Кіріспе

Барокко сарайы Мюнхенде, Германия.

Нимфенбург сарайы (Schloss Nymphenburg, Нимфтар сарайы) – Баварияның оңтүстігінде, Мюнхеннің Нимфенбург ауданында орналасқан барокко сарайы. Нимфенбург Виттельсбах әулетінің Баварияны бұрын басқарған билеушілерінің негізгі жазғы резиденциясы қызметін атқарды. Жанындағы Нимфенбург сарайының саябағымен бірге ол Еуропаның ең әсем сарайларының бірі болып саналады. Сарайдың солтүстік-оңтүстік осінің ені тіпті Версаль сарайынан да асады.

Ғимарат тарихы

Савойлық Фердинанд Мария мен Генриетта Аделаида сарайды 1664 жылы итальяндық сәулетші Агостино Бареллидің жобасына сәйкес, ұлдары Максимилиан II Эммануил дүниеге келгеннен кейін салдыруға тапсырды. Орталық павильон 1675 жылы аяқталды. Құрылыс материалы ретінде Кельхаймнан әкелінген әк тас қолданылды. Сарай жылдар бойы біртіндеп кеңейтіліп, жаңартылып келді. Ол тез арада жақын орналасқан Блутенбург қасiрiн соттың басты аңшылық резиденциясы ретінде ығыстырып, Шлайсхайм сарайымен бәсекелестікке түсті. 1701 жылдан бастап Бавария тағының мұрагері Максимилиан Эммануил сарайды жүйелі түрде кеңейтуге кірісті. Барелли сарайының оңтүстігіне және солтүстігіне Энрико Зукалли мен Джованни Антонио Вискарди екі павильон салды, олар екі галереялық қанаттар арқылы орталық павильонмен байланыстырылды. 1716 жылы Джозеф Эффнер орталық павильонның фасадын француз барокко стилінде пилястрлармен қайта жаңартылды. Кейін сарайдың оңтүстік бөлігі соттың жабдықтарын (1719) салу үшін одан әрі кеңейтілді. Теңгерімділік сақтау үшін солтүстікке әйнек үй (оранжерея) салынды, ол 1758 жылы ғана аяқталды. Соңында, Нимфенбург сарайы барокколық сарайлармен (кавалерлер үйлері) шеңберленді (Schlossrondell), олар Максимилиан Эммануилдің ұлы, Киелі Рим императоры Карл VII Альберт сарайдың кіреберісінде салдырған. Оның ұлы, сайлаушы Максимилиан III 1747 жылы Нимфенбург фарфор фабрикасын құрды, ол бүгінге дейін осы кавалерлер үйлерінің бірінде орналасқан. Порцелин мүсіншілері Франц Антон Бустелли мен Доминик Ауличектің сәнді рококо туындылары Нимфенбургтің атағын әйгіледі. 1795 жылы Баварияның электоры Карл Теодор саябаққа қарап тұрған галереяларды кеңейтуге бұйрық берді. 1826 жылы Бавария королі Людвиг I тұсында оның сәулетшісі Лео фон Кленце негізгі павильонның сайлау гербымен қақпақтарын алып тастап, оның орнына тікелей шатыр астында мансардалық безендіру жасады.

Тұрғылықты жері

1741 жылы шілдеде Нимфенбург шартына қол қойылып, Карл Альберт Австрияға қарсы Франция және Испаниямен одақтасты. Оның екі баласы осы жерде дүниеге келді: Мария Антония (кейіннен Саксония сайлаушысы) 1724 жылы және Мария Анна Жозефа (кейіннен Баден-Баден маргравинесі) 1734 жылы. Карл Альберт Мюнхенде Киелі Рим императоры ретінде Нимфенбург сарайында тұрды және 1745 жылы сол жерде қайтыс болды. 1747 жылы сайлаушы Макс III Жозеф Нимфенбург порцелин зауытын құрды. 1792 жылы сайлаушы Карл Теодор паркті жұртшылыққа ашты. Ұзақ жылдар бойы сарай Бавария билеушілерінің сүйікті жазғы орны болды. 1825 жылы король Макс I Жозеф қайтыс болды, ал оның шөбересі Людвиг II 1845 жылы осы сарайда дүниеге келді. 1863 жылы Людвиг пен Отто фон Бисмарк Нимфенбургте бір рет кездесті, бірақ олар өмір бойы достық байланыста болды. Бүгінде Нимфенбург жұртшылыққа ашық, сонымен қатар Виттельсбах әулетінің басшысы, қазіргі Бавария герцогы Францтың резиденциясы және кеңсесі болып табылады.

Сарай

Сарай және оның саябағы қазір Мюнхеннің ең танымал көрікті жерлерінің бірі болып табылады. Барокко стиліндегі қасбеттердің жалпы ені шамамен 700 метрді құрайды. Кейбір бөлмелер әлі де бастапқы барокколық әшекейлеуін сақтап тұр, ал басқалары кейіннен рококо немесе неоклассикалық стильде қайта жаңартылған.

Орталық павильон

Орталық павильондағы Стейннер залы (Тас зал) Иоганн Баптист Циммерман мен Ф. Циммерман салған төбе фрескаларымен және Франсуа де Кувильестің әшекейлеулерімен әсерлі көрініс тудырады. Үлкен зал ретінде тамашаланып, сарайдың орталық павильонының үш қабатынан асатын кеңістікті алып жатыр. Орталық төбедегі фрескада күннің арбасында Гелиос және басқа да құдайлар бейнеленген. Тас залынан солтүстікке қарай ағашпен қапталған алдыбөлме, Брюссель гобелендерімен безендірілген қабылдау залы және Версаль әйелдерінің суреттері бар «Кішкентай сұлулық галереясы» аталған бұрынғы жатын бөлмесі орналасқан. Барлық бөлмелер Максимилиан II Эммануил тұсында Регенс стилінде қайта жаңартылған, бірақ бастапқы барокко төбелері сақталған. Мұнда сайлаушы және оның әйелі Тереза Кунегунда Собиесканың портреттері қойылған. Жатын бөлмесі саябаққа қарап жатыр, оның жанында Франсуа де Кувильестің жобалаған Максимилиан III Иосифтің Дрехсель кабинеті (айна жасау шеберханасы) орналасқан. Солтүстікке қарайғы үш бөлме Карл Теодордың басқаруымен галерея қанатын кеңейту арқылы салынған. Бірінші бөлмеде Макс Эммануэльдің Ұлы сұлулық галереясынан әйелдердің портреттері, екінші бөлмеде Бавария және Пфальц гербтерімен ( "гербтер бөлмесі" деп аталады) кілем, ал үшінші бөлмеде Карл Теодордың және оның екі жұбайы Елизавета Августа мен Мария Леопольдтың портреттері қойылған.

Әр түрлі

1936-1939 жылдар аралығында "Nacht der Amazonen" (Амазонка түні) деп аталатын ашық аспан астындағы шаралар өтті. Парктегі бұл қойылымдар халықаралық жұлдыздармен, ашық кеуделі қыздармен 2000-ға жуық қатысушыны қамтыды, сондай-ақ Герман Фегелейннің басқаруындағы SS кавалериясының мүшелері де болды. Сарай және оның паркі Ален Реснестің 1961 жылғы "Мариенбадтағы соңғы жыл" фильмінің негізгі түсірілім алаңдарының бірі болды. 1972 жылы итальяндық режиссер Лучино Висконти түсірген, король Людвиг II-нің өмірі мен өлімі туралы "Людвиг" фильмінің бір бөлігі Нимфенбургте түсірілді. 1972 жылғы жазғы Олимпиада ойындарының жол тарту және досымдық ат спорты түрлері үшін Дресс-клуб Нимфенбург паркінде құрылды. Сарай Бавария мемлекеттік сарайлар, бақтар мен көлдер басқармасының да бас кеңсесі болып табылады.