Кіріспе
Бірінші дүниежүзілік соғыстың француздық истребителі – негізінен ағаштан жасалған, матамен қапталған конструкциялы ұшақ. Бұл модель алдыңғы нұсқасына қарағанда көбінесе үлкен және ауыр болды. Басқа өзгерістерге айлерондарының бұрыштық пішіні, құйрық қанаттарының дөңгелектелген ұштары, Hispano Suiza 8B қозғалтқышын орнатуға арналған үлкен капот және кеңейтілген қанат пен руль кірді. S. XIII салыстырмалы түрде дәстүрлі құрылымға ие болды, яғни екі қанатты ұшақ, алдыңғы бөлігінде қозғалтқышы бар және қанаттың ортасында орналасқан иінтіректермен жабдықталған. Бұл конструкция ұшаққа бір қанатты емес, екі қанатты сияқты көрініс берді. Фюзеляж төрт шаршы қималы лонжерондардан тұрады, ағаш тіректер мен көлденең байланыстармен жабдықталған және ауыр калибрлі пианино сымымен нығайтылған; ал ұшу және қону сымдары үшін стальной трос қолданылды. Екі сағаттық ұшуға төзеу үшін S. XIII алдыңғы фюзеляжға орналасқан жанармай бактерілерімен жабдықталды. Олар қозғалтқышпен басқарылатын сорғы арқылы жоғарғы қанаттың ортасында орналасқан негізгі жанармай багіне берілді. Осыған ұқсас сорғылар қозғалтқыш радиаторы мен аралық бак арасындағы май мен су айналымын қамтамасыз ету үшін де пайдаланылды. Дөңгелек мұрын радиаторы қозғалтқыштың температурасын реттеу үшін вертикальді венециандық жалюзилерді қамтиды. Бұл шара шамамен 7,3 кг салмақты үнемдеді, ал Vickers екілік орнатуының жалпы салмағы 29,94 кг-ды құрады. Соғыстың соңына қарай американдық қызметтегі ұшақтардың шамамен жартысы осылай жаңартылды. S. XIII ұшағының қуат көзі Hispano Suiza қозғалтқышы болды, бастапқыда 8Ba үлгісі. Бұл жақсартулардың нәтижесінде ұшу және жауынгерлік қабілеттері айтарлықтай жақсарды. Кем дегенде бір американдық бақылаушы сол кезде француздардың АҚШ-тың SPAD XIII эскадрильяларына ең нашар сапалы қозғалтқыштарды беріп, ең жақсыларын өздері үшін қалдырып отырғанына сенді. Қозғалтқыштың сенімділік мәселелері жақсартылған өнімділік үшін төленетін құн деп есептелді, бірақ уақыт өте келе, жақсартылған құрылыс сапасы мен қозғалтқыш дизайнындағы өзгерістер қызмет көрсету деңгейінің жоғарылауына әкелді. 1918 жылдың басында Әскери Әуе Күштері күштірек истребительді жасау қажеттігін білдірді, C1 (бір орынды истребитель) техникалық талаптарымен. SPAD бұл талапқа Hispano Suiza 8Fb қозғалтқышын SPAD XIII ұшақ корпусына орнату арқылы жауап берді. Құрылымы күшейтіліп, аэродинамикалық жағынан жақсартылды, SPAD XIII-тің өлшемдері сақталды. Жиырма SPAD XVII истребителі жасалып, GC 12 (Les Cigones) бөлімдеріне берілді.
{| featuring a mainly wooden structure complete with a fabric covering; however, it was generally larger and heavier than its predecessor. Other changes included the tapered chord of its ailerons, the rounded tips of the tailplanes, bulkier cowling accommodating the gear drive Hispano Suiza 8B engine choice, and enlarged fin and rudder. The S. XIII featured relatively conventional construction, that being a wire braced biplane with a box shaped fuselage and a front mounted engine, except for its interposed wing struts located half way along the wing span, which gave the fighter the deceptive appearance of being a double bay aircraft instead of a single bay. The fuselage consisted of four square section longerons, complete with wooden struts and cross members while braced with heavy gauge piano wire; wire cable was instead used for the flying and landing wires. To facilitate its two hour endurance, the S. XIII was furnished with an assortment of underbelly fuel tanks held within the forward fuselage area; these were fed into the main service tank located in the center of the upper wing by an engine driven pump. Similar pumps were used for supplying pressurised oil and water circulation between the engine's radiator and a header tank was housed within the upper wing. The circular nose radiator incorporated vertical Venetian style blinds as a means of regulating the temperature of the engine. saving some sixteen pounds (7.3 kg) in weight over the twin mount Vickers' total weight of 66 lbs (29.94 kg) for the guns alone. Reportedly, by the end of the war, roughly one half of the aircraft in American service had been converted in this fashion. The powerplant of the S. XIII was a geared Hispano Suiza engine, at first a 8Ba providing , The sum of these improvements was a notable improvement in flight and combat performance. At least one American observer believed at the time that the French were giving the US SPAD XIII squadrons lower quality engines from their least favored manufacturers while keeping the best for themselves. Allegedly, the reliability issues encountered with the engine were considered an acceptable price to pay for the improved performance, however, as time went by, a combination of improved build quality and changes to the engine design led to increased levels of serviceability. At the beginning of 1918 the Aviation Militaire issued a requirement for a more powerful fighter, in a C1 (Chasseur single seat) specification. SPAD responded by fitting the Hispano Suiza 8Fb in the SPAD XIII airframe. The structure was strengthened and improved aero dynamically, retaining the dimensions of the SPAD XIII. Twenty SPAD XVII fighters were built and issued to units with GC 12 (Les Cigones).
Пайдалану тарихы
1917 жылдың мамыр айында, алғашқы ұшудан кейін бір ай өткен соң, Армэ де л’Эрге (Armée de l'Air) ұшақтарды жеткізу басталды. Жаңа ұшақ француздың әскери авиациясын дамыстыру жоспарларының маңызды бөлігіне айналды. Ол SPAD S. VII және майдан желісіндегі қалған аз ғана Nieuport истребительдерін алмастыруы күтілді. Алайда, жеткізілімдер бастапқы болжамдардан әлдеқайда баяу болғандықтан бұл жоспарлар орындалмады. 1918 жылдың наурыз айының соңына дейін 764 истребитель жеткізілді, ал жоспарланған саны 2230 ұшақ болатын. Соңында, S. XIII Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде француздың барлық 74 эскадрильясын жабдықтады. Соғыс аяқталғаннан кейін, S. XIII-ті Hispano Suiza 8F қозғалтқышымен жабдықталған бірнеше истребитель түрлерімен – мысалы, Nieuport Delage NiD 29, SPAD S. XX және Sopwith Dolphin II – алмастыру жоспарлары жасалды. Бірақ 1918 жылдың 11 қарашасындағы Бірінші дүниежүзілік соғысты аяқтаған келісімге қол қойылғаннан кейін бұл жоспарлар күшін жойды, және SPAD S. XIII 1923 жылға дейін француз әскери авиациясында истребитель ретінде қолданылды. АҚШ Әуе күштерінің S. XIII-те ұшқан аса қарыздарларының арасында Эдди Риккенбеккер (26 расталған жеңісімен Американың Бірінші дүниежүзілік соғыстағы ең табысты ұшқышы) және Фрэнк Люк (18 жеңісімен) болды. Эндрюс S. XIII-тің табиғи тұрақтылығын, оның қару платформасы ретінде сенімділігін, оның табысының кілті деп санайды.
АҚШ-тың ӘҚБ
Басқа одақтас әскерлер де жаңа истребительді тез қабылдады; SPAD XIII 16 американдық жеделдетілген эскадрильяның 15-ін USAAS-тың қару-жарағымен жабдықтап, соғыс тоқтаған кезде қолданысқа енгізді. Америка соғысқа кіріспей тұрып, одақтастармен бірге еріктілер ретінде ұшқан американдықтар бұл типтегі ұшақтарды ұшырып жүрді. 1920 жылға қарай АҚШ сатып алған 893 ұшақтың шамамен жартысы әлі де қызметте болды. АҚШ-та кейбір S. XIII ұшақтарының сенімділігін арттыру және 1922 жылы жаңа Thomas Morse MB 3 истребителіне (құрылысында SPAD типті қанаттары қолданылған) ұшқыштарды дайындау үшін 180 ат күші бар Wright Hispano қозғалтқыштарымен қайта жабдықталды; Andrews-тің сөзіне сәйкес, Wright Hispano қозғалтқышы бастапқы қозғалтқыштың қуатына жете алмады. Andrews бұл типті кейде британдық ұшақтардың келуін күтіп тұрғанда уақытша истребитель ретінде пайдаланғандарын айтты.
Бельгия
SP49 – Брюссельдегі Қарулы Күштер мен Әскери тарих Корольдік мұражайында статикалық көрмеде көрсетілген.
Франция
S4377 – Францияның Иль-де-Франс аймағындағы Ла-Фертэ-Але қаласындағы Мемориалдық ұшу ассоциациясында ұшуға жарамды. S5295/S15295 – Францияның Иль-де-Франс аймағындағы Париж қаласындағы Әуе және ғарыш мұражайында (Musée de l’air et de l’espace) қойылған.
Америка Құрама Штаттары
S7689 Smith IV – Вашингтондағы Ұлттық әуе және ғарыш мұражайында тоқтап тұр. S16594 – Огайо штатының Дейтон қаласындағы АҚШ Әуе күштері ұлттық мұражайында тоқтап тұр. Ол Эдди Рикенбеккердің ұшағындай етіп боялған. S15155 – Финикс, Аризонадағы Phoenix Sky Harbor халықаралық әуежайында тоқтап тұр. Онда үш түрлі ұшақтың бөліктері бар және Фрэнк Люк ұшқан SPAD XIII ұшағындай етіп боялған.
S16594 – on static display at the National Museum of the United States Air Force in Dayton, Ohio. It is painted to represent Eddie Rickenbacker's aircraft. S15155 – on static display at Phoenix Sky Harbor International Airport in Phoenix, Arizona. Includes parts from three different aircraft and is painted to represent a SPAD XIII flown by Frank Luke.