Кіріспе

Thunderbirds ұшағынан Fireflash зымырасы Ұлыбританияның Корольдік әуе күштерінде (Royal Air Force) қызмет еткен әуеден ауаға басқарылатын алғашқы зымыран болды. Fairey Aviation компаниясы құрастырған бұл зымыран радар сәулесімен басқарылатын жүйеге ие болды. Fireflash-тың мүмкіндіктері салыстырмалы түрде шектеулі болды және оны ұшырған ұшақтың нысанаға шектеулі бұрыштан жақындауы қажет болды. Шамамен 300 Fireflash зымыраны RAF ұшқыштарын зымыран атуға үйрету мақсатында жаттығу құралы ретінде қолданылды. 1957 жылы ол қысқа мерзімге ғана қолданысқа енгізіліп, RAF-тің әуеден ауаға басқарылатын алғашқы зымыраны болды, бірақ келесі жылы де Хавиллэнд Файрстрик зымыранымен ауыстырылды.

Қызыл шоқбалық

1945 жылдың қаңтарында Әуе министрлігі әуеден әуеге зымыран үшін OR.1056 операциялық талабын шығарды, оған "Қызыл шоқ" деген шартты код берілді. Негізгі жоба Корольдік әуе кемелері институтында (RAE) бұрынғы қару-жарақтарды зерттеу нәтижелеріне негізделген. Олардың қолмен басқарылатын Air Spaniel тұжырымдамасымен жүргізген тәжірибелері автоматты басқарудың қандай да бір түрінің қажеттігіне оларды көндірді. Бұл Artemis жартылай белсенді радарлық бағыттау жүйесіне және сәулемен басқарылатын үлкен Little Ben зымыранына әкелді. OR.1056 жалпы алғанда Little Ben-ге ұқсас болды, AI Mk. IX радар сигналын жарықтандыру көзі ретінде пайдаланып, оның бойымен сәулемен басқарылды. 1947 жылы Ұлыбританиядағы барлық басқарылатын қару жобалары RAE-де біріктірілді. Соңғы кезеңде Корольдік теңіз күштері үшін жер-әуе зымырасын (SAM) әзірлеуді көздейтін рационалды даму бағдарламасы жасалды, ол Seaslug деп аталды, Британ армиясы мен Корольдік әуе күштері үшін ұқсас SAM дизайны "Red Heathen" кодтық атымен белгілі болды, сондай-ақ Blue Boar кемеге қарсы бомбасы және Red Hawk зымыранының дамуы жалғасты. Red Hawk зымыранының бастапқы келісім-шарты 1947 жылдың қазан айында Gloster Aircraft компаниясына тапсырылды. Олар ұшақтың ішкі бөлімінде орналастырылып, ұшып көтерілу алдында ауа ағынына жіберілетін, шағын қанатты истребительге ұқсас ұшақ құралын жасады. RAE бұл жобадан әсер алмады және 1947 жылдың соңында өз дизайнын жасады. Бұл төрт RP 3 қозғалтқышын пайдаланып, бастапқы жылдамдық беруді көздейтін, содан кейін олар шығарылып, орталық снаряд нысанаға қарай инерциямен ұшатын кіші зымыранды қарастырды.

Қызғылт шоқ және көк аспан

Көп ұзамай Red Hawk-тің толыққанды мүмкіндіктері өнер деңгейінен асып түсетіні және уақытша қарапайым қару қажет болатыны анық болды. 1949 жылы RAE "Pink Hawk" деп аталатын жеңілдетілген талаптарды жасады, ол нысананы құйрықтан қуу арқылы шабуылдауды көздеді және поршеньді қозғалтқыштары бар бомбалаушыларды нысанаға алуға бағытталған. "Pink Hawk" лақап аты тез арада "Blue Sky" ресми кодтық атымен ауыстырылды. Red Hawk жобасы да жалғасты, бірақ оның талаптары да жеңілдетілгенге дейін аз ғана уақытқа созылды; 1951 жылдың қараша айында Әуе штабы OR.1117 белгісін алған "Blue Jay" кодын берді, ол инфрақызыл іздеу принципінде жұмыс істейтін және Firestreak болып аталған дизайн үшін болды. Fairey Aviation компаниясы Blue Sky жобасын дамытуға келісімшартты жеңіп алды, олар оны ішкі түрде Project 5 деп атады. Бастапқы Little Ben сияқты, Project 5 15° конус ішінде артқы жағынан ұшырылатын, сәулемен жүретін зымыранды талап етті. Соғыс кезіндегі неміс зерттеулері ракетаның газды шығаруы ракетаның артындағы ауаны иондап, радар сигналын қабылдауды қиындататынын көрсетті, сондықтан Fairey бастапқы Red Hawk макетін негізге алды, ұшу кезінде түсірілетін жеке бустерлерді пайдаланды, бұл сигналды анық қалдырды, ал қуаты жоқ "жебе" нысанаға қарай жалғасты. Бастапқы төрт RP 3 зымыранының орнына екі арнайы жасалған "Сторк" зымыраны қолданылды. Екі қатты отынмен жұмыс істейтін қозғалтқыштар фюзеляждың ортасынан біріктірілді. Зымыранды ұшырғанда, инерцияны теңестіру үшін ракеталық соплолар сәл бұрышты етуге ұшырады. Бустерлер отыны таусылғанда, шағын кордит заряды оларды бөліп, жебені нысанаға қарай жалғастырады. Blue Sky-ді дамытуға Fairey-дегі Fairey Delta 2 үстінкү дыбыстық ұшағының дамуын қолдау үшін зымырандық қозғалтқыштар саласындағы ағымдағы жобалар көмектесті. Бұл жобаға ұсынылған дизайнның масштабты модельдерін жергілікті Beta 2 сұйық отындық зымыран қозғалтқышын пайдалану арқылы ұшыру кірді. Бұл сондай-ақ Blue Sky-ді дамыту кезінде құнды болған күрделі көп арналы телеметриялық жүйені әзірлеуді қажет етті.

Сынау және қызмет көрсету

"Fireflash" атауын RAF даму жұмыстары жалғасқанда алған. 1953 жылы алғашқы сәттілігі тіркелді, RAF Аберпорттан ұшып келе жатқан "Фейри Файрфлай" дронын құртты. Қаруланбаған сынақтарда "Fireflash" дронына тікелей соқтығысты, бір жағдайда оның құйрық доңғалағын қиып тастады. 1955 жылға қарай шамамен 300 зымыран өндірілді, бірақ Корольдік әуе күштері осы үлгіні қару қаруларының тізімінде ұзақ сақтамауды шешті, себебі одан да жетілдірілген жобалар дайын болжалды. 300 зымыранның көп бөлігі 1955-1957 жылдары RAF Valley және Оңтүстік Австралиядағы Woomera полигонындағы №6 Бірлескен қызметтер сынақ бөлімінде Gloster Meteor NF11 (түнгі жойғыш) сынақ ұшақтарымен және кейіннен RAF Valley-дегі №1 Бағытталатын қару-жарақтарды дамыту эскадрильясының Supermarine Swift истребительдерімен сынақтан өтті. "Fireflash" 1957 жылдың тамызында RAF-те өте шектеулі көлемде қолданылды. RAF 1958 жылдың тамызынан бастап де Хавиллэнд Firestreak инфрақызыл зымыранын, одан да тиімдірек үлгіні пайдалануға кірісті. Басқару жүйесінің мақсаты – зымыранды ұшырушы ұшақтан шығарылатын бағыттау сәулесінде орталықта ұстау болды. Ұшқыш нысанаға бағытталған қаруын пайдаланып, сәулені нысанамен дәл келістіруге тиіс болды, оның осі радио сәулесінің осімен үйлесімді болды.

Тірі қалғандар

Өрт жарқылдары Корольдік әуе күштері мұражайының Косфордтағы, Корнуолл авиациялық мұражайының RAF Сент-Моуган базасындағы және (2014 жылдың мамырында) Малдон қаласындағы Біріктірілген әскери қызмет мұражайының коллекцияларына кіреді. Ұсыныс бөлімінің ұштары жоқ бір Өрт жарқылдары RAF Hornchurch Heritage Centre-де сақтауда.