Кіріспе
HMAS Hobart (D 39) – Австралия Корольдік теңіз флотының (RAN) басқарылатын зымырандық эсминеці. АҚШ-та АҚШ Әскери-теңіз күштерінің (USN) бірнеше өзгертілген нұсқасы бойынша салынған, ол 1965 жылы RAN құрамына қабылданды. 1967 жылдың наурыз айында «Хобарт» Вьетнам соғысына жөнелтілген RAN-нің алғашқы әскери кемесі болды. Бұл соғыс аймағына алты айлық үзіліссіз орналасудың басталуын білдірді, ол 1971 жылдың соңына дейін жалғасты; «Хобарт» 1969 және 1970 жылдары қайтадан жөнелтілді. 1968 жылғы сапар барысында эсминецке АҚШ Әуе күштерінің ұшағы шабуыл жасады. Вьетнам соғысынан кейін «Хобарт» «Дарвинге көмек» операциясында қызмет етті; «Трейси» даулынан кейін RAN жүзеге асырған апатты жою жұмыстарының алғашқы кемесі болды, Батыс Австралиядағы портқа бірінші болып кірді және 1976 жылы әлемді аралап келді. Кеме 1970-ші жылдардың соңында модернизацияланды. «Хобарт» 2000 жылы қызметтен шығарылды және Оңтүстік Австралия жағалауында су астындағы кеме ретінде батырылды.
HMAS Hobart (D 39) was a guided missile destroyer of the Royal Australian Navy (RAN). Built in the United States of America to a slight variant of the United States Navy (USN) , she was commissioned into the RAN in 1965. In March 1967, Hobart became the first RAN combat ship deployed to fight in the Vietnam War. This marked the start of consistent six month deployments to the warzone, which continued until late 1971; Hobart was redeployed in 1969 and 1970. During the 1968 tour, the destroyer was attacked by a United States Air Force aircraft. After the Vietnam War, Hobart saw service during Operation Navy Help Darwin; the RAN disaster relief effort following Cyclone Tracy, was the first RAN ship to dock at in Western Australia, and completed a round the world voyage in 1976. The ship was modernised during the late 1970s. Hobart was decommissioned in 2000, and sunk as a dive wreck off South Australia.
Дизайн және құрылыс
Хобарт – RAN үшін салынған үш басқарылатын зымыранды эсминецтің бірі. АҚШ Әскери-теңіз күштерінің үлгісі негізінде салынған Хобарттың стандартты жүктемедегі массасы 3370 тонна, толық жүктемедегісі – 4618 тонна, жалпы ұзындығы 440 фут (134 м), перпендикулярлар арасындағы ұзындығы 420 фут (128 м), ені 47 фут (14 м), ал максималды сусыру тереңдігі 15 фут (5 м) болды. Эсминецтің екі винт білігін қамтамасыз ету үшін екі General Electric турбинасы қолданылды. Кеме қызмет істеген кезеңде Mark 13 зымырандық шақыру құрылғысы Standard зымырандарын ұшыруға бейімделді, 1989 жылы Ikara зымырандық шақыру құрылғысы алынып тасталды, ал 1991 жылы екі Phalanx CIWS құрылғысы орнатылды. Комиссиядан өткеннен кейін Хобарт сегіз ай бойы американдық суларда сынақтар мен оқу-жаттығуларда болды. RAN жауынгерлік кемелерін орналастыру идеясы бастапқыда қолданыстағы кемелер санымен, әсіресе Қиыр Шығыс стратегиялық резервіне берген міндеттемелерімен және Индонезия-Малайзия қақтығысына қатысуымен қиындыққа тап болды, сондай-ақ британдық жобаланған кемелерді АҚШ ресурстарын пайдаланып пайдалану және күту қиындықтары да болды. 1966 жылдың 14 желтоқсанында Австралия Кабинеті Хобартты орналастыруға келісім берді, бұл Австралияның қақтығысқа берген әскери міндеттемелерін арттырудың бір бөлігі болды. Sea Dragon операциясына тағайындалған кемелер әдетте солтүстік және оңтүстік бөлімдерге бөлінетін (бірақ 1967 жылы бір уақытта төрт бөлімге дейін жұмыс істеді), әр бөлімде екі-үш кеме болар еді. Алайда, Австралия үкіметі RAN кемелеріне солтүстік аймақта жұмыс істеуге тыйым салды. Әскери-теңіз артиллериялық қолдау операциялары жердегі күштерге, әсіресе Вьетнамның демилитаризацияланған аймасына (ДМЗ) жақын орналасқан АҚШ теңіз жаяу әскерлеріне көмектесу үшін жүргізілді. Әдетте жеті кеме "атыс шебінде" орналастырылды, ал шабуылдар екі санатқа бөлінді: Вьетнам Халық Армиясы (ВАА) немесе Вьет Конг (ВК) күштері мен нысандары белгілі немесе күдіктелген аймақтарды "көрінбейтін" оқпен атқылау және жердегі күштерге тікелей қолдау көрсету үшін "көрінбейтін" от миссиялары. Осы операциялар кезінде Хобарт "Royal Purple" шақыру таңбасымен жұмыс істеді. Базар уақыты операциясы аясындағы инфильтрацияға қарсы операциялар, мақсаты Оңтүстік Вьетнамда жұмыс істейтін ВК бөлімшелеріне логистикалық жабдықтау мен күшейтуді тоқтату, жағалау кемелерін қадағалау, ұстап алу және іздеу. RAN эсминецтері ешқашан ресми түрде Базар уақытына тағайындалмаған, бірақ атыс шебі мен Базар уақыты операциялық аймақтарының үштас болуы кемелердің күдікті кемелерді қадағалауға немесе рейдтерге қатысуға шақырылуын білдірді. "Роллинг Тандер" операциясы бойынша әуе шабуылына қатысқан АҚШ Әскери-теңіз күштерінің авианосецтерін сүйемелдеу. RAN кемелері орналасқан кезде американдық эсминецтің барлық міндеттерін орындауы күтілгенімен, Австралия үкіметі оларға Вьетнам театрынан тыс жердегі АҚШ-тың жетінші флотының басқа міндеттерін орындауға тыйым салды (мысалы, Тайвань күзет тобы, Гонконгтағы күзетшілік міндеттері немесе ғарыш қалдықтарын қайтару бағдарламасы). 1970 жылы Камбоджаға басып кіргеннен кейін RAN кемелеріне Камбоджа суларына кіруге тыйым салынды. Операциялық тұрғыдан алғанда, RAN кемелері жетінші флоттың бағынысында болды. Логистикалық қолдау көрсету үшін АҚШ Тынық мұхиты флоты арқылы келісімдер жасалды. 1967 жылдың наурыз айында Хобартты орналастыру RAN эсминецтерінің алты айлық орналасу үлгісін бастады, RAN-нің жетінші флотпен тұрақты болуын қамтамасыз етті. Австралия Вьетнам соғысы кезінде АҚШ Әскери-теңіз күштеріне теңіздік қолдау көрсеткен жалғыз одақтас ел болды.
Бірінші пайдалану
1967 жылғы 15 наурызда «Хобарт» 7-ші флотқа қосылу үшін АҚШ-тың Субик шығанағына келді. Толыққанды танысу кезеңінен кейін «Хобарт» 31 наурызда «Фехтелер» эсминецін алмастырып, АҚШ эсминецінің артиллериялық қолдау міндеттерін өз мойнына алды. 3 сәуірде 5 дюймдік алдыңғы зеңбірек орналымы істен шығып, төрт жарым күнге дейін жарамсыз күйде болды. Содан кейін кеме «Sea Dragon» операцияларына бағытталды. Эсминецке бірнеше рет жағалау батареяларынан оқ атылды, бір рет шарапнелден жеңіл зақым көрді. Сәуірдің соңғы апталарында 5 дюймдік 54 зеңбіректе бірнеше жарылыс болғаннан кейін барлық жабдықталған эсминецтер («Хобарт» қоса) себептерін анықтау үшін (жарамсыз оқ-дәрілер деп саналды) басқа міндеттерге қайта тағайындалды. «Хобарт» 23 сәуірде «Китти Хок» авиатасымалдағыш эскорт тобына қосылды. Келесі аптада «Хобарт» және «Аллен М. Самнер» кемелері жағалау кемелер қатынасын тоқтату бойынша тығыз жұмыс істеді, бұл операция кезінде Солтүстік Вьетнам американдық операцияларды тоқтату үшін жағалау артиллериясымен қарсы шараларға көшкені байқалды. «Хобарт» 26 мамырға дейін «Sea Dragon» операцияларында болды, содан кейін жөндеу үшін Субикке қайтты, екі 5 дюймдік зеңбірек трубасы ауыстырылды. Монсондық жағдайлар салдарынан кешігулерге ұшырағаннан кейін кеме 18 маусымда қайтадан оқ атқыштар қатарына қосылды. Осы кезеңде эсминецке «Beacon Torch» десантына қатысқан амфибиялық соғыс кемелерін сүйемелдеу міндеті де жүктелді. 10 шілдеде эсминец операциялық аймақтан шығып, Гонконг арқылы Субикке бет бұрды және өзіндік жөндеу жұмыстарын жүргізді. Кеме «Форрестал» эскорт тобы мен «Sea Dragon» операцияларына екі рет тағайындалды; авиатасымалдағышты кез келген уақытта үш эсминец сүйемелдеуі керек болды, ал қалған кемелер «Sea Dragon» міндеттерін орындады. 29 шілдеде авиатасымалдағышта болған өрт салдарынан оны операциялық аймақтан шығару қажет болды; «Хобарт» зардап шеккендерге көмектесу және сүйемелдеуге тағайындалған кемелердің бірі болды. 14 қыркүйекте «Хобарт» Субикке келді, міндетін тапсырды және үйге қайтты. 13 сәуірде эсминец «Генри Б. Уилсонды» алмастыру үшін оқ атқыштар қатарына келді. Бес күннен кейін ол «Коллетт» эсминецімен бірге «Sea Dragon» операцияларын бастады. Кемелер 22 және 23 сәуірде жағалау артиллериясынан сәттіліксіз оқ атқыштарға түсті, содан кейін келесі үш күн бойы жағалау батареяларының назарын аударуға тырысты, осылайша оларды ұшақтармен бомбалауға мүмкіндік болды. Бұл 2 маусымға дейін жалғасты, сонда эсминец зеңбіректеріне жаңа трубалар қажет болды. Осы операция кезінде материк пен «Tiger Island» арасындағы қайық қозғалысы басымдыққа ие болды, сонымен қатар оқ атқыштар кемелеріне осы аймақтағы нысаналарға қарсы әрекет етуге рұқсат берілді. «Эдсон» эсминеці «Хобарт» және «Чендлер» кемелеріне қосылып, оттық күштің жетіспеушілігін толықтырды. 03:09-да «Хобарт» радары IFF транспондері жоқ ұшақты анықтады. 03:14-те ұшақ кемеге бір зымыран атты, нәтижесінде бір теңізші қаза тауып, екеуі жараланды, сондай-ақ бас старшинаның асханасы, әуедегі іздеу радары, зымыранды басқару бөлімшелері мен кеменің түтіктері зақымдалды. Екі минуттан кейін ұшақ екінші рет өтіп, екі зымыран атты. Зымырандар бір мезгілде соқтығысты: біреуі үстіңгі құрылысқа еніп, артиллериялық қойманы, инженерлер шеберханасын және кормадағы теңізшілер асханасын зақымдады, ал екіншісі алғашқы зымыранға жақын соқтығып, асхана мен зымыранды басқару бөлмесіне одан әрі зақым келтірді, сонымен қатар «Tartar» тексеру бөлмесіне зақым келтіріп, тағы бір теңізші қаза тауып, алты адам жараланды. Эсминецтің «Ikara» зымыран қоймасының айналасында да үлкен зақымдар болды, бірақ «Хобарт» сол кезде «Ikara» зымырандарын алып жүрмегендіктен, ықтимал өрт болған жоқ. Ұшақ үшінші шабуылға шықты, бірақ «Хобарттың» алдыңғы зеңбірек мұнарасы тәуелсіз басқарумен ұшаққа бес оқ атқаннан кейін қорқып кетті. 03:30-да «Эдсон» атысқа түскенін хабарлады, ал «Хобарт» капитаны үш эсминецке ұшаққа қарсы құрылымға шығуға бұйрық берді. «Хобартқа» және басқа кемелерге жасалған шабуылдар 15 және 17 маусым аралығындағы атыс оқиғаларының шешімі болды, ал АҚШ Әскери-теңіз күштері оқиғаны тергеді, техникалық кеңесшілер ретінде үш RAN қызметкері қатысты. Тергеу барысында «Хобартқа» шабуыл жасалмас бұрын бірнеше сағат бұрын «PCF 12» және «PCF 19» патрульдік кемелері мен «Контрольді кемелер» (PCF 19) жау ұшақтары ретінде анықтаған, бірақ достық ұшақтар деп саналған шабуылға ұшырады; «PCF 19» шабуылда батып кетті. АҚШ-тың 7-ші әуе күшінің «F 4 Phantom» ұшақтары, «PCF-ке» шабуылдан бірнеше сағат өткеннен кейін жауап берді, олар су бетіндегі кемелердің және әуедегі тікұшақтардың радарлық қолтаңбасын ажырата алмады және оның орнына «Хобарт», «Бостон» және «Эдсонға» атыс бастады. 27 шілде күні кешкісін «Хобарт» тағы бір оқ жаңылды, бұл жолы кемеден атылған оқтар теңізшілердің бас штабына жақын түсіп, үш теңізшіні жарақаттады. Кінәлі деп танылған теңізшілердің бас штабының нысана белгілеушісі, тәжірибесіз болғандықтан, нысанаға жақын орналасқан достық бөлімдер туралы ескертпеген және оқ атуды сұрамас бұрын нысананы толық анықтамаған. «Sea Dragon» операциясы жоспарланғандай өтпеді, ал DMZ маңында операция жүргізгеннен кейін «Хобарт» 12 тамызда Оңтүстік Вьетнам аймағында артиллериялық қолдау міндеттеріне қайта тағайындалды. 22 тамызда эсминец Фуок Туй провинциясындағы 1-ші Австралиялық топқа қолдау көрсету үшін оқ атты: соғыста Австралиялық әскерлеріне теңіз артиллериялық қолдау көрсеткен алғашқы RAN эсминеці. 29 қыркүйекте «Перт» «Хобартты» Субикте алмастырды, ал «Хобарт» үйге қайтты. 17 маусымдағы шабуыл кезіндегі әрекеттері үшін бір теңізші «Distinctive Service Medal» орденімен марапатталды (үкіметке бұл оқ жаңылған оқиға болғандықтан, «British Empire Medal» сияқты соғысқа қатыспаған орденмен марапаттау керек деген кеңес келді, бірақ ол ескерілмеді), сондай-ақ екі «Mention in Despatches» және 23 «Naval Board commendation» ордендері табысталды.
Үшінші пайдалану
Хобарт 1970 жылғы 28 наурызда Вьетнамға үшінші рет оралды, эсминецтің орнына келді. Жұмыс істеп барып, эсминец 6 сәуірде Эрнест Г. Смоллдан оқ ату шебіндегі міндеттерді қабылдады. Үш күннен кейін эсминец Оңтүстік Вьетнам балық аулау кемесіне соқтығысып, батырып жіберді, бірақ бес экипаж мүшесін құтқарып, жағаға жеткізді. Бұл аяқталғаннан кейін Хобарт 11 мамырда оқ ату шебіне қайта оралды және 24 мамырға дейін бекінісінде қалды, содан кейін эсминец Сингапурға жөндеуге барды. Хобарт 6 маусымда оқ ату операцияларын қайта бастады; олар 28 маусымға дейін жалғасты, содан кейін ол Субикке дулығаларын ауыстыру үшін жөнелтілді. Кеме 9 шілдеде оқ ату шебіне оралды және 29 тамызға дейін жұмыс істеді, содан кейін ол Сингапурға техникалық қызмет көрсету үшін, содан кейін Бангкокқа теңіз жаттығуларына барды. 13 қыркүйекте қайтып оралған Хобарт американдық эсминецтің біріндегі жарылыстан кейін Ллойд Томасты оқ ату шебінен алмастыруға шақырылды. 22 қыркүйекте Хобарт Субикке жөнелтілді. Екі адам туралы есептер берілді, ал 23 Теңізшілер кеңесінің мақтау қағаздары берілді. Хобарт Вьетнамға енді жіберілген жоқ, ал 1971 жылдың қыркүйегінде белгіленген операцияларын аяқтағаннан кейін, RAN кемелері соғыс аймағына жауынгерлік операциялар үшін жіберілген жоқ.
1970-1980 жылдар
1972 жылы «Хобарт» АҚШ-та модернизацияланды. 1974 жылдың маусым айында эсминец «Кенгуру-1» жаттығуына қатысты. Сол жылы «Хобарт» көпұлтты «RIMPAC 75» жаттығуына қатысып, Үнді мұхитында үш айлық миссияға шықты. Осы кезеңде «Хобарт» Мальдив аралдарындағы Мале қаласына барған RAN флотының алғашқы кемесі, сондай-ақ Батыс Австралиядағы жаңа теңіз базасына тоқтаған алғашқы әскери кеме болды. Зерттеушіні кемеге жеткізу үшін «Хобарт» экипажы уақытша тікұшақ алаңын жасады, оны «Тала Дэнс» тікұшағы жараланған адамды эсминецке жеткізу үшін пайдаланды. «Хобарт» 1995 жылғы Глостер кубогын жеңіп алды, бұл жүлде күнтізбелік жыл ішіндегі ең тиімді RAN кемесіне беріледі; эсминец бұл кубокты сегізінші рет жеңіп алды. Суға батыруға дейін, халықаралық жақсы тәжірибелерге негізделген және негізінен Порт-Аделаидада келісімшарт бойынша жұмыс істейтін жұмысшылар мен еріктілердің көмегімен қауіпсіз суға түсуді және қоршаған ортаға зиянды әсерді азайтуды қамтамасыз ету үшін дайындық жұмыстары жүргізілді. Мұнай және басқа да зиянды заттар алынып тасталды. Мақсат – кеменің жауынгерлік кеме ретіндегі сипатын сақтап қалу болды, бірақ қауіпсіздік мақсатында кейбір кіреберістер жабылды, есіктер, люктер, өткір және сыртқа шығыңқы заттар алынып тасталды, дәліздер мен кеңістіктер кеңейтілді. Келуге кедеріліңкіретін немесе бекітілмеген барлық жиһаз бен жабдықтар алынып тасталды. Кеме 2002 жылдың 5 қарашасында Оңтүстік Австралияның Янкалилла шығанағында, Марина Сент-Винсенттен батыс-солтүстік-батысқа қарай, «Энкаунтер» теңіз паркінің ішінде суға батырылды. Құлау орны ресми түрде «Флерие» жасанды рифі деп аталады. Суға батқан кеме 1981 жылғы Оңтүстік Австралияның тарихи кемелер заңына сәйкес тарихи кеме апаты ретінде тіркелді және оператор рұқсаты болмаса қайық жүруге тыйым салатын белгілі бір радиуста қорғалған аймаққа ие. «HMAS Hobart Memorial Lookout» Норманвиллге баратын жолда, Виррина Ковтың солтүстігінде, Литтл Горжде орналасқан.