөйлеуге үйретілген, кейде экипажға ілесіп жүреді. Олардың бәрін қатаң бақылауда ұстайтын полковник Рейберн және оның өте тиімді Венералық хатшысы Марла, екеуі де Жерде орналасқан. Шоу оны жасаған мәдениет пен дәуірге тән жыныстық ролдерді көрсеткенімен, сары және ақылды Марла жиі «Венерада ақымақ сарылар жоқ» деп нақты айтатын. Шындығында, сериалды британдық әйел продюсер Роберта Ли жазған, ол Ұлыбританияда өз кинокомпаниясы бар алғашқы әйел продюсер болды. Сериал шетелде сатылып, АҚШ, Канада және Австралияда көрсетілді, және өте төмен бюджетке қарамастан – кейде байланыс құрылғысы іске қосылғанға дейін қуыршақтың көлеңкесі «теледидар экранынан» көрінетін – шоу көптеген аймақтарда (оның ішінде Нью-Йорк қаласында) жас көрермендер арасында үлкен сұранысқа ие болды және көптеген жанкүйерлерді жинады. Babylon 5 сериалын жасаған Дж. Майкл Страчински бала кезінде осы шоуды ең ұнатқанын айтты.

Ғылым

Джерри Андерсонның Fireball XL5 ғарыш кемесі басқа жұлдыздардағы планеталарға жарық жылдарын, миллиондаған шақырымдай қашықтықта саяхаттаса, Space Patrol көбірек нақтылыққа ұмтылды. Галасфера экипажының мұздатқыш камераға кіріп, сапарға дайындалуы арқасында бұл мүмкін болды. Содан кейін робот жұмыс істейді (оның әрбір қозғалысы қуыршақтан гөрі 2000 фунт стерлинг тұрады). Төтенше жағдайда оларды ояту үшін жарықтан жылдам сәуле қолданылуы мүмкін. "Галактика" термині дәл емес болғанымен, серияда Күн жүйесін білдіретін тұрақты атау ретінде қолданылды, сондықтан "Галактикалық Бақылау" жергілікті планеталарды ғана қадағалап, ал "басқа галактикалар" жақын жұлдыз жүйелерін білдірді. Басқа планеталарда олар шеберлермен сөйлесу үшін аудармашыларды (мысалы, Плутон үшін "P" пернесін басу арқылы) пайдаланды. Сол кездегі кейбір ғалымдар Венера, Марс және басқа планеталарда өмір болу мүмкіндігін де қарастырды. Көптеген телешоулардың ерекшелігі ретінде, аудармашылар жаңа тілдерді бірден үйренбеді; оларды пайдалану үшін Жерде бағдарламалау қажет болды, бұл шетел тілінің жазбаларын талап ететін ұзақ процесс. Қауіпті атмосферада өмірді қамтамасыз ету үшін "Mo lung" ("Mobile Lung" сөзінің қысқартылған түрі) – герметикалық, цилиндрлі, мөлдір шлем қолданылды, ал экипаж көбінесе "Hover Jets" немесе сирек кездесетін "Ion Gun" көлігімен жүретін. Нептун атомдық жылуға ие екені айтылды, бірақ планеталардың ешқайсысы шын мәнінде суық болған жоқ, мысалы, Дарт Плутон бетінде ("Құмға көмілген ғарыш кемесінде") ешқандай қосымша қорғаныссыз, -230°C температурада жүрді. Галасфера "мезондық қуатты" пайдаланып сағатына 800 000 миль жылдамдыққа жете алатын. "Сөйлейтін қоңырау" эпизодында олар "Жылдамдық күшейткішті" пайдаланды, бұл қауіпті болғанымен, сағатына бір миллион миль жылдамдықпен ұзақ уақыт саяхаттауға мүмкіндік берді. Мезондық энергияны атмосферада пайдалану қауіпті. Қозғалтқыш гамма және "Йобба" сәулелерін де қолданды. Галасферада жау зымырандарынан қорғайтын күштік өріс болды, сонымен қатар, мыңдаған жылдар бұрынғы, үлкен психикалық күшке ие және жұмысты жек көретін жаман нептуниандардың сананы бақылауынан да қорғайтын. Галасфера Плутоннан алынған плутониттен жасалған, және "Адам балығы" эпизодында сияқты, бірнеше рет су астында да саяхаттады. Плутон олардың әдеттегі ең алыс саяхаты болды, бірақ апаттан кейін олар одан да алыс, өздігінен жылынатын жаңа планетаға барды, онда Галасфераны ойыншық ретінде қарастыратын алыптар тұрды. Бір кезде Альфа Центаврадан келген шебер оларға келіп, Галасфераның жарықтан жылдам саяхаттауына мүмкіндік беретін құрылғыны орнатты (сол сәтте ол жоғалып кетті). Олар 25 триллион миль қашықтықта саяхаттады, содан кейін Жерге оралды, Галасфера 347 мұндай саяхаттың салдарынан құлап, олар оны тастағандай күйде қалды. "Жарық планетасында" Дарт пен Слим Сириус планетасын (8,7 жарық жылы қашықтықта) айналып өтетін планетаға бірнеше сағат ішінде жеткізілді. Бұл жылдам саяхат қажет болды, өйткені оларды алып кеткен "жарық иелері" ауадан уланатын, сондықтан екеуіне өздерінің қорларын пайдалануға тура келді. "Сатурн сақиналарында" және басқа эпизодтардың азында экипаж Галасфера 347 емес, Галасфера 024-ті пайдаланды. Galasphere 024 туралы сілтемелер көбінесе "Юпитер батпақтары" пилоттық эпизодынан алынған кадрларды қайта пайдаланудан туындаған сабақтастық қателер. Галасфера ұшу бағдарламасының кезеңінде 024 деп аталғанымен, кейінірек сол эпизодта 347 деп аталды.

Өндіріс

Сериал Лондонның Стоук-Ньюингтон және Харлсден қалаларындағы қайта жаңартылған шіркеу ғимараттарында түсірілді. Өндіріс 26 және 13 эпизодтан тұратын екі блокқа бөлініп аяқталды, олар бірінші сезон деп есептеледі. Соңғы 13 эпизодта жаңартылған қуыршақтар мен декорациялар қолданылды және соңғы титрлерде 1962 жылғы Wonderama Productions авторлық құқығы көрсетілген (алғашқы 26 эпизодта экранда авторлық құқық туралы ешқандай ақпарат болмады). Сериалдағы әртүрлі қуыршақтар кейін Роберта Лидің өндірістерінде, соның ішінде Wonderboy and Tiger және Send for Dithers фильмдерінде қайта пайдаланылды. Бұл түсті фильмдер Габблердиктумның жарық қызғылт түсті болғанын көрсетеді. 1966 жылғы TV Comic Annual журналының екі бетінен басқа, сериалдан түсті фотосуреттер сақталған жоқ. Бұл суреттер қуыршақтардың монохромды форма кигенін көрсетеді, бірақ көптеген комикстер мен кітаптардағы иллюстрацияларда олар қызыл және күміс түсті болып бейнеленген. Слимнің сериалдағы қараңғырақ терісі Венера және Марс планеталарының қуыршақтары осы эпизодтар үшін «дұрыс» тері түсіне қайта боялғанын көрсетеді, бірақ екінші сезонның түсті кадрларының ешқайсысы сақталған жоқ. Ли бұрын Джерри Андерсонмен балалар қуыршақ театры саласында жұмыс істеген, ал Space Patrol мен Андерсонның Fireball XL5 фильмдерінің арасында белгілі бір ұқсастықтар бар, бірақ Space Patrol төмен бюджетпен жасалған. Андерсонның AP Films компаниясындағы бұрынғы серіктесі Артюр Провис түсірілім жұмысына жауапты болды. Көп жылдар бойы эпизодтардың көпшілігі жойылған деп есептелді, бірақ Роберта Лидің үйінің гаражынан 16 мм пленкалардың толық жиынтығы табылатынша. Сызаттар мен түйіршіктерге қарамастан, олар коммерциялық шығарылымға, бастапқыда VHS кассеталарында, кейін DVD-де шығаруға жеткілікті тарихи маңызға ие болды. Түпнұсқа 35 мм пленкадан екі эпизод сақталған, және олар кейін Blu-ray Disc форматында қолжетімді болды.

Серияның стилі

Герри Андерсонның туындыларымен салыстырғанда (және көбінесе шатастырылатын) (дауысты синхрондаушы қуыршақтарды ұқсас қолдануына байланысты), Space Patrol өзінің кейбір шығармашылық шешімдерімен ерекшеленеді. Мұнда тек авангардтық музыка ғана қолданылады, ал негігі тақымын Роберта Ли өзі жергілікті сатып алған электрондық құралдарды пайдаланып жасады, көмекшісінен қандай да бір қызықты дыбыс шығаратын нәрселерді сұрап. Ф. С. Джадд серияның барлық электрондық музыкасын жасауға жауапты болды; ол британдық электрондық эксперименттердің ерте жасаушысы, әуесқой радио сарапшысы, схема дизайнымен айналысушы, автор және 1950-1990 жылдар аралығында көптеген сымсыз және электроника туралы журналдарға материалдар жазған. Сонымен қатар, Space Patrol үшін қолданылған қуыршақтар Fireball XL5-тегі қуыршақтарға қарағанда көбірек реалистік көрінеді және мультфильм сияқты емес; салыстырмалы реализм тұрғысынан қарағанда, Space Patrol қуыршақтары Thunderbirds және Captain Scarlet and the Mysterons қуыршақтарының арасында орналасады. Роботтардың екі түрі болды, бірақ қалың денелі роботтар көбірек қолданылды. Финалдық титрлерде әрқашан болашақтың алып қалаларының панорамалық көрінісі көрсетілетін, онда музыка болмайтын; тек үлкен өнеркәсіптік машиналардың гулы, алып насос немесе бу машинасының ырғақты соққысы естілетін. Лондонның GPO мұнарасының макетін басқа футуристикалық ғимараттардың арасында көруге болады; бұл серия түсірілген кезде GPO мұнарасы құрылыстың басында болатын. Венера планетасының еркек персонаждары (мысалы, Слим) айқын андрогин ерекшеліктеріне ие болды (көптеген қарапайым және күшті марсиандардан өзгеше).

Эпизодтар

Бір маусымда 39 эпизод бар.

Бірінші серия

"Юпитер батпақтары" – Капитан Дарт пен оның экипажы Юпитердегі ғылыми базамен байланыс үзілуін зерттеуге жіберіледі және жергілікті Луми жаратылыстарын жылу сақтайтын терілері үшін өлтіретін марсиандық тері аулаушыларымен кездеседі. (DVD Диск 1)
"Айналаңдап жүрген астероид" – Ғарыш патрулі экипажы кометалық соқтығыстан орбитасынан ауытқыған және тікелей Марстың астанасы Вотанға қарай бара жатқан астероидті жою үшін қауіпті миссияны қабылдайды. Көптеген адамдар осы оқиғаның Брюс Уиллис фильмі Армагеддонмен ерекше ұқсастығын байқады. (Диск 1)
"Қараңғы планета" – Профессор Хаггерти мен оның қызы Кассиопея Ураннан өздігінен ойланатын өсімдік үлгісінен таңғалады! Урандағы 20 адамнан тұратын зерттеу тобының жоғалуынан кейін, полковник Рейберн ғарыш патрулі экипажына өсімдіктің үлкен нұсқаларын табуға жібереді, онда олар өсімдіктің ересек үлгілерінің достықтан алыс екенін біледі. (DVD Диск 1)
"Нептун құлдары" – Галасфера экипажы Нептунға жақын жерде жоғалған Плутонға отарлаушыларды жіберген ғарыш кемесінің құпиясын шешуге жіберіледі. Нептунға жақындағанда Дарт, Слим және Хаски Нептунның үстем әміршісі Тайроның гипноздық әсеріне ұшырайды, ол өз күшін Жер колонияларын құл ретінде тұтқындауға қолданады. (Диск 1)
"Меркурий оттары" – Профессор Хаггертидің құмырсқалар тілін аударатын құрылғысы жылу толқынын радио толқынына айналдырады. Марла бұл Меркурийден Плутондағы колонияға жылу берудің жолын қамтамасыз етуі мүмкін екенін түсінеді, мұнда планета орбитасының Күннен ең алыс нүктесіне жақындаған сайын мұздау жағдайлары нашарлайды. (DVD Диск 3)
"Кішірейіп бара жатқан ғарышкер" – Галасфера экипажы Паллас астероидіндегі сонарлық сәуле таратушыны жөндеуге жіберілгенде, Хаски қолын тасқа кескеннен кейін құпия қысқарған ауруға ұшырайды. Профессор Хаггерти оны жансыздандыру режиміне түсіріп, ем табуға тырысады. (DVD Диск 1)
"Робот революциясы" – Атлантика теңіз фермасындағы су асты жарылысы робот жұмысшыларына зақым келтіргенде, ғарыш штабын қаланы басқаруға бел буған машиналар басып алады. (Диск 2)
"Өлім бұлты" – Металл бөлшектерінен тұратын бұлт жерді қараңғылыққа батырады. Нептундықтар көшбасшысы Тайроның жұмысы, егер Рейберн нептуниандықтар үшін жұмыс істеуге құлдарды жіберуге келіспесе, ол Жерді мұздатумен қорқытады. (DVD Диск 4)
"Сатурн сақиналары" – Сатурнды бақылап, Дарт пен оның командасы Галасфераға көлеңке түсірген метеорды байқайды. Бұл Сатурнның ғарыш кемесі екенін білген соң, Дарт байланысқа түсіп, Сатурн тіліндегі таспаны кодтау үшін Жерге әкеледі. Ақыры планетамен байланыс орнатылғанда, Дарт санатсызда Сатурнды қасарыстырып, олардың қасиетті ағашының жапырақтарын жинап алғаны анықталады. (Диск 2)
"Венера вулкандары" – Вирус Венераның кейбір аймақтарын сал болып қалды. Рейберн Слимнің ағасы Галлияның параличке әкелетін ұнтақты ауаға жіберіп, билікті басып алуды жоспарлап отырғанын біледі. Слим Венераға тергеу үшін жіберіледі, бірақ ол өзінің адалдықты өзгерткенін және ағасына аналық кемеге оралуға көмектесетінін хабарлау үшін ғарыш штабымен байланысады. (DVD Диск 4)
"Айдағы құпия" – Айдағы базадан Берридж, егер Рейберн оған алтынға толы жүк кемесін жіберуге келіспесе, ғарыш штабын лазер сәулесімен жоюмен қорқытады. Дарт Ай станциясы 1-ге зерттеу үшін жіберіледі және жасанды кратерді табады. (Диск 2)
"Сатурнның ғажайып ағашы" – Бір саңырауқұлақ егінді үрейлендіретін жылдамдықпен жойып жатыр. Профессор Хаггарти кездейсоқ Реберннің үстелінде Сатурнның қасиетті ағашының кесіндісін тауып, саңырауқұлақты жояды және Дарт қосымша заттарды алу үшін Сатурнға жіберіледі. Алайда олардың жоспарын бір адал емес техник естіп қалған. (DVD Диск 4)
"Жалғаншылар" – Полковник Рейберн кенеттен жалған валютаның көптеп келуіне ошарады, ал Дарт пен оның экипажы Марстағы өсімдіктерді өлтіретін ауру сияқты нәрсені зерттеуді өз мойнына алады. Дарт пен Хаски жалғанның көзіне тап болады (DVD Диск 1)
"Ой планетасы" – Тайро UGO-ға қосылу үшін Жерге келді, бірақ Марланы көргенде алаңдады. Гипноздық күшін пайдаланып, Тайро Марламен Нептунға оралады, онда ол оны өзінің ханшайымы етеді. Дарт оларды сиқырды бұзудың жолын табу үшін қадағалайды. (DVD Диск 4)
"Титанның жарқыраған жұмыртқалары" – Хаскидің Сатурнның Титан айларында жарық беретін жұмыртқаны табуы Марстың энергия дағдарысына шешім бола алады. Дарт пен оның командасы жұмыртқа жинау миссиясында болған кезде Слим құлап, оның ауа желісін зақымдады. Құтқаруды күтіп тұрған кезде ол таңғажайып ыңғырауды естиді (DVD Диск 2)
"Жұрақ планетасы" – Дарт пен Слим Люмен планетасына шақырылады. Олар келген кезде Дарттың оттегі баллоны тесіледі. Жер бетіндегі жалғыз оттегі "өлім үңгіріндегі" көпіршік өсімдіктерінен келеді. Дарт пен Слим таң атқанға дейін өсімдіктерді табуы керек, әйтпесе Күннің ыстығында қайнап кетеді. (DVD Диск 4)
"Уақыт тоқтап тұр" – Ұрланған өнер туындылары ғарышқа тасымалданып жатыр. Рейберн Венералық миллионер Тараның ұрлықтың артында болуын күдіктенеді, бірақ оның сарайы тым жақсы күзетілген. Профессор Хаггерти киюшінің реакция уақытын алпыс есе желдендіретін сағатты ойлап табады, бұл Дартқа ешкім байқамай сарайға кіруге мүмкіндік береді. (DVD Диск 3)
"Хаски көрінбейді" – Дарт Марсқа Аба құсының жұмыртқасын табу үшін, "қалқып жүру" ауруын емдеуге көмектесу үшін жіберілгенде, ол профессор Зеллерге жүгінеді, ол өзінің жаңа жұлдыз өлшеу аппаратының заттарды жоқ қылуға қабілетті екенін жариялайды. (DVD Диск 2)
"Юпитердегі жүретін көл" – Ғалымдар доктор Браун мен доктор Смит Юпитер көлінен алынған судың жансыз заттарды өздігінен қозғалғандай қозғалуға мүмкіндік беретінін жариялайды. Дарт құбылысты көру үшін келеді және өкінішке орай, суыт киімі Юпитер суымен қуаттанған доктор Браунның ізін қуалайды. (DVD Диск 2)
"Жаңа планета" – Галасфера 347 терең ғарышта. Комета кемеге соқтығысқаннан кейін Дарт пен оның экипажы Плутон орбитасының сыртында жаңа планетаны ашады. Тығыз орманға қонғаннан кейін Дарт пен Слим планетаның алып тұрғындарының бірімен кездеседі. (DVD Диск 3)
"Адам балығы" – Венераның Магда мұхитындағы Тула балықтары өте жылдам эволюциялап, балық аулаушыларға шабуыл жасайды. Галасфера экипажы көмектесу үшін жіберіледі және әдетте төгілетін құрылыс материалдары Туланың үдемелі эволюциясының себебі болуы мүмкін екенін анықтайды. (DVD Диск 3)
"Көрінбейтін шабуыл" – Уран планетасында Дуостар Жерде билікке ие болу үшін ғарыш штабындағы, тіпті полковник Рейберндегі барлық адамдардың санасын басып алуды жоспарлап отыр. Дуостардың күшіне ұшырамаған жалғыз адам профессор Хаггерти, ол электрондық шаш қалпына келтіргішінің астында орналасқан! (DVD Диск 3)
"Сөйлейтін қоңырау" – Аң аулау сапарында Рейберн мен Хаггерти бір extensible аяғы бар жұмсақ, қоңырау тәрізді нысанға кездеседі. Бұл басқа планетадан келген келуші, бірақ Рейберн оның ғарыш кемесін 12 калибрлі мылтығымен атып бұзған! Дартқа "Мырза қоңырауды" аналық кемесіне қайтару тапсырылады. (DVD Диск 4)
"Көмілген ғарыш кемесі" – Марстағы құрғақшылық мәселесін шешу үшін мұзды ғарышқа жылжыту идеясын Марла ұсынғаннан кейін "Мұз текшесі" операциясы іске қосылады. Галасфера 347 көмектесу үшін жіберіледі, бірақ Мезон қуат блогында ақау пайда болады, бұл кемені жөндеу үшін қонуға мәжбүр етеді. (DVD Диск 2)
"Жұлдыздан келген хабарлама" – Альфа Центаврадан келген сигналдар зиялы өмірдің бар екенін көрсетеді, бірақ Галасфераға осы үлкен қашықтықты жүзуге 3000 жыл қажет болады. Дельта планетасынан келген Ирья Жерге телепортталып, Галасфераға арнайы қуат блогын орнатуға көмектеседі, бұл оған жарық жылдамдығынан да жылдам саяхаттауға мүмкіндік береді. Алайда профессор Хаггерти саяхатқа шығу туралы шешімге күдікпен қарайды. (DVD Диск 3)
"Күндегі жарылыс" – Күн бетіндегі жарылыс Жер мен Венерада температураның көтерілуіне әкеледі. Венералық...

Blu-ray-тірісі

2018 жылдың наурыз айында Network компаниясы толық серияның барлық аймақтарда ойнатылатын Blu-ray жинағын соңғы технологиялармен қалпына келтіріп, сол жылдың 2 сәуірінде жарыққа шығаратынын хабарлады. Субтитрлер мен қосымша мүмкіндіктер жоқ.

Басқа медиа

1960 және 70-жылдары Mountain Films компаниясы Space Patrol эпизодтарының аз ғана бөлігін стандартты 8 мм және Super 8 мм үй кино форматтарында ұсынды. Осы форматта жарық көрген эпизодтар: "Юпитердің батпақтары", "Сатурнның ғажайып ағашы", "Робот революциясы" және "Айдағы құпия". Фильмдер 400 футтік дыбыстық нұсқада шығарылды, ал барлық фильмдердің қаптамасында алғашқы шыққан "Айдағы құпия" фильмінің суреті қолданылды. "Space Patrol" атауы қаптамада ешқандай жерде көрсетілмеген. Фильмдердің ұзақтығы шамамен 16 минутты құрайды, материалдың көп бөлігі эпизодтардың екінші бөлімінен алынған. Эпизодтар 1990-шы жылдардың соңында қайта табылып, толық серия Network компаниясымен VHS таспасында жарық көрді.