Чешир округы: Солтүстік-Батыс Англиясының географиясы мен тарихы

Кіріспе

Англия графтығы, Англиядағы графтық.

Чешир – Солтүстік-Батыс Англиядағы рәсімдік графтық. Ол солтүстік-батыста Мерсисайдпен, солтүстік-шығыста Үлкен Манчестермен, шығыста Дербиширмен, оңтүстік-шығыста Стаффордширмен және оңтүстікте Шропширмен шектеседі; батысында Уэльстің Флинтшир және Врексхам округтерімен шектеседі және Ди эстуариясында қысқа жағалау сызығына ие. Уоррингтон – ең ірі елді мекен, ал Честер қаласы – графтықтың орталығы. Графтықтың ауданы 905 шаршы миль (2,344 км²) және 2021 жылғы халық санауы бойынша 1,095,500 тұрғыны бар. Уоррингтоннан (211,227) кейін ең ірі елді мекендер – Честер және Крю. Графтықтың оңтүстігі мен шығысы көбінесе ауылдық жерлер, ал солтүстігі тығыз қоныстанған және Ранкорн, Виднес және Эльсмир-Порт елді мекендерін қамтиды. Жергілікті басқару үшін Чешир төрт бірыңғай әкімшілік аймасынан тұрады: Чешир Шығысы, Чешир Батысы және Честер, Халтон және Уоррингтон. Тарихи тұрғыдан графтыққа Уиррал түбегінің барлық бөлігі және Ұлы Манчестердің оңтүстік бөлігі кірген, бірақ бұрын Ланкаширдің бөлігі болған Виднес пен Уоррингтон кірмеген. Графтықтың ландшафты Чешир жазығымен басым, ол салыстырмалы түрде тегіс жер және Орта Чешир қырқасымен бөлінген. Батысында Чешир Уиррал түбегінің оңтүстік бөлігін қамтиды, ал шығысында ландшафт Пеннинге дейін көтеріледі, онда графтықтың Пік Дистрикт Ұлттық паркінің бір бөлігі орналасқан. Мерси өзені Чеширдің солтүстігінен ағып өтеді, содан кейін кең эстуарияға қарай кеңейеді; Ди өзені Уэльспен шекараның бір бөлігін құрайды, содан кейін Англияға толық кіріп, Честер қаласы арқылы ағып, эстуариясының жоғары ағысына жеткенде Уэльске қайта кіреді. Қызыл триас құмтасы графтықтың көп бөлігінің негізін құрайды және оның көптеген ғимараттарының құрылысында қолданылды. Чешир мәдениеті Дэниел Крейг, Тим Карри және Пит Постлтуэйт сияқты актерлерді, Шауна Кокси, Тайсон Фьюри және Паула Радклифф сияқты спортшыларды, Льюис Кэрролл сияқты жазушыларды, Джон Бишоп пен Бен Миллер сияқты комедия актерлерін және Гари Барлоу, Иэн Кертис және Гарри Стайлз сияқты музыканттарды өндіріп, жаһандық поп-мәдениетке әсер етті. Көптеген аймақтар ауыл шаруашылығы және химия салаларымен айналысады, бұл Чеширдің химиялық өнімдер, Чешир сыры, тұз және жібек өндірісіндегі беделіне әкелді.

Cheshire ('/tʃ//ɛ//ʃ//ər//, // //ɪər/ CHESHər, eer) is a ceremonial county in North West England. It is bordered by Merseyside to the north west, Greater Manchester to the north east, Derbyshire to the east, Staffordshire to the south east, and Shropshire to the south; to the west it is bordered by the Welsh counties of Flintshire and Wrexham, and has a short coastline on the Dee Estuary. Warrington is the largest settlement, and the city of Chester is the county town. The county has an area of 905 square miles (2,344 km2) and had a population of 1,095,500 at the 2021 census. After Warrington (211,227), the largest settlements are Chester and Crewe. The south and east of the county are primarily rural, while the north is more densely populated and includes the settlements of Runcorn, Widnes, and Ellesmere Port. For local government purposes Cheshire comprises four unitary authority areas: Cheshire East, Cheshire West and Chester, Halton, and Warrington. The county historically included all of the Wirral Peninsula and southern Greater Manchester but excluded Widnes and Warrington, which were part of Lancashire. The landscape of the county is dominated by the Cheshire Plain, an area of relatively flat land divided by the Mid Cheshire Ridge. To the west, Cheshire contains the south of the Wirral Peninsula, and to the east the landscape rises to the Pennines, where the county contains part of the Peak District National Park. The River Mersey runs through the north of Cheshire before broadening into its wide estuary; the River Dee forms part of the county's border with Wales, then fully enters England and flows through the city of Chester before re entering Wales upstream of its estuary. Red Triassic sandstone forms the bedrock of much of the county, and was used in the construction of many of its buildings. The culture of Cheshire has impacted global pop culture by producing actors such as Daniel Craig, Tim Curry, and Pete Postlethwaite; athletes such as Shauna Coxsey, Tyson Fury, and Paula Radcliffe; authors such as Lewis Carroll; comedians such as John Bishop and Ben Miller, and musicians such as Gary Barlow, Ian Curtis, and Harry Styles. Most places are involved in agriculture and chemistry, leading to Cheshire's reputation for the production of chemicals, Cheshire cheese, salt, and silk.

Топонимика

Чешир атауы бастапқыда Честер қаласының ертедегі атынан туындаған және алғаш рет Англо-саксон жылнамасында Legeceasterscir деп тіркелген, бұл «легиондар қаласының округі» деген мағынаны білдіреді. Атауы алғаш рет 980 жылы кездеседі, бірақ графтық 920 жылдары Эдуард Ескі құрған деп саналады. Осы және басқа да себептерге байланысты, кейде Уэльс тілінде Чеширдің атауы – Swydd Gaerlleon қолданылады.

Графтық

1066 жылы I Вильгельмнің норманды жаулап алуынан кейін, наразылық пен қарсылық шабуылдан соң көп жылдар бойы жалғасты. 1069 жылы Чеширдегі жергілікті қарсылық Солтүстіктің қирауының бір бөлігі ретінде қатаң шаралар қолданылып, ақыры тоқтатылды. Ағылшын халқына қарсы жүргізілген науқанның қатыгездігі болашақ қарсылықтарды тоқтатуға жеткілікті болды. Мерсия графы Эдвин сияқты ірі жер иелері мысал ретінде көрсетілді, олардың мүліктері тәркіленіп, норманды барондары арасында қайта бөлінді. Графтық Англия патшалығынан жеткілікті тәуелсіз болғандықтан, 13 ғасырдағы Магна Карты Честер графтығына қолданылмады, сондықтан граф өзінің барондарының тілегі бойынша Честер жарғысын жазды.

Палатин округінің

Вильгельм I Чеширді графтық палатин етіп, Гербод Флемингке Честер графының жаңа атағын берді. Гербод шамамен 1070 жылы Нормандияға қайтқанда, король оның қатысуын пайдаланып, графтығын тартып алды деп жариялады және титулды Хью д'Аваншқа (Хью Лупус немесе "қасқыр" деп аталған) берді. Чеширдің Уэльс шебіндегі стратегиялық орналасуына байланысты граф корольдің атынан графтық палатинда билік етуге толық дербес құқықтарға ие болды.

Жүздеген

Шешир 1086 жылғы "Domesday Book" кітабында қазіргідей емес, әлдеқайда ірі аудан ретінде тіркелген. Оған Атискросс және Эксестан деген екі жүздік кірген, олар кейін Солтүстік Уэльстің құрамына өткен. "Domesday Book" жазылған кезде, ол Duddestan жүздігінің бір бөлігі ретінде Уэльстегі кейіннен Англиялық Мейлор (бұрын Флинтширден бөлініп кеткен аймақ) деп аталған жерді де қамтыды. Мерси және Риббл өзендері арасындағы аймақ ("Inter Ripam et Mersam" деп "Domesday Book" кітабында көрсетілген) Чеширге қатысты мәліметтердің бір бөлігін құрады. Бұл сол кезде Оңтүстік Ланкашир Чеширдің бір бөлігі болған деген жорамалға негіз болды, бірақ толыққанды зерттеулер Чешир мен болашақ Ланкаширдің арасындағы шекара Мерси өзені бойынан өтті дегенді көрсетеді. Осы кезеңдегі Чеширдегі жүздіктердің толық тізімі: Атискросс, Бочелау, Честер, Дудестан, Эксестан, Хаместан, Мидлвич, Рисетон, Роэлау, Тундендун, Вармундэстру және Вилавестон.

Феодалдық барондықтар

Честерде 8 феодалдық барондық болды: Киндертон, Халтон, Малбанк, Молд, Шипбрук, Дунхэм Масси барондары және Честер өзінің құрметі. Феодалдық барондықтар немесе иелікке негізделген барондықтар граф тарапынан палатинат ішіндегі феодалдық жер иелігінің түрі ретінде берілді, бұл корольдің Англиядағы ағылшын феодалдық барондықтарын бергенімен ұқсас болды. Мысалы, Халтон барондығын келтіруге болады. Хью д'Авранштің барондарының бірі Роберт Николс, Халтон және Монтебур бароны ретінде танылды.

Солтүстік Мерси - Ланкашир

1182 жылы Мерси өзенінің солтүстігіндегі жер Ланкашир жаңа округінің құрамына енді, осылайша "Интер Рипам ет Мерсам" деп аталатын жердің қай округқа қарасты екендігіне қатысты барлық күмәндіктер сейілді. Соңынан ондағы жүздіктер бірігіп, аттары өзгеріп, тек жетісі қалды: Брокстон, Баклоу, Эддисбери, Макклсфилд, Нантвич, Нортвич және Уиррал.

Князьдік: Пфальц пен графтық біріктірілді

1397 жылы Уэльс шебіндегі жерлер оның аумағына қосылып, князьдық мәртебесіне көтерілді. Бұл, округ халқының король Ричард II-ге, әсіресе оның "Чешир гвардиясы" деп аталатын шамамен 500 сарбаздан тұратын тұрақты қарулы күштерімен көрсеткен қолдауының нәтижесі болды. Осыдан кейін корольдің титулы "Англия және Франция королі, Ирландия лорды және Честер князі" деп өзгертілді. Ешбір ағылшын графтығы осылай құрметке ие болған жоқ, алайда Ричард 1399 жылы тақтан құлатылғаннан кейін бұл ерекшелік жойылды.

Аудан

1972 жылғы 1 сәуірде күшіне енген 1972 жылғы Жергілікті өзін-өзі басқару туралы заң арқылы солтүстіктегі кейбір аймақтар Үлкен Манчестер және Мерсисайдтың метрополиялық графтықтарының құрамына кірді. Стокпорт (бұрынғы графтық қала), Альтринчем, Хайд, Дюкинфилд және солтүстік-шығыстағы Сталибридж Үлкен Манчестердің бөлігіне айналды. Солтүстік-батыстағы Уиррал түбегінің көп бөлігі, Бёркенхед және Уоллэй секілді графтық қалаларды қоса, Мерсисайдқа Уиррал метрополиялық ауданы ретінде қосылды. Сонымен қатар, Тинтвистл ауылдық ауданы Дербиширге берілді. Оңтүстік Ланкаширдің Мерсисайд немесе Үлкен Манчестер графтықтарына кірмейтін аймағы, оның ішінде Виднес және Уоррингтон графтық қаласы, Чеширдің жаңа метрополиялық емес графтығына қосылды.

Аудандық және бірлік

Халтон мен Уоррингтон 1998 жылдың 1 сәуірінде Чешир округі кеңесінен тәуелсіз бірлік әкімшілік аймақтарына айналды, бірақ рәсімдік мақсаттарда, сондай-ақ өрттен қорғау және полиция қызметтері үшін Чеширдің құрамында қала береді. Халтон Ливерпуль қалалық аймағының біріктірілген әкімшілігінің құрамына кіреді, оған Мерсисайдтың бес қалалық ауданы да кіреді. 2004 жылы сайланған аймақтық жиналысқа байланысты тағы бір жергілікті басқару реформасы бойынша референдум өткізу жоспарланған, бірақ ол өткізілмеді.

Біртұтас

2009 жылдың сәуірінде жергілікті басқаруды қайта құру барысында Чешир графтық кеңесі мен Чешир аудандары таратылып, олардың орнына екі жаңа бірыңғай әкімшілік бірлік – Чешир Шығысы және Чешир Батысы мен Честер құрылды. Халтон мен Уоррингтонның қолданыстағы бірыңғай әкімшілік бірліктері бұл өзгеріске ұшырамады.

Лейтенанттыққа көшу

1974 жылдың 1 сәуірінен бастап округтік кеңестің бақылауындағы аумақ сегіз жергілікті басқару округіне бөлінді: Честер, Конглтон, Крю және Нантвич, Эльсмир Порт және Нестон, Халтон, Макклсфилд, Вейл Роял және Уоррингтон. Халтон (Ранкорн және Виднес қалаларын қоса алғанда) және Уоррингтон 1998 жылы біртұтас билік орындарына айналды. Қалған округтер мен округтік кеңес 2009 жылдың 1 сәуірінде жергілікті басқаруды қайта құру барысында таратылды. Халтон және Уоррингтон округтері 2009 жылғы қайта құруға қатысқан жоқ. 2007 жылдың 25 шілдесінде Мемлекеттік хатшы Хейзел Блэрс Чеширді екі жаңа біртұтас билікке – Чешир Батысы және Честерге, және Чешир Шығысына бөлуді жоспарлап отырғанын мәлімдеді. Ол 2007 жылдың 19 желтоқсанында өз шешімінен қайтпағанын растады, демек екі деңгейлі Чеширді екіге бөлу туралы ұсыныс іске аспақ. Чешир округі кеңесінің төрағасы Пол Финдлоу, бұл ұсынысқа қарсы Жоғары сотқа шағымдануға тырысқан, Чеширді бөлудің тек қана жақсы көрсетілген қызметтерге кедерілтіретінін, сонымен қатар барлық азаматтар үшін тұру құнының артуына себеп болатынын мәлімдеді. 2008 жылдың 31 қаңтарында «The Standard» газеті, Чешир және аймақтың баспасөз органы, сот ісі тоқтатылғанын хабарлады. Ұсынысқа қарсы болған депутаттарға Хейзел Блэрстің шешімі «көзге түріп тұрған абсурдты» екенін сотқа дәлелдеу мүмкін болмайтыны туралы ескертілді. Чешир Батысы және Честер біртұтас билігі бұрынғы Честер қаласының және Эльсмир Порт және Нестон, Вейл Роял округтерінің аумағын қамтиды; Чешир Шығысы енді Конглтон, Крю және Нантвич, және Макклсфилд округтерінің аумағын қамтиды. Өзгерістер 2009 жылдың 1 сәуірінде күшіне енді. Конглтон округі 2007 жылдың қазан айында сотта қарастырылған шешімге қарсы апелляциялық шағым түсірді. Апелляциялық шағым 2008 жылдың 4 наурызында қабылданбады.

Физикалық

Мұздық тақталар мен басқа да мұздық-көлдік шөгінділер Чеширдің көп бөлігін алып жатыр, Солтүстік Уэльстің төбелері мен Пеннин тауларын бөліп тұрады. Чешир жазығы деп аталатын бұл аймақ, Квартерлік мұздың шегінуінен кейін пайда болды, ол жерде су толы кезеңдер қалды, олар "мерлер" деп аталады. Бұл аймақтың тақтасы негізінен Триас кезеңінің құмтасынан тұрады, оның кен орындары ұзақ жылдар бойы қазылып келді, әсіресе Ранкорнда, Ливерпуль соборы мен Честер соборы үшін ерекше қызыл тас қамтамасыз етілді. Каунтінің шығыс жартысы – Үстіңгі Триас кезеңінің Мерсия балшық тасынан құралған, онда жүздеген жылдар бойы Винсфорд маңынан қазылып алынған ірі тұз кендері орналасқан. Бұл аймақты Батысқа қарайғы Төменгі Триас кезеңінің Шерууд құмтасынан Mid Cheshire Ridge деп аталатын биік құмтас жотасы бөліп тұрады. Sandstone Trail деп аталатын жаяу жол осы жота бойымен Фродшамнан Уитчерчке дейін, Деламер орманы, Бистон қамалы және ерте Темір ғасырындағы бекіністер арқылы өтеді. Пак округінің батыс шеттері, Пеннин тауларының ең оңтүстік бөлігі, округтің шығыс бөлігін құрайды. Чешир тарихи округіндегі ең биік нүкте (округ төбесі) – Чешир Панхэндледегі Крауденге жақын орналасқан Блэк Хилл, бұл бұрын Лонгдендейлдің солтүстік жағында және Батыс Йоркширдің Ридингімен шекарада созылып жатқан округтің шығыс бөлігі болған. Блэк Хилл қазір Батыс Йоркшир салтанатты округіндегі ең биік нүкте. Қазіргі салтанатты округ және Чешир Шығысының біртұтас әкімшілігі шегіндегі ең биік нүкте – Макклсфилд пен Бакстон арасындағы Дербишир/Чешир шекарасындағы Шининг Тор, теңіз деңгейінен биіктікте орналасқан. Шининг Тордан кейін Чеширдегі ең биік нүкте – теңіз деңгейінен биіктікте орналасқан Шатлингслоу. Шатлингслоу Макклсфилд орманының оңтүстігінде орналасқан және ерекше тік беткейіне байланысты көбінесе "Чеширдің Маттерхорны" деп әзілмен аталады.

Жасыл белдеу

Чешир Мерсисайд және Үлкен Манчестердің (Солтүстік Чешир Жасыл белдеуі, Солтүстік-Батыс Жасыл белдеуінің бөлігі) және Сток-он-Трент (Оңтүстік Чешир Жасыл белдеуі, Сток-он-Трент Жасыл белдеуінің бөлігі) ірі қалалық агломерацияларын қоршап тұратын екі жасыл белдеудің бөліктерін қамтиды. Бұл белдеулер алғаш рет 1950 жылдары белгіленген. Негізінен Чешир Шығысы және Честер Батысында, сондай-ақ Халтон және Уоррингтон аудандарының шекаралары бойындағы шағын бөліктерінде орналасқан. Честер, Макклсфилд, Алсагер, Конглтон, Нортвич, Эллесмер Порт, Кнутсфорд, Уоррингтон, Пойнтон, Дисли, Нестон, Уилмслоу, Ранкорн және Виднес сияқты қалалар мен кенттер толығымен немесе ішінара қоршалған, не белдеулердің шетінде жатыр. Солтүстік Чешир Жасыл белдеуі Чешир ішіндегі Пик ауданы паркінің шекарасымен тікелей жалғасады.

Шекаралары

Салтанатты округ Англиядағы Мерсисайд, Үлкен Манчестер, Дербишир, Стаффордшир және Шропшир, сондай-ақ Уэльстегі Флинтшир және Рексем округтарымен шектеседі, бұл шекаралар төмендегі кестеде көрсетілгендей компас бағыттары бойынша орналасқан. Шешир Солтүстік-Батыс Англия аймағының да бір бөлігі болып табылады.

Флора мен фауна

2022 жылдың шілдесінде Чеширде 400 жылдан бері алғаш рет су құндыздары өршиді, бұл қайта орналастыру жобасының нәтижесінде болды.

Дін

2001 жылғы санақта халықтың 81% (542,413) өзін христиан дінінің жатысы деп санады; 124,677 (19%) ешқандай дінге жатпады немесе сұраққа жауап бермеді; 5,665 (1%) өзін басқа ірі әлемдік діндердің өкілі деп санады; ал 1,033 адам басқа діндерді ұстанды. Рим-католик шіркеуінің басқару құрылымы бойынша, Чеширдің көп бөлігі Шрусбери Рим-католик епархиясының құрамына кіреді.

Экономика

+ 2021 жылғы жергілікті билік аудандары бойынша ЖІӨ және ҚЖӨ Аудандық ҚЖӨ (млрд фунт стерлинг) ҚЖӨ жан басына (фунт стерлинг) ЖІӨ (млрд фунт стерлинг) ЖІӨ жан басына (фунт стерлинг) Чешир Шығысы £14.6 £36,559 £16.1 £40,142 Чешир Батысы және Честер £11.7 £32,846 £13.1 £36,518 Уоррингтон £8.5 £40,085 £9.3 £44,205 Чешир* £34.9 £35,957 £38.5 £39,689 *Экономикалық мақсаттар үшін Ливерпуль қалалық аймағының құрамына кіретін Халтонды қоспағанда

Чеширдің экономикасы әртүрлі және маңызды салаларды қамтиды, оның ішінде: ауыл шаруашылығы, автомобиль өнеркәсібі, биотехнология, химия, қаржы қызметтері, тамақ және сусындар, АКТ және туризм. Округ Чешир сыры, тұз және жібек өндірісімен әйгілі. Тарихында округ көптеген жаңалықтар мен алғашқылықтарды көрген. Көбінесе ауылдық округ болатын Чеширде көптеген ауылдар шоғырланған. Ауыл шаруашылығы негізінен сүт өнімдеріне негізделген, ал мал шаруашылығында ірі қара мал басым. Ауыл шаруашылығына пайдаланылатын жер көлемі біршама өзгеріп отырады, 2005 жылы ол 1558 км² жерді 4609 шаруашылыққа бөліп отырды. 2005 жылғы ЕО шаруашылық түрлері бойынша мәліметтерге сәйкес, 8.51 км² сүт шаруашылығына, ал тағы 11.78 км² ірі қара мен қой шаруашылығына бөлінді. Чеширдегі химия өнеркәсібі Рим дәуірінде, Мидлвич және Нортвичте тұз өндіруден бастау алды. Аталған аймақта British Salt компаниясы әлі күнге дейін тұз өндіріп келеді. Тұз өндіру Нортвичтің маңында химия өнеркәсібінің дамуына ықпал етті, ал Brunner Mond қалада орналасқан. Ранкорнда Ineos (бұрынғы ICI) сияқты басқа химиялық компаниялардың да зауыттары бар. Эссар мұнай өңдеу зауыты (бұрынғы Shell Stanlow мұнай өңдеу зауыты) Эльсмир-Портта орналасқан. Мұнай өңдеу зауыты 1924 жылдан бері жұмыс істеп келеді және жылына 12 миллион тонна қуатына ие. Крю бір кезде британдық теміржол өнеркәсібінің орталығы болды және бүгінде де маңызды теміржол торабы болып табылады. 1840 жылы салынған Крю теміржол шеберханасындағы жұмысшылардың саны шарықталу кезеңінде 20 000 адамды құрады, бірақ қазіргі уақытта жұмыс күші 1000-нан аспайды. Крю сонымен қатар Bentley автомобильдерінің туған жері. Сонымен қатар, Чеширде Эльсмир-Порттағы Jaguar және Vauxhall Motors зауыттары орналасқан. Округта BAE Systems компаниясының Вудфорд әуежайында орналасқан BAE Systems компаниясының әскери әуе шешімдері бөлімшесінің бөлігі бар авиация өнеркәсібі де дамыған. Бұл нысанда Avro Lancaster және Avro Vulcan бомбалаушы ұшақтары мен Hawker Siddeley Nimrod жобаланып, құрастырылды. Флинтширмен шектесетін Чеширде Браутон ұшақ зауыты орналасқан, ол соңғы кезде Airbus компаниясымен байланысты. Чеширге Ұлыбританиядан және шетелден келетін туристердің саны жыл сайын артып келеді. 2003 жылы 8 миллионнан астам түнге тұру (Ұлыбританиядан және шетелден келгендердің) және 2,8 миллионнан астам сапар тіркелді. 2003 жылдың басында Чеширде 22 020 ҚҚС тіркелген кәсіпорын болды, бұл 1998 жылдан бері 7%-ға өсті, олардың көпшілігі бизнес-қызметтер (31,9%) және көтерме/бөлшек сауда (21,7%) салаларында жұмыс істейді. 2002 және 2003 жылдар аралығында төрт секторда бизнестің саны өсті: мемлекеттік басқару және басқа да қызметтер (6,0%), қонақ үйлер мен мейрамханалар (5,1%), құрылыс (1,7%) және бизнес-қызметтер (1,0%). Алайда, Крю және Уинсфорд сияқты қалаларда әлеуметтік қиындықтар бар. Манчестер және Ливерпуль қалаларына жақын орналасқандықтан, округте қаладан ауылға көшу кең таралған. Чешир Батысында Ливерпуль мен Манчестерде жұмыс істейтін тұрғындардың үлкен үлесі бар, ал Нортвич қаласы мен Чешир Шығысының аймағы Манчестердің ықпал ету аймасына жатады.

Cheshire has a diverse economy with significant sectors including agriculture, automotive, bio technology, chemical, financial services, food and drink, ICT, and tourism. The county is famous for the production of Cheshire cheese, salt and silk. The county has seen a number of inventions and firsts in its history. A mainly rural county, Cheshire has a high concentration of villages. Agriculture is generally based on the dairy trade, and cattle are the predominant livestock. Land use given to agriculture has fluctuated somewhat, and in 2005 totalled 1558 km2 over 4,609 holdings. Based on holdings by EC farm type in 2005, 8.51 km2 was allocated to dairy farming, with another 11.78 km2 allocated to cattle and sheep. The chemical industry in Cheshire was founded in Roman times, with the mining of salt in Middlewich and Northwich. Salt is still mined in the area by British Salt. The salt mining has led to a continued chemical industry around Northwich, with Brunner Mond based in the town. Other chemical companies, including Ineos (formerly ICI), have plants at Runcorn. The Essar Refinery (formerly Shell Stanlow Refinery) is at Ellesmere Port. The oil refinery has operated since 1924 and has a capacity of 12 million tonnes per year. Crewe was once the centre of the British railway industry, and remains a major railway junction. The Crewe railway works, built in 1840, employed 20,000 people at its peak, although the workforce is now less than 1,000. Crewe is also the home of Bentley cars. Also within Cheshire are manufacturing plants for Jaguar and Vauxhall Motors in Ellesmere Port. The county also has an aircraft industry, with the BAE Systems facility at Woodford Aerodrome, part of BAE System's Military Air Solutions division. The facility designed and constructed Avro Lancaster and Avro Vulcan bombers and the Hawker Siddeley Nimrod. On the Cheshire border with Flintshire is the Broughton aircraft factory, more recently associated with Airbus. Tourism in Cheshire from within the UK and overseas continues to perform strongly. Over 8 million nights of accommodation (both UK and overseas) and over 2.8 million visits to Cheshire were recorded during 2003. At the start of 2003, there were 22,020 VAT registered enterprises in Cheshire, an increase of 7% since 1998, many in the business services (31.9%) and wholesale/retail (21.7%) sectors. Between 2002 and 2003 the number of businesses grew in four sectors: public administration and other services (6.0%), hotels and restaurants (5.1%), construction (1.7%), and business services (1.0%). However, towns such as Crewe and Winsford have significant deprivation. The county's proximity to the cities of Manchester and Liverpool means counter urbanisation is common. Cheshire West has a fairly large proportion of residents who work in Liverpool and Manchester, while the town of Northwich and area of Cheshire East falls more within Manchester's sphere of influence.

Білім

Чеширдегі барлық төрт жергілікті білім беру органы тек толыққанды мемлекеттік мектептер жүйесінде жұмыс істейді. 1974 жылы Алтринчем, Сэйл және Бебингтон Чеширден Траффорд пен Мерсисайдқа көшірілген кезде, олар бұрынғы Чеширдің таңдаулы мектептерінің бір бөлігін алып кетті. Аймақта екі университет орналасқан: Честер университеті және The University of Law-дың Честер кампусы. Манчестер Метрополитен университетінің Крю кампусын 2019 жылы жабу жоспарланған.

Өнер және ойын-сауық

Чеширде Ян Кертис және Стивен Моррис (Joy Division тобының мүшелері), Гарри Стайлз (One Direction тобының мүшесі), The 1975 тобы, Гари Барлоу (Take That тобының мүшесі), Ян Астбери (The Cult тобының мүшесі), Ван Макканн (Catfish and the Bottlemen тобының мүшесі), Никола Робертс (Girls Aloud тобының мүшесі), Стивен Хоу, Джон Мейолл, Тим Берджесс (The Charlatans тобының мүшесі) және Найджел Стоунер сияқты музыканттар туған. Чеширден шыққан актерлер қатарында Рас Аббот, Уоррен Браун, Джулия Чан, Рей Коултард, Дэниел Крейг, Тим Керри, Венди Хиллер, Том Хьюз, Тим МакИннерни, Бен Миллер, Пит Постлтвейт, Адам Рикитт, Джон Штайнер және Энн Тодд бар. Округтың ең танымал авторы – «Әлисаның ғажайыптар еліндегі оқиғалары» кітабының авторы Льюис Кэрролл. Округтағы басқа да белгілі жазушылар – Холл Кейн, Алан Гарнер және Элизабет Гаскелл. Чеширдің суретшілеріне керамика суретшісі Эмма Боссонс және мүсінші/фотограф Энди Голдсворти жатады. Жергілікті жаңалықтар мен телебағдарламаларды BBC North West және ITV Granada ұсынады. Телевизиялық сигналдар Winter Hill теледидар таратушысынан алынады. Округтағы жергілікті радиостанциялар: Честердің Dee Radio станциясы, Capital North West and Wales, Smooth Wales, Чеширдің Silk Radio станциясы және Hits Radio Staffordshire & Cheshire. Бұл елдегі төрт округтің (County Durham, Dorset және Rutland округтерімен бірге) бірі, өзінің арнайы BBC радиостанциясы жоқ; оңтүстік және шығыстың бір бөлігі BBC Radio Stoke арқылы, ал батыс BBC Radio Merseyside арқылы, сондай-ақ солтүстік және шығыстың бір бөлігі BBC Radio Manchester арқылы қамтылады. BBC өз сайтында Чеширді таңдағанда тыңдаушыларды Stoke және Staffordshire станцияларына бағыттайды. BBC Radio Cheshire станциясын іске қосу жоспарланған, бірақ 2007 жылы BBC лицензиялық төлемдері күтілгеннен төмен болғандықтан ол жоба тоқтатылды.

Спорт

Шеширге тән спортшылардың қатарында теңізші Бен Эйнсли, крикетші Ян Ботам, тау шаңғысымен сырғанатын Шоуна Коксси, боксшы Тайсон Фьюри, ескек есуші Мэтт Лэнгридж, альпинист Джордж Мэллори, марафоншы Паула Рэдклифф, велоспортшы Сара Стори және досырлаушы Ширли Стронг бар. Сонымен қатар, бұл аймаққа аймақтан тыс көптеген спортшылар да келген. Көптеген Премьер-лига футболшылары жақын жердегі «Манчестер Юнайтед», «Манчестер Сити», «Эвертон» және «Ливерпуль» сияқты командаларға қосылғаннан кейін жылдар бойы осы жерге көшіп келді. Олардың ішінде Дин Эштон, Сет Джонсон, Джесси Лингард, Майкл Оуэн және Уэйн Руни бар. «Чеширдің алтын үшбұрышы» – жылдар бойы футболшылардың, актерлердің және кәсіпкерлердің көшіп келуіне байланысты үй бағасы Ұлыбританиядағы ең қымбаттарының біріне жеткен, Чеширдің іргелес ауылдарының тобын атау үшін қолданылатын жинақы атау. Чеширде «Крю Александра» деген бір Футбол лигасы командасы бар, ол «Честер Ф.К.» стадионында ойнайды. «Честер Ф.К.» – 2010 жылы бұрынғы Футбол лигасы клубы «Честер Сити» таратылғаннан кейін құрылған жаңадан құрылған клуб. «Нортвич Виктория» – 1892/1893 жылғы Футбол лигасының екінші дивизионының негізін қалаушы мүшесі болған тағы бір бұрынғы Лига командасы, қазір «Нортвич Таун», «Уоррингтон Таун» және «Уиттон Альбион» командаларымен бірге Солтүстік Премьер-лигасында Чеширді ұсынып тұр. 2020 жылы тағы бір бұрынғы Лига клубы «Макклсфилд Таун» таратылды, ал 2021 жылы «Макклсфилд Ф.К.» жаңадан құрылған клубы құрылды. «Уоррингтон Вулвз» және «Виднес Викингс» – Чеширдегі регби лигасының ең үздік командалары. Біріншісі Суперлигада, ал екіншісі Чемпионатта ойнайды. Округте «Честер Гладиаторлары» сияқты көптеген жасөспірімдер клубы да бар. Чешир округінің крикет клубы – ағылшын және уэльстік крикетке кішігірім округтер құрайтын клубтардың бірі. Чеширді Ұлыбританиядағы ең жоғары деңгейдегі баскетбол лигасы BBL-де «Чешир Феникс» (бұрынғы «Чешир Джетс») ұсынып тұр. Еуропадағы ең ірі мотоцикл шарапаты – «Thundersprint» әр мамыр айында Нортвичте өткізіледі.

Басқа

Корольдік Чешир жәрмеңкесі – жыл сайынғы ауыл шаруашылығы көрмесі, ол 1800 жылдардан бері өткізіліп келеді. Чешир сонымен қатар Бірінші дүниежүзілік соғысындағы үздік ұшқыш, Норман Сирил Джонс есімді әскери батырды дүниеге әкелді, ол Ерекше Ұшқыш кресімен марапатталған.

Бейресми өлке гүлдері

2002 жылы өсімдіктерді қорғаумен айналысатын Plantlife қайырымдылық қоры, жарнамалық науқаны аясында кәккүк гүлін аймақтың гүлі деп таңдады. Бұрын аймақтың символы алтын бидайдың бір шоғыры болған, ол 12 ғасырдан бері қолданылып келе жатқан Честер графының гербіне сілтеме жасады.

Көрнекті орындар

Конглтон (неолит) маңындағы "Брайдстоун" және Альпрахам маңындағы "Робин Гуд" қабірінен (бронза дәуірі) тарихи қабірлер табылды. Темір дәуіріне жататын төбелердің қалдықтары Чеширдегі бірнеше аймақтағы құмтасты жоталарда кездеседі. Мысалы, Бикертон төбесіндегі Мейден қамалы, Хельсби төбесі және Фродшамдағы Вудхаус қамалы. Честердегі римдік бекініс пен қабырғалар, Чеширде сақталған ең көне құрылыстардың бірі болуы мүмкін, қызғылт сұр құмтастан салынған. Жергілікті қызыл құмтас округтегі көптеген монументалды және діни ғимараттардың құрылысына қолданылды: мысалы, орта ғасырлық Бистон қамалы, Честер соборы және көптеген приход шіркеулері. Хельсби теміржол станциясы (1849) сияқты тұрғын және өнеркәсіптік ғимараттар да осы құмтастан салынған. 15-17 ғасырларда сақталған көптеген ғимараттар ағаштан жасалған, әсіресе округтің оңтүстік бөлігінде. Атақты мысалдарға шамамен 1450 жылға дейін салынған Моретон Холл сарайы, сондай-ақ Честер, Нантвич және айналасындағы ауылдардағы көптеген коммерциялық және тұрғын үйлер жатады. Ертедегі кірпіштен салынған ғимараттарға Макклсфилдке жақын Пеувер Холл (1585), Таттенхолл Холл (1622 жылға дейін) және Честердегі Пьед Булл қонақ үйі (17 ғасыр) жатады. 18 ғасырдан бастап, қызыл, қоңыр немесе апельсин түсті кірпіш Чеширде қолданылатын басты құрылыс материалы болды, бірақ ескі ғимараттар көбінесе таспен қапталып немесе әрленді. Виктория дәуірінен бастап салынған ғимараттарда кірпіштің өрнектік дизайны, әшекейлі мұржалар мен шатырлар сияқты ерекше кірпіш бөлшектері жиі қолданылады. Атақты мысалдарға Нортвичке жақын Арли Холл, Честерге жақын Уиллингтон Холл (екеуі де Нантвич сәулетшісі Джордж Латамның жобасы) және Честердегі Оверли Лодж жатады. Виктория дәуірінен бастап кірпіштен салынған ғимараттарда Тюдор стилінде ағаш элементтері жиі қолданылады, және бұл стиль округтегі кейбір қазіргі заманғы тұрғын үйлерде де қолданылған. Макклсфилд жібек фабрикалары (мысалы, Уотерс Грин Нью Милл) сияқты өнеркәсіптік ғимараттар да көбінесе кірпіштен салынған.

Prehistoric burial grounds have been discovered at The Bridestones near Congleton (Neolithic) and Robin Hood's Tump near Alpraham (Bronze Age). The remains of Iron Age hill forts are found on sandstone ridges at several locations in Cheshire. Examples include Maiden Castle on Bickerton Hill, Helsby Hillfort and Woodhouse Hillfort at Frodsham. The Roman fortress and walls of Chester, perhaps the earliest building works in Cheshire remaining above ground, are constructed from purple grey sandstone. The distinctive local red sandstone has been used for many monumental and ecclesiastical buildings throughout the county: for example, the medieval Beeston Castle, Chester Cathedral and numerous parish churches. Occasional residential and industrial buildings, such as Helsby railway station (1849), are also in this sandstone. Many surviving buildings from the 15th to 17th centuries are timbered, particularly in the southern part of the county. Notable examples include the moated manor house Little Moreton Hall, dating from around 1450, and many commercial and residential buildings in Chester, Nantwich and surrounding villages. Early brick buildings include Peover Hall near Macclesfield (1585), Tattenhall Hall (pre 1622), and the Pied Bull Hotel in Chester (17th century). From the 18th century, orange, red or brown brick became the predominant building material used in Cheshire, although earlier buildings are often faced or dressed with stone. Examples from the Victorian period onwards often employ distinctive brick detailing, such as brick patterning and ornate chimney stacks and gables. Notable examples include Arley Hall near Northwich, Willington Hall near Chester (both by Nantwich architect George Latham) and Overleigh Lodge, Chester. From the Victorian era, brick buildings often incorporate timberwork in a mock Tudor style, and this hybrid style has been used in some modern residential developments in the county. Industrial buildings, such as the Macclesfield silk mills (for example, Waters Green New Mill), are also usually in brick.

Жолдар

Чеширде 3417 миль (5499 км) жол бар, оның ішінде 214 миль (344 км) M6, M62, M53 және M56 тас жолдары; 23 түйіскен жер және төрт сервистік аймақ бар. Сонымен қатар, A580 "Шығыс Ланкашир жолы" Ұлы Манчестермен, Ли қаласының шекарасында орналасқан. Thelwall Viaduct-тегі M6 тас жолы тәулігіне 140 000 көлікке қызмет көрсетеді. Чеширде автобус тасымалын түрлі операторлар жүзеге асырады. Чешир аймағындағы ірі автобус операторы – D&G Bus. Чеширдегі басқа операторларға Stagecoach Chester & Wirral және Network Warrington кіреді. Сонымен қатар, Чеширден тыс жерде орналасқан бірнеше операторлар бар, олар аймақ ішінде толығымен немесе аймақтан тыс басталатын бағыттарда қызмет көрсетеді. Бұл компаниялардың ішінде Arriva Buses Wales, Aimee's Travel, High Peak, First Greater Manchester, D&G автобустары және Stagecoach Manchester бар. Кейбір бағыттар Чешир Батысы және Честер, Чешир Шығысы, Халтон және Уоррингтон кеңестерімен жасалған келісімшарттар бойынша іске асырылады.