Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Питтенвейм ауылы – Шотландияның Фиф аймағындағы, елдің шығыс жағалауында орналасқан балықшылар ауылы және азаматтық қауым. 2001 жылғы халық санауы бойынша, ауылда 1747 адам тұрды.
Fishing village and civil parish in Fife, Scotland
the village
Pittenweem (,/p//ɪ//t//ən/'/w//iː//m/ ) is a fishing village and civil parish in Fife, on the east coast of Scotland. At the 2001 census, it had a population of 1,747.
Этимология
Атауы пиктік және шотланд гаэл тілдерінен шыққан. "Пит" пиктік тіліндегі pett сөзінен, яғни "орналасқан жер, жердің бөлігі" деген мағынаны білдіреді, ал "enweem" гэль тіліндегі na h Uaimh, "Үңгірлер" дегенді көрсетеді, сондықтан "Үңгірлер орны" деп аталған, бұл атау Сент-Филланның үңгірінен алынған. Қазіргі заманғы гэль тілінде атауы Baile na h Uaimh деп беріледі, мұндағы baile, "қала, елді мекен" сөзі пиктік префиксінің орнына қолданылған.
The name derives from Pictish and Scottish Gaelic. "Pit " represents Pictish pett 'place, portion of land', and " enweem" is Gaelic na h Uaimh, 'of the Caves' in Gaelic, so "The Place of the Caves", named after St Fillan's cave. The name is rendered Baile na h Uaimh in modern Gaelic, with baile, 'town, settlement', substituted for the Pictish prefix.
Тарих
Елді мекен ерте орта ғасырдан бері балық аулаушы ауыл ретінде өмір сүріп келеді. Ең көне құрылысы – 7 ғасырға жататын Санкт-Филан үңгірі. 13 ғасырда Мая аралынан августиндік монастырь мұнда көшірілді, бірақ сол кезде де шіркеу болған. Питтенвеем шіркеуі (жергілікті тольбутка тіркелген) 1200 жылға дейінгі нормандық есікке ие. Шығысқа қарайғы қақпа ғимараты 15 ғасырдан. Монастырдың жатақханасы мен асханасы 1588 жылы Реформациядан кейін манса ретінде қайта жаңартылды. Бұл ғимарат кейін "Ұлы үй" деп аталды. 1975 жылға дейін Питтенвеем корольдік бург мәртебесіне ие болды, осы мәртебені король Джеймс V (1513–1542) 1541 жылы берді. Бұл ауыл ерте христиан діни орталығының орнында балық аулаушы ауылы ретінде пайда болды және батыс жағалауында, балықшылар қайықтарын судан шығаруға қауіпсіз болған жерде өсті. Кейіннен жартастардың арасынан Форт теңізіне қарай созылатын жартастық мұрттардан басталатын толқын қорғағыш салынды. Бұл қайықтарды жағаға тіремей, теңізде тұруға мүмкіндік берді, соның арқасында үлкен кемелер де портынан пайдалана алды. Шығысқа қарайғы жаңа толқын қорғағыш жылдар бойы дамып, терең және қауіпсіз портыға айналды. 1779 жылы Джон Пол Джонс (Америка теңіз күштерінің негізін қалаушы) "Бонгоме Ричард" кемесімен Питтенвеемден жарты миль қашықтықта тоқтады. 1609 жылы Джеймс VI Фредерик Стюарт үшін Питтенвеем феодалдық иелігі мен барониясын құрды. Ол Келли графтарының қолында болды, кейін сэр Джон Анструтерге, одан кейін Элидің Бэйрдтеріне өтті. Қазіргі Барон – Клас Зангенберг.
The settlement has existed as a fishing village since early medieval times. The oldest structure, St. Fillan's Cave, dates from the 7th century. An Augustinian priory moved here from the Isle of May in the 13th century, but there was already a church at that time. Pittenweem Parish Church (which is attached to the local tolbooth) has a Norman doorway dating to before 1200. The gatehouse to the east is 15th century. The priory dormitory and refectory was remodelled post Reformation (1588) to give a new function as a manse. This building was later named the "Great House". Until 1975 Pittenweem was a royal burgh, having been awarded the status by King James V (1513–42) in 1541. Founded as a fishing village around a probably early Christian religious settlement, it grew along the shoreline from the west where the sheltered beaches were safe places for fishermen to draw their boats up out of the water. Later a breakwater was built, extending out from one of the rocky skerries that jut out south west into the Firth of Forth like fingers. This allowed boats to rest at anchor rather than being beached, enabling larger vessels to use the port. A new breakwater further to the east was developed over the years into a deep, safe harbour. In 1779 John Paul Jones (founder of the American Navy) anchored half a mile off Pittenweem in the USS Bonhomme Richard. There is a feudal Lordship and Barony of Pittenweem created by James VI for Frederick Stewart in 1609. It was held by the Earls of Kellie until it passed to Sir John Anstruther and then to the Bairds of Elie. The current Lord Baron is Claes Zangenberg.
Өнеркәсіп
Питтенвейм қазіргі уақытта Фифтің Шығыс Ноук жағалауындағы балық аулау порттарының ең белсендісі болып табылады. 18 ғасырда Питтенвейм мен Сент-Монас арасында жағалау бойында бірнеше көмір кені болған. Кез келген уақытта бұл ауылға Файф жағалауы темір жолы қызмет көрсеткен.
Pittenweem is currently the most active of the fishing ports in the East Neuk coast of Fife. In the 18th century, Pittenweem had a series of coal mines on the coast between Pittenweem and St Monans. At one time the village was served by the Fife Coast Railway.
География
Ауыл көтерілген жағажайдың үстінде орналасқан.
The village sits astride a raised beach.
Білім
Питтенвейм бастауыш мектебі – ауылдың ескі бөлігінің солтүстік жағында, жеке ойын алаңы бар дәстүрлі ауыл мектебі. Онда 4/5-тен 11/12 жасқа дейінгі балалар оқиды. Орта білім (білім алу ниетіне қарай 16, 17 немесе 18 жасқа дейін) көршілес Анструтер қаласындағы Уэйд академиясында беріледі. Ең жақын жеке білім беру мекемесі – Сент-Эндрюс қаласындағы Сент-Леонардс мектебі немесе Данди жоғары мектебі.
Pittenweem Primary School is a traditional village school with its own playing fields on the northern side of the older part of the village. It caters for children aged 4/5 to 11/12. Secondary education (up to ages 16, 17 or 18 depending on educational ambitions) is provided at Waid Academy in the neighbouring town of Anstruther. The nearest private educational institution is St Leonards School in St Andrews, or the High School of Dundee.
Дін
Орта ғасырларда Питтенвейм монастыры – Май аралындағы монастырмен байланысты шағын Августин монастыры, ол Әйя Филланмен байланысты ежелгі қасиетті үңгірдің үстінде салынған. Капелла ретінде жабдықталған үңгір 1935 жылы Сент-Эндрюс епискобы тарапынан құдайға арналған орын ретінде қайта бағышталды. Қазіргі кезде шіркеулері бар діни ағымдарға: Шотландия шіркеуі, католик, епископальдық және баптист кіреді. Басқа діни ұйымдардың да шіркеулері болған, бірақ олар басқа мақсаттарға ауыстырылды. Мысалы, шіркеу залы бұрын "Питтенвейм Әйя Филлан" деп аталған. 17-шы ғасырдың соңы мен 18-шы ғасырдың басында жергілікті пастор бірнеше әйелдерді колдаушылықпен айыптаған. Питтенвейм Tolbooth Питтенвейм сиқыршыларының түрмесі ретінде қолданылды. Бес әйел қатты ұрып-соғылды, ал біреуі халық наразылығынан өлтірілді.
In the Middle Ages, Pittenweem Priory was a small Augustinian monastery linked to that on the Isle of May and built over the ancient sacred cave associated with St Fillan. The cave, which is fitted out as a chapel, was rededicated as a place of worship by the Bishop of St. Andrews in 1935. Current denominations with churches include: Church of Scotland, Catholic, Episcopalian and Baptist. Other denominations have had churches or the equivalent, but these have been converted to other purposes. The Parish Church Hall, for example, was once "Pittenweem St. Fillan's". The late 17th to early 18th centuries saw a number of notorious witch hunts by the local minister. Pittenweem Tolbooth was used as the jail for some of the Pittenweem witches. Five women were severely beaten and one was murdered by a lynch mob.
Мәдениет
1960 жылдардың соңында жергілікті балықшылар қайта жаңартылған портының қайта ашылуын гала-концертпен тойлады, онда қайықтар әр түрлі мерекелік тулармен безендірілді және адамдар қайықтарда қысқа саяхаттар жасауға мүмкіндік алды. Алайда, 1980 жылдардың басындағы күшейтілген реттеу, жанармай бағасының өсуі және кемелер санының азаюы осы шараны құлдырауға әкелді. 1982 жылы оның орнына өнер фестивалі құрылды, ол бастапқыда гала-концертті өз қорытындысы ретінде қамтыды. Бірақ, Өнер фестивалі дамып, 2013 жылы шамамен 25 000 келушіні қабылдаған Шотландиядағы ең сүйікті өнер фестивальдерінің біріне айналды. Көптеген суретшілер бұл аймақтың әсемдігі мен жарығын қайтадан ашты, бұл жер бұрыннан-ақ көшпенді және хобби суретшілер арасында танымал болған, және ауылға көшіп келіп, жандағы көркемдік қауымдастықты құрды. Питтенвеймде аймақтағы алғашқы газет – «Питтенвейм тізілімі» (1844–56) жарық көрді. Сонымен қатар, 1960 жылы жазылған «Pittenweem Jo» атты кең танымал ән бар. 1997 жылы түсірілген «Қысқы қонақ» фильмінің көп бөлігі осы ауылда түсірілді.
In the late 1960s the local fishermen celebrated the re opening of the re designed harbour with a Gala Day, when the boats were dressed overall and people could take short trips on the boats. By the early 1980s, however, increasing regulation, higher fuel costs and a shrinking fleet were bringing this event to its knees. In its place in 1982 sprang up an Arts Festival, which initially incorporated the Gala Day as its finale. The Arts Festival has moved on somewhat, however, becoming one of the best loved art festivals in Scotland with an estimated 25,000 visitors in 2013. Many artists have re discovered the charms and the light of the area, which was always popular with itinerant and hobby artists, and have moved to the village, creating a vibrant artistic community. Pittenweem had the first newspaper in the area, the Pittenweem Register (1844–56). There is also a fairly well known song, "Pittenweem Jo", written in 1960. Much of the 1997 film The Winter Guest was filmed in the village.
Саясат
Ұлыбритания парламентінің жергілікті депутаты (Солтүстік-Шығыс Файф округін білдіреді) – Либерал-демократтар партиясынан Венди Чемберлен. Шотландия парламентінің (MSP) жергілікті депутаты (Файфтың Солтүстік-Шығыс округін білдіреді) – Шотландиялық Либерал-демократтар партиясынан Вилли Ренни. 1885 жылдан 1983 жылға дейін Питтенвейм Шығыс Файф парламенттік округінің құрамында болды, және оның ең белгілі депутаты 1886 жылдан 1918 жылға дейін премьер-министр болған Х.Х. Асквит (Либерал) еді.
The local Member of the UK Parliament (representing North East Fife) is Wendy Chamberlain of the Liberal Democrats. The local (representing Fife North East) Member of the Scottish Parliament (MSP) is Willie Rennie of the Scottish Liberal Democrats. From 1885 to 1983, Pittenweem was part of the East Fife Parliamentary constituency, its most famous MP being Prime Minister H. H. Asquith (Liberal) from 1886 to 1918.
Спорт
Жергілікті футбол командасы – Питтенвейм Роверс АФК. Жергілікті регби командасы – Уэйд академиясы ФПРФК.
The local football team is Pittenweem Rovers AFC. The local rugby team is Waid Academy FPRFC.
Танымал мәдениетте
Британдық power metal тобы Gloryhammer-дың 2023 жылғы "Файф корольдігіне оралу" альбомында "Питтенвеймнің Vorpal Laserblaster" деген ән бар.
British power metal band Gloryhammer have a song titled "Vorpal Laserblaster of Pittenweem" on their 2023 album Return to the Kingdom of Fife.