Кіріспе

Миранда-ду-Дуро немесе Миранда-де-л-Дуро – Португалияның солтүстік-шығысындағы Браганса ауданындағы қала және муниципалитет. 2011 жылғы халық санауы бойынша 487,18 км² аумақта 7 482 адам тұрады. Қаланың өзінде 2001 жылы 1 960 адам тұрған. Трас-ос-Монтес аймағының «Мұражай қаласы» деп аталатын бұл қала Брагансадан 86 шақырым қашықтықта орналасқан және орта ғасыр мен Ренессанс дәуірінің көптеген дәстүрлері мен сәулет ескерткіштерін сақтап келеді. Оның өзіндік тілі – Мирандес тілі, Португалияда ресми мәртебеге ие және Португалияның қалған бөлігімен мәдени және тарихи жағынан ерекшеленеді. Қала Испаниямен шекарада орналасқан, екі елді Дуро өзені бөліп тұрады. Испаниядағы ең жақын қала – Замора. Қазіргі әкімі – Артур Мануэль Родригес Нунес (социалист). Муниципалдық мереке – 10 шілде.

Тарих

Миранда-ду-Дуроның қонысқа айналу тарихы тарихшылар арасында әлі де талқыланып жүр, бірақ археологтардың жаңалығы қола дәуірінде адамдар мұнда тұрғанын көрсетеді. 716 жыл шамасында маврлар жергілікті вестгот тайпаларын жеңіп, аймақты Мир Хандул деп атап, бір бөлігін басып алды. 11 ғасырдың соңына қарай Леон бұл аймақты Португалияға жол ашу үшін пайдаланды. Миранда 1286 жылдың 18 желтоқсанында құрылып, бірден вила мәртебесіне ие болды, оның шарттарының бірінде әкімшілік бөлініс патшалық феода болады деп белгіленді. Жазы құрғақ және жылы, ал қысы суық, кейде қар жауады.

Мәдениет

Қала көптеген ғасырлар бойы елдің қалған бөлігінен оқшауланған, сондықтан ата-бабаларының өмір салты әлі де дәстүрлерде, тіпті тілінде (төменде қараңыз) айқын сақталып қалған. Алысқатысымен қатар, ауа райы да қиындық туғызады, өйткені қыста суық әрі қарлы, ал жазда құрғақ әрі ыстық болады. Гастрономия – аймақтың ерекше белгілерінің бірі, ол Trás os Montes дәстүрімен үйлеседі. "Posta à Mirandesa" – ауыр, қалың стейк, бұл елдің басқа аймақтарында танымал және үлгі алынатын дәстүрлі тағам. Аймақтың шарабының спирттік құрамы жоғары (17–18°) және жергілікті тағамдармен жақсы үйлеседі. Қаланың ескі бөлігі, соның ішінде собор, орта ғасырларға дейін сақталып келген. Көптеген үйлер кішкентай және бір қабатты. Ескі қаланың ішінде қалалық әкімшілік және "Museu da Terra de Miranda" (Миранда жерлерінің мұражайы) орналасқан, онда археологиялық жағдайлар, шаруашылық өмірі, жергілікті киім-кешек және дәстүрлі маскалар қойылған. Қалада өнеркәсіп жоқ, ол негізінен Паласуло ауылынан үй маталары мен ас-аяқ сату арқылы сауда қызметіне тәуелді. Испандықтар мерекелер мен демалыс күндері көптеп келеді. Мұнда бірнеше қонақ үй бар, соның ішінде Дуро өзеніне қарап тұрған Santa Catarina қонақ үйі.

Мирандес тілі

Айналасындағы аймақта мирандес (Mirandês) тілінде сөйлейтін адамдар тұрады, бұл тіл астур-леон тілдер тобына жатады және астурия және леон тілдерімен байланысты. 1999 жылы Португалия мемлекеті мирандес тілін жергілікті мәселелер бойынша португал тілімен бірдей ресми тіл деп мойындады, және шамамен 10 000 – 15 000 адам осы тілде сөйлейді деп есептеледі.

Туризм

Миранда-ду-Дуро – Португалияның солтүстік-шығысында және Испанияның солтүстік-батысында орналасқан Дуро халықаралық табиғи паркінің ортасында жатыр, португал тілінде Parque Natural do Douro Internacional деп те аталады. Бұл қорғалған табиғи аймақ аймақтың бірегей экологиялық және мәдени мұрасын дамытуға көмектеседі. Парк Португалия мен Испанияның шекарасын құрайтын Дуро өзенінің бойында орналасқан. Парктің ауданы шамамен 85 000 гектарды (210 000 акр) құрайды, оның үштен екі бөлігі Португалияда, ал қалған үштен бірі Испанияда орналасқан. Миранда-ду-Дуродан Сан-Жуао-дас-Аррибасқа дейінгі жаяу жол Португалиядағы әдемі маршруттардың бірі болып табылады, ол Дуро өзені мен төңіректегі ландшафттардың таңғажайып көріністерін ұсынады. Бұл жол Миранда-ду-Дуродан басталып, Дуро өзеніне қарай тік жарларымен әйгілі Сан-Жуао-дас-Аррибасқа дейін созылады.

Белгілі азаматтар

Леонель Виейра (1969 жылы туған) – 20-шы ғасырдың соңы мен 21-ші ғасырдың басындағы кинорежиссер; фаду орындаушысы Мариза үшін «Роза Бранка» бейнебаянын түсірді.