Кіріспе

Таунхед (Ceann a' Bhaile, ) – Шотландияның Глазго қаласындағы аудан. Глазгоның ең көне аудандарының бірі болып табылады және онда Глазго соборы мен Прованд иелігі сияқты ортағасырлық дәуірден жетіп келген екі маңызды ескерткіш сақталған. Орта ғасырларда Таунхед солтүстіктен Глазгоға апаратын қақпа болған, ал қазір қала орталығының солтүстік-шығыс бөлігін құрайды. 1950 жылдардың ортасы мен 1970 жылдардың соңында жарияланған Брюс жоспарынан кейін Таунхед үлкен өзгерістерге ұшырады, халық саны азайып, аудан қайта жаңартылды. Бүгінде мұнда тұрғындар саны азайған, сондай-ақ сауда-өндіріс секторы мен Стратклайд университеті мен Глазго қалалық колледжінің кампустары төңірегіндегі білім беру орталығы орналасқан.

Орналасқан жері

Ежелгі заманда Таунхед собор мен қаланың солтүстігінде орналасқан, нақты шекаралары жоқ, дамылмаған аймақ болған. Бүгінде ол батысында Каукаденс, солтүстігінде Сигхилл, шығысында Ройстон және Ледивелл/Деннистон, ал оңтүстігінде Мерчант-Ситимен шектеседі. Таунхедтің шартты шекаралары – батыста Солтүстік Хановер көшесі мен Доббидің қарызы, солтүстікте M8 тас жолы, шығыста Касл көшесі мен Хай-стрит, ал оңтүстікте Джордж көшесі.

Тұрғын үй

Тұрғын үй негізінен бұрынғы кеңес қорынан тұрады (Глазгоуде Глазгоу тұрғын үй қауымдастығына берілгеннен кейін кеңес үйлері жоқ), бірақ бұл аймақта Халықаралық христиан колледжі, Глазгоу Каледония университеті және Стратклайд университеті студенттеріне арналған көптеген жатақханалар бар. Тұрғын үйлердің көп бөлігі салыстырмалы түрде жаңа, бір блоктан 8 пәтерлі үйлер, алайда оның ең айқын ерекшеліктері – "2 Тейлор Плейс", "15 Графтон Плейс", "7 Сент Мунго Плейс" және "12 Доббис Лан Плейс" деп аталатын 24 қабатты биік үйлер.

Ерте тарихы 15-20 ғасырлар

Қазіргі Таунхедтің шығыс шетіне жақын жерде Сент Кентигерн, сондай-ақ Сент Мунго деп белгілі, өзінің шіркеуін Молендинар Бёрннің жағасында салып, осылайша Глазго қаласын құрған деп кеңінен қабылданады. Сент Мунгоға арналған Глазго соборы Мунгоның алғашқы шіркеуі тұрған жерге орналасқан. Ағымдағы ғимарат 12 ғасырға дейін салынған. Бүгінде собор Таунхедтің шекарасынан сыртта орналасқан және Ледивелл ауданына жатады. Провандтың иелігі, Глазгодағы ең көне сақталған үй, 15 ғасырдың соңында епископ Эндрюмен салынды, кейіннен ол Муирхед тегін алды. Бұл үй, дәлірек айтқанда, хосписиум, кедейлерге пана және күтім қызметін ұсынды. Ауруханада тұрған он екі кедей адам жұмыс істеу, Киелі кітапты оқу және бақта өнім өсіру арқылы өз үлесін қосты. Бақтар 1997 жылы қайта жаңартылды және алғашқы Сент-Николас бағындағы сияқты, өсірілген шөптердің барлығы емдік қасиеттерімен және медициналық қолданысымен белгілі. Келісімге келгендердің шейіттігі қазіргі Таунхед деп аталатын аймақта болды. Касл көшесінің солтүстік бөлігі қала шегі болды, одан әрі "Хаугейт" деп аталды. Хаугейт 1781 жылға дейін қоғамдық асылулардың орны болды, содан кейін олар Глазго Гринге көшірілді. Қазіргі уақытта бұл аймақты негізінен М8 автожолының 15-ші қиылысы алып жатыр. Бұрынғы Шейіт шіркеуінің ғимараты (1975 жылы қазіргі орнына көшірілді, ал 2011 жылы мүшелердің шешімімен жабылды) 2013 жылдың қыркүйегіне дейін Шейіт тасын сақтап келді. Бұл тас 1684 жылы Джеймс Нисбеттің (Айрширдегі Луден ауылынан шыққан фермер), Джеймс Лоусон мен Алекс Вудтың өлім жазасына кесілгені туралы мәліметтерді сақтайды. Тас, бастапқыда Таунхед кітапханасының алдында тұрған, және бір кезде тығыз салынған Таунхедтің үлкен бөлігімен бірге, М8 автожолы үшін жол ашу мақсатымен бұзылды. Тас қазір собор алаңының оңтүстік-шығыс жағында орналасқан "Евангелиелік шіркеудің" қабырғасында табылады. Шейіт шіркеуінде сонымен қатар "Шейіт шіркеу қоңырауы" болды, ол 2013 жылға дейін ескі Шейіт Батыс шіркеуінен сақталды. Жаңа орын табылмағандықтан, қоңырау ерітілді. Шотландия шіркеуі қазіргі уақытта кең ауқымды тұрғын үйлер мен қоғамдық ғимараттар салуға рұқсат алатын жерді сатып алуға ниетті. Шотландия шіркеуі Таунхедке Глазго соборының приходтық қызметі арқылы және SIMY Community Development қайырымдылық ұйымына уақытша баспана беру арқылы қолдау көрсетуде. Бұл ұйым бұрынғы шіркеудің приходтық қамқорлығының белсенді бөлігі болған. Жабылудан кейін SIMY тәуелсіз, жергілікті еріктілер бастаған қайырымдылық ұйымына айналды. Ол жастарға қолдау көрсету, өнермен қамтамасыз ету, спорттық жаттығулар, өмірлік дағдыларды үйрету, ашық ауада білім беру, ойын-сауық клубтарын ұйымдастыру және DofE орталығы ретінде жұмыс істейді. SiMY өзінің сақталуын шіркеуден, Иона қауымынан, Таунхед қауымдық кеңесінен, AplusM оқу орталығынан, Глазго тұрғын үй қауымынан, Глазго қауымдық қауіпсіздік қызметінен, Глазго Life-тен және көптеген жергілікті тұрғындар мен жақын жерде жұмыс істейтін еріктілер тобынан алатын қолдауға қарысты. Сент Мунго шіркеуі, Парсон көшесі (Джордж Голди, 1869) итальяндық готика стилінде салынған. 70 Парсон көшесі - сәулетші Чарльз Ренни Макинтоштің туған жері, ол 17 Парсон көшесіндегі Шейіт мектебінің жобасын жасауға да көмектескен.

XX ғасырдың ортасы - қазіргі уақыт: ыдыс-аяқтарды тазарту, gentrification және қалпына келтіру

Соғыстан кейінгі Глазгодағы жаңару үрдісіне және Брюс есебіндегі ұсынымдарға сәйкес, 1950 жылдардың ортасынан бастап Таунхедте үлкен өзгерістер болды. Андерстон мен Горбал сияқты, Таунхед те кешенді даму аймағы (CDA) деп белгіленді, яғни бұл жердегі көптеген ғимараттар бұзылып, тұрғындары басқа жерге көшірілетін еді. Таунхедтің негізгі көшесі – Парламенттік жол, бастапқы көше жоспарының көп бөлігімен бірге жойылды. Оның орнына төмен тығыздықтағы мазонет үйлер мен төрт 24 қабатты мұнаралар салынды, бұл ескі үйлердің орнын басты. Таунхед тұрғындарының бір бөлігі жаңа үйлерге көшірілсе, қалғаны қала шетіне орналасқан жаңа аудандарға қоныс аударды. Нәтижесінде Таунхедтегі ескі үйлердің көбі сақталмады, бірақ кейбір көше аттары мұнаралар мен жаяу жолдарда сақталған. Парламенттік жолдың солтүстігіндегі бұзылған аумаққа жаңа өнеркәсіптік аймақ салынып, Бейрд көшесіне дейін созылды. Жаңа Глазго ішкі айналма жолы оның шекарасы болды және негізінен жаңа өнеркәсіптік нысандардан тұрды. Айналма жолдың даулы шығыс бөлігі, Касл көшесі бойымен оңтүстікке бұрылып, Глазго Корольдік ауруханасын бұзу және қайта құру қажеттілігін тудыратын жоба тоқтатылды. Ал ескі Викториялық аурухананың жабылуына уақытша тыйым салынды (дегенмен, 1970 жылдардың соңында аурухана едәуір кеңейтілді). Суретші Джоан Эрдли Таунхедтегі студиясынан осы қайта құру процесін бейнеледі. Парламенттік жол мен Джордж көшесі арасындағы Таунхедтің оңтүстік бөлігі жаңа білім беру аймағы үшін тазартылды. Мұнда Орталық сауда колледжі, Глазго азық-түлік технологиясы колледжі және Стоу құрылыс және баспа колледжі сияқты бірнеше жаңа колледждер салынды. Бұл аймақтың орталық бөлігі бұрынғы Корольдік ғылым және технология колледжінің негізінде құрылған жаңа Стратклайд университеті болмақ. Таунхедтегі ең танымал және ең көне көше – Роттенроу осы жерде орналасқан. Сент-Мунго осы биік тұрақтан, Балманно Брейдің үстінен оңтүстікке қарай, Клайд өзеніне қарап, жаудың жақындауы туралы ескерту алатын еді. Роттенроуда Глазго Корольдік аналық ауруханасы да орналасқан. Бұл аурухана 2001 жылы бұзылып, оның орнына бақ салынды. 1972 жылы William Collins, Sons баспа компаниясы мен Стратклайд университеті арасында келісімге қол жеткізілді, соның нәтижесінде университет Кафедралық көшесінің шығыс жағында орналасқан баспахананы сатып алды. Бұл баспахана Таунхедтегі ең ірі өнеркәсіптік кешендердің бірі болған. Жер мен ғимараттар академиялық мақсаттарға берілді. Мысалы, 1980 жылы Кафедралық көше мен Сент-Джеймс жолының қиылысындағы алып қойма ғимараты Андерсон кітапханасының жаңа үйіне айналдырылды. Жаңа Барония шіркеуі 1986 жылы Стратклайд университеті сатып алып, 1989 жылы қалпына келтірді. Қазір ол Барония залы деп аталатын салтанатты зал және іс-шаралар өткізілетін орын болып табылады. 2010 жылдары жаңа Глазго колледжі құрылды, ол қаладағы бірнеше қосымша білім беретін колледждердің (Глазго Метрополитен колледжі) бірігуінен пайда болды. Жаңа "суперкампус" Кафедралық көшедегі Аллан Глен колледжінің бұрынғы орнында салынды және 2014 жылы ашылды. Стратклайд университеті сол жылы жаңа спорт орталығын салды.

Өнерге байланысты байланыстар

Суретші Джоан Эрдли 1950–1957 жылдары Таунхед қаласында тұрып, жұмыс істеді және оның балаларын бейнелеуге ерекше қызығушылық танытты.

Соңғы өзгерістер

Таунхедте жергілікті еріктілерден құралған қоғамдық кеңес бар. Жақында Таунхед қауымдастық кеңесі көршілес Ледивелл ауданымен біріктірілді, қауымдастық кеңесінің жұмысын ұйымдастыру мақсатында. Бұл Таунхед және Ледивелл қауымдастық кеңесінің құрылуына әкелді. Қоғамдық кеңес мүшелері 2013 жылы ашылған Таунхедтегі ауыл залының құрылысына қажетті қаражатты тартуда маңызды рөл атқарды. Алайда, олар Глазго колледжінің Таунхедте салуды жоспарлаған үлкен кампусына қатысты құрылысқа рұқсат алуда сәттілікке жете алмады. Таунхедтің бұл аймағы 1950 жылдардан бері білім беру мақсатында белгіленгенімен, қауымдастық кеңесі құрылыстың тұрғын үйлерге тым жақын орналасқандығына алаңдады және жергілікті тұрғындарға туындауы мүмкін ыңғайсыздықтарды ескере отырып, арнайы жоспарлау шарттарын қосуды талап етті. Таунхедте стандартты үйлерді көп тұрғын үйлерге (жатақханаларға) айналдыруға берілген өтінімдердің саны қалыптан тыс жоғары. Жергілікті қауымдастық кеңесі осы мәселеде жергілікті қауымдастықтың алаңдаушылығын білдіруде жетекшілік етеді. Глазго соборының және Шейіт шіркеуінің ғимаратын жақында сату қауымдастықтың маңызды жиналыстар өткізу орнынан айырды және аймаққа студенттерге арналған қосымша тұрғын үйлер салынуына себеп болады. SIMY Community Development – үлкен, жергілікті еріктілерден құралған жастар мен қауымдастыққа көмек көрсететін қайырымдылық ұйымы, қалалық кеңестің қолдауымен Таунхедтегі жастарға арналған жаңа бағдарламаларды дамытуға тырысады, олар басқа аудандарға тасымалданады, себебі Таунхедте енді жабық спорт алаңдары жоқ. Шейіт шіркеуінің бұзылуы 2012 жылдан бері аймақтан алынып тасталған үшінші ірі қауымдастық ғимараты болады, ал бұрын Сент-Дэвид мектебі мен The Hurdy Gurdy жабылды. Бұл сонымен қатар G4 / G21 аймағындағы тұрғындар мен қауымдастық топтары үшін қолжетімді жалғыз жабық спорт алаңдарын да жояды. SiMY-дің күміс DofE тобы Шейіт шіркеуінің ғимаратының айналасын эстетикалық жағынан жақсартуға және ғимарат бұзылғаннан кейін оны пайдалы орынға айналдыруға тырысты. Алайда, олардың "тоқталған кеңістіктер" жобасы бойынша ұсынған жоспары қабылданбады, себебі Шотландия шіркеуінің Бас сенімділері кез келген жұмыс жерді сатуға кедергі келтіруі мүмкін деп алаңдады. DofE тобының жоспарларын "Таунхед және Ледивелл қауымдастық кеңесі" қолдады, сондықтан олар Глазго қалалық жоспарлау бөлімінен мүмкіндіктер туралы кеңес сұрап отыр. Шейіт тасы 2013 жылдың 12 қыркүйегінде Глазго қалалық кеңесінің шешімімен Глазго евангелистік шіркеуі мен Шотландияның Келісім шарты ескерткіштері қауымдастығының өтініші бойынша Глазго тарихи орталығындағы Кафедралды алаңға көшірілді, онда оны Глазго тұрғындары мен туристер көре алады. Таунхедтегі ауыл залы 2013 жылы ашылды және Таунхед қауымдастығы үшін әлеуметтік шаралар мен қызметтер ұсынады. Ғимарат және оның орналасқан жері қауымдастыққа бағытталған компанияға тиесілі. Мектептердегі жалдауларға қатысты жаңа шектеулер енгізілгендіктен, қазіргі уақытта ауыл залы қауымдастық шаралары мен іс-шараларға арналған жалғыз орын. Зал күнделікті және кешкі уақытта жұмыс істейді, жергілікті қауымдастыққа маңызды қызметтер көрсетеді және бейсенбі – жексенбі күндері жеке шараларға алаң болып табылады. 2013 жылдың қараша айында ауыл залы өздерінің Таунхед бағын ашты, бұл жергілікті тұрғындарға бақша шаруашылығымен және ағаштарға күтім жасаумен айналысуға мүмкіндік беретін жасыл кеңістік. Бақ биік қоршаумен және күзет камераларымен қорғалған. 2013 жылы Таунхедтің қаланың ең ірі білім беру аймағы ретіндегі мәртебесі кеңейтілді, жаңа үлкен колледж кампусына сәйкес студенттерге арналған жатақханалар салуға қатысты жоспарлар қабылданды. Бұл аймақты дамытудың 2013–2018 жылдарға арналған қалалық кеңестің стратегиясының бір бөлігі болып табылады.

Көлік байланыстары

Таунхед Глазго Куин-стрит вокзалы мен Бьюкенен автобус станциясына жақын орналасқандықтан, көлік қатынасы да өте қолайлы.