Кіріспе
Гренададағы солшыл саяси партия 1973–1983 жылдары құрылып, 1979–1983 жылдары елді басқарды. «Жаңа бірлескен ізденіс – игілік, білім және азаттық» немесе «Жаңа JEWEL қозғалысы» (NJM) – Кариб теңізіндегі Гренада аралындағы марксистік-лениндік авангардтық партия. Оны Морис Бишоп басқарды. 1973 жылы құрылған NJM 1974 жылы Гренадаға тәуелсіздік берілгенге дейін манифестін жариялады. Қозғалыс 1979 жылы қан төгілмейтін төңкеріс арқылы ел билігін өз қолына алып, 1983 жылға дейін Халықтық революциялық үкімет ретінде жарлықтармен басқарды. 1983 жылы Бишопты өз партиясының радикалды топтарымен байланысты жарымәскери күштер өлтірді. Бұл 1983 жылы АҚШ әскерінің басып кіруі нәтижесінде құлатылған әскери үкіметке әкеп соқты.
The New Joint Endeavor for Welfare, Education, and Liberation, or New JEWEL Movement (NJM), was a Marxist–Leninist vanguard party in the Caribbean island nation of Grenada that was led by Maurice Bishop. Established in 1973, the NJM issued its manifesto prior to the granting of independence to Grenada in 1974. The movement took control of the country with a successful bloodless revolution in 1979 and ruled by decree as the People's Revolutionary Government until 1983. In 1983, Bishop was killed by paramilitaries affiliated with hard liners in his own party. This led to a military government, which was deposed by the US military in a 1983 invasion.
Шығу тегі
Жаңа JEWEL қозғалысы (NJM) 1973 жылдың 11 наурызында әл-ауқат, білім және азаттық үшін бірлескен күш (JEWEL), революциялық білім және азаттық ұйымы, сондай-ақ жас заңгер Морис Бишоп басқарған Халық жиналыстары қозғалысы (MAP) альянсы ретінде ресми түрде құрылды. NJM-нің алғашқы манифесін негізінен MAP-тің көрнекті зиялысы Франклин Харви жазған, ол C. L. R. James-тің еңбектерімен күшті ықпалда болған. 1973 жылдан 1979 жылға дейін NJM Гренададағы белсенді оппозициялық саяси партия болды. 1970 жылдары Гренададағы саяси жағдай күрт поляризацияланып, зорлық-зомбылық күшейді. 1976 жылғы жалпы сайлауға дайындық барысында ұйым Гренада Ұлттық партиясы мен Біріккен халық партиясымен «Халық альянсы» деп аталатын сайлау коалициясын құрды. Бірақ, альянс халықаралық байқаушылардың алаяқтық деп таныған сайлауда биліктегі Гренада Біріккен Еңбек партиясына жеңіліп қалды. АҚШ үкіметінің басшылары және бірнеше Кариб елдері Кубамен қарым-қатынасы және әскери кеңеюі сияқты мәселелер бойынша NJM үкіметіне наразылық білдірді.
Бишоптың құлдырауы және американдық интервенция
1983 жылы ҰЖМ-да дау туындады. Бишопты сынға алған вице-премьер Бернард Коард бастаған оппозиция оны Коардпен билікті бөлісу туралы келісімге келуге көндіруге тырысты, онда олар елдің теңдес басшылары болар еді. Бишоп бұл ұсыныстан бас тартты, ал ҰЖМ-нің жоғарғы эшелонындағы жарылыс партия мен үкімет ішіндегі ауыр саяси проблемаларға әкелді. Соңында Коард Бишопты үй қамауына алуға бұйрық берді. Бишоптың тұтқындалуы елдің әртүрлі аймақтарында наразылық демонстрацияларын тудырды. Демонстрациялар осылайша өрістеп, Бишоптың ақыры босатылуына жеткізді. Нақты жағдай белгісіз болғанмен, Бишоп әскер штабына жетті. Бірақ, Гренаданың басқа бөліктерінен келген әскери күш штаб-пәтерге жеткенде қақтығыс басталды. Көптеген бейбіт тұрғындар қаза тапты. Бишоп, үкімет министрлері Фитцрой Бэйн, Нельсон Стил (Джордж), Норрис Бэйн, Эвелин Буллен, жүкті Жаклин Крефт, Кит Хейлинг, Эвелин Мейтленд және Юнисон Уайтманмен бірге аулада қабырғаға қаратып ұзақ уақытқа тізілді. Олар атыс жасау арқылы жазаланды. Бишоптың өлімінен кейін Хадсон Остин басқаратын әскери үкімет құрылды. Остин төрт күндік тотальдік комендант сағатын жариялады, онда рұқсатсыз үйден шыққандар дереу жазаланатын еді. Алты күннен кейін АҚШ Гренадаға басып кіріп, үкіметті құлатты. ҰЖМ үкіметі құлағаннан кейін, бұрынғы Гренада конституциясы қайта қолданысқа енді. Кейіннен әскери үкіметтің (Гренада 17) он жеті саяси және әскери лауазым иесі Бишоп пен тағы жеті адамның өліміне жауапты деп танылды және сотталды.
Сыртқы саясат
Жаңа зергерлік қозғалысы Кубамен тығыз жұмыс істеді, Оңтүстік-Батыс Африкадағы Оңтүстік-Батыс Африка Халық Ұйымы (SWAPO) және Сальвадордағы Фарабундо Марти Ұлттық азаттық фронты (FMLN) сияқты солшыл революциялық қозғалыстарға көмек көрсету үшін.