Кіріспе

Канадалық саясаткер (туған 1952)

Питер Джеймс Малоуэй (10 қараша 1952 жылы туған) – Канада Парламентінің және Манитоба заң шығарушы ассамблеясының мүшесі. Ол 1986 жылдан 2008 жылға дейін Манитоба заң шығарушы ассамблеясында қызмет етті, Манитобаның Жаңа демократиялық партиясынан Элмвуд округін өкілдік етті. 2008 жылғы федералды сайлауда ол Жаңа демократиялық партия атынан Виннипег – Элмвуд—Транскона сайлау округінен Канада Парламентіне сайланды, бірақ 2011 жылғы федералды сайлауда консерватор кандидат Лоуренс Тоеттен жеңілді. Содан кейін ол 2011 жылғы провинциялық сайлауда бұрынғы Элмвуд округінен қайта сайланып, провинциялық заң шығарушы органға оралды.

Ерте өмір және мансап

Малоуэй Онтарионың Сиу-Лукоут қаласында дүниеге келді және 1975 жылы Манитоба университетінен саяси ғылымдар бакалавры дәрежесін алды. Кейін Манитоба алкогольдік бақылау комиссиясында алкоголь инспекторы болып жұмыс істеді, сондай-ақ колледждер мен университеттер және туризм министрінің жеке хатшысы қызметін атқарды. 1978 жылдан бері Maloway & Eliason Insurance & Travel Centre-дің иесі, көп жылдар бойы оны марқұм Магнус Элиасонмен бірге басқарды. Малоуэй 1973 жылғы провинциялық сайлауда Вулслидің Виннипег бөлімшесінің сайлау комиссары болды. Сайлау күні жарияланған ресми нәтижелер бойынша Манитоба Либералдық партиясының лидері Иззи Аспер мен Жаңа демократиялық партияның үміткері Мердок МакКей арасында тең түсті. Малоуэй бастапқыда МакКейге шешуші дауыс берді, бірақ кейіннен қайта санау нәтижесінде Аспер төрт дауыспен жеңіске жетті. Малоуэй 1971 жылы Жаңа демократиялық партияға мүше болды. Ол 1974 және 1983 жылдары Виннипег қалалық кеңесіне кандидат болды, ал 1984 жылы Виннипег Солтүстік Орталық округінен федералды NDP-нің үміткерлігіне ие бола алмады.

Заң шығарушы жиналыстың мүшесі

Малоуэй 1986 жылғы провинциялық сайлауда Манитоба заң шығарушы жиналысына сайланды. Ол екі жыл бұрын партиядан шығып кеткен бұрынғы Жаңа демократ Рассел Доернді жеңді. НДП Говард Паули басшылығымен шағын көпшілік үкімет құрды, ал Малоуэй үкіметтік палатаның мүшесі болды. Паули үкіметі 1988 жылдың басында заң шығарушы жиналыста күтпеген жеңіліске ұшырады, наразы палата мүшесі Джим Уолдинг оппозициямен бірге сенімсіздік туралы ұсынысқа дауыс берді. Паули партия басшылығынан кетті, бірақ жаңа провинциялық сайлау өткізілгенге дейін уақытша әкімшіліктің премьер-министрі болып қалды. Малоуэй Маурин Хемфилдің Паули орнына ие болуына қолдау көрсетті, бірақ ол Гарри Доерге қарсы төртінші орынды иеленді. 1988 жылғы провинциялық сайлауға НДП сайлаушылар пікірінде өте төмен көрсеткіштерді көрсетті, ал кейбір инсайдерлер партия барлық орындарынан айырылып қалуы мүмкін деп алаңдады. Малоуэй Либералдық партияның күшті қарсылығына қарамастан, Эльмвуд сайлау округіндегі мандатын сақтап қалды. Прогрессивті консерваторлар Гари Филмон басшылығымен азшылық үкімет құрды, ал НДП үшінші партия деңгейіне түсті. Оппозицияда Малоуэй партиясының Тұтынушылар және корпоративтік істер жөніндегі сыншысы және Қаржы жөніндегі сыншының орынбасары болып жұмыс істеді. Малоуэй федералды үкіметтен провинцияларға өкілеттік беруді және Квебектің Канада ішінде ерекше қоғам ретінде тануды көздейтін конституциялық реформаның сәтсіз әрекеті болған Мич-Лейк келісіміне қарсы болды. Келісімді заңға айналдыру үшін Канаданың он провинциялық заң шығарушы жиналысының барлығының мақұлдауы қажет болды. Малоуэй НДП мүшесі Элиджа Харпердің келісімді процедуралық тәсілдермен қабылдауын тоқтату туралы шешімін қолдады және өзі де сондай қадам жасауға дайын екенін айтты. 1990 жылғы провинциялық сайлауда ол прогрессивті консервативті кандидат Вик Тоусты жеңіп, қайта сайланды. 1991 жылы Манитоба Квебектің кінәсіз автосақтандыру жүйесін қабылдауы керек екенін айтты. Сондай-ақ, газ бағасын реттеу үшін мемлекеттік коммуналдық қызметтер басқармасына өкілеттік беру қажеттігін, бағаның артуын болдырмау үшін талап етті. Малоуэй 1995 жылы үлкен басымдықпен қайта сайланды. Сол жылы Манитобаның жылжымайтын мүлік секторының жағдайын сынға алып, оның ретсіз басқарылып жатқанын айтты. Кейін Манитобаның Autopac жүйесінің бір бөлігі жеке секторға сатылуы мүмкін деген алаңдаушылық білдірді және Филмон үкіметін Манитоба спирттік ішімдіктерді бақылау комиссиясын жасырын түрде жекешелендіруде деп айыптады. Он бір жыл оппозицияда болғаннан кейін, Жаңа демократиялық партия 1999 жылғы провинциялық сайлауда үкіметке оралды. Малоуэй Ельмвудта қиындықсыз қайта сайланды және 2003 және 2007 жылдары айтарлықтай басымдықпен қайта сайланды. Ол Гари Доер үкіметін қолдаған палата мүшесі болды және 2007 жылғы газет басылымдарында солшыл бағытты ұстанатын тәуелсіз саясаткер ретінде сипатталды. Малоуэй 2000-шы жылдардың басында Виннипег қаласының мэрі Глен Мюррейдің «Виннипег үшін жаңа мәміле» жобасын сынға алып, қала басқа деңгейдегі үкіметтен көмек сұрағанның орнына өзінің қаржысын түзетуі керек екенін мәлімдеді. 2007 жылы партияның «бір мүше, бір дауыс» әдісінен бас тартып, бұрынғы делегаттық конвенцияларға оралу шешімін сынады. Бұл өзгеріс партия мүшелерінің билігін кемітеді деп мәлімдеді. 2008 жылдың мамыр айында Малоуэй провинциялық үкіметтен Виннипегтің солтүстік-шығысындағы Дисраэли көпіріне қатысты муниципалдық жөндеу жұмыстарын қоғамдық мүддеге сай жүргізуді қамтамасыз етуге шақырды. Көпiр бiрнеше ай бойы толығымен жабылса, көлiк қозғалысының қиындықтары туындауы мүмкін екенін айтып, көпiрдi төрт жолақтан алты жолаққа кеңейтуді ұсынды. Кейбір муниципалдық саясаткерлер бұл жоспарды сынға алып, оны мүмкіндікті пайдаланумен айыптады. Виннипег қаласының мэрі Сэм Кац кеңес отырысында Малоуэйге жеке шабуыл жасады, ол үшін Виннипег Free Press газеті тарапынан сынға ұшырады.

Федералды саясат

Малоуэй 1989 жылы Манитобаның бұрынғы премьер-министрі Эдвард Шрайерді федералды НДП төрағалығына кандидат болуға көндіруге тырысқан Манитоба провинциясының депутаттарының бірі болды. Ол 1995 жылы Лорн Нистромның НДП көшбасшысы болуын қолдады және 2003 жылы Билл Блейкиді жақтады. Блейки 2007 жылы Канада Парламентінен зейнеткерлікке шыққаннан кейін, Малоуэй федералды Элмвуд—Транскона сайлау округінде оның орнын басу үшін НДП-дан үміткерлікке түсетінін мәлімдеді. Малоуэй 2008 жылғы федералды сайлауда Дисраэли көпірін өзекті мәселе етіп қойды және консерваторлар жұлдызды кандидат ретінде тартқан бұрынғы «Виннипег Джетс» хоккейшісі Томас Стиннен басымдық танытты. Консерваторлар ұлттық деңгейде азшылық үкімет құрды, ал Малоуэй ғылым және технология жөніндегі НДП сыншысы болып тағайындалды. Малоуэй 2009 жылдың ақпан айында «Әуежол жолаушыларының құқықтары туралы» жеке мүшелік заң жобасын ұсынды. Бұл заң жобасына сәйкес, әуе компаниялары билет бағасына жасырын алымдар мен салықтарды қосуға, артық сатылған рейстерден шығарылған жолаушыларға 1200 долларға дейін өтемақы төлеуге және ұзақ уақытқа әуежайларда күтіп қалған жолаушыларға компенсация беруге міндетті болады. Бұл заң жобасы тұтынушылардың құқықтарын қорғайтын ұйымдардың қолдауын алды, ал Малоуэй бұл заң әуе компанияларын жауапкершілікке тартуға мәжбүрлейтінін айтты. Канаданың Ұлттық әуе компаниялар кеңесі бұл шараға қарсы шығып, ол қолданыстағы федералдық бағдарлама аясында жолаушылардың қорғалуын күшейтетінін мәлімдеді. Малоуэйдің заң жобасы 2009 жылдың мамыр айында Канада Парламентінің екінші оқылысында тартысты дауыспен қабылданды. 2009 жылдың 29 мамырында Малоуэй «National Post» газетінде заң жобасын қорғап, авторлық мақала жариялады. Малоуэй Канада мен Перу және Колумбия үкіметтері арасындағы еркін сауда келісімдеріне қарсы болды. Ол 2016 және 2019 жылғы провинциялық сайлауларда қайта сайланды.