Американдық футболдағы "даун" ұғымы

Кіріспе

Гридрон футболдағы ойынның өтетін кезеңі

Даун – гридрон футболдағы ойынның өтетін кезеңі. Бұл ереже футболдың басқа түрлерінен ерекшелейді, бірақ регби лигасындағы 6 "тәуекел" ережесімен ұқсас. Допты ұстап тұрған команда қарсыласының қақпасына қарай он метр немесе одан да көп қашықтыққа жылжуға белгілі бір саны бар мүмкіндікке (американдық футболда төртеу, канадтық футболда үшеу) ие. Егер олар жеткілікті қашықтыққа жылмаса, доп қарсы командаға беріледі. Көп жағдайларда команда соңғы мүмкіндігіне жеткенде, допты қарсыласына ұшырып жібереді, бұл қарсыласты алаңның басқа бөлігінен ойынды бастауға мәжбүр етеді; егер олар қашықтықта болса, алаңға гол соғуға тырысуы мүмкін.

Сипаттама

Ауысу шұмектен немесе бос соққыдан басталады (мысалы, бастау немесе қауіпсіздік соққысы) және доп немесе оны ұстап тұрған ойыншы төрешімен «төмен» деп жарияланғанда, команда гол соққанда немесе доп немесе оны ұстап тұрған ойыншы алаңнан шыққанда аяқталады. Допты ұстаған ойыншы, оны тоқтатып алғаннан кейін немесе ойын аяқталғандықтан допты одан әрі жылжыта алмайтын жағдайда «төмен» деп есептеледі (мысалы, «Ол 34 ярд сызығында төмен»). «Төмен» термині доптың ойыннан шығуымен де байланысты болуы мүмкін. Келесі ойынның басталу сызығы доптың «төмен» жағдайдағы орнына қарай анықталады. Әрбір иелену бірінші төменнен басталады. Жеңіс сызығы осы иеленудің басынан 10 ярдқа белгіленеді, жағдай «1 және 10» деп сипатталады (егер гол сызығы 10 ярдтан жақын болса, онда гол сызығы жеңіс сызығы болып табылады және жағдай «1 және гол» болады). Егер шабуылдаушы команда допты жеңіс сызығынан асырып жіберсе, олар жаңа бірінші төменге ие болады. Егер олар белгілі бір саны төменнен кейін (американдық футболда төрт, ал канадалық футболда үш) мұны істемесе, команда допты төмендетіп, допты соңғы төмендеу орнынан қарсы командаға береді. Егер қорғаныс командасына қарсы бұзушылық жеңіс сызығынан допты асырып жіберсе, шабуылдаушы команда жаңа бірінші төменге ие болады. Кейбір қорғаныс бұзушылықтары шабуылға қашықтыққа қарамастан автоматты түрде бірінші төменді береді. Шабуылдаушы команда соңғы төменге жеткенде, команда соңғы төмендік жағдайға (канадалық футболда үшінші төмендік, ал американдық футболда төртінші төмендік) тап болады, онда команда бірінші төменді алу үшін жүгіру немесе лақтыру ойынын таңдауы керек (бұл «әрекет жасау» деп аталады) немесе допты соққымен (бос соққымен немесе далалық голға тырысу арқылы) ұшыруы керек. Ойындардың статистикалық талдауы көбірек шабуылдық тактиканы қолданудың тиімді екенін көрсетеді, бірақ допты соққымен ұшыру әдетте қауіпсіз шешім ретінде қарастырылады, себебі допты тоқтату қарсы командаға жақсы позицияда допты беруі мүмкін. Допты ұстап тұрған ойыншыны тоқтату – ойынды аяқтаудың бір жолы (басқа жолдары: ойыншының алаңнан шығуы, толық емес пас немесе гол соғу). Әдетте ойыншы қорғаныспен күрескенде тоқтатылады. NFL-де егер шабуылдаушы ойыншы денесінің бір бөлігімен (қолдары мен аяқтарынан басқа) жерге тисе, қорғаныс ойыншысы оған тиген жағдайда, ол тоқтатылған болып есептеледі. NCAA-да, шабуылдаушы ойыншы денесінің бір бөлігімен жерге тисе, қорғаныс ойыншысы тисе де, тимесе де, тоқтатылған болып есептеледі. Егер допты қарсыласының эндзонасында ұстап алса (американдық футболда бастау соққысынан кейін, ал канадалық футболда эндзонаға кез келген соққыдан кейін, сәтті далалық голдардан басқа), ойыншы допты бір тізеге түсіре отырып тоқтатуға болады (канадалық футболда мұндай әрекет қарсы командаға бір ұпай әкеледі). Ойыншы допты ұстап тұрғанда, оны алаңнан шығарып жіберсе, допты тоқтатады. Егер квотербек шаптан кейін допты ұстап, жүгіріп бара жатса, ол бірінші аяғымен сырғанап допты тоқтатуға болады, бұл квотербекті жарақаттан қорғау үшін жасалады. NFL-де квотербек – осылай жерге құлау арқылы ойынды тоқтатуға болатын жалғыз ойыншы.

A down begins with a snap or free kick (such as a kickoff or safety kick) and ends when the ball or the player in possession of it is declared down by an official, a team scores, or the ball or player in possession of it leaves the field of play. The player with possession of the ball after he has been tackled or is otherwise unable to advance the ball further on account of the play having ended is down (e. g., "He is down at the 34 yard line"). Down may also refer to the ball after it is made dead in one manner or another. The line of scrimmage for the next play will be determined by the position of the ball when it is down. Each possession begins with first down. The line to gain is marked 10 yards downfield from the start of this possession, and the situation is described as "1st and 10" (if the goal line is less than 10 yards downfield, then the goal line is the line to gain and the situation is "1st and goal"). If the offensive team moves the ball past the line to gain, they make a new first down. If they fail to do this after a specified number of downs (four in American play and three in Canadian play), the team turns the ball over on downs, and possession of the ball reverts to the opposing team at the spot where the ball was downed at the end of the last down. If a penalty against the defensive team moves the ball past the line to gain, the offensive team gets a new first down. Some defensive penalties give the offense an automatic first down regardless of the distance. When the offensive team reaches the final down, the team faces a last down situation (third down situation in Canadian play and fourth down situation in American play), where the team must decide whether to use a running or passing play in an attempt to gain a first down (this is called going for it), or alternatively to kick the ball (either by punting or attempting a field goal). Though statistical analysis of games suggests playing more aggressively is the better option, kicking the ball is typically seen as the safer solution; scrimmaging may lead to a turnover on downs, potentially giving the ball over to the other team with good field position. Downing the player with possession of the ball is one way to end a play (other ways include the player with the ball going out of bounds, an incomplete pass, or a score). Usually a player is made down when he is tackled by the defense. In the NFL, if the offensive player is touching the ground with some part of his body other than his hands or feet, then he is down if any defensive player touches him. In the NCAA, an offensive player touching the ground in the same manner is down, regardless of whether a defensive player touches him. If recovering the ball in one's opponent's end zone (following a kickoff in American football, and following any kick into the end zone, except for successful field goals, in Canadian football), a player may down the ball by dropping to one knee (in Canadian play, doing so scores a single for the opposing team). A player in possession of the ball will down the ball if he fumbles it out of bounds. If a quarterback is running with the ball during his initial possession following the snap, he may down the ball by doing a foot first slide this is to protect the quarterback from injury. In the NFL, the quarterback is the only player for whom falling down in this way automatically stops play.

Алыстыру

Қазіргі заманғы регби одағында командалар допты шексіз уақытқа иелене алады, көбінесе рак (scrum) құрылады. Қазіргі заманғы регби лигасының футболында әр команданың допты ұстап, гол соғуға алты мүмкіндігі бар. Егер олар мұны істемесе, доп қарсы командаға өтеді. Бұл ереже 1966 жылы төрт мүмкіндік ретінде бекітілді және кейіннен әртүрлі елдерде әртүрлі уақытта алты мүмкіндікке өзгертілді. Американдық футболда допты ұстау әрекетінен "даун" (down) термині пайда болды, бұл допты ұстаған ойыншының міндетті жағдайы болды және допты ұстаушы қалауынша "даун" жариялай алатын. NCAA ережелері бұл мүмкіндікті жойғанмен (өйткені ойыншы допты жерге түсіргенде ойын дереу тоқтайды), Солтүстік Америка футболының басқа түрлері, мысалы NFL, әлі де рұқсат етеді (доптың тоқтатылуының бір жолы ретінде) жүгірушінің "даун" деп айғайлауына. Соңында ережелер бұл терминді доп ойынға енгізілген сәттен бастап (беріліс немесе бос тепкіш арқылы) доп тоқтағанға дейінгі барлық әрекеттерді қамту үшін ресми түрде қолданды. Дегенмен, кейбір жағдайларда даун төрешілер допты ойынға дайындағаннан кейін басталады. Белгілі бір сандағы ойынмен допты белгілі бір қашықтыққа жылжыту жүйесі 1882 жылы Колледждер аралық футбол қауымдастығы (Intercollegiate Football Association) тарапынан енгізілді. (Ойыншы Уолтер Камп, ереже комитетінің хатшысы ретінде, бұл өзгерісті тіркеп алды, бірақ оны жариялаған жоқ.) Бұл командаға допты бес ярд алға жылжытуға, немесе онымен он ярд артқа жылжытуға, немесе допты жоғалтуға мүмкіндік берді, бұл алдаудың алдын алуға бағытталған ұсыныс болды. 20 ғасырдың басында, алға пастың ойынға қосылуынан кейін, қажетті алға жылжу екі есеге көбейтіліп, он ярдқа жетті, ал кейінірек серияға төртінші даун қосылды; доппен қашықтықты артқа жылжытудың баламасы оның талабын жиырма ярдқа дейін екі есеге көбейтті және кейіннен жойылды. 1900 жылға қарай үш даун жүйесі Канада футболына белгілі бір провинциялық ережелерде енгізілді, өйткені ойын әлі де жалпыұлттық деңгейде стандартталмаған еді.

In modern rugby union football, teams have unlimited possession of the ball after a tackle usually a ruck will form. In modern rugby league football, each team has six tackles to score. If they fail then possession changes over to the other team. The rule was established at four tackles in 1966 and was changed to six tackles at different times in different countries. In American football, the concept of the act of having the ball down gave rise to "down" as the condition of the player so obligated, and the ball carrier could call for a "down" voluntarily. Although NCAA rules have effectively abolished this (as the ball carrier dropping to the ground immediately ends the play), other codes for North American football, such as the NFL, still allow (as one way for the ball to become dead) for the runner to cry "down". Eventually the rules officially applied the word to include all of the action from the time the ball was put into play (whether by snap or free kick) until it became dead. However, in some contexts the down begins when the ball is made ready for play by the officials. The system of downs, in terms of a set number of plays to advance the ball a certain number of yards, was introduced by the Intercollegiate Football Association in 1882. (Then player Walter Camp, as secretary of the rules committee, chronicled this change, but had not promoted it.) It allowed a team three downs to advance the ball five yards, or retreat with it ten yards, or else lose possession of the ball, a proposal meant to reduce sandbagging. Early in the 20th century, after the forward pass was added to the game, the required advance was doubled to ten yards, and later a fourth down was added to the series; the alternative of retreating a distance with the ball had meanwhile doubled its requirement to twenty yards and later been abolished. A system of three downs was introduced to Canadian football around 1900 in certain provincial rules, as the game had not yet been standardized nationwide.

Екі/үш және-шығыс

Үш және аут – американдық футболдағы жағдай, онда команда шабуылды бастағаннан кейін үш ойын ойнайды, бірінші мүмкіндікке (даунға) жете алмайды, содан кейін допты ұзаққа лақтырады (панттайды). Бұл термин шабуылшылардың панттауға көшуге дейін үш «нағыз» ойынға ие болуы қалыпты жағдай екендігінен туындайды. Теориялық тұрғыдан алғанда, команда төртінші жүгіру немесе пастың мүмкіндігіне ие, бірақ көп жағдайда төртінші даунды жүгіруге немесе пастың мүмкіндігіне пайдалану тәуекелді болады. Егер олар төртінші даунға шығып, жаңа даунға жете алмаса, қарсы команда допты олар тоқтаған жерден алады, бұл оларға қарсыластың эндзонасына жақын допты ұзақ лақтыруға қарағанда, жақсы позицияны қамтамасыз етеді. Әдетте, команда төртінші даунға тек ойынның соңына таяп қалғанда, бірінші даунға жақын (әдетте бір ярд немесе одан аз) және қарсы команданың жақын жерінде немесе алаңның сондай бөлігінде ғана шығады, онда панттаудың нәтижесінде доп эндзонадан шығып кетуі мүмкін (бұл ұпай санының шектеулі ұлғаюына әкеледі), бірақ алаңдағы голдың сәтті болуы мүмкін қашықтықтан сәл артық (NFL-де, сәтсіз алаңдағы гол қарсы команданың допты соққы жасаған жерден иеленуіне әкеледі). Американдық футбол жаттықтырушыларының төртінші даунға өтуге тырысатын аралығы, қарсы команданың 30 және 45 ярдтық сызықтары арасында өзгереді, бұл кикердің немесе панттаушының қабілеттері және қажетті қашықтық сияқты факторларға байланысты. Үштен кейін панттау, төменнен айналымға қарағанда ерекше. Үш және ауттан кейін панттау командаға қарсыласты алаңта позицияға одан әрі ықпалдауға мүмкіндік береді. Төменнен айналымда панттау болмайды және қарсы команда допты соңғы даун аяқталған жерде (канадтық ойында үшінші, американдық ойында төртінші) иеленеді. Канадтық футболда үш даун болғандықтан, осы жағдайда «екі және аут» термині қолданылады. Канадтық ойында панттар мен сәтсіз алаңдағы голдар арқылы бір ұпай табуға болады. Нәтижесінде, канадтық футбол жаттықтырушылары доп алаңдағы голдың шетінде болған жағдайда, ерекше жағдайлар болмаса (ойынның соңында төрттен сегіз ұпайға дейін қалып қою), үшінші және ұзақ даунға шыққан командалар әдетте панттайды (әдетте қарсыластың қақпасына жақын жерде допты шектен шығаруға тырысады, бірақ бір ұпай табуға емес) немесе алаңдағы голға тырысады.

Three and out is a situation in American football in which a team, after starting an offensive possession, executes three plays, fails to get a first down, and then punts. The term comes from the standard practice that an offensive unit only has three "real" plays before they are expected to punt. While, in theory, a team is allowed a fourth running or passing play, using the fourth down to run or pass is a risky move under most circumstances. If they fail to gain a new first down on a fourth down play, the opposing team takes possession at the spot where they left off, giving them better field position than if the ball had been punted farther toward the opposing team's end zone. Typically, a team will run or pass on fourth down only if they are trailing late in a close game, are close enough to the first down marker (usually a yard or less) and in the opposing team's territory, or in a certain part of the field where a punt will likely result in a touchback (which will result in a relatively limited net gain of yardage), but just beyond the distance where a field goal is likely to be successful (in the NFL, a missed field goal results in the opposition taking possession at the spot of the unsuccessful kick) – the range at which American football coaches will typically attempt to convert fourth downs where they otherwise would not varies between the opponent's 30 and 45 yard lines, depending on such factors as the kicker's or punter's perceived abilities and the required distance to gain. Punting following a three and out is unlike a turnover on downs. Punting after a three and out allows a team the opportunity to set their opposition farther back in field position. On a turnover on downs, there is no punt and the opposing team takes over possession of the ball at the spot of field where the final (third in the Canadian game, fourth in the American game) down ended. In Canadian football, since there are three downs, the term "two and out" is used in this situation. In the Canadian game, single points can be scored on punts and missed field goals. As a result, Canadian football coaches will never "go for it" simply on account of the ball being on the edge of field goal range – barring extraordinary circumstances (such as trailing by between four and eight points late in the game), teams facing third and relatively long at the edge of field goal range will typically either punt (typically with the intent of putting the ball out of bounds near the opposing goal line as opposed to actually scoring a single point) or attempt a field goal.