Кіріспе

Араб-канад отбасы Осама бен Ладенмен және «Аль-Каидамен» байланыстарымен белгілі. Хадр отбасы (أسرة خضر) – Египет-канад отбасы, Осама бен Ладенмен және «Аль-Каидамен» байланыстарымен танымал.

Зейнаб Қадр

Зейнаб Ахмед Саид Хадр (زينب أحمد سعيد خضر; 1979 жылы туған) – Канадаға көшіп келген египеттік иммигрант, террорист және «Әл-Қаида» ұйымының жетекші мүшесі ретінде танымал Ахмед Хадрдың үлкен қызы және тұңғыш баласы. Оның кіші інілері Абдурахман мен Омар 2002 жылы Ауғанстанда тұтқындалғаннан кейін АҚШ-тың Гуантанамодағы тұтқындау лагерінде жаугерлер ретінде ұсталған. Ол отбасымен бірге Пәкістан мен Канадада өсті, олар жиі сол елдер арасында сапар шегіп тұратын. 1992 жылы әкесі ауыр жарақат алып мүгедек болғаннан кейін Зейнаб отбасының кіші балаларына «екінші ана» болды. Ол үш рет үйленген және ажырасқан, екінші некесінен бір қызы бар. 2005 жылдың ақпан айында ол анасымен бірге Канадаға оралды. Содан бері Қадр отбасы мүшелерінің сол жерде қалу құқығы үшін күресіп келеді. Ол ағаларына да әділдік орнату үшін күресті. Абдулла Хадр Пәкістанда ұсталды және АҚШ-қа экстрадицияға қарсылық көрсетті; ол ақыры 2005 жылы Канадаға оралды. Абдурахман Хадр да ұсталды, бірақ ол 2002-2003 жылдары Гуантанамодағы тұтқын лагерінде тұтқын ретінде ұсталған кезде АҚШ-тың Орталық барлау қызметінде (ЦРУ) жұмыс істегенін мәлімдеді. 2010 жылдың қазанында оның кіші інісі Омар Хадр айыптаумен келісімге отырып, өзінің кінәсін мойындады және 2012 жылы сегіз жылдық жазасын өтеу үшін Канадаға қайтарылды. 2016 жылдың 31 қаңтарында Мишель Шепард пен Питер Эдвардс Toronto Star газетінде Зейнабтың Түркияда виза талаптарын бұзғаны үшін ұсталғанын хабарлады.

Неке және отбасы

1997 жылдың қазан айында Халид Абдулла Тегеранда қайта пайда болды және Зейнеппен үйлену тойын қайта келесу үшін Хадр отбасымен байланысқа түсті. Хадр отбасын ұзақ демалысқа алып кетуге келісті, олар Иранда демалысын аяқтады. Зейнепке, енді ойлана бастаған, қоштасып, ол Абдулламен жаңа өмір бастады. Оның әкесі 2003 жылдың қазан айында қаза тапты. Зейнеп Исламбадқа көшіп, қызы мен кіші қарындасымен бірге біршама уақыт жалдамалы пәтерде тұрды. Дебора Скроггинс өзінің "Қаңтар әйелдері" кітабында 2004 жылы Пакистанның Исламабад қаласында Халид Хауажаның үйінде қонақ болғанда Зейнеппен кездескенін жазады. Скроггинс айтуынша, Зейнеп оған Талибан билігінде өткен уақытын "өмірімнің ең жақсы бес жылы" деп айтқан.

Канадаға оралу

Пакистандағы Канаданың жоғарғы комиссариаты оның әкесі террорист деп айыпталғаннан кейін оның паспортын қайтарып алғанмен, Хадр 2005 жылдың 17 ақпанында анасымен бірге болу және ағалары Абдулла мен Омардың құқықтық қорғанысына көмектесу үшін Канадаға оралды. Зейнеп және оның жесір анасы Маха екеуі де паспорттық "бақылау" тізімінде, яғни оларға енді Канада паспорты берілмейді. Бұл 1999 жылдан бері олардың паспортын жоғалтқаны туралы жиі хабарлауларымен байланысты. Зейнеп Канадаға оралғанда, қауіпсіздік қызметкерлері, соның ішінде Конрад Шури, оны әуежайда тінтүру ордерімен күтіп алды. Бұл "ол Әл-Қаиданың қабілетін арттыруға тікелей және жанама түрде ерікті түрде қатысып, үлес қосты" деген мәлімдемеге негізделген. Олар оның ноутбугін, DVD-дискілерін, аудиокассеталарын, күнделігін және басқа да файлдарын тәркіледі. Қауіпсіздік қызметкерлері компьютерлік файлдар арқылы Әл-Қаиданың бірнеше тәжірибелі мүшелерінің қазіргі орналасқан жерін анықтауға мүмкіндік болғанын айтты, бірақ оны айыптауға ешқандай дәлел таба алмады. Зейнеп компьютерді сапарынан жеті ай бұрын қолданылған күйде сатып алғанын мәлімдеді. 2005 жылдың 18 маусымында үш айлық мерзім өткеннен кейін, сот RCMP-ге бір жылға мерзімді ұзартты. 2009 жылдың 5 қазанында Изабель Теотонио Toronto Star газетінде Зейнептің ағасы Абдулла Хадрдың экстрадициясы бойынша сот отырысы туралы жазды. Ол Канада билігі Зейнептің әкесіне тиесілі болған қатты дискіні тәркілегенін хабарлады.

Түркияда тұтқындалу

2016 жылдың қаңтар айында «Торонто Стар» газетінде Мишель Шепард пен Питер Эдвардстың жазған мәліметтеріне сәйкес, Зейнеб 2012 жылы, ағасы Омар жазасын өтеу үшін Канадаға қайтарылғаннан кейін, Канададан Түркияға кеткен. «Бізге адамдардың бір уақытта өлтірілуі ұнамайды, өз халқымыздың өлтіріліп, өлтіріліп, өлтіріліп жатқанын көріп тұрсақ, күн сайын, күн сайын, күн сайын, содан кейін мұны жасаған адамның өлтіріліп жатқанын көріп тұрсақ, өзімізді бақытты сезінгіміз келмейді. Бірақ сіз "Олар бұған лайық. Олар ұзақ уақыт бойы осылай істеп келеді, неге олар бір сәтке оны сезінбеуі керек?" дейсіз». Зейнеб терроризмге қарсы соғыстағы әскери әрекеттерге қатысқан деп айыпталған басқа канадалықтарға заңдық көмек көрсетуді ұйымдастырды, атап айтқанда, 2006 жылы Торонтода тұтқындалған ерлер мен жастардың кепілдікке босатылуы туралы тыңдауларға және алдын ала талқылауларға қатысты. Оның қатысуы бұқаралық ақпарат құралдарында қызу пікір тудырды, ал ол айыпталушылардың көбі отбасының достары екенін айтады. Бұл видеолар дау тудырды, себебі Омар канадалық шенеуніктерден көмек аламын деп ойлағанда қуанғанын көрсетті, ал ол канадалық шенеуніктер қауіпсіздік қызметкерлері екенін түсінгенде, олардың тек ЦРУ-ға Аль-Каида террористік желісіне қарсы барлаушы ретінде пайдалануға мүдделі екенін білгенде, қайғымен жылап отырғанын көрсетті. Global TV Зейнеб пен оның анасымен сұхбаттасты, олар Омардың күйзелісіне «қатты қайғы басқанын» айтты. 2008 жылдың қазан айында Зейнеб 18 күндік аштық ереуілін бастады, ол үкіметтің інісі Абдурахманды Канадаға сотқа тартуға әрекетсіздігіне назар аударғысы келді. 2012 жылдың соңында оның інісі Омар Хадр Канадаға қамауға жіберілді. Кейін отбасы Кабулдың Карте Парван ауданына көшіп, 1999-2001 жылдары сол жерде тұрды. Хадрлар канадалық қайырымдылық қорының операторы ретінде тіркелді және ақырында өз жұмысын үйден жасады. Содан кейін отбасы Ахмет Хадр басқарған жетімдер үйіне барды. Олар Ахмет ай сайын баратын таулардағы паштун отбасымен бірге тұрды. Стоквелл Дей, Боб Рансиман және Джон Каннис сияқты саясаткерлер Хадрлардың азаматтығын жоюды және оларды депортациялауды талап етіп, наразылық білдірді. Басқалары үкіметке немесе көпшілік пікіріне қарсы көзқарастарды ұстанған адамдардың азаматтығын жоюдың әділетсіз екенін айтты. Онтарионың премьер-министрі Далтон МакГинти бұған келіспей, провинция отбасының Онтарио медициналық сақтандыру жоспары бойынша медициналық қамсыздандыруға және басқа да канадалық отбасы сияқты қарауға құқығы бар екенін мәлімдеді. 2005 жылы үлкен қызы Зейнеб елге оралғаннан кейін, Корольдік атты полицияның (RCMP) офицері Конрад Шури: «Барлық отбасы Аль-Каидамен байланысты және осы қылмыстық экстремистік топтармен әлдебір жолмен қатысқан» деді. Отбасының танымал досы, Пәкістанның бұрынғы әуе күштері офицері және ИСИ агенті Халид Хаваджа олардың мүддесін қорғады, олардың АҚШ-қа (кіші ұлын ұстап алғандықтан) және исламофобияға байланысты Канада билігі тарапынан әділетсіз мақсатқа ұшырағанын айтты. Канадаға оралғаннан бері Хадрлар отбасы «қарқынды кедейлікте» өмір сүріп жатыр. 2008 жылы Канаданың қауіпсіздік қызметі (CSIS) Махмуд Джабаллаға қатысты есебінде Омар мен оның ағасы Абдулкарим террористік оқу лагерьлеріне қатысқанын мәлімдеді. 2010 жылдың қазан айының соңында Омар Хадр Гуантанамодағы әскери комиссия алдында өзіне қарсы айыптауларды мойындады, «Аль-Каида оператившісінен жеке террористік оқу алғанын және АҚШ сержанты Кристофер Спиерді өлтірген гранатаны лақтырғанын» мойындады. Ол бұрынғы жазасын өтегеннен кейін тағы сегіз жылға бас бостандығынан айырылды. 2012 жылы ол қалған жазасын өтеу үшін Канадаға қайтарылды.

Басқа БАҚ-та бейнелеу

2008 жылы PBS Frontline телеарнасының "Аль-Каиданың ұлы" деген деректі фильмінде Абдурахман Хадр туралы айтылды, сондай-ақ оның отбасының басқа мүшелерімен әңгімелері де көрсетілді. Интервьюлердің мәтіні мен үзінділері сайтта қолжетімді.