Кіріспе

Ла Сеу д’Ургелл (бұрынғы Ургелл) – Испанияның Каталония аймағындағы Альт-Пиринейде орналасқан Альт-Ургелл округіндегі қала. Қала сонымен қатар сот округінің орталығы және Андорраның екі князінің бірі – Ургелл епискобының резиденциясы болып табылады. Бұл аймақтың халқы ең көп қоныс тапқан қаласы, оның халқының 17,4% осында тұрады. Ла Сеу д’Ургелл және Пучсерда аймақтың халқының 30% құрайды. Қала Сегре және Валира өзендерінің қосылған жерінде орналасқан. Қала жергілікті Ургелет аймағында орналасқан, ол Альт-Ургеллдің 16 муниципалитетінен тұратын Пиреней аймағы. Ургелет және Андорра – оңтүстікке қарай кеңейгенге дейін Ургелл графтығының астанасы болған, бастауын Ла Сеу д’Ургелден алған графтық. Қаланың қасиетті покровительдері – Ургеллдің әулие Оты, әулие Себастьян және Ургеллдің Күңдігі. Нурияның Күңдігі мен Сант-Эрменголь Ургелл епархиясының басты покровительдері болғанымен, Сант-Эрменголь қаладағы басқа покровительдерге қарағанда көбірек құрметке ие. Осы себепті жыл бойы Сант-Эрменгольге арналған түрлі шаралар өткізіледі, мысалы, Каталониядағы ең көне жәрмеңкелердің бірі – Сант-Эрменголь жәрмеңкесі.

Кастельсиутат төбесінде Арсе-дургуи (немесе Арсе-д’Ургуи) Ибериялық қонысы орналасқан. Сол кезде төбе Пуйоло Ургелли деп аталған. Арсе-дургуи ауылының орнында Ургелл қаласы (латын тілінде civitas Orgellia, каталон тілінде ciutat d’Urgell) салынды, және осыдан Кастельсиутат атауының бастауы келген. 18 ғасырға дейін қала жай ғана «Ciutat» (қала) деп аталды, ал «Кастель» (қамал) ежелгі қамалдың болғандығына байланысты қосылды, ол Ургелл графтарының резиденциясы болған. Бұрынғы Оргелия қирағаннан кейін жаңа аудан пайда болды, ол Ургелл епархиясының жаңа резиденциясына айналды. Оның атауы vicus Sedes Urgelli – қаланың Ургелл епископының епископтық орындығы екенін көрсетеді. Уақыт өте келе, Седес Ургелли маңызға ие болды және «vicus» сөзін жоғалтты (ол аудан екенін білдіреді), ал civitas Orgellia «Orgellia» сөзін жоғалтып, 18 ғасырға дейін жай ғана Civitas аталды.

Орналасқан жері

Қала екі өзеннің – Сегре және Гран Валираның – тоғысқан жерінде, 7 шақырымдық және 691 метр биіктіктегі жазықта орналасқан. Оның төңірегінде Кади таулары сияқты биік таулар қоршап тұр. Бұл жазық Плана де ла Сеу деп аталады және Сегре өзенінің арқасында пайда болған. Каталония Пиренейінің маңызды көлік жолдарының бірінде орналасқандықтан, Ла Сеу д'Ургелл Urgell округінде ерекше және тарихи рөл атқарды. Андорра, Сердания және Төменгі Сегреге апаратын жолдар Ла Сеу д'Ургеллде түйіседі. Валира өзеніне параллель тау тізбегі көтеріледі, онда екі үлкен бекіністің қалдықтары орналасқан – Цитадель және Сиутат қамалы (Кастеллциутатта), екеуі де қаланың тарихы үшін маңызды. Сегре өзенінің маңындағы шағын жағалаулар немесе ашық жазықтар шатқалымен бөлінген. Солтүстік жағынан Ла Сеу д'Ургеллдің шекарасы les Valls de Valira муниципалитетімен, батыс жағынан Монферрер и Кастелбомен (онда Ла Сеу д'Ургелл әуежайы орналасқан, бұл жерде Андорра Пириней әуежайы деп те аталады), оңтүстік-батыс жағынан Рибера д'Ургелетпен, оңтүстік-шығыс жағынан Алас и Серкпен, ал солтүстік-шығыс жағынан Эстамариумен шектеседі. Муниципалитет құрамына шығыс жағында шағын анклав кіреді.

Жәрмеңкелер, фестивальдер және базарлар

Алты Пиринеу мен Аранның халық тығыздығы төмен болғанына қарамастан, аймақта Каталониядағы көрмелер мен басқа да қоғамдық шаралардың 6,6%-ы өтеді. Сеу-д'Уржельде жыл бойы көптеген жәрмеңкелер мен базарлар ұйымдастырылады: дәстүрлі базар әр сейсенбі және сенбі күндері Бас көшеде өтеді. Испанияның ең көне жәрмеңкесі деп саналатын Фира де Сант-Эрменголь қазан айының үшінші демалыс күндері өткізіледі. Fira de Formatges Artesans del Pirineu (Пиреней шеберлерінің ірімшік жәрмеңкесі). Сәуір айында өткізілетін көктемгі жәрмеңкеде Пиреней сары малдарының ең үздік мысалдары көрсетіледі. 2007 жылдан бері өткізіліп келе жатқан Fira d'Art – өнер көрмесі. Mercat Medieval dels Canonges: көше музыкасы, театр, цирк, бүркітшілік және ескі кәсіпорындар фестивалі. Mercat de les жылына екі рет ұйымдастырылады. 1969 жылы басталган Халықаралық музыка фестивалі Жоан Брудье шілде және тамыз айларында өтеді.

Спорт

Парк Олимпик дель Сегредегі қала 1992 жылғы Барселона қаласында өткен жазғы Олимпиада ойындарының каноэ-слалом жарыстарын қабылдады. Сондай-ақ, ол 1999, 2009 және 2019 жылдары ICF каноэ-слалом әлем чемпионатын өткізді.

Ең биік шыңдар

Пик де Салория 2789 м.
Монтурулл 2761 м.
Торрета де Кади 2562 м.
Кап-дель-Верд Альт-Ургел және Солсонес аймақтарында 2282 м.
Эль-Косколле 1610 м.