Кіріспе

Питтенвейм ауылы – Шотландияның Фиф аймағындағы, елдің шығыс жағалауында орналасқан балықшылар ауылы және азаматтық қауым. 2001 жылғы халық санауы бойынша, ауылда 1747 адам тұрды.

Этимология

Атауы пиктік және шотланд гаэл тілдерінен шыққан. "Пит" пиктік тіліндегі pett сөзінен, яғни "орналасқан жер, жердің бөлігі" деген мағынаны білдіреді, ал "enweem" гэль тіліндегі na h Uaimh, "Үңгірлер" дегенді көрсетеді, сондықтан "Үңгірлер орны" деп аталған, бұл атау Сент-Филланның үңгірінен алынған. Қазіргі заманғы гэль тілінде атауы Baile na h Uaimh деп беріледі, мұндағы baile, "қала, елді мекен" сөзі пиктік префиксінің орнына қолданылған.

Тарих

Елді мекен ерте орта ғасырдан бері балық аулаушы ауыл ретінде өмір сүріп келеді. Ең көне құрылысы – 7 ғасырға жататын Санкт-Филан үңгірі. 13 ғасырда Мая аралынан августиндік монастырь мұнда көшірілді, бірақ сол кезде де шіркеу болған. Питтенвеем шіркеуі (жергілікті тольбутка тіркелген) 1200 жылға дейінгі нормандық есікке ие. Шығысқа қарайғы қақпа ғимараты 15 ғасырдан. Монастырдың жатақханасы мен асханасы 1588 жылы Реформациядан кейін манса ретінде қайта жаңартылды. Бұл ғимарат кейін "Ұлы үй" деп аталды. 1975 жылға дейін Питтенвеем корольдік бург мәртебесіне ие болды, осы мәртебені король Джеймс V (1513–1542) 1541 жылы берді. Бұл ауыл ерте христиан діни орталығының орнында балық аулаушы ауылы ретінде пайда болды және батыс жағалауында, балықшылар қайықтарын судан шығаруға қауіпсіз болған жерде өсті. Кейіннен жартастардың арасынан Форт теңізіне қарай созылатын жартастық мұрттардан басталатын толқын қорғағыш салынды. Бұл қайықтарды жағаға тіремей, теңізде тұруға мүмкіндік берді, соның арқасында үлкен кемелер де портынан пайдалана алды. Шығысқа қарайғы жаңа толқын қорғағыш жылдар бойы дамып, терең және қауіпсіз портыға айналды. 1779 жылы Джон Пол Джонс (Америка теңіз күштерінің негізін қалаушы) "Бонгоме Ричард" кемесімен Питтенвеемден жарты миль қашықтықта тоқтады. 1609 жылы Джеймс VI Фредерик Стюарт үшін Питтенвеем феодалдық иелігі мен барониясын құрды. Ол Келли графтарының қолында болды, кейін сэр Джон Анструтерге, одан кейін Элидің Бэйрдтеріне өтті. Қазіргі Барон – Клас Зангенберг.

Өнеркәсіп

Питтенвейм қазіргі уақытта Фифтің Шығыс Ноук жағалауындағы балық аулау порттарының ең белсендісі болып табылады. 18 ғасырда Питтенвейм мен Сент-Монас арасында жағалау бойында бірнеше көмір кені болған. Кез келген уақытта бұл ауылға Файф жағалауы темір жолы қызмет көрсеткен.

География

Ауыл көтерілген жағажайдың үстінде орналасқан.

Білім

Питтенвейм бастауыш мектебі – ауылдың ескі бөлігінің солтүстік жағында, жеке ойын алаңы бар дәстүрлі ауыл мектебі. Онда 4/5-тен 11/12 жасқа дейінгі балалар оқиды. Орта білім (білім алу ниетіне қарай 16, 17 немесе 18 жасқа дейін) көршілес Анструтер қаласындағы Уэйд академиясында беріледі. Ең жақын жеке білім беру мекемесі – Сент-Эндрюс қаласындағы Сент-Леонардс мектебі немесе Данди жоғары мектебі.

Дін

Орта ғасырларда Питтенвейм монастыры – Май аралындағы монастырмен байланысты шағын Августин монастыры, ол Әйя Филланмен байланысты ежелгі қасиетті үңгірдің үстінде салынған. Капелла ретінде жабдықталған үңгір 1935 жылы Сент-Эндрюс епискобы тарапынан құдайға арналған орын ретінде қайта бағышталды. Қазіргі кезде шіркеулері бар діни ағымдарға: Шотландия шіркеуі, католик, епископальдық және баптист кіреді. Басқа діни ұйымдардың да шіркеулері болған, бірақ олар басқа мақсаттарға ауыстырылды. Мысалы, шіркеу залы бұрын "Питтенвейм Әйя Филлан" деп аталған. 17-шы ғасырдың соңы мен 18-шы ғасырдың басында жергілікті пастор бірнеше әйелдерді колдаушылықпен айыптаған. Питтенвейм Tolbooth Питтенвейм сиқыршыларының түрмесі ретінде қолданылды. Бес әйел қатты ұрып-соғылды, ал біреуі халық наразылығынан өлтірілді.

Мәдениет

1960 жылдардың соңында жергілікті балықшылар қайта жаңартылған портының қайта ашылуын гала-концертпен тойлады, онда қайықтар әр түрлі мерекелік тулармен безендірілді және адамдар қайықтарда қысқа саяхаттар жасауға мүмкіндік алды. Алайда, 1980 жылдардың басындағы күшейтілген реттеу, жанармай бағасының өсуі және кемелер санының азаюы осы шараны құлдырауға әкелді. 1982 жылы оның орнына өнер фестивалі құрылды, ол бастапқыда гала-концертті өз қорытындысы ретінде қамтыды. Бірақ, Өнер фестивалі дамып, 2013 жылы шамамен 25 000 келушіні қабылдаған Шотландиядағы ең сүйікті өнер фестивальдерінің біріне айналды. Көптеген суретшілер бұл аймақтың әсемдігі мен жарығын қайтадан ашты, бұл жер бұрыннан-ақ көшпенді және хобби суретшілер арасында танымал болған, және ауылға көшіп келіп, жандағы көркемдік қауымдастықты құрды. Питтенвеймде аймақтағы алғашқы газет – «Питтенвейм тізілімі» (1844–56) жарық көрді. Сонымен қатар, 1960 жылы жазылған «Pittenweem Jo» атты кең танымал ән бар. 1997 жылы түсірілген «Қысқы қонақ» фильмінің көп бөлігі осы ауылда түсірілді.

Саясат

Ұлыбритания парламентінің жергілікті депутаты (Солтүстік-Шығыс Файф округін білдіреді) – Либерал-демократтар партиясынан Венди Чемберлен. Шотландия парламентінің (MSP) жергілікті депутаты (Файфтың Солтүстік-Шығыс округін білдіреді) – Шотландиялық Либерал-демократтар партиясынан Вилли Ренни. 1885 жылдан 1983 жылға дейін Питтенвейм Шығыс Файф парламенттік округінің құрамында болды, және оның ең белгілі депутаты 1886 жылдан 1918 жылға дейін премьер-министр болған Х.Х. Асквит (Либерал) еді.

Спорт

Жергілікті футбол командасы – Питтенвейм Роверс АФК. Жергілікті регби командасы – Уэйд академиясы ФПРФК.

Танымал мәдениетте

Британдық power metal тобы Gloryhammer-дың 2023 жылғы "Файф корольдігіне оралу" альбомында "Питтенвеймнің Vorpal Laserblaster" деген ән бар.