Кіріспе

Англияның Нотингемшир графтығы ("Nottinghamshire", қысқартылған Notts.) Англияның Шығыс Мидлендс аймағындағы рәсімдік округ. Округ солтүстік-батыста Оңтүстік Йоркширмен, шығыста Линкольнширмен, оңтүстікте Лестерширмен және батыста Дербиширмен шектеседі. Ең ірі елді мекен – Ноттингем қаласы (323 632). Графтықтың ауданы және халқы 1 154 195 адамды құрайды. Олардың көп бөлігі оңтүстік-батыстағы Ноттингемнің дамыған аймағында шоғырланған, ол Дербиширге дейін созылып, 729 997 адамға мекендейді. Округтің солтүстік-шығысы көбінесе ауылдық жерлерді қамтиды және онда Уорксоп (44 733) және Тренттегі Ньюарк (27 700) қалалары орналасқан. Жергілікті басқару үшін Ноттингемшир жеті ауданнан тұратын метрополитендік емес округ пен Ноттингем біртұтас әкімшілік аймағын қамтиды. Шығыс Мидлендс Біріккен Округтік Әкімшілігіне Ноттингемшир округтік кеңесі мен Ноттингем қалалық кеңесі кіреді. Ноттингемширдің географиясы көбінесе Трент өзенімен анықталады, ол оңтүстік-батыстан солтүстік-шығысқа дейін округ арқылы өтетін кең аңғарды құрайды. Оның солтүстігінде, округтің орталық бөлігінде, үлкен ежелгі орманның қалдығы – Шервуд орманы орналасқан.

Тарих

Ноттингемшир римдік Фосс жолының бойында орналасқан, және округте римдік қоныстар бар; мысалы, Мэнсфилдте және Билбородағы Брокстоу иелігіндегі форттар сияқты. Шамамен 5 ғасырдың ортасында ағылшындар қоныстанды, ол Мерсия Корольдігінің, кейіннен Эрлдіктің бөлігі болды. Дегенмен, Брокстоу иелігінде, Ноттингемге жақын Окстонда және Шервуд орманының шығысындағы Таксфордта саксон қонысының іздері табылды. Атауы алғаш рет 1016 жылы кездеседі, бірақ 1568 жылға дейін округ әкімшілік тұрғысынан Дербиширмен біріктірілген, бір шериф басқарып келген. Нормандық дәуірде округте малту және жүн өндірісі дамыды. 1066 жылы Жеңімпаз I Вильгельм Шервуд орманын мергеншілік үшін Патшалық Орманына айналдырды, оған Мерсия және кейінгі патшалар жиі келіп тұратын. 1086 жылғы Жеңімпаз I Вильгельмнің «Domesday Book» кітабында Ноттингемширдің кейбір аймақтары король Эдуард Исповедниктің жеріне қарасты екені анықталды, олардың ішінде Мэнсфилд және Ашфилдтегі Саттон, сондай-ақ Скегби, Тренттегі Данхэм, Шығыс Дрейтон, Шығыс Маркхэм, Фарнсфилд, Варсоп, Карбуртон, Эдвинстоу, Тренттегі Карлтон, Бадби, Перлторп және Уэльсби сияқты жерлер бар. Король Джонның сарайының қираған қалдықтары Король Клипстоунға жақын орналасқан, ол Джон патшаның резиденциясы болды, бұл аймақ Шервуд орманына жақын болды. Джон патшаның сарайы Шотландия королі I Вильгельмнің Англия королі I Ричардты крест жорығынан оралғаны үшін құттықтаған жері болды. Англия королі Джон 1216 жылы Ньюарк қамалында қайтыс болды. Өнеркәсіптік революция кезінде округте көмір және темір кені сияқты қажетті минералдар жеткілікті болды, сонымен қатар әлемдегі алғашқы тәжірибелік вагондар салынды; мысалы, 1603-1616 жылдардағы Воллатон вагоны Стрелли мен Билбородағы шахталардан минералдарды тасымалдады, бұл округте арналар мен теміржолдардың салынуына әкелді, ал тоқыма және мақта өнеркәсібі дамыды. 18-19 ғасырларда механикаландырылған терең шахталар ашылды, кен өндіру маңызды экономикалық секторға айналды, бірақ 1984-1985 жылдардағы кеншілер ереуілінен кейін оның маңызы төмендеді. 1610 жылға дейін Ноттингемшир сегіз Вапентакқа бөлінген. 1610 мен 1719 жылдар аралығында олардың саны алтыға дейін азайтылды – Ньюарк, Басетлау, Тургарттон, Рашклифф, Брокстоу және Бингем, олардың кейбіреулері қазіргі аудандарда да қолданылады. Освальдбек Басетлауға қосылды, оның ішінде Солтүстік Клей бөлімі, ал Лайт Тургарттонға қосылды. Ноттингемшир Робин Гуд аңызымен байланысты. Сондықтан Шервуд орманы, Ноттингем қаласы және Шервуд орманындағы айналасындағы ауылдарға көптеген туристер келеді. Робин Гуд байланысын нығайту мақсатымен Ноттингем университеті 2010 жылы «осы орындардың туристік әлеуетін арттыру» мақсатымен Ноттингем үңгірлерін зерттеуді бастады. Жоба «Ноттингем маңындағы 450-ден астам құмтасты үңгірлердің үш өлшемді суретін жасау үшін 3D лазерлік сканерді пайдалануды жоспарлап отыр». Ноттингемширді алғаш рет 1576 жылы Кристофер Сакстон картаға түсірді, ал округтің толық зерттелген алғашқы картасын 1774 жылы Джон Чэпман жасады, ол «Чэпменнің Ноттингемшир картасын» шығарды. Бұл карта ауылдың орналасуы, жолдар, маңызды жерлер, жол ақысы, саябақтар және диірмендер сияқты ландшафттық ерекшеліктер туралы негізгі ақпаратты беруге жеткілікті масштабта (бір статуттық мильге бір дюйм) жасалған ең алғашқы баспа картасы болды. 1974 жылы Ноттингемширдің солтүстік бөлігіндегі шекарасы сәл өзгерді, Блэкстон, Финнингли және Окли ауылдары (бөлігі) Оңтүстік Йоркширдегі Донкастер қаласына қосылды.

Физикалық география

Ноттингемшир, Дербишир және Оңтүстік Йоркшир сияқты, кең көмір қабаттарына орналасқан, қалыңдығына дейін жетеді және көбінесе округтің солтүстігінде кездеседі. Эакринг маңында мұнай кені бар. Бұлар батысында құмтастар мен әктастармен, ал шығысында сазды топырақпен жамылған. Округтің солтүстігі Хамберхед деңгейлерінің көлді жазығының бөлігі болып табылады. Шервуд орманы төңірегіндегі округтің орталық және оңтүстік-батыс бөлігінде ежелгі емен ормандары бар, төбелі-қырлы жерлер орналасқан. Басты өзендері – Трент, Идл, Эреваш және Соар. Трент, Соар, Эреваш және Идл өзендерімен суға толығып, Шервуд орманынан бастау алған көптеген арналардан құралған, кең және жазық аңдар арқылы ағып, Мистертон тұсында бірігеді. Ноттингемширдің ең биік нүктесі Дербиширмен шекарадағы Ньютонвуд-Лейннің солтүстігінде орналасқан; ал бұрынғы Сильверхилл кенінен қалған шлам қалыңдығы Сильверхилл, адам жасаған нүкте, көбінесе ең биік деп есептеледі. Ең төменгі нүкте – Блэкстонның шығысындағы Пит Карр, теңіз деңгейінде; Трент Кромвель шлюзінен төмен қарай толқындалады. Ноттингемшир батысында Пэннин тауларымен қоршалғандықтан, жылдық жауын-шашын мөлшері салыстырмалы түрде аз, шамамен миллиметрді құрайды. Округтің орташа температурасы 8,8–10,1 градус Цельсий (48–50 градус Фаренгейт). Жыл ішінде 1321 мен 1470 сағатқа дейін күн сәулесі түседі.

Жасыл белдеу

Ноттингемширде бір жасыл белдеу аймағы бар, ол алғаш рет 1950-ші жылдары құрылған. Ноттингем қалалық агломерациясын толықтай қоршап, айналасындағы аудандарға бірнеше шақырымға дейін созылып, Дербиширге қарай кеңейеді.

Саясат

Ноттингемширді сегіз парламент депутаты ұсынады. Ноттингемширдегі мандаттар консервативті депутаттармен ұсынылған. 2017 жылғы округтік кеңес сайлауынан кейін округтік кеңесті консерваторлар мен Мэнсфилд тәуелсіз форумының коалициясы басқарады, бұл билікті Еңбек партиясының әкімшілігінен алған. Кеңесте 31 консерватор, 23 лейборист, 11 тәуелсіз және 1 либерал-демократ өкілі бар. Алдыңғы 2013 жылғы сайлауда округтік кеңес Еңбек партиясының бақылауында болды, бұл консерваторлардан жеңіс болды. Жергілікті басқару жеті аудандық және округтік кеңеске жүктелген. Эшфилдті Эшфилд тәуелсіздері басқарады; Басетлоу, Гедлинг және Мансфилдті лейбористер басқарады; ал Брокстоу, Ньюарк және Шервуд, сондай-ақ Рашклифф консерваторлардың бақылауында.

Экономика және өнеркәсіп

Өңірлік экономика дәстүрлі түрде Лина аңғарындағы көмір өндіру және өндіріс сияқты салаларға негізделген. Жергілікті Уильям Ли тоқу станогын ойлап тапқаннан бері графтық, әсіресе Ноттингем, тігізгіштік өнеркәсібімен байланыстырылды. 1998 жылы Ноттингемширдің жан басына шаққандағы жалпы ішкі өнім (ЖІӨ) 12 000 фунт стерлинг, ал жалпы ЖІӨ 12 023 миллион фунт стерлинг құрады. Бұл Шығыс Мидлендс үшін жан басына шаққандағы ЖІӨ 11 848 фунт стерлинг, Англия үшін 12 845 фунт стерлинг және Ұлыбритания үшін 12 548 фунт стерлингпен салыстырылады. Ноттингемнің жан басына шаққандағы ЖІӨ-сі 17 373 фунт стерлинг, Солтүстік Ноттингемшир 10 176 фунт стерлинг, ал Оңтүстік Ноттингемшир 8 448 фунт стерлинг болды. 2005 жылдың қазан айында Ұлыбританиядағы жұмыссыздық деңгейі 4,7%, Шығыс Мидлендсте 4,4%, ал Ноттингем маңындағы тұрушылар белдеуінде 2,4% құрады.

Орта білім

Округте 47 мемлекеттік орта мектеп және 10 жекеменшік мектеп бар. Ноттингем қаласының жергілікті білім беру органы (LEA) 18 мемлекеттік мектеп пен алты тәуелсіз мектепті қамтиды, ал жоғары сынып колледждері есепке алынбаған. 2007 жылы Ноттингемшир LEA-да барлығы 9 700 оқушы GCSE емтихандарын тапсырды. Ең жақсы нәтижелер Батыс Бриджфорд мектебінде тіркелді, одан кейін Рашклиф Спенсер академиясы және Саутвеллдегі Минстер мектебі ең жоғары көрсеткіштерді көрсетті. Ноттингемдегі ең жақсы нәтижелер Троица католик мектебінен және Воллатондағы Фернвуд мектебінен түсті. A деңгейінде ең жоғары нәтиже көрсеткен оқу орны Бекет мектебі болды, одан кейін Батыс Бриджфорд мектебі. Ноттингем қаласының ең жақсы нәтижелерінің бірі Ноттингем орта мектебінен келді, одан кейін толығымен қыздарға арналған жекеменшік Ноттингем орта мектебі. Уорксоп колледжі – Уорксопқа жақын орналасқан тағы бір жеке мектеп.

Жоғары білім

Ноттингем университеті – Рассел тобының университеті және Ұлыбританиядағы ең кең курстар таңдауын ұсынатын әйгілі оқу орны. Ноттингем Трент университеті 1992 жылдан кейін Ұлыбританиядағы ең табысты университеттердің бірі. Ноттингемде Заң университетінің филиалы бар. Осы үш білім беру мекемесі Ноттингемді Англиядағы ең ірі студенттік қалалардың біріне айналдырады. Ноттингем Трент университеті Саутвелл қаласының жанында шаруашылық колледжіне ие, ал Ноттингем университеті Саттон Бонингтонда мұндай колледжді ұстап тұр.

Мәдениет

Ноттингемширде Робин Гуд аңызымен байланысты белгілі Шервуд орманы орналасқан. Ноттингемширде ақын Лорд Байронның ата-бабаларының үйі – Ньюстед аббаттығы бар, ол 1818 жылы сатылды. Қазір ол Ноттингем қалалық кеңесінің меншігінде және жұртшылыққа ашық. Танымал жазушы Д.Х. Лоуренс Ноттингемширдегі Иствудтан шыққан. Тотон – ағылшын халық әншісі және әнші-күйші Энн Бриггстің туған жері және үйі, ол «Black Waterside» әнімен танымал. Ауданның солтүстігі паломниктермен байланысы үшін де ерекше. Мысалы, Уильям Брюстер Скруби ауылынан шыққан, ал оған Бэбвортта уағыз айтқан Ричард Клайфтон үлкен әсер еткен. Торсби залы ресми түрде Роберт Пьерпонтқа тиесілі болды, ол 1633 жылы Торсби жерлерін сатып алды, бірақ 1643 жылы Азамат соғысында қаза тапты. Оның ұлы Генри Пьерпонт, 2-ші граф, шамамен 1670 жылы сәулетші Талманға тиесілі алғашқы әсем үйді салды. Қазір Торсби залы қонақ үй, бірақ паркі келушілерге ашық. Руффорд аббаттығы ресми түрде (1560-1590 жылдар аралығында) салынды және Джордж Талботқа, Шрусберидің 6-шы графына тиесілі болды, ол Шрусберидің графшасы Бесс Хардвиктің күйеуі еді. Ноттингемшир округінің крикет клубы (NCCC) – Батыс Бриджфордтағы Трент Бридж стадионында ойнайтын бірінші сыныпты округтік крикет клубы. Олар 2010 жылы округтік чемпионатты жеңіп алды. Ноттингемширдегі ең табысты футбол командасы – «Ноттингем Форест», 1978 жылы Англия чемпионатын жеңіп алған және 1979 және 1980 жылдары Еуропа кубогын ұтып алған Премьер-лига клубы. «Мэнсфилд Таун» және «Ноттс Каунти» елдегі екінші лигадағы басқа да кәсіби командалар. Басқа да белгілі спорт командалары – «Ноттингем» регби футбол клубы және «Ноттингем Пантерс» шайбалы хоккей клубы. Ноттингемширдің Польшаның батысындағы Велькопольша (Ұлы Польша) провинциясымен және провинцияның астанасы Познаньмен халықаралық туыстық байланыстары бар. 2002 жылы Crocus nudiflorus (күзгі крокус) халықтың дауысымен Ноттингемширдің округтік гүлі болып сайланды. BBC East Midlands штаб-пәтері Ноттингемде орналасқан және округ бойынша жаңалықтар таратады; ITV Central да округтегі аймақтық жаңалықтарды қамтиды. BBC Radio Nottingham – жергілікті қоғамдық радиостанция, ал Hits Radio East Midlands, Greatest Hits Radio East Midlands, Capital Midlands, Gold және Smooth East Midlands – жергілікті коммерциялық станциялар. Басетлоу аймағындағы Уоркшоп пен Ретфорд сияқты округтің солтүстік бөліктері Эмли Мур теледидарынан жақсы сигнал алады, сондықтан бұл аймақты BBC Yorkshire және ITV Yorkshire қамтиды.

Елді мекендер мен ерекшеліктері

Дәстүрлі округтік қала және тарихи және рәміздік округтің шекарасындағы ең ірі елді мекен – Ноттингем қаласы. Қала қазір әкімшілік тұрғысынан тәуелсіз, бірақ Арнольд, Карлтон, Батыс Бриджфорд, Бистон және Степлфорд сияқты қалалар әлі де әкімшілік округ құрамында, ал Батыс Бриджфорд округтік кеңестің орналасқан жері. Округте бірнеше базар қалалары бар. Тренттегі Ньюарк – Фосс жолы мен Трент өзенінің торабы, бірақ іс жүзінде англосаксондық базар қаласы, қазір қираған қамалмен. Ноттингемнен кейін округтегі екінші ірі елді мекен – Мансфилд, римдік қоныстың орнында салынған, бірақ нормандық жаулап алудан кейін дамыған. Округтың солтүстігіндегі Уоркшоп – сонымен қатар англосаксондық базар қаласы, ол өнеркәсіптік революция кезінде, арналар мен теміржолдардың салынуымен және көмірдің табылуымен қарқынды өсті. Басқа базар қалалары: Арнольд, Бингхэм, Хакналл, Кёркби-ин-Эшфилд, Таксфорд, Ретфорд және Саттон-ин-Эшфилд. Округтағы басты теміржол – Мидленд магистралі, ол Лондонды Ноттингем арқылы Шеффилдке байланыстырады. Ноттингем мен Уоркшоп арасындағы «Робин Гуд» желісі округтегі бірнеше ауылға қызмет көрсетеді. Шығыс жағалау магистралі Лондоннан Донкастерге, Лидске, Йоркке, Ньюкасл-апон-Тайнға және Шотландияға дейін созылады, сондай-ақ шығыс Ноттингемширдегі Ньюарк пен Ретфорд қалаларына да қызмет етеді. M1 автожолы округ арқылы өтеді, Ноттингемді Лондонға, Лидске және Лестерге жалғастырады. A1 жолы көбінесе Ұлы Солтүстік жолының бағытын ұстанады, бірақ кейбір жерлерде қалаларды айналып өту үшін тарихи бағыттан ауысады. Ретфорд 1961 жылы, ал Тренттегі Ньюарк 1964 жылы айналып өтілді, ал қазір A1 Ретфорд пен Уоркшоп арасындағы Ренби ауылынан өтеді. Дәстүрлі бағыт бойында әлі де көптеген тарихи пошта станцияларын көруге болады. Шығыс Мидлендс әуежайы Лестерширде, округтың сыртында орналасқан, ал Донкастер Шеффилд әуежайы Ноттингемширдің тарихи шекарасында жатыр. Бұл әуежайлар округті және оның көршілерін қамтамасыз етеді. Бірлесіп, әуежайлар көптеген еуропалық бағыттарға рейстер ұсынады, ал Шығыс Мидлендс әуежайы қазір Солтүстік Америка мен Кариб теңізіне де рейстерді жүзеге асырады. Округ бойынша жергілікті автобус желілерінен басқа, Ноттингем мен оның қалаларында Nottingham Express Transit трамвай жүйесі бар. Ноттингем және оның айналасындағы аудандар Ноттингем қалалық аймағының бөлігін құрайды, ал Басетлау Шеффилд қалалық аймағының құрамына кірмейді.