Кіріспе

Ресейлік МБР Орыс тіліндегі атауы РТ "ракета твердотопливная", raketa tverdotoplivnaya ("қатты отынмен жүретін зымыран") дегенді білдіреді, ал УТТХ – "улучшенные тактико технические характеристики", uluchshenniye taktiko tekhnicheskie kharakteristiki ("жақсатылған тактикалық және техникалық сипаттамалар"). "Тополь" орыс тілінде "ақ тополь" дегенді білдіреді. Ол тек Мәскеу жылу технологиясы институтында жобаланып, өндіріледі және Воткинск машина жасау зауытында салынады. Topol M – үш сатылы, қатты отынмен жұмыс істейтін, шахталық немесе көшбаспен қозғалатын құрлықтар аралық баллистикалық зымыран. Зымыранның ұзындығы 22,7 метр, ал бірінші сатының диаметрі 1,9 метр. Ұшыру кезіндегі салмағы 47 200 кг, оның ішінде 1 200 кг пайдалы жүк. Topol M 800 килотонналық жарылғыш қаруды тасиды және барлық ресейлік МБР-лердің арасында ең жоғары дәлдікке ие деп есептеледі. Зымыран корпусы көміртекті талшықтан жасалған. Topol M шахталық зымыран қондырғысында немесе MZKT 79221 "Universal" 16 дөңгелекті тасымалдау-қою құрылғысына орнатылған APU-дан іске қосылуы мүмкін. Бастапқыда RT 2PM Topol-дың жетілдірілген нұсқасы болған бұл зымыран 1992 жылы қайта жобаланды. Зымыранның бас конструкторы Юрий Соломонов болды, ол кейін RSM 56 Булава зымыраны әзірлеуді басқарды. Алғашқы сынақ ұшырылысы 1994 жылдың 20 желтоқсанында өтті, оның барысында Плесецкіден ұшырылған зымыран нысанаға тиді. Екі зымыран 1997 жылдың желтоқсан айында Татищеводе тәжірибелік жауынгерлік кезекке қойылды. Шахталық Topol M зымыран 2000 жылдың 13 шілдесінде президент жарлығымен қабылданып, үшінші, төртінші және бесінші полктер 2000, 2003 және 2005 жылдары қабылданып, соңғы полк 2012 жылы келуге тиіс болды. 2006 жылдың 12 желтоқсанында Тейково қаласының жанындағы зымыран бөлімінде алғашқы үш жылжымалы Topol M зымырандық жүйесі қызметке кірді. Қазіргі Стратегиялық ракеталық күштердің жауынгерлік құрамы Topol M зымырандары бар келесі нысандарды тізімдейді: 27-ші гвардиялық ракеталық армия (Бас штабы: Владимир) 60-шы зымырандық дивизия Татищевода – 60 шахталық Topol M 54-ші гвардиялық зымырандық дивизия Тейковода – 18 жылжымалы Topol M Topol M зымырандарының қызмет ету мерзімі 15-20 жылды құрайды. Зымыранға қарсы қорғаныстан қашу мүмкіндіктері Ресейдің мәлімдемесіне сәйкес, бұл зымыран және оның туындылары – RS 24 Yars, RS 26 Rubezh және RSM 56 Bulava АҚШ-тың қазіргі немесе жоспарланған зымыранға қарсы қорғаныс жүйесіне қарсы тұру және одан қашу үшін жасалған. Олар тұтқындаудан қашу үшін маневрлер жасай алады, сондай-ақ қарсы шаралар мен алдау құралдарын тасиды. Topol M-нің ерекшеліктерінің бірі – ұшырылғаннан кейін қозғалтқыштың қысқа уақытқа жұмыс істеуі, бұл спутниктік бақылауды азайтуға және зымыранға қарсы қорғаныс жүйелерінің ерте ескертуін және ұшыру кезеңінде тұтқындауын қиындатуға бағытталған. Зымыранның траекториясы да салыстырмалы түрде тегіс, бұл қорғаныс жүйелеріне анықтау және тұтқындауды қиындатады. "Вашингтон Таймс" газетінің хабарлауынша, Ресей сәтті түрде алдау жүйесін сынақтан өткізді. Зымыран 2005 жылдың 1 қарашасында Капустин Ярдан ұшырылды, ал жарылғыш бөлігі ұшыру қондырғысынан бөлінгеннен кейін бағытын өзгертті, бұл қайта кіру траекториясын болжауды қиындатты.

Topol-M-ді MIRV-мен жабдықтау

Топол М-ге шамалы негізделген және бірнеше қайта кіру құралдарымен (МИРВ) жабдықталған жаңа зымыран RS-24 "Ярс" деп аталады. 2009 жылдың қаңтар айында ресейлік дереккөздер 2009 жылы жылжымалы "Топол М" зымыранының өндірісі тоқтатылатынын және оның орнына жаңа МИРВ-і бар RS-24 нұсқасы келетінін мәлімдеді.