Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Саяси партияның төрағасы
Presiding officer of a political party
Саясатта партия төрағасы (көбінесе партия төрағасы/ ер/ әйел немесе партия президенті) – саяси партияның басшысы. Бұл лауазымның мәні мен маңыздылығы елдерде және саяси партиялар арасында әртүрлі болады. Партия төрағасының рөлі партия жетекшісінің рөлінен көбінесе өзгеше. Төрағаның міндеттері партия мүшелерінің баршасына және партия ұйымының қызметіне қатысты болады. Төрағалар мүшелерді тарту және сақтап қалу стратегиясында, сайлау кампаниясына қаражат жинауда және партияның ішкі басқаруында маңызды рөл атқарады, олар басқару кеңесінің немесе кеңестің құрамына кіруі немесе оған төрағалық етуі мүмкін. Олар кандидаттарды іріктеуге, кейде партиялық саясатты әзірлеуге және жариялауға да ықпал етеді. PBS NewsHour американдық Демократиялық партиядағы осы лауазымды «жартылай жігерлендіруші, жартылай қаржы жинаушы, жартылай ұйымдастырушы және жұмысқа алушы, жартылай қоғамдық хабаршы» деп сипаттады. Партия төрағасының рөлі жылдар бойы өзгеріп келді, өйткені кандидаттар өздерінің қаржы жинау комитеттерін құрды.
In politics, a party chair (often party chairperson/ man/ woman or party president) is the presiding officer of a political party. The nature and importance of the position differs from country to country, and also between political parties. The role of a party chairman is often quite different from that of a party leader. The duties of the chairman are typically concerned with the party membership as a whole, and the activities of the party organization. Chairmen often play important roles in strategies to recruit and retain members, in campaign fundraising, and in internal party governance, where they may serve as a member of, or even preside over, a governing board or council. They often also have influence in candidate selections, and sometimes in the development and promulgation of party policy. When describing the position within the American Democratic Party, PBS NewsHour described it as "part cheerleader, part fundraiser, part organizer and recruiter, part public messenger". Throughout the years Party Chairman roles have changed as candidates create their own fundraising committees.
Бельгия
Бельгияда саяси партияның жоғары лауазымы әдетте оның төрағасы (voorzitter/président) деп аталады, бірақ оның міндеті көбінесе партия жетекшісінің, тіпті олардың екеуінің де біріктірілген рөлі болып табылады. Партия төрағасы/жетекшісі – партиядағы ең ықпалды тұлға, ол тағайындамаларды және басқа да мәселелерді бақылайды. Бельгия премьер-министрінен кейін партия төрағалары бельгиялық саясаттағы ең маңызды фигуралар болып саналады, кейде бұл жүйе партикратия деп сипатталады. Парламенттік сайлаулардан кейін партия төрағалары коалициялық келісімге қатысты басты келіссөздер жүргізеді, содан кейін ең ірі үкіметтік партияның төрағасы әдетте премьер-министр болады және партия төрағасы лауазымынан қанағаттандырылады; оның орнына әдетте уақытша төраға тағайындалады. Мысалы, PS төрағасы Элио Ди Рупо 2011 жылы Ди Рупо үкіметінің премьер-министрі болды және 2014 жылы үкімет құрамы толыққаннан кейін төрағалыққа қайта оралды. Осы кезеңде Тьерри Гие мен Пол Магнетте оны алмастырды. Көптеген ірі саяси партиялар өз төрағаларын партияның барлық мүшелерінің дауысымен сайлайды. Бұл тәжірибені 1990 жылдары фламанд либералдық партиясы бастады.
In Belgium, the top position of a political party is typically called its chairman (voorzitter/président), but its role is rather that of a party leader or even a combination of both. The party chairman/leader is the mightiest person within the party, controlling appointments etc. After the Prime Minister of Belgium the party chairmen are the most important figures in Belgian politics, sometimes characterized as a particracy. Following parliamentary elections, the party chairmen are the chief negotiators of the coalition agreement, and subsequently the chairman of the largest governing party typically becomes the Prime Minister and resigns as party chairman; he is replaced by a different chairman, usually interim. For example, PS chairman Elio Di Rupo became Prime Minister of the Di Rupo Government in 2011 and resumed the chairmanship in 2014 at the end of the government. He was replaced by Thierry Giet and Paul Magnette during this period. Most major political parties elect their chairman by a vote of all the party's members. This practice was started by the Flemish liberal party in the 1990s.
Үндістан
Биліктегі БЖД жетекші Ұлттық демократиялық альянстың үйлестірушісі төраға деп аталады. Үндістанның Ішкі істер министрі Амит Шах осы лауазымды атқарады.
The convenor of the ruling BJP led National Democratic Alliance is called the Chairperson. India's Home Minister Amit Shah holds the post.
Қытай
1943-1982 жылдар аралығында Қытай Коммунистік партиясының төрағасы партия басшысы болды. 1982 жылы төраға лауазымы жойылып, оның көптеген функциялары қайта жаңартылған Бас хатшы лауазымына жүктелді. Бұл қадам елді маоизм саясатынан алшақтату мақсатында жасалды.
The leader of Chinese Communist Party between 1943 and 1982 was the Chairman of the Chinese Communist Party. The post of chairman was abolished in 1982, and most of its functions were transferred to the revived post of General Secretary. The move was made as part of a larger effort to distance the country from Maoist politics.
Малайзия
Әдетте Малайзияда бұл термин кез келген саяси коалицияның басшысын білдіреді. Ал "президент" термині саяси партия басшысына қатысты қолданылады. Соған қарамастан, коалиция төрағасының рөлі партия басшысының рөлімен бірдей. Коалиция ішіндегі ең ірі партияның басшысы, әдетте, өз альянсының төрағасы болады. Бірақ бұл талап емес. Мысалы, қазіргі Халықтық әділет партиясының президенті, сонымен қатар премьер-министр Анвар Ибрагим, оның партиясы коалициядағы ең ірі партия болмаса да, Пактан Харапан төрағасы болып табылады. Алайда, саяси партияларда көпшілігінде төраға (көбінесе Тұрақты төраға деп аталады) лауазымы бар болуы мүмкін. Бұл партиялық лауазымдардың арасындағы ең жоғары дәрежелі лауазым. Дегенмен, бұл лауазым партиядағы ең ықпалды лауазым емес, себебі президент өкілеттілігін сақтайды.
Usually in Malaysia, the term is used to refer any leader of a political coalition. The term 'president' in the other hand refer to a political party leader. Despite that, the role of a coalition chair is the same as party leader. The leader of the largest party within the coalition is usually will also be the chairperson of his or her alliance. However, this is not a requirement. For example, current President of People's Justice Party cum Prime Minister Anwar Ibrahim is also the Chairman of Pakatan Harapan despite his party is not the largest one in the coalition. However, in a political party, there may still a title of Chairperson (often styled as Permanent Chairperson) exist in most of parties. It holds the highest ranking in any party posts. Despite that, the position is not the most powerful within the party as the President still holds its power.
Нидерланды
Нидерландыда, Бельгиядан өзгеше, төрағалар билік бөлінісіне байланысты салыстырмалы түрде әлсіз. Саяси партия төрағалары партия ұйымын, бюросын және қаржысын ғана бақылайды, ал партияның саяси бағытын көбінесе парламенттік фракция төрағасы, саяси көшбасшы шешеді. Көптеген партия төрағалары кейін маңыздырақ лауазымдарға тағайындалады. Мысалы, Рия Беккерс Радикалдар партиясының төрағасы болғаннан кейін, оның парламенттік фракциясының төрағасы болды. Аталған жағдайға бір маңызды ерекшелік бар: Социалистік партияның бұрынғы саяси жетекшісі Ян Марийнйсен партияның саяси жетекшісі және төраға қызметтерін бірге атқарды.
In the Netherlands, in contrast to Belgium, the chairmen are relatively weak, due to a separation of powers. Chairmen of political parties merely control the party organization, the bureau, and its finances, while the political leader, often the chair of the parliamentary party, decides over the party's political course. Many party chairmen go on to occupy more important posts. Ria Beckers for instance was chairman of the Political Party of Radicals, before she became chair of its parliamentary party. There is one important exception to the above picture: Jan Marijnissen, former political leader of the Socialist Party combined being political leader of its parliamentary party and chairman of the party itself.
Ұлыбритания
Ұлыбританияда бұл термин Консервативтік партия төрағасы лауазымын атқарушы немесе Еңбек партиясының жоғары лауазымды мүшесін (НЭК-ті төрағалыққа алып жүретін Еңбек партиясының басқа төрағасы немесе Еңбек партиясының парламенттік фракциясының мүшелері ғана сайлайтын Парламенттік Еңбек партиясының төрағасымен шатастырмау керек) білдіруі мүмкін. Бұл атақ 2007 жылғы маусымда Еңбек партиясының орынбасар басшысы болып сайланған Харриет Харманға берілді.
In the United Kingdom the term may refer to the holder of the office of Chairman of the Conservative Party or to a senior member of the Labour Party (not to be confused with the other Chairman of the Labour Party who chairs the NEC or the Chairman of the Parliamentary Labour Party elected solely by Labour MPs). This title was given to Labour's Harriet Harman after she was elected Deputy Leader of the Labour Party in June 2007.
Америка Құрама Штаттары
Демократиялық Ұлттық Комитет (ДҰК) және Республикалық Ұлттық Комитет (РҰК) төрағалары сәйкесінше өздерінің саяси партияларының операциялық жетекшілері болып табылады. Бұған қоса, әр штат пен аумақтың өз Демократиялық және Республикалық партиялары бар, олардың да төрағалары немесе төрайымдары болады.
The chairmen of the Democratic National Committee (DNC) and Republican National Committee (RNC) serve as the operational heads of their respective political party. In addition, each state and territory has their own Democratic and Republican Party which also have chairmen or chairwomen.