Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Апельдорн қаласындағы сарай, Нидерланды, Оранж-Нассау үйі салған. Хет-Лоо сарайы (Paleis Het Loo, "Жасыл жеңілдік" деген мағынаны білдіреді) – Нидерландының Апельдорн қаласында салынған сарай.
Palace in Apeldoorn, Netherlands, built by the House of Orange Nassau. Het Loo Palace (Paleis Het Loo , meaning "The Lea") is a palace in Apeldoorn, Netherlands, built by the House of Orange Nassau.
Тарих
Симетриялық голланд барокко стиліндегі ғимаратты Якоб Роман мен Йохан ван Свитен жобалаған және 1684-1686 жылдар аралығында штатгальтер король Вильгельм III және оның жұбайы принцесса Мэри үшін салынған. Бақты Клод Дегоц жобалаған. 1702 жылы Англияның Вильгельм III қайтыс болғаннан кейін Оранж-Нассау әулетінің үлкен тармағы тоқтап, ол өсиетімен Нидерландыдағы барлық иеліктерін Нассау-Диц әулетінен кузені Йохан Виллем Фризоға қалдырды. Алайда, Пруссия королі де оларға талап етті, себебі ол да Оранж князьдерінің ұрпағы еді, және Оранж-Нассау және Гогенцоллерн әулеттері бірнеше буын бұрын мұрагерлік шарты жасасқан болатын. Сондықтан, Хет Лоуды қоспағанда, көне мүліктердің көп бөлігі Гогенцоллерндерге өтті, бірақ олар онда ешқашан тұрмады. Йохан Виллем Фризоның ұлы, Оранж князі Вильгельм IV, ақыры Хет Лоу сарайы, Состдейк сарайы және Гаага маңындағы Хюис тен Босх сарайын иеленді. Кейін оның жесірі 1732 жылы Пруссияның Фридрих Вильгельм I-ден Гаага және оның төңірегіндегі бірнеше көне мүлікті сатып алды. Содан кейін сарай 1962 жылы Вильгельмина патшайымы қайтыс болғанға дейін Оранж-Нассау әулетінің жазғы резиденциясы болып қалды. 1960 жылы Вильгельмина патшайымы қайтыс болғаннан кейін сарайды қоршаған жеке меншік мемлекетке өтетінін жариялады. Бірақ егер голландтар монархияны жойса, оның отбасына қайтарылуын өтінді. Сарайды қоршаған бұрынғы патшалық мүлік 1962 жылы Вильгельмина Хет Лоу сарайында қайтыс болғанда Голландия мемлекетінің меншігіне өтті. Оның қызы, патшайым Юлиана онда ешқашан тұрмады, бірақ кіші қызы, принцесса Маргрет 1975 жылға дейін оң жақ қанатында тұрды. Ғимарат 1976-1982 жылдары жаңартылды. 1984 жылдан бері сарай жалпы жұртшылыққа ашық мемлекеттік мұражай болып табылады, онда Оранж-Нассау әулетінің түпнұсқа жиһаздары, заттары және картиналары бар интерьерлер көрсетіледі. Сондай-ақ, Оранж-Нассау әулетіне арналған кітапхана және Нидерланды ордендері канцеляриясының мұражайы (Museum van de Kanselarij der Nederlandse Orden) кітаптармен және декорациялар мен медальдарға қатысты басқа материалдармен жабдықталған. Ғимарат мемлекеттік ескерткіш және Голландияның 100 үздік мұралық орнының қатарына кіреді.
The symmetrical Dutch Baroque building was designed by Jacob Roman and Johan van Swieten and was built between 1684 and 1686 for stadtholder king William III and his consort Princess Mary. The garden was designed by Claude Desgotz. After the elder House of Orange Nassau had become extinct with the death of William III of England in 1702, he left all his estates in the Netherlands to his cousin Johan Willem Friso of the House of Nassau Dietz in his Last Will. However, the King of Prussia claimed them, as he also descended from the Princes of Orange, and the Houses of Orange Nassau and Hohenzollern had, a few generations before, made an inheritance contract. Therefore, most of the older properties, though not including Het Loo, were in fact taken over by the Hohenzollerns, who never lived there. Johan Willem Friso's son, William IV, Prince of Orange, finally took over Het Loo Palace, Soestdijk Palace, as well as Huis ten Bosch Palace near The Hague. His widow later bought back several of the older properties in and around The Hague from Frederick William I of Prussia in 1732. The palace then remained a summer residence of the House of Orange Nassau until the death of Queen Wilhelmina in 1962. In 1960 Queen Wilhelmina had declared that when she died the private estate surrounding the palace would go to the State. She did, however, request that it would be returned to her family if the Dutch were to abolish the monarchy. The former crown properties surrounding the palace became property of the Dutch State in 1962 when Wilhelmina died at Het Loo Palace. Her daughter, Queen Juliana, never lived there, but her younger daughter, Princess Margriet, lived in the right wing until 1975. The building was renovated between 1976 and 1982. Since 1984, the palace has been a state museum open to the general public, showing interiors with original furniture, objects and paintings of the House of Orange Nassau. It also houses a library devoted to the House of Orange Nassau and the Museum van de Kanselarij der Nederlandse Orden (Museum of the Netherlands Orders of Knighthood's Chancellery) with books and other material concerning decorations and medals. The building is a rijksmonument and is among the Top 100 Dutch heritage sites.
Сәулет
Голландия барокко архитектурасы Хет-Лоуда Версальдегідей әсемдікке ұмтылысты азайтуға тырысады және өзін тек әдемі поместье ретінде көрсетуге ұмтылады. Хет-Лоо сарай емес, оның гравировкаланған суретінде (төмендегі иллюстрация) көрсетілгендей, "Lusthof" (демалыс орны немесе "ләззат үйі"). Дегенмен, ол Версаль және оның үлгілері, тіпті әдемі париждік жеке үйлер сияқты "аула мен бақ арасында" орналасқан. Жолдан темір торымен жеңіл қорғалған құрғақ тас төселген және қиыршық таспен жабылған аула, дәстүрлі жиектелген шөптік гүлзармен үйлесімді, ал шағын баушада кездесетін шеңбер ішіндегі крест тәрізді қарапайым безендіруге ие. Сарайдың көлемдері ырғақты түрде бөлінген. Олар симметриялық түрде құрылған, олардың мақсаты мен тұрғындарының бағынышты рөлдерін көрсетеді, ал Маро жоспарындағы қосымша ғимараттар жақсы жасалған және әдемі қарапайым көше сияқты, қоғамдық жол бойымен созылады. 2016 жылы үйді және басты ауланы жаңарту және кеңейту бойынша халықаралық конкурс өткізілді. KAAN Architecten ұсынған жеңімпаз жобасы 2023 жылдың сәуір айында ашылады, ол 5000 шаршы метрден астам жаңа ғимараттар мен ыңғайлылықтарды жер астына және қолданыстағы қанаттар ішінде қосады. Шөп пен қиыршық таспен жабылған аула үлкен орталық фонтанмен және қонақтардың жаңа баспалдақтар арқылы үйге кіре алатын, сондай-ақ жаңа уақытша көрме галереялары бар үлкен "Ұлы фойеге" арналған люкпен ауыстырылды.
The Dutch Baroque architecture of Het Loo takes pains to minimize the grand stretch of its construction, so emphatic at Versailles, and present itself as just a fine gentleman's residence. Het Loo is not a palace but, as the title of its engraved portrait (illustration, below) states, a "Lust hof" (a retreat, or "pleasure house"). Nevertheless, it is situated entre cour et jardin ("between courtyard and garden") as Versailles and its imitators, and even as fine Parisian private houses are. The dry paved and gravelled courtyard, lightly screened from the road by a wrought iron grille, is domesticated by a traditional plat of box bordered green, the homely touch of a cross in a circle one might find in a bourgeois garden. The volumes of the palace are rhythmically broken in their massing. They work down symmetrically, expressing the subordinate roles of their use and occupants, and the final outbuildings in Marot's plan extend along the public thoroughfare, like a well made and delightfully ordinary street. In 2016, an international public competition was held concerning the renovation and extension of the house and the main courtyard. KAAN Architecten’s winning proposal, which opens to the public in April 2023, adds over 5000 square meters of new facilities and amenities, all placed underground and within the existing wings. The grass and gravel courtyard has been replaced with a large central fountain and skylight to a large ‘Grand Foyer’ where visitors can access the main house from new grand staircases as well as new temporary exhibit galleries.
Бақ
Үйдегі "Ұлы бақ" жеке меншікке тиесілі. Голландияның "Версаль" деп аталған бұл бағы ұқсастықтардан гөрі айырмашылықтарын көп көрсетеді. Дегенмен, ол әлі де Андре ле Нотр қалыптасқан барокко стилінде: мінсіз симметрия, қиыршық тас жолдарға шашырап жатқан осьтік құрылым, фонтандар, бассейндер және мүсіндермен безендірілген партерлерді сақтайды. Гравюрадағы бақтың жоспарын Ле Нотрдің жүрегі жақын туысы Клод Десгоц жасаған. Әскери және дипломатиялық қызметінің барысында Орандық Вильгельм, абсолютті билік пен Рим католицизміне қарсы күштердің бас қолбасшысы ретінде Людовик XIV-нің құрлықтағы басты қарсыласы болды. Андре Ле Нотрдың Версальдегі басты осі, канал арқылы жалғасып, көкжиекке дейін созылады. Дэниел Маро мен Десгоцтың Het Loo бағы, Луидің неміс ізбасарларындай ландшафтқа үстемдік етпейді, бірақ Десгоц өзінің идеалды жоспарында осьті кеңейтеді. Негізгі бақ, әртүрлі пішіндердің орнына консервативті тіктөртбұрышты гүлзарлармен, Ренессанс бағындай, орманға тығылып, жеке ләззат алу үшін, корольдік емес, стадхольдердің бағы сияқты, көтерілген жолдармен қоршалған жабық кеңістік құрайды. Оның ең шетінде ағаштардан жасалған көлеңкелі жол орталық көріністі жасырады. Ағаш жәшіктерге отырғызылған апельсин ағаштары, барлық бақтардағыдай, апельсин үйінде қыстатылды, бұл Orange Nassau үйі үшін екі қызметті атқарды. Бақтың сыртында аң ауы үшін каретамен жүруге немесе даңғылдың әсем көрінісі үшін бірнеше түзу, көрікті даңғылдар бар. Гравюрада көрсетілген Версальдің "жасыл бөлмелері" үлгісінде орманға ойылған "жасыл бөлмелердің" көп бөлігі Het Loo-да іске асырылмады. Күн патшасының бағының меценаты Аполлон болды. Ұлы Петр Швецияның геральдикалық арыстанының қанатын жыртып, Самсонды таңдады. Вильгельм Геркулесті таңдады. 18 ғасырда Вильгельм III-тің барокко бағы, гравюрада көрініп тұрғандай, ағылшын ландшафты бағымен ауыстырылды. Het Loo-дың жоғалған бақтары 1970 жылы толыққанды қайта жаңартылып, ғимараттың 1984 жылғы үш жүз жылдық мерейтойын тойлауға уақытында аяқталды. Het Loo-дың жаңа кірпіштері, торы және әшекейлері 1684 жылғыдай шикі, бірақ уақыт өте келе олар жұмсара түседі.
The private "Great Garden" is situated behind the house. This Dutch Baroque garden, often nicknamed the "Versailles of Holland", actually serves to show more differences than similarities. It is still within the general Baroque formula established by André le Nôtre: perfect symmetry, axial layout radiating gravel walks, parterres with fountains, basins and statues. The garden as it appears in the engraving was designed by Le Nôtre's nephew, Claude Desgotz. Throughout his military and diplomatic career, William of Orange was the continental antagonist of Louis XIV, the commander of the forces opposed to those of absolute power and Roman Catholicism. André Le Nôtre's main axis at Versailles, continued by the canal, runs up to the horizon. Daniel Marot and Desgotz's Het Loo garden does not dominate the landscape as Louis' German imitators do, though in his idealized plan, Desgotz extends the axis. The main garden, with conservative rectangular beds instead of more elaborately shaped ones, is an enclosed space surrounded by raised walks, as a Renaissance garden might be, tucked into the woods for private enjoyment, the garden not of a king but of a stadhouder. At its far end a shaded crosswalk of trees disguised the central vista. The orange trees set out in wooden boxes and wintered in an orangery, which were a feature of all gardens, did double duty for the House of Orange Nassau. Outside the garden there are a few straight scenic avenues, for following the hunt in a carriage, or purely for the vista afforded by an avenue. Few of the "green rooms" cut into the woodlands in imitation of the cabinets de verdure of Versailles that are shown in the engraving were ever actually executed at Het Loo. The patron of the Sun King's garden was Apollo. Peter the Great would opt for Samson, springing the jaws of Sweden's heraldic lion. William opted for Hercules. In the 18th century, William IIIs Baroque garden as seen in the engraving was replaced by an English landscape garden. The lost gardens of Het Loo were fully restored beginning in 1970 and completed in time to celebrate the building's 1984 tercentenary. Het Loo's new brickwork, latticework and ornaments are as raw as they must have been in 1684 and will mellow with time.
Хет Лоу үйі
Хет-Лоо үйі 1975 жылы сарай аумағында ханшайым Маргриет пен мырза Питер ван Воленховен үшін тұрғын үй ретінде салынды. Ол көбінесе бір қабатты және сол кездегі заманауи стильде салынған.
Het Loo House was built in the palace grounds in 1975, as a home for Princess Margriet and Mr Pieter van Vollenhoven. It is largely single storey and in a modern style of its time.
Қонақтар
Музей 2012 жылы 249 435 келушіні, ал 2013 жылы 410 000 келушіні қабылдады. 2013 жылы Нидерландыдағы ең көп келуші бар 8-інші мұражай болды.
The museum had 249,435 visitors in 2012 and 410,000 visitors in 2013. It was the 8th most visited museum in the Netherlands in 2013.