Кіріспе

Жер астындағы құрылыс, жер бетіндегі бұзылуларды азайтуға бағытталған.

Траншеясыз технология – бұл аз мөлшерде немесе үздіріксіз траншеяларды қажет ететін жер асты құрылысының бір түрі. Бұл құрылыс және азаматтық инженерия саласында қарқынды дамып келе жатқан сектор. Оны "жер бетіндегі көлік қозғалысына, бизнеске және басқа да іс-шараларға ең аз кедергі келтіре отырып, жаңа жер асты инфрақұрылымын орнатуға, қолданыстағы инфрақұрылымды ауыстыруға немесе жаңартуға қабілетті әдістер, материалдар және жабдықтар жиынтығы" деп анықтауға болады.

Қазансыз және құрылыс

Қазансыз құрылысқа туннель салу, микротуннель (МТМ), көлденең бағытталған бұрғылау (КББ), сондай-ақ бағытталған бұрғылау, құбырларды соғу (ПР), құбырларды итеру (ПЖ), молдинг, көлденең шүмекті бұрғылау (ХАБ) және құбырлар мен кабельдерді минималды қазба жұмыстарымен жер астына орнатудың басқа да әдістері кіреді. Туннель бұрғылау машинасымен (ТБМ) салынған сияқты үлкен диаметрлі туннельдер және бұрғылау мен жарылыс техникасы – жер асты құрылысының кеңейтілген түрлері болып табылады. Қазансыз және басқа жер асты құрылыс техникаларының арасындағы айырмашылық салынып жатқан өткелдің мөлшеріне байланысты. Бұл әдіс топырақтың сипаттамаларын және бетке түсетін жүктемелерді ескеруді қажет етеді. Егер топырақ құмды болса, жер асты суының деңгейі төмен болса немесе қалалық көлік жүктемелері сияқты ауыр жүктемелер күтілсе, қазу тереңдігі бетке түсетін жүктеме қысымы бұрғылауға әсер етпеуі тиіс, әйтпесе жер бетінің құлау қаупі туындайды.

Қазансыз қалпына келтіру

Қазансыз қалпына келтіруге спиральді жараланған қаптама, сырғулы қаптама, термопластикалық құбыр, құбырды жару, шотбетон, ганит, орнында нығайтылған құбыр (CIPP), орнында нығайтылған құбыр, механикалық нүктелік жөндеу және қазбасыз немесе ең болмағанда минималды қазбамен қолданыстағы жерге көмілген құбырлар мен құрылымдарды жөндеу, қалпына келтіру немесе ауыстыру сияқты құрылыс әдістері кіреді. Механикалық нүктелік жөндеу зақымдалған құбырлардың құрылымдық тұтастығын қалпына келтіру қажет болғанда қолданылады. Сырғулы қаптама, CIPP және термопластикалық құбыр қаптамасы қолданыстағы құбырға жаңа қаптаманы тарту немесе кері бұру және содан кейін қаптаманы құбырды толтыру үшін кеңейтуге мәжбүрлеу үшін жылу және/немесе қысым қолдануды қамтиды. CIPP технологиялары жылумен, ультракүлгін сәулемен немесе бөлме температурасында ғана қаттыратын шайырмен сіңген тасымалдаушыны (мата немесе шыны талшық) біріктіріп, "құбыр ішінде құбыр" құрайды. Құбырды жару құбырды іштен сындырып, сынықтарды сыртқа қарай итеріп, ескі құбырдың орнына жаңа құбыр тартады. Басқа әдістер көбінесе жергілікті ақауларды жөндеуге арналған. Қазансыз қалпына келтіру әдістері әдетте дәстүрлі қазба және ауыстыру әдістерінен арзанға түседі.

Кәсіпорындар бірлестіктері

Қазбасыз технология саласы су және кәріз саласындағы дерлік барлық қауымдастықтардың тұрақты комитеттерімен қатар, бірнеше салалық қауымдастықтармен де ұсынылған. 1986 жылы құрылған Халықаралық қазбасыз технология қоғамына 25 белсенді ұлттық қазбасыз технология қоғамы мүше. Ұлыбританияда 1993 жылы Ұлыбритания қазбасыз технология қоғамы (UKSTT) құрылды. UKSTT қазбасыз технологияның барлық салаларында адамдарға көмек көрсету үшін қазбасыз сұраныс қызметін ұсынады. АҚШ-та 1976 жылы канализациялық қызметтер компанияларының ұлттық қауымдастығы (NASSCO) құрылды және ол қазбасыз технологияға бағытталған ең көне қауымдастық болып табылады. Солтүстік Америка қазбасыз технология қоғамы (NASTT) 1990 жылы құрылды. Көптеген ұйымдар оқырмандарды осындай техникалармен таныстыру үшін техникалық журналдар шығарады.