Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Сирия президенті (1891–1967)
President of Syria (1891–1967)
Шүкри әл-Куватли (شكري القوّتلي; 6 мамыр 1891 – 30 маусым 1967) – 1943 жылы тәуелсіздік алған Сирияның тұңғыш президенті. Ол мансабын Осман империясының араб территорияларының тәуелсіздігі мен біртүтастығы үшін күрескен оппозиционер ретінде бастады, осы белсенділігі үшін тұтқындалып, қинақталды. Сирия Корольдігі құрылғанда Куватли үкіметтік қызметкер болды, бірақ монархияға көңілі толып, республикалық Тәуелсіздік партиясын бірге құрды. 1920 жылы Сирияны басып алған француз билігі Куватлиге өлім жазасын кесті. Кейін ол Қайырға көшіп, Сирия-Палестина конгресінің бас елшісі болып қызмет етті, Сауд Арабиясымен ерекше жақын қарым-қатынас орнатты. Ол осы байланыстарды 1925-1927 жылдардағы Ұлы Сирия көтерілісін қаржыландыруға жұмсады. 1930 жылы француз билігі Куватлиге кешірім берді, содан кейін ол Сирияға оралып, бірте-бірте Ұлттық блоктың жетекші тұлғасына айналды. 1943 жылы Сирия президенті болып сайланды және үш жылдан кейін елдің тәуелсіздігіне қол жеткізді. Куватли 1948 жылы қайта сайланды, бірақ 1949 жылы Хұсни әз-Заим жасаған әскери төңкеріспен құлатты. Содан кейін ол Мысырға эмиграцияға кетіп, 1955 жылы Сирияға оралып, президенттік сайлауға қатысып, жеңіске жетті. Солшыл үкімет басымдығы күшейген кезде консервативті саясат ұстанған Куватли, суық соғыс кезеңінде бейтараптық саясатын ресми қабылдады. АҚШ-тан көмек сұраған өтініші қабылданбаған соң, ол Шығыс блогына жақындады. Сонымен қатар, Бағдад келісімінің ықпалына тойтарыс беру үшін Мысыр мен Сауд Арабиясымен қорғаныс келісімі жасады. 1957 жылы АҚШ пен келісім елдері Куватлиді құлатуға тырысты, бірақ сәттілікке жете алмады. Ол Сириядағы солшыл ағымды тоқтатуға тырысты, бірақ нәтижесіз болды. Оның саяси беделі әлсіреп, әскерилер Куватлидің билігін айналып өтіп, оның бұрынғы одақтасы, Мысыр президенті Гамал Абдель Насермен тікелей келіссөздер жүргізді. Бірнеше айлық келіссөздерден кейін 1958 жылы Куватли Сирияны Мысырмен біріктіріп, Біріккен Араб Республикасын құрды және Насердің президент болуына келісті. Насер Куватлиге ризашылық білдіріп, «Бірінші араб азаматы» деген құрметті атақ берді. Алайда, Куватли одақтан көңілі қалды, себебі Сирияның Мысырға бағынышты полициялық мемлекетке айналғанына сенді. Ол 1961 жылы Сирияның бөлінуін қолдады, бірақ одан кейін президенттік мерзімін аяқтау жоспарлары іске аспады. Куватли 1963 жылғы Баас төңкерісінен кейін Сириядан кетіп, 1967 жылғы алты күндік соғыста Сирия жеңілгеннен кейін бірнеше аптадан соң Ливанда жүрек талмасынан қайтыс болды. 1 шілдеде Дамаскіде жерленді.
Shukri al Quwatli (شكري القوّتلي; 6 May 189130 June 1967) was the first president of post independence Syria, in 1943. He began his career as a dissident working towards the independence and unity of the Ottoman Empire's Arab territories and was consequently imprisoned and tortured for his activism. When the Kingdom of Syria was established, Quwatli became a government official, though he was disillusioned with monarchism and co founded the republican Independence Party. Quwatli was immediately sentenced to death by the French who took control over Syria in 1920. Afterward, he based himself in Cairo where he served as the chief ambassador of the Syrian Palestinian Congress, cultivating particularly strong ties with Saudi Arabia. He used these connections to help finance the Great Syrian Revolt (1925–1927). In 1930, the French authorities pardoned Quwatli and thereafter, he returned to Syria, where he gradually became a principal leader of the National Bloc. He was elected president of Syria in 1943 and oversaw the country's independence three years later. Quwatli was reelected in 1948, but was toppled in a military coup in 1949 by Husni al Za'im. He subsequently went into exile in Egypt, returning to Syria in 1955 to participate in the presidential election, which he won. A conservative presiding over an increasingly leftist dominated government, Quwatli officially adopted neutralism amid the Cold War. After his request for aid from the United States was denied, he drew closer to the Eastern bloc. He also entered Syria into a defense arrangement with Egypt and Saudi Arabia to confront the influence of the Baghdad Pact. In 1957, Quwatli, who the US and the Pact countries attempted but failed to oust, sought to stem the leftist tide in Syria, but to no avail. By then, his political authority had receded as the military bypassed Quwatli's jurisdiction by independently coordinating with Quwatli's erstwhile ally, Egyptian president Gamal Abdel Nasser. Following months of unity talks, in 1958, Quwatli merged Syria with Egypt to form the United Arab Republic and stepped down for Nasser to serve as president. In gratitude, Nasser awarded Quwatli the honorary title of "First Arab Citizen". However, Quwatli grew disenchanted with the union, believing it had reduced Syria to a police state subordinate to Egypt. He backed Syria's secession in 1961, but plans for him to complete his presidential term afterward did not materialize. Quwatli left Syria following the 1963 Ba'athist coup, and he died of a heart attack in Lebanon weeks after Syria's defeat in the 1967 Six Day War. He was buried in Damascus on 1 July.
Отбасы
Куватлилер – Бағдаттан шыққан сунни мұсылман саудагерлер отбасы, XVIII ғасырда Дамаскқа көшіп, әл-Шағур ауданында қоныстанды. Дамаскідегі олардың алғашқы байлығы Бағдат және Арабиямен саудадан туындады. 1860 жылдан кейін отбасы байлығының бір бөлігін Дамаскты қоршаған Гута шаруашылықтарындағы кең жерлерге инвестициялады. Отбасының алғашқы ірі жер телімдерін иеленген мүшесі – Шукридің әкесінің інісі Мурад (1908 жылы қайтыс болған) болды. Отбасының айқын мәртебесі аристократиялық немесе діни тегіне емес, олардың байлығына байланысты болды, ал олардың дәстүрлі қызмет салалары – сауда және Осман мемлекеттік қызметі еді. Шукридің әкесі Абд әл-Ғани қаржы саласында жұмыс істеді, сондай-ақ оның інісі Ахмад, 1894 жылы Дамаск ауыл шаруашылығы банкінің президенті болып тағайындалды, ал тағы бір інісі Хасан – Ауыл шаруашылығы және сауда палатасының президенті болды. Мурад 1871 жылы қала әкімшілік кеңесінің мүшесі болып сайланды және 1890 жылдардың басында қайта сайланды. Шукридің әкесінің байлығы өте құнарлы жерлерге негізделген, оларды ол кейіннен Шукри мен оның бауырларына Гутада мұра қалдырды. Оның үлкен ағасы Хасан Дамаск сауда және ауыл шаруашылығы палатасының президенті болып сайланды. XIX ғасырдың соңында жинақталған айтарлықтай байлыққа қарамастан, отбасы жұмысшы табының әл-Шағур ауданында қалды және болашақ саяси амбицияларына үлес қосатын байланыстарды дамытты. 1928 жылы Шукри ұлтшыл Саид әл-Далатидің 19 жасар қызы Бахира әл-Далатиге үйленді, ол Шукримен 1916 жылы түрмеде кездескен болатын. Шукри мен Бахираның бес баласы болды: Хасан (ең үлкені, 1935 жылы туған), Махмуд, Худа, Хана және Хала. Бахира әл-Далати 1989 жылы қайтыс болды.
The Quwatlis were a Sunni Muslim mercantile family from Baghdad which moved to Damascus in the 18th century, establishing itself in the district of al Shaghour. Their initial wealth in Damascus stemmed from trade with Baghdad and Arabia. After 1860 the family invested part of its wealth in large land tracts in the Ghouta farms surrounding Damascus. The first member of the family to own extensive tracts was Shukri's granduncle Murad (d. 1908). The family's notable status was owed to their wealth, rather than an aristocratic or religious lineage, and their traditional spheres of activity were commerce and the Ottoman civil service. Shukri's grandfather Abd al Ghani was involved in finance, as was his granduncle Ahmad, who was appointed the president of the Agricultural Bank of Damascus in 1894, and another granduncle, Hasan, president of the Chamber of Agriculture and Commerce, while Murad had become a member of the Administrative Council of the city in 1871 and was re elected in the early 1890s. Shukri's father's wealth rested on the highly fertile lands he owned and later bequeathed to Shukri and his siblings in the Ghouta. His elder brother Hasan was elected President of the Damascus Chamber of Commerce and Agriculture. Despite the substantial wealth accrued toward the end of the 19th century, the family remained in the working class al Shaghur and developed networks there which contributed to its future political ambitions. In 1928, Shukri married Bahira al Dalati, the 19 year old daughter of nationalist Said al Dalati, whom Quwatli met while in jail in 1916. Shukri and Bahira had five children; Hassan (the oldest, born in 1935), Mahmud, Huda, Hana and Hala. Bahira al Dalati died in 1989.
Балалық шағы мен білімі
Шүкри Куватли 1891 жылы Дамаскіде дүниеге келген. Ол бастауыш білімін қаладағы иезуит мектебінде алды, содан кейін Дамасктың еврей ауданындағы Мактаб Анбар дайындық орта мектебінде оқыды. 1908 жылы бакалавр дипломын алды. Одан кейін Стамбулға көшіп, саяси ғылымдар мен мемлекеттік басқаруды оқыды. Куватли 1913 жылы Мектеб-и Мүлкие мектебін бітірді. 1913 жылы диплом алғаннан кейін Дамаскқа оралып, Османдық мемлекеттік қызметте жұмыс істей бастады.
Shukri Quwatli was born in Damascus in 1891. He received his elementary education at a Jesuit school in the city, then studied at the preparatory high school of Maktab Anbar in the Jewish quarter of Damascus. He obtained his baccalauréat in 1908. He then moved to Istanbul where he studied political science and public administration. Quwatli graduated from the Mekteb i Mülkiye in 1913. He returned to Damascus in 1913 after receiving his diploma, and started working for the Ottoman civil service.
Ертедегі әсерлері
Қуатли бастапқыда Стамбулдағы отбасы байланыстарының арқасында Османдық ортада тәрбиеленді. Алайда, Абдул Хамид II дәуірінің шектеулері Осман империясы бойынша сезіле бастады, тіпті империя элитасының арасында да наразылық күшейді. 1908 жылғы Абдул Хамид II-ге қарсы Жас Түрік төңкерісінен кейін барлық провинцияларда парламенттік сайлаулар жарияланды, және Шүкри әл Асали, Шафиқ Муаяд әл Азм және Рушди әл Шама сияқты либералды араб зиялылары Дамаск өкілі ретінде депутаттар (заң шығарушы орган мүшелері) болып сайланды. Осы тұлғалар арқылы орныққан либералды ағым және олар құрған саяси газеттер, оның ішінде әл-Қабас ("Шұғыла") және әл-Иха' әл-Араби ("Араб Бірлігі") Қуатли және басқа араб жастарын зор ықпалға алды. 31 наурыздағы оқиға кезінде Қуатли Абдул Хамид II-ге қарсы Бірлік және прогресс комитетін (CUP) жақтап сөз сөйледі. Дегенмен, сәтсіз қарсы төңкерістен кейін CUP араб провинцияларын Абдул Хамид II-ді қолдаған деп айыптады және барлық жергілікті шенеуніктерді түріктермен алмастыру саясатын бастады. Ұзақ өтпей парламент таратылды, ал либералды араб саясаткерлері келесі сайлауларда қызметтен шеттетілді.
Quwatli was initially brought up in a pro Ottoman environment, owing to his family's connections in Istanbul. The restrictions of the Abdul Hamid II era, however, started to be felt around the Ottoman Empire, and discontent was brewing even among the empire's elite. Following the Young Turk Revolution against Abdul Hamid II in 1908, parliamentary elections were called in all provinces, and liberal Arab intellectuals like Shukri al Asali, Shafiq Muayyad al Azm, and Rushdi al Shama'a secured seats as deputies (members of the legislature) representing Damascus. The liberal current that established itself through these figures, and the political dailies they established including al Qabas ("The Firebrand") and al Ikha' al Arabi ("Arab Brotherhood"), greatly influenced Quwatli and other Arab youths. During the 31 March Incident, Quwatli strongly supported the Committee of Union and Progress (CUP) against Abdul Hamid II. Nevertheless, after the failed countercoup, the CUP accused Arab provinces of supporting Abdul Hamid II and initiated a policy of Turkification, whereby all local officials were substituted by Turkish ones. Soon after, the parliament was dissolved, and the liberal Arab politicians were forced out in the following elections.
Ертедегі ұлтшылдық іс-әрекеттер
Куватлидің араб ұлтшылдық қозғалысына ерте қатысуы 1913 жылғы Араб конгресі арқылы болды. Дамаскідегі Осман мемлекеттік қызметінде мансабын бастағаннан кейін, ол Париждегі конференцияға қатысуға шақырылды. Бірақ Осман билігі бұл конференцияны қатты сынап, араб саяхатшыларына қатысуға тыйым салды. Дегенмен, конгресс араб провинцияларында ұлтшылдық сезімдерді оятуға қол жеткізді. Қуатлидің Осман билігімен алғашқы қақтығысы 1914 жылдың ақпан айында Сирияның сол кездегі әкімі Жамал Пашаның Дамаск әкімдігі кеңсесіне келген кезде болды. Сапар барысында Қуатли қалыпты тәртіпке бағынудан – Жамал Пашаның оң қолына иіліп сүйісуден – бас тартты және дереу Дамаск цитаделіндегі түрмеге қамалды. Бірнеше күннен кейін ол отбасының байланыстары арқылы босатылды, бірақ мемлекеттік қызметтегі жұмысынан айырылды.
Quwatli's early involvement in the Arab nationalist movement came through the Arab Congress of 1913. Shortly after starting his career at the Ottoman civil service in Damascus, he received an invitation to attend the conference in Paris. However, the conference was strongly condemned by the Ottoman authorities, and Arab notables were forbidden from attending. Nevertheless, the congress had succeeded in rousing nationalist feelings in Arab provinces. Quwatli's first confrontation with the Ottoman authorities came in February 1914 during a visit by Jamal Pasha, the governor of Syria at the time, to the offices of the Governorate of Damascus, where Quwatli worked. During the visit, Quwatli refused to follow the normal protocol—bending over and kissing Jamal Pasha's right hand—and was promptly thrown in prison at the Citadel of Damascus. He was bailed out of prison a few days later through his family's connections, but he lost his job at the civil service.
Әл-Фатат
Бірінші дүниежүзілік соғыстың алғашқы жылдарында елдегі қиындықтардың күшеюі Куатлиді әл-Фатат құпия қоғамына қосылуға итермеледі, бұған оның балалық шақтағы досы және бірлесіп құрылған ұйымның мүшесі Насиб әл-Бакри көмектесті. Әл-Фатат – 1911 жылы Парижде араб ұлтшылдары құрған, Осман империясындағы түрлі араб территорияларының тәуелсіздігі мен біртүтастығын қамтамасыз ету мақсатын көздеген тыйым салынған ұйым болды. 1913 жылы ұйым Дамаскіде өзінің бас кеңсесін ашты және сириялық элитаның өкілдерін қатарына тартуда сәттілікке жетті. 1915 жылы Шәріф Хусейн Осман империясына қарсы жоспарлаған көтерілісіне қолдау табу үшін өзінің ұлы Фейсалді Дамаскіге жіберіп, оған сириялық саяхатшылармен келіссөздер жүргізуді тапсырды. Фейсал, өзі де әл-Фатат мүшесі болғандықтан, Насиб әл-Бакридің үйінде ұйымның басқа мүшелерімен, соның ішінде Куатлимен жасырын кездесті. Осман билігі бұл кездесу туралы хабардар болғаннан кейін, әл-Бакри мен оның екі бауыры – Фаузи мен Самиді тұтқындауға бұйрық берді, оларды мемлекетке опасыздық жасады деп айыптады. Әл-Фатат жетекшілігі Куатлиге олардың қашуына көмектесу міндетін жүктеді, ол оны сәтті орындады. Жауап ретінде Осман билігі оны тұтқындап, азаптап, қорлады. Дегенмен Куатли ешнәрсе мойындаудан бас тартты, оның үстінен айып тағылғандар оны іске араластыра алмады, сондықтан бір айдан кейін оны босатты. Алайда, осы оқиғаның қысымы жас Куатлиге ауыр тиді, ол босатылғаннан кейін Саиднаядағы шалғайдағы үйіне қайтып, әл-Фатат мүшелерімен және оппозициямен барлық байланысын үзіп қойды. 1916 жылдың соңында Фасих әл-Айюби оған жүгініп, Куатли өзінің ауырып қалған әкесі Шукри әл-Айюбиге қашуға көмектессе деп үміттенді, өйткені ол Насиб әл-Бакриге көмектескендей, Османдықтар оны тұтқындаған еді. Алайда, Куатли көмектесуден бас тартқанға қарамастан, Осман билігі байланысты анықтап, екеуін де тұтқындады. Куатлиге әл-Фатат ұйымының мүшелерінің есімдерін ашу үшін қосымша азаптар көрсетілді. Өзінің атын бермеу үшін Куатли өзін-өзі өлтіруге тырысты. Білегін кесіп алған Куатлидің өмірін соңғы сәтте әл-Фатат мүшесі және дәрігер Ахмад Қадри құтқарды. Ол түрмеде тағы төрт ай отырды, содан кейін 1917 жылдың 28 қаңтарында Осман парламентінің депутаты болған туысы Шафиқ әл-Куватли оны кепілдікпен босатты. Түрмедегі тәжірибесі және өзін-өзі өлтіруге жасаған әрекеті Куатлиді Сириядағы ұлттық батырға айналдырды.
The growing hardships in the country during the early years of World War I pushed Quwatli to join the secret society of al Fatat, which was facilitated by his childhood friend and co founder, Nasib al Bakri. Al Fatat was an underground organization established in Paris in 1911 by Arab nationalists with the aim of gaining independence and unity of the various Arab territories in the Ottoman Empire. In 1913, the society established its main branch in Damascus, and was successful in attracting the Syrian elite into its ranks. In 1915, Sharif Hussein, trying to garner support for his planned uprising against the Ottomans, sent his son Faisal to Damascus to lobby the Syrian notables on his behalf. Faisal, a member of al Fatat himself, met secretly with other members of the society, including Quwatli, in the house of Nasib al Bakri. When the Ottoman authorities learned of the meeting, they ordered the arrest of al Bakri and his two brothers, Fawzi and Sami, accusing them of treason. Quwatli was charged by the al Fatat leadership with the task of facilitating their escape, in which he succeeded. In retaliation, Ottoman authorities placed him under arrest, in which he was subjected to torture and humiliation. Nevertheless, Quwatli refused to confess to anything, and his captors failed to implicate him in the operation so they released him a month later. The tremendous pressure of that experience, however, took its toll on the young Quwatli, and upon his release he retired to his country house in Saidnaya and stopped all contacts with members of al Fatat and the opposition. In late 1916 he was approached by Fasih al Ayyubi in hope that Quwatli could help him secure an escape route for his ailing father, Shukri al Ayyubi, who was arrested by the Ottomans, like he did for Nasib al Bakri. However, despite Quwatli's refusal to help, Ottoman authorities tracked down the contact and arrested both men. Quwatli was subjected to further torture to coerce him to reveal the names of his al Fatat colleagues. In an attempt to prevent himself from surrendering the names, Quwatli tried to commit suicide. After cutting his wrists, Quwatli's life was saved at the last minute by fellow inmate, al Fatat member and practicing doctor, Ahmad Qadri. He spent four more months in jail, before being released on bail by his relative, Shafiq al Quwatli, who served as a deputy at the Ottoman Parliament, on 28 January 1917. His experience in jail and the story about his attempted suicide turned Quwatli into a nationalist hero in Syria.
Сирия патшалығы
1918 жылы 1 қазанда Әмір Фейсал мен британдық генерал Т. Е. Лоуренс басқарған араб әскері Дамаскке кірді, ал қазан айының соңына қарай Османдық Сирияның қалған бөлігі одақтас күштердің бақылауына өтті. Әмір Фейсал азат етілген аумақты басқаруға жауапкер болды. Ол Рида әл-Рикабиді премьер-министр етіп тағайындады, ал Куватлидің досы Насиб әл-Бакри әмірдің жеке кеңесшісі болды. Куватли жиырма алты жасында Дамаск әкімі Алаа әд-Дин әл-Дерубидің көмекшісі болып тағайындалды. Дегенмен, Куватлидің буынының көпшілігі Фейсалдың басшылық қабілеттеріне риза болмады және монархиялық емес, республикалық үкіметке бейімділік танытты. Сонымен қатар, олар Фейсал мен оның бауыры Абдулланың британдықтармен байланысына күдікпен қарады. 1919 жылы 15 сәуірде олар «әл-Истиқлал партиясы» («Тәуелсіздік партиясы») деген атпен бейресми коалиция құрды. Партияның панарабистік, секулярлық, британдықтарға қарсы және Хашимидтерге қарсы бағыты болды және көбінесе элиталық топтардан келген жас белсенділерді тартты. Куватлиден басқа белгілі мүшелеріне Адил Арслан, Набих әл-Азме, Риад әл-Сұлх, Саадалла әл-Жабири, Ахмад Қадри, Иззат Дарваза және Авни Абд әл-Хади кірді. Куватли үкіметте жұмыс істегенімен, өзінің күш-жігерін үкіметтен тыс ұлтшыл қызметке жұмсады. «Әл-Истиқлалдан» басқа, ол палестиналықтар басқарған Араб клубының Дамаск бөлімшесінің мүшесі болды. 1919 жылы АҚШ-тың Сириядағы халықтың көңіл-күйін анықтау үшін жіберген Кинг-Крейн комиссиясымен кездесуде Куватли Сирияда американдық әскери күштердің болуын қабылдамады, Крейнге «Егемендіктің шектелуі келіссөздерге жатпайды» деп айтты және АҚШ сириялықтарға «өз мемлекетін құруға және өз жерінде бейбіт өмір сүруге» көмектесуін ұсынды. Бірақ француз әскерлері 1919 жылы Сик-Пико келісімін орындау үшін Сирия жағалауына қонды. 1920 жылы наурыз айында Ұлттар лигасы Францияға Сирия мен Ливанға мандат берді, ал жауап ретінде Әмір Фейсал 1920 жылы 8 наурызда өзін Сирияның королі деп жариялады. Фейсал король мандатты қабылдаған жоқ, сонда француз әскері Дамаскқа жорық жасады. Сол кездегі қорғаныс министрі Юсуф әл-Азма шағын күштермен басшылық етіп, 1920 жылы 23 шілдеде Майсалун шайқасында француз әскерімен кездесті. Шайқас француздардың шешуші жеңісімен аяқталды, ал ертесі күні француз әскері Дамаскты басып алды. Фейсал король Еуропаға қуылды, ал Сирия мен Ливанға француз мандаты ресми түрде жарияланды.
On 1 October 1918, an Arab army under the leadership of Emir Faisal and British general T. E. Lawrence entered Damascus, and by the end of October the rest of Ottoman Syria fell to the Allied Forces. Emir Faisal became in charge of administering the liberated territory. He appointed Rida al Rikabi as prime minister, and Quwatli's friend, Nasib al Bakri became a personal adviser to the Emir. Quwatli, at the age of twenty six, was appointed assistant to the governor of Damascus, Alaa al Din al Durubi. However, many of Quwatli's generation were unimpressed with Faisal's leadership skills, and were drawn to a republican, rather than monarchist, view of governance. Furthermore, they were suspicious of Faisal, and his brother Abdullah's ties with the British. On 15 April 1919 they founded a loose coalition under the name of al Istiqlal Party ("Independence Party"). The party had a pan Arab, secular, anti British and anti Hashemite outlook and attracted mostly youth activists from the elite classes. Well known members, other than Quwatli, included Adil Arslan, Nabih al Azmeh, Riad al Sulh, Saadallah al Jabiri, Ahmad Qadri, Izzat Darwaza and Awni Abd al Hadi. Although ostensibly working for the government, Quwatli devoted his efforts to nationalist activities outside the government's auspices. In addition to al Istiqlal, he was also a member of the Palestinian led Arab Club's Damascus branch. In a meeting with the 1919 King–Crane Commission, sent by the United States (US) to gauge national sentiment in greater Syria, Quwatli rejected the notion of an American military presence in Syria, telling Crane that "Reduction of sovereignty is non negotiable" and instead suggesting that the US help Syrians to "build their state and live in peace on their land." Nevertheless, French forces had already started landing on the Syrian coast in 1919 to enforce the Sykes–Picot Agreement whereby France and the UK would divide up the former Arab territories of the Ottoman Empire between themselves. In March 1920, the League of Nations granted France a mandate over Syria and Lebanon, and in response Emir Faisal declared himself king of Syria on 8 March 1920. When King Faisal refused to accept the mandate, the French marched on Damascus. Yusuf al 'Azma, minister of defense at the time, led a small force and met the French at the Battle of Maysalun on 23 July 1920. The battle ended in a decisive victory for the French, and the next day French forces occupied Damascus. King Faisal was deported to Europe, and the French Mandate for Syria and the Lebanon was officially declared.
Сирия-Палестина конгресінің өкілі
Француздар өз билігін 1920 жылғы 1 тамызда 21 ұлтшыл көшбасшыны, оның ішінде Куатлиді өлім жазасына кесу арқылы бастады. Куатли оны тұтқындауға бұйрық шығарылғанға дейін бірнеше сағат бұрын қашып құтыла алды. Дамаскіден ол көлікпен британдық мандатты Палестинадағы Хайфаға, содан кейін Мысырдағы Каирге қашты. Сол жерден Куатли уақытының көп бөлігін Араб әлемі мен Еуропаны аралап, Сирия-Палестина Конгресінің іс жүзіндегі елшісі ретінде өткізді. Ол Еуропа мен Араб әлеміндегі араб ұлтшыл белсенділері арасындағы маңызды байланысқа айналды. Еуропада ол әсіресе Берлинде жиі болып, көрнекті араб ұлтшыл зиялысы Шәкіб Арсланмен бірге французға қарсы көңіл-күйді күшейту үшін жұмыс істеді, нәтижесінде француз мандаттық билігі Куатлиді «ең қауіпті» сириялық эмигранттардың бірі деп санады. Ол 1925 жылы Хижастағы Хашимиттерді жеңіп, Арабияның көп бөлігін билеген Ибн Саудпен жақын қарым-қатынас орнатты. Куатлидің Сауд әулетімен бұрынғы байланысы бар еді, ол оның отбасының саудтармен сауда байланыстарынан және Куатлидің Фейсал билігі кезінде Арабияға жіберген Ибн Саудтың сириялық кеңесшісі шейх Юсуф Ясинмен достығынан туындаған. Хашимиттерге күдікпен қараған Куатли Ибн Саудтың Арабияның көп бөлігін жылдам басып алуына таң қалды және Саудтарды Таяу Шығыстағы британдық және француз отаршылдығына қарсы күшті одақтас деп көрді. 1925 жылға қарай Куатли Ибн Сауд пен Сирия-Палестина Конгресі арасындағы делдал ретінде бекінді. Алайда Сауд Арабиясынан қаржы алуы Конгрестің бас қаржыгері Мишель Лутфалламен келіспеушілік тудырды.
The French started their rule by sentencing 21 nationalist leaders, including Quwatli, to death on 1 August 1920. Quwatli managed to flee only hours before a warrant for his arrest was issued. From Damascus he fled by car to Haifa in British mandated Palestine, and soon after to Cairo in Egypt. From there, Quwatli spent the bulk of his time traveling throughout the Arab world and Europe serving as the virtual ambassador of the Syrian Palestinian Congress. He became the chief link between Arab nationalist activists in Europe and in the Arab world. In Europe, he particularly frequented Berlin where he worked with the prominent Arab nationalist intellectual Shakib Arslan to proliferate anti French sentiment, leading the French Mandatory authorities to label Quwatli one of the "most dangerous" Syrian exiles. He developed close ties with Ibn Saud, who by 1925 ruled much of Arabia, having overrun the Hashemites in the Hejaz. Quwatli had a prior relationship with the House of Saud, stemming from his own family's commercial links with the Saudis and Quwatli's friendship with Sheikh Yusuf Yasin, a Syrian adviser to Ibn Saud, who Quwatli had dispatched to Arabia during Faisal's rule. Quwatli, strongly distrustful of the Hashemites, was impressed by Ibn Saud's relatively quick conquest over much of Arabia and saw in the Saudis a strong potential ally against British and French colonial rule in the Middle East. By 1925, Quwatli had solidified his position as the intermediary between Ibn Saud and the Syrian Palestinian Congress. His acquisition of Saudi funding put him at odds with the Congress's chief financier Michel Lutfallah, however.
Ұлы сириялық көтерілісті қаржыландыру
1925 жылдың жазында Сұлтан Паша әл-Атраш бастаған Хауранның друз басшылары мен француз билігі арасындағы шиеленіс Ұлы сириялық көтерілісіне ұласты, ол бірнеше айдың ішінде бүкіл Сирияға тарады. Қуаталидің "Истиқлал" партиясы Иерусалимнің Бас мүфтисі Амин әл-Хусейниге көтеріліске қаржылай қолдау желісін құруға шақырып, үгіт жүргізді. Бірақ Қуатали Хиджаздан қаржы мен қару-жарақ әкелуді қамтамасыз етіп, сондай-ақ әскери көмектің бір бөлігін Иерусалимдегі комитетке бағыттап жіберді. 1926 жылдың ортасында көтерілістің алғашқы күші әлсіреген кезде, Сирияның ішінде де, сыртында да оппозициялық лидерлер арасындағы талас-тартыс күрт өсті. Қайырдағы қарсыластары Қуаталиді жинаған ақшаны өз қалтасына салып алып, отбасының Гутадағы шалбақша бақтарына рейд жасаудан көтерілісшілерді тоқтату үшін оларға пара берген деп айыптады. Қуатали мен Арслан сияқты "Истиқлал" партиясының мүшелері мен әл-Бакри мен Шахбандар сияқты басқа да сириялық ұлтшыл лидерлер арасындағы шиеленіс ерекше күшті болды. Соңғылары Қуаталиді көтерілістің нақты жағдайларын түсінбейтін деп айыптаса, Қуатали Шахбандарды көтерілісті тоқтатуға тырысқаны үшін опасыздықпен айыптады.
In the summer of 1925 tensions between the Druze chiefs of the Hauran led by Sultan Pasha al Atrash and the French authorities culminated with the Great Syrian Revolt, which spread throughout Syria within months. While Quwatli's Istiqlal Party lobbied the Grand Mufti of Jerusalem, Amin al Husseini to set up a financial support network for the rebellion, Quwatli had already secured the funneling of funds and arms from the Hejaz and also diverted some of the military aid to the Jerusalem based committee. As the revolt's initial momentum began to recede in mid 1926, bickering between opposition leaders, inside and outside of Syria, increased significantly. Quwatli was accused by his rivals in Cairo of pocketing some money he raised and paying off rebels to prevent rebel raids against his family's extensive apricot orchards in the Ghouta. Tensions between Istiqlalists like Quwatli and Arslan and other Syrian nationalist leaders like al Bakri and Shahbandar, were particularly sharp, with the latter accusing Quwatli of being out of touch from the realities of the revolt, and Quwatli accusing Shahbandar of treason for attempting to stop the insurrection.
Ұлттық блоктағы рөлі
1927 жылдың соңында Куватли Истиклял басымдығымен құрылған Сирия-Палестиналық Конгресінің Атқару комитетіне төрағалық етті, бірақ Лұтфалла да өзін Конгрестің Атқару комитеті деп атаған жекелеген қарсы комитетті басқарды. Екеуі де Каирде орналасқан. Оны сол кездегі жергілікті тұрғындар "қайыс патшасы" деп білді. Куватли өзінің ауыл шаруашылығы жерлерінен түскен кірістерді Дамасктың ескі қаласында қолдау желісін құруға жұмсады. 1930 жылы жалпы кешірім арқасында Куватлиге Сирияға оралуға рұқсат берілді. Одан кейін ол Сириядағы басты оппозициялық қозғалыс – Ұлттық блокқа қосылды, бірақ француздық билік оған төзімділік танытты. Блоктың дамаскілік басшыларының орташа көзқарастарына қарсы болғанымен, ол осы топқа қосылу арқылы ғана маңызды саяси тұлға болып қала алатынын түсінді. Ол оны белсенді ұлтшылдық бағытқа бұруға тырысты және Дамасктың дәстүрлі ұлтшыл аудандарының (әл-Мидан және әл-Шағур) тұрғындарымен, сондай-ақ қаланың саудагерлері мен жаңадан пайда болған өнеркәсіпшілермен байланыстарын пайдаланып, қолдау базасын кеңейтуге ұмтылды. 1933 жылдан бастап ол Ұлттық әрекет лигасының (ҰАӘ) беделді панарабистерінің қолдауын да қамтамасыз етті. 1935-1936 жылдары ол ҰАӘ-нің көптеген мүшелерін ҰАӘ-нің жерді дамыту компаниясын қаржыландыру арқылы (оның мақсаты Палестинадағы сионистік ұйымдарға жер сатуды болдырмау еді) және оның жетекшілерінің кейбіреулерін Блокқа қатысты компаниялардың директорлар кеңесіне тағайындау арқылы өз ықпалына алды. 1936 жылы елде француздық рөлді қайта қарау талабымен жалпы ереуіл өтіп жатқанда, Куватли Блоктың ішкі істер жөніндегі вице-президенті болып тағайындалды, бірақ наурыз айында Парижде француздық билікпен келіссөздер жүргізген келісім комитетіне кірмеді. Осы айдың соңында жаңа келісімге қол қойылды, бірақ француздық билік оны бекітпеді. Одан кейін Куватли Сириядағы ұлтшылдардың бірлігін нығайтуға күш салды және ҰАӘ жетекшісі Сабри әл-Асалиді Блоктың жоғары басқару органына қосылуға көндірді. Ол өзі сияқты көптеген көрнекті панарабистердің қолдауын жинап, Блоктағы, әсіресе басты ұлтшыл қарсыласы Жәміл Мардам Бейге қатысты өзінің беделін арттырды. 1936-1938 жылдары ол қаржы министрі болды. 1941 жылдың 20 наурызында, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде, Виши Франциясы Сирияны бақылауда ұстағанда, Куватли елде азық-түлік тапшылығы, жоғары жұмыссыздық және кең таралған ұлтшылдық көтерілістер кезінде Сирияның дереу тәуелсіздігін жариялады. Шілде айында Виши әскерлері одақтас күштерден жеңіліске ұшырады, ал Куватли науқан кезінде Сириядан кетті. Ол 1942 жылы елге оралды. Франция 27 қыркүйекте Сирияның тәуелсіздігін ресми түрде мойындады. Алайда француз әскерлері шығарылмады және француздық мандаттық билік ұлттық сайлауларды кейінге шегерді.
In late 1927, Quwatli headed the Istiqlal dominated Executive Committee of the Syrian Palestinian Congress, although Lutfallah headed a separate rival committee that also called itself the Congress's Executive Committee. Both were based in Cairo. Locally known then as the "apricot king", Quwatli used revenues from his agricultural lands to build up a network of support in the Old City of Damascus. In 1930, Quwatli was allowed to return to Syria under a general amnesty. Thereafter, he joined the National Bloc, the preeminent opposition movement in Syria—though tolerated by the French. Although he opposed the moderate stances of the Bloc's Damascene leaders, he determined he could only remain a major political player by joining the group. He sought to steer it towards a more determined nationalist course and worked to expand his support base, relying on his relationships with residents in some of Damascus' traditionally nationalist neighborhoods (al Midan and al Shaghour) and among the city's merchant and emerging industrialist classes. He also worked to draw support from the staunch pan Arabists of the League of National Action (LNA) beginning in 1933. He managed to co opt much of the LNA's members by 1935–36 by financing its land development company (which aimed to prevent land sales to Zionist organizations in Palestine) and assigning some of its leaders to the director boards of companies affiliated with the Bloc. In 1936, as a general strike was underway in the country to demand a renegotiation of the French role in Syria, Quwatli was appointed the Bloc's vice president of internal affairs, but was not part of the treaty negotiation committee which led talks with the French in Paris in March. A new treaty was established by the end of the month, although the French did not ratify it. Between then and fall, Quwatli spearheaded efforts to unify nationalists ranks in Syria, convincing LNA leader Sabri al Asali to join the Bloc's highest governing body. By enlisting the support of many prominent pan Arabists like himself, Quwatli strengthened his position within the Bloc, particularly in regards to his chief nationalist rival Jamil Mardam Bey. He was Minister of Finance from 1936 to 1938. On 20 March 1941, during World War II, when the Vichy French were in control of Syria, Quwatli called for immediate Syrian independence amid a period of food shortages, high unemployment and widespread nationalist rioting in the country. Vichy troops in the country were defeated by the Allied forces in July and Quwatli left Syria during the campaign. He returned in 1942. France officially recognized Syria's independence on 27 September. However, French troops were not withdrawn and national elections were postponed by the French Mandatory authorities.
1943 жылғы сайлау
1943 жылғы Франция мандаттық Сириядағы ұлттық сайлаулардан бұрын француз билігі Куватлимен, Ұлттық блоктың төрағасы ретінде, тәуелсіз Сирияның Франциямен жақын әскери ынтымақтастығын қамтамасыз ететін шартқа қол қою үшін келіссөздер жүргізуге тырысты. Бұл шарттың орнына Франция Куватлидің президенттікке сайлануына көмектесуге уәде берді. Куватли бас тартты, себебі Сирия халқы мұндай келіссөздерді жағымсыз қабылдайды деп ойлады. Ол сондай-ақ Францияның қолдауына қарамастан Ұлттық блоктың сайлауда жеңіске жететініне сенімді болды. Куватли дауыс беруде жеңіске жетіп, 1943 жылғы 17 тамызда Сирия президенті болды.
Prior to the 1943 national elections in French Mandatory Syria, the French authorities attempted to negotiate with Quwatli as head of the National Bloc to issue a treaty that guaranteed an independent Syria's alignment and close military cooperation with France, in return for French help in securing Quwatli's election to the presidency. Quwatli refused, believing the Syrian people would view such negotiations negatively. He was also confident that the National Bloc would win the elections regardless of French support. Quwatli did win the vote, becoming Syria's president on 17 August 1943.
Сирияның тәуелсіздігі
Президент болған кезінде Қуатли Сирияның Франциядан тәуелсіздігін талап етуді жалғастырды. Америка мен Ұлыбританияның үкіметін қолдауына қол жеткізу үшін, ол Сирияны одақтастармен біріктіріп, Остік державаларға қарсы соғыс жариялады. Француз мандатының билігіне жауап ретінде бүкіл елдегі наразылықтар 1945 жылдың мамыр айында Дамаск және басқа да сириялық қалаларға француз әскерлерінің шабуылына әкелді. Сирияға қосымша француз әскерлері жіберу жоспарланған, бірақ Қуатлидің тікелей араласуына шақыруымен, британ әскерлері Трансиорданиядан Сирияға кіріп, 1 маусымда Дамаскқа жетті. Бұл француз әскери операциясының дереу тоқтауына себеп болды. Ұлыбритания мен АҚШ француз әскери әрекетін Таяу Шығыстағы жағдайды одан әрі ушықтыруы мүмкін және аймақтағы британдық және американдық байланыс жолдарына зиян келтіретінін қаупі деп қарады. Француз әскерлері елден жартылай шыға бастағанда, Қуатли АҚШ-тағы өкілі және Біріккен Ұлттар Ұйымындағы (БҰҰ) Сирия миссиясының басшысы Фарес әл-Хуриге Сирияның тәуелсіздігі мәселесін БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесіне (БҰҰҚ) көтеруді тапсырды, Хуриге "Трумэнға барып, француздықтар Сириядағы жерді біздің басымыздың үстінен жыртып салды де" деп телеграмма жіберді. Хури БҰҰҚ-қа Францияның Сириядан шығуына мәжбүр ету үшін үндеу жасады. АҚШ және Ұлыбритания Сирияның өтінімін қолдады және Қуатлиге британдық әскерлер Сирияны бақылауда ұстап отырғанын хабарлады, сондай-ақ елде кешкі сағатта коменданттық енгізуде оның ынтымақтастығын сұрады. Қуатли британ үкіметінің өтінішін қабылдап, ризашылығын білдірді. Франция, Ұлыбритания, АҚШ, Ресей және Қытай арасында өткен саммитте Франция Сирия мен Ливаннан шығуға келісті, ал Ұлыбритания Левант аймағынан әскерін шығаруға уәде берді. Қуатли Сирияның конференцияға қатыспағанына ашуланып, Трумэн мен Уинстон Черчилльмен кездесуді сұрады, бірақ одан бас тартты. Әкімшілік биліктерді Сирия үкіметіне беру 1 тамызда басталды, сол күні Қуатли Сирия армиясының құрылғанын және оның бас қолбасшы болып тағайындалғанын жариялады. Қуатли Хуриден 24 тамызда құрылған кабинетті құруды сұрады. Француздар Сириядан 1946 жылдың 15 сәуірінде толығымен шығып кетті, ал Қуатли 17 сәуірді Сирияның тәуелсіздік күні деп жариялады.
As president, Quwatli continued to press for Syrian independence from France. In a bid to garner American and British support for his government, he declared war against the Axis Powers, aligning Syria with the Allies. Growing countrywide unrest in response to French Mandatory rule led to French military assaults against Damascus and other Syrian cities in May 1945. More French troops were scheduled to land in Syria to aid the authorities, but at Quwatli's request for intervention, British troops invaded Syria from Transjordan, entering Damascus on 1 June. The French military campaign came to an immediate halt as a consequence; the UK and the US had viewed the French military action in Syria as a potential catalyst for further unrest throughout the Middle East and a detriment to British and American lines of communication in the region. As French troops began a partial withdrawal from the country, Quwatli instructed Fares al Khoury, his envoy to the US and head of the Syrian mission to the United Nations, to bring the issue of Syria's independence to the United Nations Security Council (UNSC), cabling Khoury to "Go to [US President Harry] Truman and tell him the French have ploughed the land in Syria, over our heads!" Khoury proceeded to petition the UNSC to force France's withdrawal from Syria. The US and UK backed Syria's request and informed Quwatli that British troops were in control of Syria, requesting Quwatli's cooperation in enforcing an evening curfew in the country. Quwatli complied and expressed his gratitude to the British government. At a summit between France, the UK, the US, Russia and China, France agreed to withdraw from both Syria and Lebanon in return for British promises to withdraw its military from the Levant region as well. Quwatli was angered that Syria was left out of the conference and requested a summit with Truman and Winston Churchill, which was rebuffed. The transfer of administrative powers to the Syrian government began on 1 August, the day in which Quwatli announced the establishment of the Syrian Army and his position as the commander in chief. Quwatli also asked Khoury to form a cabinet, which was established on 24 August. The French completed their withdrawal from Syria on 15 April 1946 and Quwatli declared Syria's independence day on 17 April.
Тәуелсіздік алғаннан кейінгі саясат
Сирия тәуелсіздік алғаннан кейін Ұлттық блок таратылып, оның орнына Ұлттық партия құрылды. Куватлидің басшылығын Асали, Джабири және Хаффар сияқты ескі саясаткерлер қолдағанмен, Халық партиясының Назим әл-Қудси және Араб социалистік партиясының Акрам әл-Хаврани, сондай-ақ Баас партиясы, Сирия социалистік-ұлттық партиясы (ССНП), Мұсылман бауырластығы және Сирия коммунистік партиясы (СКП) сияқты жаңадан пайда болған көшбасшылардың ықпалы күшейе түсті. Куватли мен Ирак және Иорданияның хашимит патшалары Абдулла I және Фейсал II арасындағы қарым-қатынастар шиеленісті болды, олар Сирия, Ирак және Иорданияны хашимит монархиялық билігімен біріктіруге тырысты, ал Куватли Ирак пен Иорданияның оның басшылығымен республикалық Сирияға қосылуын ұсынды. Хашимиттер Халық партиясынан қолдау тапты, ол Сирияның ірі қаласы және экономикалық орталығы Алеппода маңызды күшке айналды, әсіресе 1947 жылы Куватлидің Алепподағы одақтасы Джабиридің қайтысынан кейін. 1947 жылдың басында Куватли мен парламенттегі ең ірі партия – Ұлттық партия, Куватлиге қайта сайлануға мүмкіндік беру үшін конституцияға түзету енгізді. Бұл қадам Сирияның қарсы партиялары мен оппозициялық саясаткерлердің күшті наразылығын тудырды және келесі президенттік сайлауда Куватлиді құлату үшін үгіт науқаны басталды. 1947 жылғы парламент сайлауында Куватлидің одақтастары 127 орынның 24-ін жеңіп алды, бұл тәуелсіздік алғаннан кейінгі Сириядағы алғашқы сайлау болды, ал оппозиция 53 орынды, ал партиялық байланысы жоқ тәуелсіздер 50 орынды иеленді. Куватлидің бірнеше одақтастары Ұлттық партиядан шығып кетті, ал бұрынғы президент Атаси Сирияның ішкі саясатын Куватли басқарған тәсіліне наразы болғандықтан саясаттан қол үзді. Куватли қазан айында Жамил Мардам Бейге жаңа кабинет құруды тапсырды, ол көбінесе батысқа бейім саясаткерлерді қамтыды. Кабинетте американдық тұлғалардың көп болуына және Куватлидің АҚШ-пен бастапқыдағы жақсы қарым-қатынасына қарамастан, екі ел арасындағы қарым-қатынас салқындап, Куватлидің аймақтағы АҚШ мүдделеріне зиян келтіре бастады деген пікір пайда болды. Куватли СКП-мен және оның басшысы Халид Бакдашпен жақын қарым-қатынас орнатты, бұл 1947 жылдың соңында АҚШ Конгресінің Сирия армиясы үшін Куватлидің қару сұранысын қабылдамауына себеп болды. Сондай-ақ, Куватли Сириядағы Трансарабия құбырының (Сауд Арабиясының мұнай кен орындарын Ливанмен байланыстыратын) салынуына қарсы болды. Мубаидтің сөзінше, Куватли құбырдың салынуы негізінен британдықтарға тиесілі Ирак Мұнай Компаниясына қауіп төндіретінінен және Ұлыбританияны, сондай-ақ Сирия халқын ренжітетінінен қорқып, олар бұл жобаны «шетелдік экономикалық бақылаудың жаңа түрі» деп қарастырады деп ойлады. АҚШ-тың Израильге, әсіресе Трумэн басшылығымен көрсеткен қолдауы және Куватлидің сионизмге қарсы тұруы шиеленісті жағдайды одан әрі ушықтырды.
Following Syria's independence, the National Bloc was dissolved and replaced by the National Party. Quwatli's leadership, while supported by older politicians like Asali, Jabiri and Haffar, became increasingly challenged by emerging leaders such as Nazim al Qudsi of the People's Party and Akram al Hawrani of the Arab Socialist Party as well as the Baath Party, the Syrian Socialist Nationalist Party (SSNP), the Muslim Brotherhood and the Syrian Communist Party (SCP). Antagonistic relations between Quwatli and the Hashemite kings of Iraq and Jordan, Abdullah I and Faisal II, respectively, increased with the latter two seeking to unite Syria, Iraq and Jordan under Hashemite monarchical rule, and Quwatli countering that Iraq and Jordan join a republican Syria under his leadership instead. The Hashemites found support in the People's Party, which became an influential force in Aleppo, a major city and economic hub of Syria, particularly after the 1947 death of Jabiri, Quwatli's Aleppo based ally. In early 1947, Quwatli and the National Party, the largest party in parliament, made an amendment to the constitution to enable Quwatli to seek re election. The move was met by strong disapproval from rival Syrian parties and opposition politicians, and a campaign to unseat Quwatli in the next presidential election was commenced. Quwatli's allies won 24 out of 127 seats during the 1947 parliamentary election, the first in post independence Syria, while the opposition won 53 seats and independents unaffiliated with any political party won 50. A number of Quwatli's allies defected from the National Party and former president Atassi retired from politics because of his frustration at Quwatli's handling of Syrian internal affairs. Quwatli tasked Jamil Mardam Bey to form a new cabinet in October, which included mostly pro Western politicians. Despite the heavy presence of pro American figures in the cabinet and Quwatli's initially warm ties with the US, relations between the two countries began to unravel amid the nascent Cold War and the view that Quwatli was becoming a detriment to US interests in the region. Quwatli developed close relations with the SCP and its head Khalid Bakdash, which was a contributing factor to the US Congress's rejection of Quwatli's arms request for the Syrian Army in late 1947. Quwatli also rejected the construction of the Trans Arabian Pipeline in Syria (to connect the oilfields of Saudi Arabia to Lebanon). Quwatli feared construction of the pipeline would threaten the mostly British owned Iraq Petroleum Company and upset the UK, as well as the Syrian public, who he believed would view the project "as a new form of indirect foreign economic control", according to Moubayed. US support for Israel, particularly under Truman, and Quwatli's adamant opposition to Zionism was a further source of tension.
1948 жылғы сайлау
Конституцияға түзетулер енгізілгеннен кейін президенттің бірнеше мерзімге сайлануына рұқсат берілді. Куватли 1948 жылғы 18 сәуірде Халид әл-Азмға қарсы тағы бес жылдық мерзімге түсіп, шамалы көп дауыспен жеңіске жетті.
With the constitution amended to allow for a president to seek more than one term, Quwatli ran against Khalid al Azm for another five year term and won by a slim majority on 18 April 1948.
1948 жылғы араб-израиль соғысы
Қуатли Палестинаның британдық мандатын жеке еврей және араб мемлекеттеріне бөлу ұсынысына қарсы шығып, жоспардың Палестинаның 56 пайызын еврей мемлекетіне бөлу арқылы палестиналық араб көпшілігінің құқықтарын бұзады деп мәлімдеді. Бұл ұсыныс БҰҰ дауысымен қабылданды, ал Сирия көп ұзамай соғысқа дайындық жасады, оның ішінде Араб азаттық армиясын (ААА) құруға қатысты. Қуатли ААА-ны араб әлемінің барлық жерінен жауынгерлерді тарту және араб армиясының орнын басу үшін ерікті күш ретінде құруды ұсынған еді. ААА құрылысын БҰҰ-ның бөлу туралы дауысынан кейін Араб лигасы демеушілік етті, ал Ұлы Сирия көтерілісі мен 1936 жылғы Палестина көтерілісінде жетекші рөл атқарған сириялық қолбасшы Фавзи әл-Қауқжи оның командирі болып тағайындалды. Қуатли Сирия мен араб әлемінің әскерлері еврей күштеріне қарсы тұруға дайын емес деп сенді және 1948 жылдың басында соғыс жақындаған кезде ол Араб лигасының төрағасы Абдель Рахман Аззамға араб әскерлерін Палестинаға кіргізбеуді өтінді. Оның орнына Қуатли жергілікті палестиналық араб жауынгерлеріне қару-жарақ пен қаржы беруді ұсынды. Аззам оған көнбеді және араб үкіметтерін өз әскерлерін жіберуге шақыруын жалғастырды. 15 мамырда Израильдің құрылуы жарияланғаннан кейін Қуатли Сирия армиясына Палестинаға дереу кіруге бұйрық берді. 4500 сарбаздан тұратын Сирия армиясы соғыстың алғашқы күндерінде шабуылда көбінесе кері шегінді және Сирия шекарасының бойындағы шағын аумақты бақылауға алды. Армияның нашар өрнегінің нәтижесінде Қуатли қорғаныс министрі Ахмад әл-Шарабатиді лауазымынан кетуге мәжбүр етті, ол 24 мамырда отставкаға кетті. Содан кейін ол бас штаб бастығы Абдулла Атфехты Хусни әл-Заиммен алмастырды. Соғыстан кейін Қуатли Заимді әскери нашарлықпен және оның офицерлерін пайда табумен айыптады. Заим өз кезегінде Қуатлиді жанжал кезінде нашар басқарумен айыптады. Сирия халқы Қуатлиді армияның нашар өрнегі үшін кінәлады, оның ұлттық беделіне негізделген танымалдылығы одан әрі төмендеді. Сирия баспасөздері де Қуатли мен премьер-министр Мардам Бейді қатты сынап, олардан лауазымдарынан кетуді талап етті. Мардам Бей 1948 жылдың 22 тамызында отставкаға кетіп, оның орнына Халид әл-Азм тағайындалды. Сирияда АҚШ президенті Гарри Трумэннің Израильді мойындауына наразылық білдіретін жаппай демонстрациялар өтті. Дамаскіде синагогтарға, сондай-ақ General Motors кеңселеріне шабуыл жасалды. АҚШ ресми тұлғалары Қуатлидің демонстрацияларды тоқтатуға тырыспағанына наразы болды. Египет, Иордания және Ливан 1949 жылдың ақпан және сәуір айлары арасында Израильмен келісімге келген кезде, Қуатли басшылығымен Сирия мұны жасамады және наурыз айында Родосте өтетін келіссөздерге делегация жіберуден бас тартты.
Quwatli opposed the proposed partition of the British Mandate of Palestine into separate Jewish and Arab states, arguing that the plan, which would allocate 56% of Palestine to the Jewish state, violated the rights of the Palestinian Arab majority. The proposal passed the UN vote and Syria made war preparations soon afterward, including co founding the Arab Liberation Army (ALA). Quwatli had proposed the creation of the ALA as a volunteer force to attract fighters from throughout the Arab world and to take the place of Arab regular armies. The ALA's establishment was sponsored by the Arab League following the UN partition vote and Fawzi al Qawuqji, a Syrian commander who played leading roles in the Great Syrian Revolt and the 1936 revolt in Palestine, was appointed its commander. Quwatli did not believe the armies of Syria and the Arab world were ready to successfully confront Jewish forces and as war drew near in early 1948, he petitioned Abdel Rahman Azzam, head of the Arab League, to not enter Arab armies into Palestine. Instead, Quwatli offered to provide local Palestinian Arab fighters arms and funding. Azzam was not swayed and continued his effort of rallying Arab governments to dispatch their armies. On 15 May, after the establishment of Israel was announced, Quwatli ordered the Syrian Army to enter Palestine immediately. The Syrian Army, which consisted of 4,500 soldiers, had been mostly repelled in their offensive during the first few days of the war, gaining control over a small area along the Syrian border. As a result of the army's poor showing, Quwatli pressed defense minister Ahmad al Sharabati to resign his post, which Sharabati did on 24 May. He then replaced chief of staff Abdullah Atfeh with Husni al Zaim during that same period of the war. Following the war, Quwatli accused Zaim of military incompetence and his officers of profiteering. In turn, Zaim accused Quwatli of mismanagement during the conflict. The Syrian public did not spare Quwatli blame for the army's poor performance, causing his popularity, built on his nationalist reputation, to erode further. The Syrian press was also sharply critical of Quwatli and Prime Minister Mardam Bey, urging them to leave their positions. Mardam Bey resigned on 22 August 1948 and was replaced by Khalid al Azm. Mass demonstrations took place in Syria condemning US President Harry Truman for recognizing Israel. Synagogues were attacked in Damascus as were the offices of General Motors. US officials were frustrated at Quwatli for not attempting to stop the demonstrations. When Egypt, Jordan and Lebanon signed armistice agreements with Israel between February and April 1949, Syria under Quwatli did not do so and refused to send a delegation to attend truce negotiations in Rhodes in March.
1949 жылғы төңкеріс
1949 жылғы 29 наурызда Заим төңкеріс жасап, Куатлиді құлатып жіберді. Заимнің әскерлері Дамаскқа кіріп, Куатлидің үйіне шабуыл жасады. Олар оның күзетшілерін қарусыздандырып, әскери офицер Ибрагим әл-Хусейни тұтқындамас бұрын, Куатлиді түнгі киімімен қарсы алды. Кейін Куатлиге киімін ауыстыруға рұқсат беріліп, билік оны қаланың Меззе түрмесіне жеткізді. Премьер-министр әл-Азм да тұтқындалды. Төңкеріс АҚШ-тың Орталық барлау қызметімен қолдалып, бірлесіп жоспарланған деген күдік бар. АҚШ Заим үкіметін алғаш мойындады, одан кейін Ұлыбритания, Франция және Ирак пен Иорданияның Хашимидтік корольдіктері мойындады. Куатлидің анасы оның биліктен құлатылғаннан кейін шамамен бір аптадан соң жүрек талмасынан қайтыс болды.
On 29 March 1949, Zaim launched a coup d'état, overthrowing Quwatli. Zaim's troops entered Damascus and raided Quwatli's home. They disarmed his guard and confronted Quwatli in his night clothes before army officer Ibrahim al Husseini arrested him. After being allowed to change his clothes, Quwatli was taken by the authorities to the city's Mezzeh Prison. Prime Minister al Azm was also arrested. The coup had been backed and allegedly co planned with the US Central Intelligence Agency. The US was the first country to recognize Zaim's government, followed by the UK, France, and the Hashemite kingdoms of Iraq and Jordan. Quwatli's mother died of a heart attack about a week after his overthrow.
Мысырдағы жер аударылу
Египет және Сауд Арабия үкіметтерінің өз одақтасы Куатлидің өмірін сақтап қалуға жасаған қысымының нәтижесінде әл-Заим 1949 жылдың сәуір айының ортасында Куатлиді түрмеден босатуға келісті. Президенттік лауазымынан ресми түрде кеткен соң Куатли Александрияға жер аударылды. Мысырда ол король Фаруктың құрметті қонағы ретінде құрметке ие болды, ал 1952 жылғы шілде төңкерісінен кейін билікке келген еркін офицерлер тарапынан да сыйланды. Құлатылған король Фарукпен жақсы қарым-қатынаста болғанына қарамастан, Куатли "Еркін офицерлер" ұйымының негізін қалаушы және 1954 жылы Мысырдың басшысы болған Гамал Абдель Насермен жақын достық қарым-қатынас орнатты.
As a result of pressure from the Egyptian and Saudi governments to spare the life of their ally Quwatli, al Zaim agreed to release Quwatli from prison in mid April 1949. After officially resigning as President, Quwatli was exiled to Alexandria, Egypt. In Egypt he was respected as a guest of honor by King Farouk and after the July 1952 revolution, by the Free Officers who gained power. Despite his positive relationship with the ousted King Farouk, Quwatli developed a close friendship with the founder of the Free Officers, Gamal Abdel Nasser, who became Egypt's leader in 1954.
1955 жылғы сайлау
Қуатли 1955 жылы Сирияға оралды, президент Әдіб әл-Шишаклидің биліктен қуылғаннан кейін және Хашим әл-Атаси президент болып тұрған кезде. Қуатли 1955 жылғы тамызда 63 жасында президенттік сайлауға түсті. 142 мүшелі Сирия Парламентінде екі үшін бір бөлігінен көп дауыс жинау қажет болғандықтан, Қуатли бірінші турда өзінің басты қарсыласы Халид әл-Азмды 89 дауысқа 42 дауыспен жеңді (тағы алты дауыс жарамсыз деп танылды). Бұл дауыс берудің екінші турында Қуатли 91 дауыспен Азмның 41 дауысына қарсы президенттікке жеңіп шықты (тағы бес дауыс бос, екеуі жарамсыз болды). Қуатлидің президенттікке үміткерлігін Мысыр және Сауд Арабиясы үкіметтері қолдады, екеуі де Бағдад пактісіне қарсы болды, сондай-ақ Қуатли де осы пактіге қарсы еді. Премьер-министр Сабри әл-Асали Баас партиясының кабинеттен шығуын күтіп, 6 қыркүйекте қызметінен кетті. Осының салдарынан Қуатли Лұтфи әл-Хаффарды премьер-министрлікке тағайындауға тырысты, бірақ Баасшылардың қарсылығынан кейін ол бас тартты. Кейін Қуатли Рушди әл-Кихияны кабинет құруға шақырды, бірақ ол Сирия армиясының ықпалы үкіметін нақты биліктен айырады деп ойлап бас тартты. Мысыр президенті Насер Асалиді қайта тағайындауды ұсынды, бірақ Қуатли бас тартты, оның орнына тәуелсіз Саид әл-Газзиді таңдады. Газзи келісіп, кейін ұлттық бірлік үкіметіне жетекшілік етті.
Quwatli returned to Syria in 1955, following the ouster of President Adib al Shishakli and during the presidency of Hashim al Atassi. Quwatli entered his candidacy in the August 1955 presidential elections, at the age of 63. Required to secure a two thirds majority in the 142 member Syrian Parliament in order to win, Quwatli defeated his main opponent Khalid al Azm 89 to 42 (a further six votes were cast as invalid) in the first round. This prompted a second round of voting, in which Quwatli won the presidency with 91 votes against Azm's 41 (a further five votes were blank and two invalid.) Quwatli's bid for the presidency was supported by the governments of Egypt and Saudi Arabia, both of which were allied in their opposition to the Baghdad Pact as was Quwatli. Prime Minister Sabri al Asali resigned from his post on 6 September following the Ba'ath Party's withdrawal from the cabinet. As a result, Quwatli attempted to nominate Lutfi al Haffar as Prime Minister, but reneged after opposition from the Ba'athists. Afterward, Quwatli asked Rushdi al Kikhiya to form a cabinet, but the latter refused, citing that influence from the Syrian Army would deprive his government of real power. President Nasser of Egypt recommended the reappointment of Asali, but Quwatli refused, instead opting for Said al Ghazzi, an independent. Ghazzi agreed and subsequently presided over a national unity government.
Бейтараптықты қабылдау
Қуатлидің басшылығымен Сирия, Қуатлидің консервативті көзқарастарына қарамастан, суық соғыстың ортасында бейтарап саясатты ұстануға қарай жылжыды. Алайда, 10 қыркүйекте Қуатли алғаш рет АҚШ-тан қару-жарақ алу туралы ресми өтініш жасады, бірақ АҚШ Мемлекеттік хатшысы Джон Фостер Даллес қолдауына қарамастан, ақырында бас тартты. 1956 жылдан бастап Қуатли Шығыс блогына экономикалық және әскери көмек іздеуді бастады. Әкімшілігінің кезеңінде Қуатли Сирияның Югославия, Үндістан және Египет сияқты басқа да бейтарап елдермен, сондай-ақ Кеңес Одағы (КСРО) және Шығыс блогымен қарым-қатынасын нығайтты. Бұл саясатты жүзеге асыруға Сириядағы солшыл қозғалыстарға Сауд Арабиясы мен Египет үкіметтерінің қолдауы ықпал етті, олар оларды Бағдад келісімінің күшті қарсыластары ретінде қарастырды, сонымен қатар Сирия армиясының өте ықпалды солшыл топтары да себеп болды. 1955 жылғы наурыз айында Қуатли мен Насер Бағдад келісіміне қарсы тепе-теңдік құру мақсатындағы қорғаныс келісімін бастады. Келісімге сәйкес, егер шабуыл болса, әр ел екіншісіне көмектеседі, бірлескен әскери іс-қимылдарды үйлестіру үшін көптеген комитеттер құрылады және Мысыр офицері Абдель Хаким Амер басқаратын бірлескен әскери басшылық құрылады. Келісім 20 қазанда жасалды. Елдегі солшыл үрдістің күшеюіне алаңдаған Қуатли 1956 жылғы 15 ақпанда саяси спектрдің барлық партияларын қамтитын ұлттық бірлік үкіметін құруды талап етті. Баасшылардың қарсылығына қарамастан, Қуатли "ұлттық келісімге" төрағалық етті, ол сионизм мен империализмге қарсы сыртқы саясатты және суық соғыс кезінде бейтараптықты қабылдауды қамтыды. Дегенмен, Қуатлидің кеңесіне қарамастан, Газзи 1956 жылғы маусымда Баасшылар мен коммунистердің Батыс Еуропаға бидай сатуға қойылған тыйымды алып тастау туралы Газзидің шешіміне қарсы наразылық акцияларын ұйымдастыруының нәтижесінде қызметінен кетті. Көптеген мүмкіндіктердің болмауына байланысты Қуатли Асалиді премьер-министр етіп қайта тағайындады. Асали Египетпен байланысты одан әрі нығайтуға, соның ішінде бірігу туралы келіссөздерді бастауға уәде берді және Баасшыларды экономика және сыртқы істер министрліктеріне тағайындады. 1956 жылғы қазанда британдық, француз және израильдік күштердің Синай түбегіне және Суэц каналына жасаған үшжақты шабуылынан кейін Қуатли Ұлыбританиямен қарым-қатынасын үзді. Қуатли Мысырдың қорғанысына көмектесу үшін жүздеген әскери жаттығушыларды жіберді және Насерге кеңестік қолдау сұрау үшін премьер-министр Никита Хрущевке Мәскеуге шұғыл сапар жасады, сонда ол оған үшжақты күштер "Египетті жойғысы келеді!" деді. Халықтың қысымына жауап ретінде, желтоқсан айының соңында премьер-министр Асали кабинетін қайта құрастырды, бірнеше консервативті әріптестерін қызметтен шеттету арқылы үкіметтегі солшыл ықпалды күшейтті.
Under Quwatli's leadership, Syria increasingly moved towards a neutralist policy amid the Cold War, despite the conservative views held by Quwatli. However, on 10 September, Quwatli first opted to make an official request for arms from the United States, but was eventually rebuffed despite support from US Secretary of State John Foster Dulles. Starting in 1956, Quwatli began to look towards the Eastern bloc for economic and military assistance. During the tenure of his administration, Quwatli furthered Syria's relations with other neutralist countries such as Yugoslavia, India and Egypt, but also with the Soviet Union (USSR) and the Eastern bloc. The pursuit of this policy was partially due to the support afforded to the leftist movements in Syria by the Saudi and Egyptian governments who viewed them as strong opponents of the Baghdad Pact, and the highly influential leftist factions of the Syrian Army. Quwatli and Nasser initiated the Egyptian Syrian Agreement, a defense arrangement that would serve as a counterweight to the Baghdad Pact, in March 1955. The agreement stipulated that each country would assist the other in case of an attack, the establishment of numerous committees to coordinate joint military activities and the creation of a joint military command headed by Egyptian officer Abdel Hakim Amer. The agreement was concluded 20 October. Increasingly concerned at the growing leftist trend in the country, Quwatli called for a national unity government that would include parties from across the political spectrum on 15 February 1956. Despite opposition from the Ba'athists, Quwatli managed to preside over a "national covenant" which entailed a foreign policy of opposition to Zionism and imperialism as well as the adoption of neutralism amid the Cold War. Nonetheless, and against Quwatli's advice, Ghazzi resigned from his post in June 1956 as a result of pressure from the Ba'athists and the communists who had been leading protests against Ghazzi's decision to lift the ban on wheat sales to Western Europe. Faced with few options, Quwatli reappointed Asali as Prime Minister. Asali moved to further strengthen ties with Egypt, including a pledge to start unity talks, and appointed Ba'athists to the ministerial positions of economy and foreign affairs. Following the tripartite invasion of the Sinai Peninsula and the Suez Canal by British, French and Israeli forces in October 1956, Quwatli severed ties with Britain. Quwatli sent hundreds of army recruits to aid the Egyptian defense and made an emergency visit to Moscow to request Soviet backing for Nasser from Premier Nikita Khrushchev, telling the latter that the tripartite forces "want to destroy Egypt!" In response to public pressure, in late December Prime Minister Asali reshuffled his cabinet, removing several fellow conservatives and strengthening leftist influence in the government.
Солшылдық ықпалымен күресу
1957 жылдың шілдесінде Сирияның бәсекелестері – Куватлидің одақтасы Сауд Арабиясы мен Ирак және Иордания үкіметтері арасындағы қарым-қатынастар айтарлықтай жақсарды, бұл Сириядағы солшыл ағымның наразылығына қарамастан болды. Олар аймақтағы консервативті монархиялардың күшейіп бара жатқан байланыстарын алаңдатушылықпен қабылдады. Әл-Азм, Мишель Афлак және Акрам әл-Хаврани сияқты бірқатар сириялық саяси тұлғалардың Сауд патшасы Саудқа жасаған бірнеше сындық пікірлерінен кейін, Сауд Сауд Арабиясындағы сириялық активтерді тоңазытты және наразылық ретінде елшісін Сириядан шақырып алды. Екі ел арасындағы дағдарысқа жауап ретінде алаңдаған Куватли Асалиге үкіметін Сириялық Парламент пен баспасөздің кейбір мүшелерінің Сауд Арабиясына қарсы көзқарастарынан жұртшылық алдында алшақтатуға және Саудтан ашық кешірім сұрауға бұйрық берді. Сонымен қатар, Куватли жеке өкіммен коммунистік «Аль Сарха» газетін жабуға бұйырды. 6 тамызда Куватли КСРО-мен ұзақ мерзімді келісімге келді, ол Сириядағы даму жұмыстарын қаржыландыру үшін кеңестік қарызды және Сирияның ауыл шаруашылығы және тоқыма өнімдерінің көп бөлігін кеңес тарапынан сатып алуды қамтыды. АҚШ-тың Сирияда коммунистік билікке көшу қаупінен қаушады, бұл ЦРУ-ның қолдауымен Куватли үкіметін бұрынғы президент Шишаклимен ауыстыруға бағытталған төңкеріс әрекетіне әкелді. Алайда, Сирияның барлау қызметінің басшысы Абдель Хамид әл-Сарадж 12 тамызда төңкеріс жоспарын тоқтатты, содан кейін Сирия АҚШ-тың әскери атташесін Дамаскіден қуды. Төңкеріс жоспарын жоққа шығарған АҚШ жауабында Сирия елшісін Вашингтондан қуды және өз елшісін Сириядан шақырып алды. Сириядағы солшылдардың ықпалы дағдарыстан кейін одан әрі артты. 15 тамызда Ливанның Сидон қаласынан шыққан, марксистік көзқарастары бар жоғары шенді офицер Афиф Бизри армия штабының бастығы болып тағайындалды, ал бірнеше орта деңгейдегі офицерлер коммунистік офицерлермен ауыстырылды. Куватли кеңестік бағытталған Азмнің пайдасына президенттік лауазымнан кету ниетімен Мысырға ұшты. Алайда, ол 26 тамызда Сирияға оралды. Сирияда коммунистердің билікті басып алуына жол бермеу үшін АҚШ қолдауымен Түркияның немесе Ирак-Иорданияның бірлескен әскері Сирияға басып кіруі мүмкін деген қауесет тарады, бұл жағдай шиеленісті күшейтті. Куватлидің Сирия мен Сауд Арабиясы арасындағы қарым-қатынасты жақсартудағы бұрынғы табысы осы кезеңде өте пайдалы болды. Сауд дереу Куватлиге толық қолдау көрсетті, оны солшыл қозғалысқа қарсы маңызды тепе-теңдік ретінде қарастырды, және президент Дуайт Д. Эйзенхауэрдің Таяу Шығыстағы коммунистік және араб ұлтшылдық ықпалын шектеуге бағытталған Эйзенхауэр доктринасын қолдауға шақыруын қабылдамады. Сондай-ақ, ол 25 тамызда Куватлидің Дамаскқа сапар шепу туралы шақыруын қабылдап, Сауд Арабиясы Сирияға қарсы кез келген агрессияны қолдайтынын мәлімдеді. Ирак премьер-министрі Әли Джавдат та 26 тамызда Сирияға сапармен келген кезде, Ирак монархиясының шабуылға қолдау көрсетуіне қарамастан, Сирияға қолдау білдірді. Сауд пен Джавдат екеуі де Сирия басшылығын Шығыс блогына тәуелділігін арттыруы үшін жеке түрде сынады. Дегенмен, АҚШ және Бағдад келісіміндегі одақтастары Сирияның кеңестік державаның серігіне айналуынан шын қорқып, қыркүйекте өткен кездесуде Куватли үкіметін жою қажет деп шешті. Сол айда түрік әскерлері Сирия шекарасына жиналды. 13 қазанда Бағдад келісімі елдерін айыптаған радио кампаниясын бастаған Насер Сирияның солтүстігіндегі Латакия портына 1500 мысырлық әскерді, көбінесе символдық күшті, жіберді, бұл Түркияға қарсы араб күшінің көрсеткіші болды, және сириялық және панараб жамағаттық тарапынан мақтауға ие болды. Иордания мен Ирак басшылары Куватлиге Сирияның ішкі істеріне араласпау ниеттерін дереу жеткізді. Насер өзінің одақтасы Куватлиді айналып өтіп, орналасуды Сарадж және Бизри офицерлерімен келісті. Куватли бұл фактіні Саудқа хабарлады, ол египеттік әрекет туралы алдын ала кеңес алмай қалғанына шағымданып, бұл «Куватлидің саяси маңыздылығының жоқтығын мойындауы» деп атады. Сарадж және Бизри Сирия саясатына айтарлықтай ықпал етіп, саяси топтардың күшін тексерді және Насердің қарсыластарын офицерлер корпусынан тазартты. Бұл Куватлиді алаңдатты, бірақ ол екі адамды да қызметтерінде қалдырды, бұл Насердің қысымына байланысты болды. Куватли соңғылармен қарым-қатынасын одан әрі нығайтып, көрнекті араб социалистік көшбасшысы Акрам әл-Хавраниді парламент спикері, ал панарабтық Баас партиясының негізін қалаушыларының бірі Салах әл-Дин Битарды сыртқы істер министрі етіп тағайындады.
In July 1957, relations between Quwatli's ally Saudi Arabia and the governments of Iraq and Jordan, rivals of Syria, warmed considerably to the protestations of the leftist current in Syria, which viewed the growing ties between the region's conservative monarchies with distress. After a series of public criticisms of King Saud by an array of Syrian political figures, including al Azm, Michel Aflaq and Akram al Hawrani, Saud froze Syrian assets in Saudi Arabia and withdrew his ambassador from Syria in protest. In response to the crisis between the two countries, an alarmed Quwatli ordered Asali to publicly distance his government from the anti Saudi views of some in the Syrian Parliament and press, and to publicly apologize to Saud. In addition, Quwatli personally issued a government order to shut down the communist newspaper Al Sarkha. On 6 August, Quwatli established a long term agreement with the USSR, entailing a long term Soviet loan to fund development works in Syria and the Soviet purchase of a large portion of Syrian agricultural and textile surpluses. US fears that Syria was approaching a communist takeover had prompted an attempted CIA sponsored coup to replace the Quwatli government with former president Shishakli. However, the coup plot was foiled by the head of Syrian intelligence, Abdel Hamid al Sarraj, on 12 August and Syria consequently expelled the US military attaché from Damascus. The US, which denied the coup plot, responded by expelling the Syrian ambassador from Washington and recalling its ambassador from Syria. Leftist influence in Syria grew further in the immediate wake of the crisis; on 15 August, a high ranking officer from Sidon, Lebanon with Marxist leanings, Afif Bizri, was appointed army chief of staff, and several mid level officers were replaced with communist officers. Quwatli flew to Egypt amid apparent plans to resign from the presidency in favor of the Soviet leaning Azm. However, he returned to Syria on 26 August. Tensions had been rising as rumors swept the region regarding a US backed Turkish or joint Iraqi Jordanian invasion of Syria to prevent a potential communist takeover. Quwatli's earlier success in repairing ties between Syria and Saudi Arabia proved particularly useful during this period. Saud immediately lent his full support to Quwatli, whom he viewed as a significant counterweight to the leftist movement, by rebuffing President Dwight D. Eisenhower's appeal to endorse the Eisenhower Doctrine, a policy aimed at containing communist and Arab nationalist influence in the Middle East. He also accepted an invitation to Damascus by Quwatli on 25 August, publicly stating that Saudi Arabia would support Syria in any aggression against it. Iraqi Prime Minister Ali Jawdat also proclaimed support for Syria when he visited on 26 August, in spite of support for an attack by the Iraqi monarchy. Both Saud and Jawdat privately criticized Syria's leadership for increasing dependence on the Eastern bloc. Nonetheless, the US and its allies in the Baghdad Pact genuinely feared that Syria was becoming a satellite of the Soviets and decided in a September meeting that Quwatli's government had to be removed. That same month Turkish troops massed along the border with Syria. On 13 October, Nasser, who had launched a radio campaign denouncing the Baghdad Pact countries, dispatched 1,500 Egyptian troops, a mostly symbolic force, to the port of Latakia in northern Syria in a show of Arab strength against Turkey, to the acclaim of the Syrian and pan Arab public. The leaders of Jordan and Iraq promptly reassured Quwatli that they had no intention to interfere in Syria's internal affairs. Nasser had apparently bypassed his ally Quwatli, coordinating the deployment with officers Sarraj and Bizri instead. Quwatli related this fact to Saud, who had complained of not being consulted of the Egyptian move beforehand, an "admission of Quwatli's political irrelevance," according to contemporary historian Salim Yaqub. Sarraj and Bizri wielded substantial influence in Syrian politics, checking the power of the political factions and purging Nasser's opponents from the officer corps. This was a source of concern for Quwatli, but he kept both men in their posts, partially due to pressure from Nasser. Quwatli further solidified his ties with the latter by appointing Akram al Hawrani, the prominent Arab socialist leader, as speaker of parliament, and Salah al Din Bitar, the co founder of the pan Arabist Ba'ath Party, as foreign affairs minister.
Мысырмен бірлік
Мысырдың әскери араласуынан туған эйфория ортасында Сирия мен Мысыр арасындағы біртұтас болу мәселесі жөніндегі маңызды талқылаулар басталды. Қазан айының соңында Мысыр парламентінің спикері Анвар Садат, ынтымақ таныту ниетімен Дамасктағы Сирия парламентіне сапар шекті, бірақ бұл сапар Сирия парламентінің Мысырмен одақ құру туралы бір ауыздан шешім қабылдауымен аяқталды. Содан кейін Сирия делегациясы Насерді Сириямен бірігуге көндіру үшін Каирге аттанды, бірақ Насер делегаттар мен Дамаскіде болған Куватлиге бірігуге қатысты күмәндарын білдірді. Насер Сирия әскерінің елдің саяси істеріне үнемі араласуынан және екі елдің экономикасы мен саяси жүйелерінің айқын айырмашылығынан алаңдады. Сирияның саяси және әскери басшылығы араб ұлтшылдығына деген шынайы берілгендігінен және Мысырмен бірігу ғана елде коммунистік әсердің күшеюіне байланысты туындауы мүмкін қақтығыстың алдын алуға болатынын түсінгендіктен, Насерді ынталандыруын жалғастырды. Желтоқсан айында Баас партиясы Мысырмен федеративтік біртұтастық құруды көздейтін ұсыныс жасады, бұл олардың коммунистік қарсыластарын толыққанды одақ құруды ұсынуға итермеледі. Коммунистер Мысырмен бірігуге аса құштар болмаса да, Сирия халқының алдында бірігуді қолдайтын ең белсенді күш ретінде көрінуге тырысты, Насер бұл ұсынысты алғашқысы сияқты қабылдамайды деп сенді. Тарихшы Адид Дауишаның сөзін келтірсек, "коммунистер өздерін жеңіске ұшыратты – бірлік туралы әңгімелер мен уәделерге қызыған халықтың бастамасымен болған оқиғаларға дайын болмады". 1958 жылдың 11 қаңтарында коммунистік штаб бастығы Бизри, Куватлимен алдын ала кеңеспей, Каирмен бірігу мәселесін талқылау үшін офицерлер делегациясын жетектеді. Оның орнына Мысыр елшісі Махмуд Риад Куватлимен кездесіп, Бизридің бұл әрекеті туралы хабарлады. Куватли әскерилердің бұл әрекетіне ашуланып, Риадқа бұл төңкеріс екенін және Мысырдың оған қатысы бар екенін айтты. Біртұтастық туралы келіссөздерге ықпалын күшейту үшін Куватли 16 қаңтарда Сыртқы істер министрі Әл-Битарды Каирге келіссөздерге қатысуға жіберді. Насер әлі де Сирия тарапынан түскен ұсынысқа күмәнмен қарады және өзінің жақын кеңесінің мүшелері одан бас тартты, бірақ Бизридің басшылығы мен Куватлиден тәуелсіздігі Сириядағы коммунистердің күшіне деген қызығушылығын арттырды. Оған делегацияның араб ұлтшыл мүшелері, соның ішінде Әл-Битар да қысым көрсетті, олар коммунистердің билікті басып алуы мүмкін екенін айтып, оған Сирияны "тастап кетпеуді" өтінді. Насер ақырында бірігуге келісті, бірақ оның қатаң шарттарымен жүзеге асырылуын талап етті: бір партиялық жүйе, біріктірілген экономика және Сирияның Мысырдың әлеуметтік институттарын қабылдауы – яғни, толыққанды одақ. Сирияның саяси лидерлері, әсіресе коммунистер, баасшылар және консерваторлар, Насердің шарттарын жағымсыз қабылдады, бірақ халықтың күшті қысымына жауап ретінде оларды қабылдауға мәжбүр болды. Куватли ақпан айының ортасында Насермен келісімге қол қою үшін Каирге аттанды, ал 22 ақпанда Біріккен Араб Республикасы (БАР) құрылды. Куватли президенттік лауазымынан кетіп, Насер жаңа одақтың президенті болды. Куватлидің бұл қадамы мен араб ұлтшылдығы жолындағы ұзақ күресін құрметтеу үшін Насер оған "Бірінші араб азаматы" атағын берді. БАР құрылғаны туралы жарияланым бүкіл араб әлемінде, әсіресе Сирияда зор қуаныш пен мерекелік көтеріліс тудырды. Насер 24 ақпанда хабарсыз сапармен Дамаскіге келді және тікелей Куватлидің үйіне барды. Әл-Хавранидің сөзінше, Насер Куватлимен кездескенде "көшелерде адамдардың тығырылысы таңғаларлық жылдамдықпен пайда болды", өйткені тұрғындар жұмыстары мен үйлерінен шығып, лидерлерді Куватлидің үйіне қарсы алуға жиналды. Екі лидер ресми қонақ үйге ашық көлікпен баруды шешкенде, олар баратын жеріне жету үшін екі сағатқа созылып, әдетте бес минутқа жететін қашықтықты басып өтті. Көлікті қоршаған халықтың дүрбелеңінен Куватли есінен танып қалды. Одақ құрылғаннан кейін Куватли саясаттан шеттеді.
Amid the euphoria generated by Egypt's military intervention, serious unity discussions commenced between Syria and Egypt. Towards the end of October, Anwar al Sadat, the Egyptian speaker of parliament, visited the Syrian parliament in Damascus in a gesture of solidarity, only for the visit to end with the Syrian parliament voting unanimously to enter into a union with Egypt without delay. A Syrian delegation then headed for Cairo to persuade Nasser to accept unity with Syria, but Nasser expressed his reservations regarding unity to the delegates and Quwatli, who was in Damascus. Nasser was wary of the Syrian military's habitual interference in the country's political affairs and the stark difference in the countries' economies and political systems. The Syrian political and military leadership continued to press Nasser out of both sincere commitment to Arab nationalism and a realization that only unification with Egypt could prevent impending strife in the country due to increasing communist influence. In December, the Ba'ath Party composed a proposal entailing federal unity with Egypt, prompting their communist rivals to propose a total union. While the communists were less eager to merge with Egypt, they sought to appear before the Syrian public as the group most dedicated to unity, privately believing Nasser would reject the offer as he had the first time. According to historian Adeed Dawisha, "the communists ended up outmaneuvering themselves unprepared for the unfolding events spearheaded by a public driven to frenzy by all talk and promises of union." On 11 January 1958, the communist chief of staff, Bizri, led an officers delegation to press for unity with Cairo without consulting Quwatli beforehand. Instead, the Egyptian ambassador, Mahmud Riad, met and notified Quwatli of Bizri's move. Quwatli was angered at the military's move, telling Riad that it amounted to a coup and Egypt was complicit. To assert his influence over the unity talks, Quwatli sent Foreign Minister al Bitar to Cairo on 16 January to join the discussions. Nasser, while still hesitant at the Syrian proposal and discouraged by members of his inner circle, became increasingly concerned with the communists' power in Syria as testified by Bizri's leadership and autonomy from Quwatli. He was further pressured by the Arab nationalist members of the delegation, including al Bitar, who alluded to an impending communist takeover and urgently appealed to him not to "abandon" Syria. Nasser ultimately agreed to the union, but insisted that it be formed strictly on his terms, stipulating a one party system, a merged economy, and Syria's adoption of Egyptian social institutions; in effect a full blown union. Syria's political leaders, particularly the communists, the Ba'athists and the conservatives, viewed Nasser's terms unfavorably, but nonetheless accepted them in response to mounting popular pressure. Quwatli left for Cairo in mid February to conclude the agreement with Nasser and on 22 February the United Arab Republic (UAR) was established. Quwatli resigned from the presidency and Nasser became the president of the new union. To honor Quwatli for his gesture and his longtime struggle in the Arab nationalist cause, Nasser accorded him the title of "First Arab Citizen." The announcement of the UAR was met with widespread jubilation and celebration throughout the Arab world, most prominently in Syria. Nasser arrived in Damascus on an unannounced visit on 24 February and went directly to Quwatli's home. According to al Hawrani, as Nasser met with Quwatli, "a sea of colliding humanity gathered with astonishing speed" as residents left their workplaces and homes to meet the leaders at Quwatli's house. When the two decided to leave for the official guesthouse in an open top automobile, it took them two hours to reach the destination, where it normally would have taken about five minutes. The commotion of the growing crowds surrounding the car caused Quwatli to nearly faint. Following the union's establishment, Quwatli retired from politics.
Кейінгі өмірі
1960 жылы Куатли Насермен дауласып, оның Сириядағы саясатын сынады. Әсіресе, 1961 жылғы шілдеде жерді бөлу және индустрияны ұлттандыру институтын айыптап, бұл экономикаға ауыр зиян келтіретінін мәлімдеді. Ол сондай-ақ, күйеу баласы Фаyez әл-Уджлдің мүлкінің көп бөлігін социалистік шаралар аясында үкімет тәркілегеніне жеке ренжіді. Сирияның саяси элитасының, әлеуметтік топтарының және офицерлер корпусының барлығының Біріккен Араб Республикасына (БАҚ) наразылығы күшейді, бұл топтар биліктің Насердің қолына шоғырлануына, саяси, әлеуметтік және экономикалық жағынан Мысырдың басымдығына және Сирия басқаруында осы топтардың маңыздылығының төмендеуіне наразылық білдірді. Сирия халқы да Сарадж құрған дербес полициялық мемлекетке күмәнмен қарады. 28 қыркүйекте Сирияда сепаратистік офицерлер төңкеріс жасап, БАҚ-ты таратып жіберді. Куатли төңкерісшілерге қолдау көрсетіп, олармен бірікті. 23 қазанда ол телеарнада БАҚ-ты сынап, Насерге көңілі толмағанын білдіріп: «Бірлік – аннексия емес, ал президенттік жүйе – билеуші мен биленушінің арасындағы қарым-қатынастың үзілуі емес» деді. Ол сондай-ақ, Мысыр билігін «1001 тыңшыға» тәуелді басқару жүйесін орнатуда және республикада араздық себуде деп айыптады. Куатли сириялықтарға өз тағдырларын өздері шешетінін айтып: «Шындар мен атақтар келіп-кетіп жатады, бірақ сіздер, халық – мәңгіліксіздер!» деді. Ол сөзін өзіндік сынмен аяқтап: «Мен президент болғаннан гөрі, қарапайым азамат ретінде сіздердің күресіңізге көбірек қызмет ете алдым» деді. Куатлидің сөздеріне риза болған сепаратистік офицерлер, Куатлині тағы бір рет президенттікке қайтаруды немесе 1955 жылы басталып, БАҚ құрылуына байланысты бір жылға қысқартылған мерзімін аяқтауды талқылады. Алайда, Куатлидің сол кездегі шамалы жасының кесірінен бұл ұсыныс іске аспады. 1963 жылғы 8 наурызда Баас партиясының, Насеристердің және тәуелсіз араб ұлтшылдарының коалициясы президент Назим әл-Қудси мен премьер-министр Халид әл-Азмның сепаратистік үкіметін құлатты. Куатли осыдан кейін көп ұзамай Сирияны тастап, Ливанның Бейрут қаласына көшіп кетті.
By 1960, Quwatli had quarreled with Nasser and criticized his policies in Syria. In particular, he condemned the institution of land distribution and industrial nationalization in July 1961, stating it would harm the economy severely. He was also personally affronted that his son in law Fayez al Ujl had much of his property seized by the government as part of the socialist measures. Resentment towards the union across the spectrum of Syria's political class, social elite and officer corps was on the rise, with these key groups chafing at the centralization of authority into Nasser's hands, domination by a vastly larger Egypt at the political, social and economic levels and the sidelining of these groups in the governance of Syria. The Syrian public also grew wary of the virtual police state set up in the country by Sarraj. A coup by secessionist officers was undertaken in Syria on 28 September, effectively breaking up the UAR. Quwatli lent his support toward the coup, aligning himself with the secessionist officers. On 23 October, he made a televised speech condemning the UAR and expressing his disappointment with Nasser, saying "unity does not mean annexation and the presidential system does not mean the separation of the ruler from the ruled." He also accused the Egyptian authorities of establishing a system of rule dependent on "1,001 spies" and responsible for sowing division in the republic. Quwatli told the Syrian people they controlled their own destiny, saying "Ranks and titles come and go, but you the people are immortal!" He concluded his speech with self criticism, stating "I was able to serve your struggle as an ordinary citizen more than I was able to serve you when I was president." The secessionist officers, pleased at Quwatli's statements, discussed whether or not to have Quwatli serve another term as president or to finish the term he began in 1955, which was cut about one year short as a result of the UAR's establishment. The proposal did not manifest, largely due to Quwatli's relatively old age at the time. On 8 March 1963 a coalition of unionist officers consisting of Ba'athists, Nasserists and independent Arab nationalists overthrew the secessionist government of President Nazim al Qudsi and Prime Minister Khalid al Azm. Quwatli left Syria shortly after and moved to Beirut, Lebanon.
Өлім
Қуатлы өз халқының қолынан қаза болды, ал оның "сириялық" халқы оның қалай өлгені туралы келесідей жалған ақпарат таратты: "Қуатлы алты күндік соғыстан (5-10 маусым, 1967 жыл) кейін жүрек талмасына ұшырады. 29 маусымда кеудесінде ауыру сезіп, ол ауруханаға жеткізілді. 30 маусымда Бейрутта көз жұмды. Сириялық тарихшы Сами Мүбайдтің сөзіне қарағанда, Қуатлы сириялық және араб әскерлерінің жеңілісін естігеннен кейін қайтыс болды. Баас үкіметі Қуатлының денесін Дамаск қаласына жерлеуге рұқсат бермеді, бірақ Сауд Арабиясының патшасы Фейсалдың дипломатиялық қысымынан кейін ғана рұқсат берді. Оған 1 шілдеде мемлекеттік деңгейде салтанатты жерлеу рәсімі өткізілді."
Quwatli was assassinated by his own people and his own people “Syrians” lied about how he died by the following of: “Quwatli had a heart attack shortly after the Six Day War (5–10 June 1967). Feeling a pain in his chest he was taken to a hospital on 29 June. He died in Beirut on 30 June. According to Syrian historian Sami Moubayed, Quwatli died after learning of the defeat of the Syrian and Arab armies. The Ba'athist government refused to allow Quwatli's body to be buried in Damascus and only relented after diplomatic pressure from King Faisal of Saudi Arabia. An honorary funeral organized by the state was held for him on 1 July”.
Мұра
Жерлеу күні Дамаск радиосы Куатлиді "Араб ұлтының дамуы, азаттығы және біртүтастығы үшін құрбандық етіп, күрескен осы отанның ұлдарының бірі" деп атады. Ол Сирия Араб Республикасының негізін қалаушысы деп жарияланды. Тарихшылар мен сириялықтар Куатлиді Мұбайдтың сөзінше, "XX ғасырдың ең белгілі сириялық көшбасшыларының бірі" деп есептейді.
On the day of his funeral, Radio Damascus called Quwatli "one of the sons of this homeland who has sacrificed and struggled for the advancement, liberation and unity of the Arab nation." He was proclaimed a founding father of the Syrian Arab Republic. Historians and the Syrian population generally consider Quwatli to be one of the most "renowned Syrian leaders of the twentieth century," according to Moubayed.