Кіріспе

Нефьен (Nefyn), ежелгіде Невин деп аңгландырылған, Уэльстің Гвинед аймағындағы Льен түбегінің солтүстік-батыс жағалауындағы шағын қала және қауымдастық. Нефьен құмды жағажайларымен саяхатшылар арасында танымал, сондай-ақ бір үлкен қонақүйі, қауымдық пабы және жағажай кафесі бар. A497 тас жолы қала орталығында аяқталады. Қауымдастыққа Эдерн және Морфа Нефьен кіреді. 2011 жылы халық саны 2602 адамды құрады, ал Нефьеннің өзінде 1373 адам тұрды.

Тарих

Бұл аймақтың тарихы б.з.д. 300 жылға дейін, Нефьенді қарап тұратын темір дәуірінің бекінісі Гарн Бодуаннан басталады. 917 фут (280 м) биіктіктегі төбеде 170 дөңгелек тас үйлер мен қамалдың қалдықтары әлі де көрініп тұр. Нефьен туралы ең алғашқы мәлімдеме 11-ші ғасырдың соңына жатады, ол Уэльс князі Груффуд ап Цинаның қону орны ретінде айтылады. 1188 жылы Уэльс саяхаты туралы жазған Джеральд Уэльсский, ол Палм жексенбісінің алдында Нефьенде түн өткізгенін айтады. Нефьен – Динлаен комотының соты орналасқан жер, Льен кантрефінің бір бөлігі. Англияның Эдуард I-і 1284 жылы Уэльсті жеңгенін тойлау үшін қалада атты жарыс турнирін өткізді, бұл сол кездегі сауда қаласы ретіндегі маңыздылығын көрсетті. 1355 жылы ол еркін қалашыққа айналды және маңызды сауда орталығы болып қала берді. Теңіз Нефьен экономикасының маңызды бөлігі болды; әсіресе, сельдь балық аулау 18-ші және 19-шы ғасырлардың көп бөлігінде басты саудаға айналды, сондықтан қаланың гербінде үш сельдь бейнеленген. Жергілікті халық сельдьті "Нефьен сиыр еті" деп атаған. 1910 жылы Нефьенде 40 сельдь балық аулау кемесі болды, бірақ Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде сельдь балық аулау тоқтады. Бұл аймақ желкенді кемелер дәуірінде көптеген кеме капитан тәрбиелеген, сонымен қатар кеме жасау да маңызды жергілікті өнеркәсіп болды. Оңтүстік-батысқа қарай 3 миль жерде Аргентинадағы Пуэрто-Мадрин елді мекенінің негізін қалаушылардың бірі, сэр Лав Джонс Перридің үйі – Мадрин қамалы орналасқан.

Нефьин есімінің пайда болуы және шіркеу

Ескі Сент-Мария шіркеуінің іргетасы 6 ғасырға дейін сақталып қалған, бірақ қазіргі ғимарат 1827 жылы салынды. Бұл орын Инис-Энлиге (Бардзи аралына) қажылық сапарларының маңызды аялдамасы болған. Ескі шіркеу енді құдайға табыну орны емес, ол Нефьиннің теңіз тарихына арналған мұражайға айналдырылған. 2013 жылдан бері археологтар шіркеудің астындағы аумақты зерттеп, 13-14 ғасырға жататын брошканы және 1180 мен 1250 жылдар аралығында, ескіше жерлеу түріндегі – таспен қапталған қабірде (cist grave) жерленген әйелдің қалдықтарын тапты. Жер атауының шығу тегі нақты белгісіз. 1291 жылы «Ньюин» деп, ал 1291 жылы «Нефьин» деп жазылған. Бұл жеке есім болуы мүмкін. Римдіктер бұл түбекке «Гангани» тайпасы қоныстанғанын тіркеген, олар сонымен қатар Ирландияда да тайпа ретінде тіркелген.

ХХ ғасыр және одан кейінгі

Нефен және аудандық гольф клубы 1907 жылы құрылған. 1912 жылы тағы 9 лунка, ал 1933 жылы 9 лунканың үшінші жинағы қосылды. Қазіргі трасса алдыңғы он лункадан тұрады және екі артқы сегіз лунканың арасынан таңдау жасауға мүмкіндік бар. Ол Портдинллен шығанағына көрінетін, тар жарым аралдың теңіз жартастарында орналасқан. 1929 жылдан бері Нефен әр жылдың тамыз айының басында екі аптаға созылатын Жағажай Миссиясын қабылдап келеді. Нефен футбол клубы, Нефен Юнайтед ФК, 1932 жылы құрылды және жылдар бойы көптеген лига титулдарын жеңіп, сәттілікке жетті. Қазіргі уақытта негізгі команда Уэльс Альянс Лигасында өнер көрсетеді: ол 2005-06 маусымда Гвинед Лигасынан көтерілді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Корольдік әуе күштері Нефеннің оңтүстік-батысында "Шиіз үй" радар станциясын салды. 1977 жылы еріктілер тобының күшімен Сент-Мария шіркеуінде Ллиен теңіз мұражайы ашылды. Денсаулық және қауіпсіздік талаптарына байланысты 2000 жылы жабылып, 2007 жылдан бастап қайта жаңартылып, 2014 жылы қайта ашылды. Аймақта жер сілкіністері мен көшкіндер жиі болады. 1940 жылдың 12 желтоқсанында болған жер сілкінісі туралы «Камбриан Ньюс» басылымы хабарлаған, оның салдарынан Нефен тұрғыны Джон Томас, жүрек талмасынан қайтыс болған, соның ішінде екі адам қаза тапқан. 1984 жылдың 19 шілдесінде Рихтер шкаласы бойынша 5,4 балдық жер сілкінісінің эпицентрі Нефенге жақын жерде болды. Бұл Ұлыбританияда соңғы жылдары тіркелген ең күшті жер сілкіністерінің бірі болды, бірақ ғимараттарға көп зиян келтірмеді. 2001 жылдың 2 қаңтарында Йуу Гамдағы көшкіннен адам қаза тапты. 2021 жылдың 19 сәуірінде болған көшкін Родфа'р Мордағы бақшаларға әсер еткен жартастың құлауына әкелді, бірақ жарақат алғандар болған жоқ. 2021 жылдың 29 қазанындағы көшкін Йуу Гам жағажайына көліктердің кіруін тоқтатты және жақын жердегі жартастық жол жабылды. Нефен Аргентинаның Чубут провинциясындағы Пуэрто Мадрин қаласымен қалаластық байланыс орнатқан (Аргентинадағы Уэльс қонысы туралы көріңіз).

Уэльс тілі

2011 жылғы халық санауы бойынша Нефьен – Уэльсте уэльс тілінде сөйлейтіндердің үлесі бойынша 28-ші орындағы қауымдастық. 2011 жылғы халық санауында үш және одан үлкен жастағы тұрғындардың 74,2%-ы уэльс тілінде сөйлей алатынын мәлімдеді, ал 2001 жылғы халық санауында бұл көрсеткіш 77,9% болған.

Басқару

Нефьеннің екі сайлау округі бар (Нефьен және Морфа Нефьен). 2011 жылғы халық санауы бойынша Нефьен округінің халқы 1373 адамды құрады.