Кіріспе

Junkers Ju 288, бастапқыда Junkers фирмасында EF 074 деп аталған, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде жобаланған, бірақ тек прототип ретінде ғана ұшқан неміс бомбалаушысы болды. Бірінші ұшақ 1940 жылдың 29 қарашасында ұшты; барлығы 22 дамыту ұшағы салынды. Ju 288 «Бомбалаушы B» конкурсының жеңімпазы атанды, алайда конкурс Junkers фирмасының EF 074 ұсынысымен басталды және олардың таңдалуы ешқашан күмәнді болған жоқ. «Шнеллбомбер» концепциясы бастапқыда Junkers Ju 88-ді алмастыру мақсатында жасалған. Ju 288 үлкенірек конструкцияға ие болды, жоғары биіктіктегі миссиялар үшін кабинаны қысыммен қамтамасыз етті, ұшу қашықтығы артық, бомба тасымалдау көлемі әлдеқайда жоғары, тіпті жылдамдығы да жоғарырақ болды және қорғаныс қарулары жақсартылды. Бұл жоба сол кездегі Люфтваффе қызметіндегі барлық бомбалаушыларды алмастыруды көздеді. Осы талаптардың бәрін бір ұшақта іске асыру үшін күштірек қозғалтқыштар қажет болды; «Бомбалаушы B» концепциясының барлығы бір кезде немесе басқа уақытта осы қуатты жеткізу үшін Junkers Jumo 222 қозғалтқышына сүйенді. Ақырында, Jumo 222 бірнеше жылдық үлкен еңбек пен бірнеше рет қайта жаңартуға қарамастан, шамамен 300 дамыту прототипі жасалғанмен сәтсіз аяқталды. Тиісті ауыстырушы табылмады, бұл Ju 288 бағдарламасын тоқтатты және Екінші дүниежүзілік соғыстың екінші жартысында Люфтваффе ескі бомбалаушы конструкцияларын пайдалануға мәжбүр етті.

Жобалау және әзірлеу

Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанға дейін Люфтваффе бомбалаушы күштеріне үш негізгі тип кірді: Dornier Do 17 және Ju 88, екеуі де жылдам бомбалаушы (schnellbomber) деп саналады, ал баяу, бірақ біршама үлкен Heinkel He 111. Ju 88 басқа конструкциялардан жақсырақ көрсетсе де, оның кейбір теріс қасиеттері болды, соның ішінде өте кішкентай ішкі бомба бөлімі, ол жүктердің бір бөлігін сыртқы ілгіштерде тасуға мәжбүр етті, бұл көрсеткіштерді нашарлатты. Junkers 1937 жылдан бастап Ju 88-дің түрлі жақсартылған үлгілерін жобалады, олар жоспарланған Jumo 222 көп банктік қозғалтқышымен немесе Jumo 223 тізбектік көп банктік дизель қозғалтқышымен жабдықталуы тиіс болды, қуаты күрт артқан, бұл сол кездегі Германия авиациялық өнеркәсібі үшін қиын міндет еді. EF 074 негізінен үлкейтілген Ju 88 болды, оның жалпы орналасуы және көп бөлігі, фюзеляж мен қанаттары түрлі жерлерде кеңейтілген. Алдыңғы бөлігі пилот пен екінші пилотқа бөлек желдеткіш панельдері жоқ, көбірек аэродинамикалық "баспалдақсыз кабинамен" қайта жасалды. Бұл конструкция кабинадағы қысымды оңайрақ жасауға мүмкіндік берді. Бұл тәсіл маңызға ие болды және кейіннен әртүрлі неміс үлгілерінде, әсіресе He 111P және H түрлерінде пайда болды. Барлық қорғаныс қару-жарағы қашықтан басқарылатын болды, оның ішінде пилот кабинасының артқы жағындағы әйнектің соңғы бөлігінде орналасқан қашықтан басқарылатын артқы мұнара, және фюзеляждың артқы бөлігінде, эпеннаждың алдында орналасқан екі қашықтан басқарылатын "жақ мұнарасы", Me 210 FDSL 131 бірліктеріне ұқсас. Ju 288-дің қорғаныс қаруын қашықтан басқарушы мұнараларды пайдалану оларды тиімдірек орналастыруға және фюзеляж қысымын "бұзуды" болдырмауға мүмкіндік берді. Фюзеляж ұзындығы бойынша кеңейтілді, бұл әлдеқайда ұзын бомба бөлімін жасауға мүмкіндік берді – сол кезде жасалып жатқан Dornier Do 217 сияқты – ішінде 3,630 кг (8,000 фунт) жүк тасуға мүмкіндік береді, сыртқы ілгіштерде қару тасу қажеттілігін жояды.

Бомбардировщик В сайысы

Бұл нұсқаларда ешқандай маңызды жұмыс жүргізілген жоқ, бірақ Генрих Гертель 1939 жылы Heinkel компаниясынан Junkers компаниясына ауысқаннан кейін, EF 074 жобасы 1939 жылдың мамырында RLM-ге ұсынылды. Осыған байланысты, RLM шілде айында "Бомбалаушы B" жобалау конкурсының талаптарын жіберді, ал Ju 88 ретроспективті түрде "Бомбалаушы A" деп белгіленген екінші ұшақ болды, себебі 1936 жылдың 3 маусымындағы He 177 үшін жасалған талаптар да осы атауға ие болған еді. "Бомбалаушы B" бағдарламасының мақсаты – Luftwaffe құрамындағы барлық орташа бомбалаушыларды EF.74 немесе оған теңдей өнімділікке ие жаңа жобамен алмастыру болды. "Бомбалаушы B" Ju 88-ден де жоғары жылдамдыққа, қысыммен жабдықталған кабинасы бар биік ұшу қабілетіне, күшейтілген қорғаныс қару-жарағына, Британ аралдарының кез келген нүктесіне жетуге мүмкіндік беретін ұшу қашықтығына және 4000 кг (8820 фунт) салмақтың соғыс жүгіне ие болуы керек еді, бұл көрсеткіш бұрынғы буын бомбалаушылардан екі есе көп. Көптеген компаниялар ұсыныс берді, бірақ бұл шартты түрде ғана жасалған формальдылық болды, өйткені EF.74 жеңімпаз деп таңдалды. Қалған жобалардың ішінде Focke Wulf Fw 191 және Dornier Do 317 прототиптерге дейін жетті, ал Henschel Hs 130 кейінірек қарастырылды. Ұзын уақыт өткен соң прототиптерді құрастыру жұмыстары басталды және алғашқы үлгісі 1940 жылдың ортасында аяқталды. Күш беру жүйесі екі 24 цилиндрлі Jumo 222 қозғалтқыштарынан (бір блокқа 6 цилиндрден, әр блокта 4 цилиндр) тұруы керек еді, олардың қуаты 1500 кВт-тан астам болуы тиіс еді. Алайда, Jumo 222 қозғалтқыштарын жетілдірудегі қиындықтар (1500 кВт-тан астам қуаттылыққа ие жаңа ұшақ қозғалтқыштарын жасаудағы барлық проблемалар сияқты) алғашқы прототиптердің BMW 801 радиалды қозғалтқыштарымен ұшуына себеп болды. Алғашқы жақсырақ 222 қозғалтқыштары 1941 жылдың қазан айында ғана келді, бірақ тіпті содан кейін де олар толыққанды өндіріске дайын емес екені анық болды. 222 қозғалтқыштарының тиімді емес екені белгілі болғаннан кейін, 1942 жылдың мамырында Junkers оларды жобаланған Ju 288C нұсқасы үшін әлдеқайда ауыр Daimler Benz DB 606 қозғалтқыштарымен алмастыруды ұсынды; сол 1,5 тонналық, екі картерлі корпусы "бірге дәнекерленген" қозғалтқыштар туралы Рейхсмаршал Герман Геринг үш айдан кейін He 177 ұшағының үздіріліссіз қозғалтқыш проблемаларына қатысты шағымданған еді.

Астындағы ауырлықтар

Ju 288 ұшағының күрделі негізгі қону доңғалағы жүйесінің дизайны қиындық тудырды. Ол екі тік мүшеден тұратын, негізгі "Y" пішіндес кері тартылатын тіреу блогынан құралды. Бұл блок әрбір жұп доңғалақтың алдына орнатылған, иісті рычаг арқылы, бір олеолық тіреудің тікелей артында бекітілді. Бұл біртүтік олеолық тіреу екі мүшелі "Y" пішіндес кері тартылатын тіреу блогының төменгі жағынан иілді және негізгі доңғалақтың кері тартылуы кезінде, екі мүшелі блоктан бөлек, тік жазықтықта артқа қарай бұрылды. Бұл, қозғалтқыш бөліміндегі (нацель) оның жиналған ұзындығын "қысқартуға" көмектесті. Осындай ерекше конструкцияда олеолық тіреудің еркін қозғалатын жоғарғы жағы, негізгі "Y" пішіндес мүшенің артқа қарай иілген кері тартылуы кезінде физикалық түрде төмен және артқа қарай бұрылуын талап етті. Бұл процесті әрбір қону доңғалағы жиынтығының сол жағына орнатылған рычаг және тісті сектор жүйесі басқарды. Рычаг/секторлық тісті жүйе олеолық тіреуді кері тартылу циклы кезінде, оның бекітілу нүктесінен шамамен 180 градусқа айналдырды, яғни негізгі доңғалақ толық созылған кездегі орнынан. Олеолық тіреудің жиналған күйдегі орны, оны қозғалтқыш бөлімінің арт жағына бағыттап, доңғалақтың осын толық кері тартылғанда олеолық тіреудің иілген нүктесінен сәл алдында және жоғары орналастырды. Мұндай күрделі қону доңғалағы конструкциясында, олеолық тіреудің жалғыз иілген кері тартылу нүктесі қону кезіндегі негізгі жүктемені көтеріп тұрды. Бұл, Ju 288 ұшағының қону доңғалағының қону кезінде бірнеше рет құлауына себеп болған көптеген мәселелердің бірі болуы мүмкін.

Пайдалану тарихы

288-і ешқашан өндіріске шығарылмаса да, тіпті ресми түрде пайдалануға енгізілмеді, бірақ бұл ұшақ шектеулі жауынгерлік міндеттерде болды. 1944 жылы 288 бағдарламасы тоқтатылғаннан кейін, сақталған А және С сериялы прототиптері асығыс түрде қорғаныс қару-жарағымен және жабдықтармен жабдықталды және Батыс майданында барлау-шабуылдаушы ұшақтары ретінде қолданылды. Авиациялық отын мен қосалқы бөлшектердің тапшылығы және ұшақтың қозғалтқышы мен шассиінің шешілмеген мәселелеріне байланысты өте аз миссиялар орындалды. 288 ұшақтарының қызметте болған аз санды Ju 388 барлау ұшақтарын басқарған бір бөлімшеге қосылғандығы күдік тудырады.