Кіріспе
1954 жылы Уильям Алландтың түсірген фильмі
«Көгілдір лагунадан келген жанұя» – 1954 жылы Уильям Алланд түсірген және Джек Арнольд режиссерлік жасаған америкалық қара-ақ 3D монстрлер туралы қорқынышты фильм. Сценарий авторлары – Гарри Эссекс пен Артур Росс, ал әңгіменің авторы – Морис Цимм. Басты рөлдерде Ричард Карлсон, Джулия Адамс, Ричард Деннинг, Антонио Морено, Нестор Пайва және Уит Бисселл ойнаған. «Universal International» компаниясы өндірген және таратқан «Көгілдір лагунадан келген жанұя» фильмінің премьерасы 1954 жылдың 12 ақпанында Детройт қаласында өтті, содан кейін фильм әртүрлі күндері әр аймақта көрсетілді. «Көгілдір лагунадан келген жанұя» үш өлшемді (3D) түсірілді және бастапқыда поляризацияланған жарық әдісімен көрсетілді. Көрермендер поляризациялық сүзгісі бар көзілдіріктерді киді, бұл көзілдіріктер бүгінгі таңда қолданылатын көзілдіріктерге ұқсас. 1950 жылдардағы 3D фильмдерге деген қысқа мерзімді әуес 1953 жылдың ортасындағы шарына жетіп, 1954 жылдың басында тез суытылып кеткендіктен, көптеген көрермендер фильмді екі өлшемді (2D) көрді. Әдетте фильм 3D форматында қаланың орталық театрларында, ал кішкентай аудандық театрларда 2D форматында көрсетілді. 1975 жылы «Көгілдір лагунадан келген жанұя» фильмі қызыл және көк көзілдіріктермен анаглиф 3D форматында кинотеатрларда көрсетілді, сондай-ақ 1980 жылы «Beta» және «VHS» бейнекассеталарында үйге арналған видео нұсқасында да қолданылды. Гиллдің бекітілген дизайнын жасаған суретші – «Disney» аниматоры Милицент Патрик, бірақ оның рөлін макияж шебері Бад Вестмор әдейі төмендетіп көрсетті, ол жартылай ғасыр бойы жаратылыстың идеясын жасағандығы үшін жалғыз автор ретінде танылды. «Оз сиқыршысы» (1939) фильмінде жұмыс істеген және Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде мүгедектерге протездер жасаған Джек Кеван дене костюмін жасады, ал Крис Мюллер-кене бас мүсінін жасады. Бен Чапман Гиллдің кейіпкерін Калифорниядағы «Universal City» студиясында түсірілген көптеген сахналарда ойнады. Судағы сахналар «Universal» студиясының артқы алаңындағы Парк-Лейк көлінде түсірілді. Костюм Чапманға күн сайын 14 сағат бойы отыруға мүмкіндік бермеді, сонымен қатар ол оңай қызып кетіп, ыңғайсыздық тудырды. Осы қиындықтарға байланысты Чапман студияның артқы алаңындағы көлде жиі тұрып, шлангтан су шашуды сұрады. Бас киім киген кезде ол жақсы көре алмады, нәтижесінде үңгірлердегі сахналарда Джули Адамстың басын қабырғаға тигізіп алды. Рико Браунинг Флорида штатының Вакулла Спрингс қаласында екінші топ түсірген су асты кадрларында Гиллдің рөлін ойнады. 2013 жылғы сұхбатта Браунинг былай деді: «Егер сіз ештеңе жасамайтын болсаңыз, төрт минутқа дейін шыдауға болады, бірақ суда қозғалсаңыз, онда мүмкін емес. Жылдам жүзіп немесе шайқассаңыз, көп мөлшерде оттегі жұмсалады, ал ол ең көп дегенде екі минутқа дейін қысқарады». Фильмдерді шолушылардың веб-сайты «Rotten Tomatoes» 44 шолу негізінде 80% мақұлдау рейтингісін, ал жалпы рейтингтің орташа көрсеткіші 7,10/10 құрайды дейді. Сынақтардың пікірі бойынша, бұл «керексіз тереңдікке ұмтылмастан көңіл көтеретін, атмосфералық монстрлер туралы фильм». Американдық кино институты бұл фильмді мына тізімдерде мойындады: 2001: AFI-дің 100 жыл 100 қызығушылық – Үміткер 2003: AFI-дің 100 жыл 100 батыр және зұлымдар: Гиллмен – Зұлым рөлге үміткер.
the film
Creature from the Black Lagoon is a 1954 American black and white 3D monster horror film produced by William Alland and directed by Jack Arnold, from a screenplay by Harry Essex and Arthur Ross and a story by Maurice Zimm. It stars Richard Carlson, Julia Adams, Richard Denning, Antonio Moreno, Nestor Paiva, and Whit Bissell. The film's plot follows a group of scientists who encounter a piscine amphibious humanoid in the waters of the Amazon; the Creature, also known as the Gill man, was played by Ben Chapman on land and by Ricou Browning underwater. Produced and distributed by Universal International, Creature from the Black Lagoon premiered in Detroit on February 12, 1954, and was released on a regional basis, opening on various dates. Creature from the Black Lagoon was filmed in three dimensions (3D) and originally projected by the polarized light method. The audience wore viewers with gray polarizing filters, similar to the viewers most commonly used today. Because the brief 1950s 3D film fad had peaked in mid 1953 and was fading fast in early 1954, many audiences actually saw the film "flat", in two dimensions (2D). Typically, the film was shown in 3D in large downtown theaters and flat in smaller neighborhood theaters. In 1975, Creature from the Black Lagoon was released to theaters in the red and blue glasses anaglyph 3D format, which was also used for a 1980 home video release on Beta and VHS videocassettes. The designer of the approved Gill man was Disney animator Milicent Patrick, though her role was deliberately downplayed by make up artist Bud Westmore, who for half a century received sole credit for the creature's conception. Jack Kevan, who worked on The Wizard of Oz (1939) and made prosthetics for amputees during World War II, created the bodysuit, while Chris Mueller Jr. sculpted the head. Ben Chapman portrayed the Gill man for the majority of the scenes shot at Universal City, California. The on water scenes were filmed at Park Lake on the Universal back lot. The costume made sitting impossible for Chapman for the 14 hours of each day that he wore it, and it overheated easily. Due to these difficulties, Chapman often stayed in the studio's back lot lake, frequently requesting to be hosed down. He also could not see very well while wearing the headpiece, which caused him to scrape Julie Adams' head against the wall when carrying her in the grotto scenes. Ricou Browning played the Gill man in the underwater shots, which were filmed by the second unit in Wakulla Springs, Florida. In a 2013 interview, Browning clarified: "If you're not doing anything at all, four minutes is possible, but not if you're moving in the water. If you're swimming fast or fighting, you use up a lot of oxygen, and it cuts it down to, at the most, two minutes". Film review aggregator website Rotten Tomatoes reports an approval rating of 80%, based on 44 reviews, with an overall rating average of 7.10/10. The consensus calls it "a solid, atmospheric creature feature that entertains without attempting to be deeper than it needs". The film is recognized by American Film Institute in these lists:
2001: AFI's 100 Years 100 Thrills – Nominated
2003: AFI's 100 Years 100 Heroes & Villains:
Gill man – Nominated Villain
Жалғасы
Creature from the Black Lagoon екі жалғастырды: «Қара лагунадан келген жаратылыстың кек алуы» (1955), ол да 3D форматында түсіріліп, форматты қайта жаңғырту үмітімен көрсетілді, және «Жаратылыс арамызда кезеді» (1956), 2D форматында түсірілді. Фильм шығар алдында «The Colgate Comedy Hour» бағдарламасының бір эпизодында Эбботт пен Костелломен комедиялық көрініс болды. Бұл көрініс көбінесе «Эбботт пен Костелло Қара лагунадан келген жаратылыспен кездеседі» деп аталады.
Қайта іске қосу
Universal Pictures 2014 жылдан бастап олардың классикалық Universal Monsters-ының жаңадан түсірілген, қазіргі заманғы нұсқаларының ортақ әлемін жасауды қолға алды, студияда әртүрлі фильмдер әртүрлі даму сатыларында болды. Бұл серия "Мумия" (2017) фильмімен басталды және "Мумияның" сынға ұшырап, коммерциялық сәтсіздікке тап болғаннан кейін 2019 жылы "Франкенштейннің жарты" фильмінің қайта түсірілуі күтілген. "Қара лагунадағы жаратылыс" да қайта түсірілуі жоспарланған фильм еді, оның сюжетін Джефф Пинкнер, ал сценарийін Уилл Билл жазды. Маусым айында Курцман осы фильмдегі Гилл-адамның Амазонкадан екенін мәлімдеді, бірақ 8 қарашада Алекс Курцман мен Крис Морган басқа жобаларға көшті, бұл Dark Universe-тің болашағын одан да күмәнді ете түсті.
Мұра
2017 жылғы «Су пішіні» фильмі Гильермо дель Тороның «Қара лагунадан келген аң» фильмінен алған балалық шағының естеліктерімен шабыттандырылды; ол «Гилл адам» мен фильмнің екінші бас рөлінің «махаббатына» қол жеткізуін қалаған.