Кіріспе

Лейстон ( /l//eɪ//s//t//ən/ LAYstən) – Англияның Суффолк графтығындағы Шығыс Суффолк ауданындағы қала. Ол Саксмундхам және Альдебургке жақын, Ипсвичтен солтүстік-шығысқа қарай 21 миль (34 км), ал Лондоннан солтүстік-шығысқа қарай 90 миль (145 км) қашықтықта орналасқан. 2011 жылғы халық санауы бойынша қаланың халқы 5,508 адамды құрайды.

Тарих

14 ғасырдағы Лейстон аббаттығының қидырлары қаланың солтүстік-батысында орналасқан. Лейстон 19-шы ғасырдың соңы мен 20-шы ғасырдың басында өндіріс қаласы ретінде гүлденді, оның дамуына Ричард Гаррет және ұлдары (Richard Garrett & Sons) атты компания ықпал етті. Олар портативті бу машиналарын жасау үшін әлемдегі алғашқы конвейерлік желіге ие болған Лейстон зауытының иелері болды. Бұл фирма сонымен қатар бу тракторларын және екі дүниежүзілік соғыс кезінде қару-жарақтарды қоса алғанда, түрлі металл өнімдерін өндірді. Зауыт 1981 жылы жабылып, оның орнына тұрғын үйлер, пәтерлер мен өнеркәсіптік аймақтар салынды. Зауыт тарихы, көлік құралдары мен өнімдерін көрсететін Ұзын дүкен мұражайы (The Long Shop Museum) бүгінде туристер арасында танымал. Балалардың сабаққа қатысуы міндетті емес, ал тәртіп оқушылардың өздерін-өздері басқару жиналыстары арқылы сақталады. Саммерхилл мектебі үлкен "еркін мектеп" қозғалысына және соңғы кезде бірнеше елдегі демократиялық мектептерге үлгі болды. Мектеп Лейстон зауытының иесі Ричард Гарреттің бұрынғы сарайында орналасқан. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде RAF Leiston, қаладан 2 км (1 миль) солтүстік-батысқа қарай орналасқан Theberton ауылынан, американдық 357-ші истребитель тобының истребитель эскадрильяларын Люфтваффеге қарсы күресуге жіберді. Американың әйгілі сынақ ұшқышы және аскан ұшқышы генерал Чак Йегер (кейіннен дыбыс жылдамдығын алғаш бұзған) RAF Leiston әуежайынан ұшып шықты. Лейстон әуежайының достары жыл сайын мамыр айының соңында ескерткіш шарасын және әуе шоуын өткізеді, онда соғыс ардагерлері мен олардың отбасылары қатысады.

Басқару

Лейстон деген сайлау округі бар, 2011 жылғы халық санауы бойынша оның халқы 6 360 адамды құрайды.

Бизнес

Гаррет жабылғаннан бері қала экономикасы Сизвелл жағажайындағы екі атом электр станциясымен үлкен үлестес: қазір тоқтатылған Сизвелл А Магнокс реакторлары және заманауи 1200 МВт қысымды су реакторы Сизвелл В. 850 МВт Greater Gabbard және Galloper теңіздік жел электр станциялары Сизвелл атом электр станциясының жанындағы Лейстон подстанциясына қосылады; барлығы 400 кВ Ұлттық желіге қуат жібереді. Қаланың өнеркәсіптік аймақтарында бірнеше шағын компаниялар жұмыс істейді. Лейстонның Бас көшесі айналасындағы ауыл шаруашылығы ауданының сауда және тауар орталығы болып табылады. Қалалық инфрақұрылымға пошта бөлімі, кітапхана, банктер, пабтар, түрлі дүкендер және басқа да қызметтер кіреді.

Көлік

Ұлы Шығыс желісінен бөлініп шыққан, Алдбург желісі деп белгілі темір жол тармағы Саксмундхэмнен Алдбургке дейін созылды, аралық станциялары Лейстон және Торпенесс болды. 1966 жылдың 12 қыркүйегінде British Rail Лейстонға және одан әрі барлық жолаушылар тасымалын тоқтатты. Дегенмен, Лейстонға дейінгі желі Sizewell атом электр стансасынан ядролық материалдарды шығару үшін қолданыста болды. Лейстоннан Ипсвич, Саксмундхэм, Алдбург, Торпенесс және Хейлсворт қалаларына тікелей автобус қатынасы бар.

Мәдениет

Leiston кинотеатры, көше бойындағы дүкендері бар, жартылай ағаштан салынған ғимарат, Саффолк графтығындағы ең көне, арнайы кинотеатр ретінде салынған. Кинотеатр Лейстон және Сайзевелл қалалық кеңесіне тиесілі және оны басқарады. Лейстон кинотеатрын қолдау клубы оған қолдау көрсетіп, сахнаны жаңартуға қаражат жинады және кинотеатрға цифрлық 3D проекциялық жүйені орнатуға мүмкіндік берді. Қалада Санкт-Маргарет атындағы дәстүрлі англикан шіркеуі бар, оның ежелгі мұнарасы және ерекше 19 ғасырға тән ғимарат бөлігі бар. Қала сыртында католик және баптист шіркеулері орналасқан.

Спорт және демалыс

Қаланың футбол клубы - Лейстон ФК, ол 2023–24 маусымда Оңтүстік лигасының Премьер дивизионының Орталық тобында ойнайды. 2008 жылдың қарашасында команда тарихында алғаш рет ФА кубогының бірінші кезеңіне ілікті, Флитвуд Таунмен 0–0 есебімен тең түсті, бірақ қайта ойнауда 2–0 есебімен жеңілді. Лейстонда демалыс орталығы, скейт-парк және бірнеше саябақтар да бар. Лейстон және Торпенесс регби клубы 1980 жылдардың соңы мен 1990 жылдардың басында құрылған. Ол 1995 жылы таратылды, бірақ 2010 жылдың наурыз айында бұрынғы клуб мүшелерінің көпшілігімен бірге Альдбург және Торпенесс регби клубы ретінде қайта құрылды.

Медиа

Жергілікті жаңалықтар мен теледидар бағдарламаларын BBC East және ITV Anglia ұсынады. Телевизия сигналдары Такольнестон теледидар таратушысынан және Альдебургтегі жергілікті қайталама таратушы арқылы қабылданады. Жергілікті радиостанциялар: BBC Radio Suffolk, Heart East, Greatest Hits Radio Ipswich & Suffolk және қауымдық негіздегі радиостанция Alde and Blyth Community Radio (ABC). Қаланың жергілікті газеті – East Anglian Daily Times.

Білім

Саммерхилл мектебінен басқа, Лейстонда дәстүрлі бастауыш және орта мектептер де бар. Лейстон бастауыш мектебі 5–11 жас аралығындағы оқушыларға арналған және 52 орындық балабақшаны ұстайды. Алде аңғары академиясы – академия статусы бар орта мектеп және жоғары сынып, бұрын Лейстон қауымдық орта мектебі деп аталған, кейін 2012 жылдың қыркүйегінен бастап Лейстон орта мектебінің жабылуын және 13–18 жастағы оқушыларды қабылдаудан 11 жастан бастап оқушыларды қабылдауға өтуді қамтитын қайта ұйымдастырудан кейін Алде аңғары мектебі болып өзгерді. Мектеп 2015 жылдың қаңтар айында академия статусын алды және Алде аңғары академиясы деп қайта аталды. 2001 жылы мектеп мамандандырылған технологиялық колледж мәртебесін алды, ал келесі жылдары Англиядағы ең жақсарған мектептердің бірі деп танылды. Ол Лоустофттағы Orbis орталығында орналасқан Мектептер Энергия Желісінің бас мектебі болды және Sizewell атом электр станцияларымен тығыз байланыста болды.