Кіріспе

Қала классындағы жеңіл крейсер

HMAS Adelaide – Оңтүстік Австралияның астанасы Аделаиданың атымен аталған Австралия Корольдік Теңіз күштерінің (АКТК) жеңіл крейсері. 1915 жылы құрылысы басталған, бірақ соғыс кезіндегі тапшылықтар мен жобалауға енгізілген өзгерістер салдарынан кеме 1922 жылға дейін аяқталмады, осыдан оған "HMAS Longdelayed" деген лақап ат берілді. Аделаида 1924 және 1925 жылдары Корольдік Теңіз күштерінің арнайы қызметтік эскадрильясының құрамында қызмет етті және 1927 жылғы Малаита қырғынына қатысты. 1928 жылы қызметтен шығарылды, бірақ жаңғыртылып, Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанға дейін қайтадан қызметке кірісті. Соғыс жылдары Аделаида Жаңа Каледонияны бос Франция үшін қорғауға қатысты, Сидней портына жасалған жапондық шағын суасты қайықтарының шабуылына куә болды және неміс блокадасын бұзуға тырысқан "Рамсес" кемесін тоқтатты. Крейсер 1946 жылы қызметтен шығарылып, 1949 жылы металл тескілеріне жіберілді.

Дизайн және құрылыс

Аделаиданың конструкциясы жеңіл крейсерлердің Чатем подкласынан өзгертілді, Бірмингем подкласына ұқсастықтары бар. Бастапқы кеме экипажы 33 офицер мен 450 теңізшіден тұрды, бірақ 1941 жылға қарай бұл көрсеткіш 26 офицер мен 436 теңізшіге дейін төмендеді. Аделаида 1915 жылдың 20 қарашасында Сиднейдегі Коккату аралы кеме құрылыс кешенінде салынды. Ол 1918 жылдың 27 шілдесінде Австралияның генерал-губернаторы сэр Рональд Мунро Фергюсонның әйелі, леди Хелен Мунро Фергюсонмен суға түсірілді. Соғыс кезеңіндегі тапшылықтар, Австралияда жасау мүмкін болмаған бұйымдардың машиналық бөліктерінің жоғалуы және соғыс тәжірибесіне негізделген өзгерістерге байланысты құрылысы 1922 жылдың 31 шілдесіне дейін аяқталмады: осы себепті кеме "HMAS Longdelayed" деген атпен танылды. Кеме таңбасының кейбір дұрыс емес нұсқаларында ұран "Біріккен күшпен" деп көрсетілген. 1942 жылдың мамыр және маусым айларында, әуе шабуылына қарсы қару-жарақ алты 20 мм Оерликон зеңбірегімен күшейтілді.

Екінші дүниежүзілік соғыс

Бастапқыда кеме Австралия суларында конвойлерді сүйемелдеу және күзету міндеттерін орындады. Жөндеуден кейін «Аделаида» кемесі Үнді мұхитында конвойлерді сүйемелдеу жұмыстары үшін Фримантелге жіберілді.

Пайдаланудан шығару және тағдыры

Аделаида 1946 жылғы 13 мамырда соңғы рет қызметтен шығарылды. Жақын жерде кеменің схемасы бар ақпараттық тақта орнатылды. Крейсердің 6 дюймдік бір зеңбірегі Виктория штатындағы қоқыс полигонынан табылған; ол қалпына келтіріліп, содан кейін HMAS Cerberus, Викторияға қойылды. Теңіз зеңбірегі мен қалқаны 2015 жылдың қыркүйегінде Лейттон бекінісінде орнатылды, бұл осы жердегі түпнұсқа 6 дюймдік зеңбіректерді қайта жасау мақсатында жасалды.