Кіріспе

Сауд Арабиясының террорисі және 9/11 қашушысы (1980–2001)

Ахмед Ибрагим әл Хазнави әл Гхамди (أَحْمَدُ إِبْرَاهِيمَ ٱلْحَزْنَوِيِّ ٱلْغَاْمِدِيِّ; 11 қазан 1980 – 11 қыркүйек 2001) – Сауд Арабиясының террористік қашушысы. Ол 11 қыркүйек шабуылдары кезінде жолаушылардың көтерілісінен кейін Пенсильвания штатының Стоникрик қалашығындағы далаға құлаған United Airlines 93 рейсінің төрт қашушысының бірі болды. 2000 жылы ол Чечняда соғысу үшін отбасын тастап кеткен. 9/11 шабуылдарына қатысу үшін таңдалды. 2001 жылғы маусымда ол "Әл-Каида" ұйымының басшылығымен, туристік визамен АҚШ-қа террорлық шабуылдар мақсатымен келді. АҚШ-қа келген соң Флорида штатына қоныс аударды және шабуылдарды қалай жоспарлауға көмектесті. 2001 жылдың 11 қыркүйегінде әл Хазнави United Airlines 93 рейсіне мініп, ұшақты қаузады, осылайша оны АҚШ Капитолийіне немесе Ақ үйге құлатуға мүмкіндік берді. Хазнави немесе Ахмет әл Нами бомбаны тасымалдаған қашушылардың бірі деп саналады. Бірақ, ұшақ Пенсильвания штатының Сомерсет округіндегі далаға құлады, себебі ұшақтағы жолаушылар әл Хазнави мен басқа қашушыларға қарсы көтеріліс жасады.

Ерте өмір

Ахмет әл Хазнави Сауд Арабиясының оңтүстік-батысындағы Әл Баха провинциясынан шыққан саудиялық имамның ұлы болды. Әл Хазнави Хазна ауылында өсті, онда оның әкесі ауылдың орталық базарындағы мешіттің имамы болған. Әл Хазнави үлкен Гхамд тайпасының бір бөлігі болған отбасынан шыққан, және Саид әл Гхамди, Хамза әл Гхамди және Ахмет әл Гхамди сияқты басқа да қатысушылармен бір тайпалық байланысқа ие болды. Ол Құранды жаттап, «хафиз» деген құрметті аталымды алды. Бұл топтың дінге берілгендігімен ерекшеленетіні айтылады, және олардың 1999 жылы кездескендігі болжамдалады.

1999-2000 жылдар

Әл Хазнави 1999 жылы отбасын тастап, Чечняда соғысуға баратынын хабарлады, бірақ әкесі оған рұқсат бермеді. Оның әкесі мен бауыры Абдул Рахман әл Хазнави ол Ауғанстанда оқысқаннан кейін 2000 жылдың соңында соңғы рет хабар алған. 2000 жылдың 12 қарашасында әл Хазнави Сауд Арабиясының Джидда қаласында екі жылдық АҚШ B1/B2 (туристік/іскерлік) визасын алды. 2000 жылдың 27 қарашасынан сол жылдың 27 желтоқсанына дейін әл Хазнави Сауд Арабиясында Рамазан айында болды. Бұл сапар барысында ол Саид пен Хамза әл-Гамдиге операция туралы алғашқы рет айтқан болуы мүмкін. 2000 жылдың соңында әл Хазнави Біріккен Араб Әмірліктеріне сапар шегіп, Мұстафа әл Хаусави төлеген деген саяхатшы чектерін сатып алды. Басқа бес қаскөруші де БАӘ арқылы өтіп, саяхатшы чектерін сатып алды, олардың ішінде Маджед Мокед, Саид әл-Гамди, Хамза әл-Гамди, Ваил әл-Шехри және Ахмет әл-Нами болды.

2001 жыл

Ол 2001 жылғы наурыз айында Кандагардағы қонақүйde болған деп саналатын төрт қаскөрушінің бірі болды, оларды Мұхаммед Джабара сол жерде көрген. Джабара әл Хазнауиді ерекше еске алып, оның «өте діндар және Құранның барлығын жатқа білген» адам екенін айтты. 8 маусымда ол Ваил әл Шехримен бірге Флорида штатының Майами қаласына келді. Ол 2001 жылдың маусым айында SunTrust банкінде қолма-қол ақша салып шот ашқан тоғыз қаскөрушінің бірі болды. Ол Зиад Жаррамен бірге тұрып, Лаудердейл-Бичтегі Бугенвилла көшесіндегі жаңа пәтерге көшті. Екеуі де үй иесіне неміс паспорттарының фотокөшірмесін берді, кейін ол оларды ФБР-ға тапсырды. 25 маусымда Жарра үй иесінің кеңесімен әл Хазнауиді Форт-Лодердейлдегі Holy Cross ауруханасына апарды. Әл Хазнауиді доктор Христос Цонас емдеді, сол жақ тізесіндегі кесуге антибиотиктер тағайындады. Ол қызметкерлерге чемоданға соғылып қалғанын айтса да, бұқаралық ақпарат құралдары бұл терідегі антракс белгісі және 2001 жылғы антракс шабуылдарымен байланысты болуы мүмкін деп хабарлады, бірақ ФБР кейіннен «толыққанды тексерулер антракс қаскөрушілер болған жерде табылмағанын көрсетті» деп мәлімдеді. 10 шілдеде әл Хазнауи Флорида жүргізуші куәлігін алды, ал 7 қыркүйекте 2001 жылы мекенжайын өзгерту туралы өтініш толтырып, тағы бір көшірме алды. 2001 жылы тағы бес қаскөруші Флорида куәлігінің дубликатын алды, ал басқалары басқа штаттардан куәлік алды. Кейбіреулер бұл бірнеше адамға бір жеке куәлікті пайдалануға мүмкіндік беру үшін жасалғанын болжады. Жарра мен әл Хазнауи 5 қыркүйекте United Airlines рейсі 93-ке бір бағытты билеттерді алды. 7 қыркүйекте 93 рейсінің барлық төрт қаскөрушісі Форт-Лодердейлден Ньюарк халықаралық әуежайына Spirit Airlines рейсімен ұшып кетті.

Шабуылдар

2001 жылдың 11 қыркүйегінде әл Хазнави Ньюарк халықаралық әуежайына United Airlines 93 рейсіне отырды. Ол CAPPS жүйесі бойынша қосымша тексеруге іріктелгенімен, ешқандай мәселесіз ұшаққа мінгізілді, тек оның тапсырылған багажы жарылғыш заттарға күдікпен қосымша тексерілді. Рейс кешіккендіктен, ұшқыш пен экипажға сол күні басқа ұшақтардың қашқындалғаны туралы хабарланды және олар сақ болуға ескерілді. Бірнеше минут өткен соң 93 рейсі де қашқындалды. Пассажирлер жасаған ұялы телефон арқылы кемінде екі қоңырау, қашқындардың қызыл түсті матадан байланган бас киімдерін кигенін көрсетті. Сондай-ақ, бір қашқын денесіне қорап байлап, ішінде бомба бар екенін мәлімдеді. Кейбір жолаушылар бомбаның нақты екеніне күмәнданды. Ұшақтағы жолаушылар телефон арқылы басқа қашқындалған ұшақтардың тағдырын білді. Ұзақ өтпей жолаушылардың қарсылығы басталды. Қашқын-ұшқыш Зиад Жарра, жолаушылардың ұшақты бақылауға алуына жол бермеу үшін, ұшақты Пенсильвания штатының Шэнксвилл қаласы маңындағы далаға құлатты. Апаттан ұшақтағы барлық адам қаза тапты.

Салдары

Шабуылдан кейін, ФБР-дің қашқыштардың суреттерін жариялағанға дейін, Arab News хабарлағандай, әл-Хазнауидің ағасы Абдул Рахман әл-Мәдина газетіне жергілікті газеттерде жарияланған суреттің өзіне ұқсамағанын айтты. 2002 жылдың 16 сәуірінде Al Jazeera телеарнасында "Нью-Йорк және Вашингтон шайқасының шейіттерінің өсиеттері" деген тақырыптағы бейнежазба көрсетілді. Сөз сөйлеушінің астында әл-Гамди есімі жазылса, бейнеде әл-Хазнауи сөйлеп тұр. Ресми өкілдер бұл есім оның тайпалық байланысына сілтеме екенін болжады. Фильмнің 2001 жылдың наурыз айында түсірілгені есептеледі. Онда ол Америкаға "қанға батқан хабарды" жеткізу жоспарлары туралы айтты. 2002 жылдың қыркүйегінде Абдулазиз әл-Омари жасаған ұқсас бейнежазба пайда болды.

Танымал мәдениетте

Оны марокколық актер Омар Бердуни "United 93" фильмінде, ал канадалық актер Зак Сантьяго "Flight 93" фильмінде сомдады. "Қайта ұшқан ұшу" (2005) телефильмі ұрланған United Airlines 93 рейсіндегі жолаушылардың көтерілісін көрсетеді, мұнда актер Хью Ман Ахмедал Хазнави рөлін ойнайды.