Кіріспе

Британдық армияның желілік жаяу әскер полкі, 1881-2006 жылдар аралығында британдық полк.

Аргилл және Сатерленд таулық әскерлері (Принцесса Луизаның) – жеңіл жаяу әскер ротасы (Балаклава компаниясы, 5-ші батальон, Шотландияның Корольдік полкі) және 1881 жылдан Шотландияның Корольдік полкіне біріктірілгенге дейін болған Британ армиясының желілік жаяу әскер полкі, ол 2006 жылдың 28 наурызында болды. Полк 1881 жылы Чилдерс реформасы бойынша құрылды, Луиза ханшайымы (Саттерленд және Аргилл таушықтары) аталды, 91-ші (Аргиллшир таушықтары) және 93-ші (Саттерленд таушықтары) жаяу әскер полктерінің бірігуімен, келесі жылы «Аргилл» және «Саттерленд» қосалқы атауларының реттілігі өзгертілді. Аргилл және Сатерленд таушықтары Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде (1914–1918 жж.) он бес батальонға, ал Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде тоғыз батальонға (1939–1945 жж.) дейін кеңейтілді. 1-ші батальон Корей соғысында 1-ші ортақ дивизия құрамында қызмет етті және 1967 жылы Адендегі рөлі үшін кең танылды. 2006 жылы Британ армиясының жаяу әскерін қайта құру барысында Аргилл және Сатерленд таушықтары Корольдік шотландтар, Корольдің өз Шотланд шекарашылары, Корольдік таушықтар фюзилері (Принцесса Маргареттің өз Глазго және Айршир полкі), Қара күзет (Royal Highland Regiment) және Таушықтар (Seaforth, Gordons and Camerons) бірге Шотландияның жеті батальоны Корольдік полкіне біріктірілді. 2012 жылдың шілдесінде жарияланған қорғаныс кезеңдерінің келесі айналымынан кейін 5-ші батальон Балаклава компаниясы, 5-ші батальон, Шотландияның Корольдік полкі (Аргилл және Сатерленд таушықтары) деп аталған бір жеңіл жаяу әскер ротасына дейін қысқартылды.

Құрылу

Ол 1881 жылы 91-ші (Принцесса Луизаның Аргиллшир) полкі мен 93-ші (Саттерленд Хайлендс) полкінің бірігуімен құрылды. Полк Шотландияның алты қатарлы жаяу әскер полктерінің бірі болды және Сатерленд округінің тартаны (Үкімет No. 1А) – полк тартаны ретінде танымал болды; бұл Қара күзеттің (Үкімет No. 1) жеңілдетілген нұсқасы. Бұл полк сонымен қатар британдық армиядағы ең үлкен бас киім белгісіне ие болды. Полк киіміне салтанатты бас киім ретінде Гленгарри кірді. Чилдерс реформасы бойынша бірігу кезінде Аргилл мен Сатерленд Хайлендс полктері жаудың қарсы тұру кезіндегі батылдығымен үлкен даңққа ие болды, әсіресе 93-ші (кейін Аргилл мен Сатерленд Хайлендс полкінің 2-ші батальоны) Қырым соғысы кезінде. Осы соғыста 93-ші полк "Жауынгерлік жоталықтар" деген лақап атын алды және "Жұқа қызыл сызық" мәртебесіне ие болды. Бұл атақ 1854 жылғы 25 қазанда Балаклава шайқасындағы 93-ші полктің көрсеткен ерлігінен кейін берілді, онда бұл батальон ғана қорғалмаған Балаклавадағы британдық армия базасы мен төрт эскадрилья ресейлік атты әскерінің арасында тұрды. Сер Колин Кэмпбеллдің басшылығымен 93-ші полк тұрақтылықты сақтап қана қоймай, британдық армия тарихында алғаш рет үлкен атты әскер шабуылын тек мушкеттен атылған оқтармен тоқтата білді, тіпті шаршы құрылымға да келмей. Бұл оқиғаның куәгері болған "Таймс" газетінің тілшісі Уильям Говард Расселл, орыс атты әскері мен қорғанышсыз британдық базаның арасында "93-ші полктің темір сызығымен шектелген жұқа қызыл жолақ" ғана тұрғанын хабарлады. Бұл сипаттама дереу өңделді және халық арасында "Жұқа қызыл сызық" деп танылды. Кейін Киплингтің "Томми" атты әдебиетінде айтылған бұл сөз британдық армияның барлық қағидаларын бейнелейтіндей болды. Бұл ерліктің еске алуы бүгінгі күнге дейін A және SH Glengarry бас киімдерінің шапка жолағындағы қарапайым қызыл және ақ тілімдер арқылы көрсетіледі.

Екінші Бура соғысы

1-ші батальон 1899 жылғы қарашада Кейпке келді және 3-ші немесе Хайленд бригадасының құрамына кірді. Аргилл полкі Моддер өзені шайқасында, Магерсфонтейн шайқасында, Паардеберг шайқасында және Дорнкоп шайқасына дейін болған Роудпоорт шайқасында жетекші рөл атқарды. 1900 жылғы маусымда батальон бригадир-генерал Джордж Каннингем басқаратын жаңа бригадаға ауыстырылды. Олар Претория маңында, ал 1901 жылғы сәуірден бастап Шығыс Трансваальде әрекет етті. Аргилл полкінің бөлімдері 2-ші және 12-ші атты жаяу әскер батальондарының құрамына кірді, ал бір бөлімше, Қара күзетпен бірге, Преторияға жорық кезінде капитан Дж.Е. Беаркрофттың теңіз артиллериялық қаруларын сүйемелдеді. 1908 жылы еріктілер мен милиция ұлттық деңгейде қайта ұйымдастырылды, бұрынғысы Аумақтық күштерге, ал кейінгісі Арнайы резервке айналды; полк енді екі резервтік және бес Аумақтық батальонға ие болды.

Әдеттегі әскер

1-ші батальон 1914 жылдың желтоқсан айында 27-ші дивизияның 81-ші бригадасының құрамында Батыс майданында қызмет ету үшін Ле-Хаврға түсті. 2-ші батальон 1914 жылдың тамызында Батыс майданында қызмет ету үшін Болон-сюр-Мерге тәуелсіз әрекет ететін 19-шы бригаданың құрамында түсті. Ирландиядағы батальонның уақыты көбінесе оқиғасыз болғанымен, полктің сарбаздары Ирландия Республикалық Армиясының (ИРА) Шығыс Майо бригадасының Кроссард ротасының командирі капитан Патрик "Пэдди" Боландтың өліміне қатысты. 1921 жылдың 27 мамырында Аргилл және Сазерленд таушылары Боландты Агаморедегі үйіне қашып басып келе жатқанда атып өлтірді; Боландтың денесі өлгеннен кейін қатты қиратылған деген хабар бар.

Екінші дүниежүзілік соғыс

1-ші батальон Батыс Шөлдегі науқанда, Критте, Абиссинияда, Сицилияда және Италия науқанында шайқасты. 1-ші батальонның алғашқы әрекеті Сиди Бараниде болды, онда олар 1940 жылдың 10 желтоқсанында 16-шы жаяу әскер бригадасының құрамында шайқасқа қатысты. 1941 жылдың 17 мамырында батальон Критке көшіп барды, онда олар аралдың шығыс жағында орналасқан қорғаныс бөлігінің бір бөлігін құрады. Аргиллдердің көпшілігі 24 мамыр күні түнде Тимбакиден Ираклион әуежайына қарай 14-ші жаяу әскер бригадасын сол әуежайдағы шайқаста қолдау үшін аттанды. Олар 29 мамырда Ираклионнан сәтті эвакуацияланды, бірақ олардың конвойы әуе шабуылына ұшырап, Криттен алыстаған жолда көптеген жарақат алды. Тимбакиде қалған Аргиллдер арал капитуляциялағанда тұтқындалды. 1-ші батальон Александрияға жіберілді және гарнизондық міндеттерді орындағаннан кейін, Абиссинияның Гондар айманына шабуыл жасады, содан кейін Батыс Шөлге қайта жіберілді, онда олар 4-ші Үндістан жаяу әскер дивизиясының бөлігі болып табылатын 161-ші Үндістан жаяу әскер бригадасына қосылды және Эль-Аламейннің екінші шайқасында шайқасты. 1943 жылы 1-ші батальон Сицилияға "Хаски" операциясы барысында, Одақтас әскерлердің Сицилияға шабуылы кезінде, 5-ші британ жаяу әскер дивизиясына қосылып, 33-ші жағажай блогы ретінде қызмет етті. 1944 жылдың ақпан айынан бастап батальон Италия науқанында 8-ші Үндістан жаяу әскер дивизиясына қарасты 19-шы Үндістан жаяу әскер бригадасымен бірге шайқасты. 2-ші батальон Малайя мен Сингапурдағы шайқастар кезінде Жапон императорлық армиясына қарсы батырлықпен шайқасты (Бұкит Тима шайқасын қараңыз). Олар қатал лейтенант-полковник Иан Стюарт басқарды және Малайядағы джунглидегі соғысқа дайын британдық бөлімдердің санаулы бірі болды. 1941 жылы Оңтүстік Таиланд пен Малайяға шабуыл жасамас бұрын Стюарт батальонын ең қиын жерлерге алып барды және сол жерлерде тиімді шайқасу үшін тактиканы әзірледі. 2-ші Аргиллдердің осы жаттығуы оларды генерал Персивалдың Малайя командасындағы ең тиімді бөлімшеге айналдырып, оларға "жунгли аңдары" деген лақап ат берді. 11-ші Үндістан жаяу әскер дивизиясының кері шегінуі кезінде 2-ші Аргиллдер жаудың алға жылжуын баяулатты және оларға ауыр шығын келтірді. Осы әрекеттер кезінде батальон шайқаста соншалықты әлсірегендіктен, Сингапурға қайтаруға бұйрық берілді. Екі күннен кейін 22 австралиялық бригаданың (британ күштерінің соңғы күзеті) 2000 шамалы адамы тас жолға келді. Австралиялық штаб офицері Ргиллдердің Малайя жағындағы суға орналасқанын көріп таң қалды және олар Сингапурдың салыстырмалы жайлылығында бола алатын болса, неге Малайяда екенін сұрады. Стюарт полковник: "Сіздердің мәселеңіз – сіздерде тарихқа деген құрмет жоқ. Бұл науқанның тарихы жазылғанда, АШЖҚ осы жолды кесіп өтетін соңғы бөлімше ретінде жазылатынын көресіздер, тіпті олардың сыбызғышыларымен бірге". Аргиллдер тыңғылықты күзетшілер ретіндегі үздіксіз әрекеттерінен 800 адамын жоғалтты (әсіресе Слим өзенінің шайқасында). 1941 жылдың желтоқсан айында қалған Аргиллдер Сингапурға келген кезде батальонды HMS Prince of Wales және HMS Repulse кемелерінің батып кетуінен аман қалған Корольдік теңізшілермен күшейтті. Бірігу Тайерсолл паркінде өтті, ал батальон бейресми түрде "Плимут Аргиллдері" деп аталды. (Бұл Аргиллдердің Плимут Аргайл ФК-мен және барлық теңізшілер болған Корольдік теңізшілердің Плимут дивизиясымен байланысына қатысты). Батальон 1942 жылдың ақпан айында Сингапурдағы әскердің қалған бөлігімен бірге капитуляциялады. Көптеген Аргиллдер тұтқынға түсіп, немесе тұтқынға түспеу үшін джунглиде қаза тапты. Аргиллдердің бірнеше адамы Үндістанға қашып құтыла алды, оның ішінде Стюарт полковникі де болды, ол жерде олар джунглидегі соғыс тактикасы туралы дәріс берді. Осыдан кейін эвакуацияланғандар No. 6 GHQ оқу тобының құрамына кіріп, 14-ші Үндістан және 2-ші британ дивизиялары үшін оқу-жаттығу жаттығуларын ұйымдастырды. 1942 жылдың мамыр айында соғыс кезінде құрылған 15-ші батальон жаңа 2-ші батальон болып қайта құрылды. Бұл батальон 227-ші (Highland) жаяу әскер бригадасына қосылып, 1943 жылы керемет беделге ие болған 15-ші (Шотландия) жаяу әскер дивизиясының бір бөлігі болды. Дивизиямен бірге батальон Каен шайқасында шайқасты, ал оның алғашқы әрекеті Операция Оверлордтың бөлігі ретінде Операция Эпсомда болды. Дивизия Эльба өзенінде соғысты аяқтады. 5-ші батальон 1939 жылдың қыркүйегінде Британдық экспедициялық күштердің бір бөлігі ретінде Францияға қоныс аударды. Олар 1940 жылдың маусымында Дюнкерктегі эвакуацияға қатысып, кейін 91-ші танкіге қарсы полк болып өзгергеннен кейін 1944 жылдың маусымында Нормандиядағы шайқаста әрекетке кірісіп, Солтүстік-Батыс Еуропа арқылы Эльба өзеніне дейін шайқасты. 6-шы батальон 1939 жылдың қыркүйегінде Британдық экспедициялық күштермен бірге I корпустың корпустық әскері ретінде Францияға қоныс аударды. Олар 1940 жылдың маусымында Дюнкерктегі эвакуацияға қатысып, кейін 93-ші танкіге қарсы полк болып өзгергеннен кейін Тунис науқанында, Сицилияға Одақтас әскерлерінің шабуылында және Италияға Одақтас әскерлерінің шабуылында әрекетке кірді. 7-ші батальон Территориялық армия (TA) бөлімі болды және 154-ші (Highland) жаяу әскер бригадасында қызмет етті. Бригада 1940 жылы Франциядағы 51-ші (Highland) жаяу әскер дивизиясының бөлігі болды. Олар Мажино желісінде орналасқандықтан, Франция шайқасы кезінде қалған БЭК-пен қоршалудан сақталып қалды. 7-ші Аргиллдер әсіресе шайқастар кезінде ауыр шығынға ұшырады, олардың тарихындағы ең ауыр күні. 51-ші (Highland) дивизиясы 1940 жылдың 12 маусымында капитуляциялауға мәжбүр болғаннан кейін 154-ші бригада Англияға эвакуацияланды. Дивизия 9-шы (Highland) жаяу әскер дивизиясын 51-ші дивизияға қайта құру арқылы қайта құрылды. Ескі 51-ші дивизияның жетілмеген 154-ші бригадасы 28-ші жаяу әскер бригадасымен біріктірілді. 1942 жылы жаңа 51-ші дивизия, 7-ші Аргиллдерді қоса, Солтүстік Африка науқанындағы Британдық 8-ші армиясына қосылу үшін жіберілді. Олар Эль-Аламейннің бірінші шайқасында және Эль-Аламейннің екінші шайқасында, соның салдарынан соғыстың бағытын Одақтастардың пайдасына бұрды. 1942 жылдың наурыз айында 7-ші батальоннан екі британдық сарбаз, Макфарлейн мен Голди, өздерінің көк жұмыс формаларын киіп, шайқас киімдерінің үстінен киді. Олар арқасындағы "KG" (Kriegsgefangener, "соғыс тұтқыны") белгілерін жасыру үшін рюкзактарды киді. Олар Бельгияға тұз тасымалдайтын вагонда жасырынып, одан кейін қашқындар желісімен байланысқа түсіп, жылдың ортасына қарай қауіпсіз түрде Шотландияға оралды. 8-ші батальон да 154-ші (Highland) жаяу әскер бригадасында 7-ші батальонмен бірге Территориялық армия (TA) бөлімі болды. Бригада 1940 жылы Франциядағы 51-ші (Highland) жаяу әскер дивизиясының бөлігі болды. 51-ші (Highland) дивизиясы 1940 жылдың 12 маусымында капитуляциялауға мәжбүр болғаннан кейін 154-ші бригада Англияға эвакуацияланды. 1943 жылдың 25 сәуірінде 8-ші батальон, сол кезде 36-шы бригадамен, Тунис науқанындағы 78-ші Battleaxe дивизиясының құрамында болды, және Джебель Ахмера төбесіне шабуыл жасағанда, Лонгстоп төбесіне шабуыл жасағанда, ауыр миномет және пулемет атысынан қарамастан, биіктікке көтеріліп, басып алды. Майор Джон Томпсон МакЭллар Андерсон, өзінің адамын шабыттандырғаны және мықты бекіністерді жойғаны үшін Виктория кресіне ие болды. 9-шы батальон да территориялық бөлім болды және 54-ші жеңіл танкіге қарсы полк, Корольдік артиллерияға айналдырылды, бұрынғы компаниялардан үш батареядан тұрды: 160 (Dumbarton), 161 (Alexandria) және 162 (Helensburgh). Бұрынғы B компаниясы (Kirkintilloch) және D компаниясы (Clydebank) екінші желілік полктің ядросын құрады, 58-ші LAA, 172, 173 және 174 батареяларынан тұрды. Bofors және Lewis мылтықтарымен қаруланған 54-ші Дюнкеркке шегінудің артынан қорғауға, Bofors-ты жоюға қатысты. 162 батарея...

Соғыстан кейін

1945 және 1948 жылдар аралығында 1-ші батальон Палестинадағы міндетті үкімдеу кезеңінде, Иргун, Хагана және Лехи еврей әскери ұйымдарымен болған қақтығыстарда қызмет етті. 1948 жылы 2-ші батальон 1-ші батальонмен біріктірілді. Батальон Корея соғысына қатысқан алғашқы британдық бөлімшелердің бірі болды және 1950 жылдың қыркүйегінде 27-ші Британдық Достастық бригадасының құрамында келді. Оның алғашқы маңызды әрекеті – Нактонг шайқасы, 282-ші төбе үшін болған шайқаста батальон трагикалық достық отқа түсті. Аргиллдер Адендегі Кратер ауданын 1960 жылдардың ортасында Адендегі төтенше жағдай кезінде даулы командир, подполковник Колин Кэмпбелл Митчелл басшылығымен қайта басып алғанымен белгілі болды. 1970 жылы Аргилл және Сатерленд Хайлендерлері, Шотландия дивизиясының кіші полкі ретінде, армияның жалпы қысқартылуының бөлігі ретінде таратылуға жақын болды. «Аргиллдерді сақтау» науқаны, Парламентке петиция ұсынумен байланысты, нәтижесінде полктің атағы мен түстерін сақтап қалған бір тұрақты ротамен келісімге келді. «Балаклава ротасы» 1971 жылдың 20 қаңтарынан бастап, полк толық батальонға толыққанша 1972 жылдың 17 қаңтарына дейін тәуелсіз бөлімше ретінде жалғасты. 1972 және 1974 жылдар аралығында полк бөлімдері Солтүстік Ирландиядағы қақтығыстардың ең қызып тұрған кезінде үнемі қызмет етті. 2006 жылдың 28 наурызында жаяу әскерді қайта құру аясында Аргилл және Сатерленд Хайлендерлері Шотландияның басқа жаяу әскер полктерімен біріктіріліп, жалғыз Шотландия Корольдік полкі құрылды. Полк таратылуға дейінгі соңғы рөлі – 16 әуе шабуыл бригадасының құрамындағы әуе шабуылдық рөл болды. Жаңа полк құрамына бастапқыда Аргилл және Сатерленд Хайлендерлеріне тиісті әскерлер кірді, олардың ішінде тұрақты батальон (5 SCOTS), Территориялық армия батальонының серіктес ротасы, 51-ші Хайленд еріктілері (7 SCOTS) және Армия кадеттік корпусының батальоны бар. 5-ші батальон Аргиллге бөлінген аумақта жаңадан әскер жинауды жалғастырды, бас киіміндегі жасыл түсті шапан арқылы басқа батальондардан ерекшеленді және батальонға қатысты «Аргилл және Сатерленд Хайлендерлері» атауын пайдалануға рұқсат алды. 2012 жылдың 5 шілдесінде Қорғаныс министрі Филип Хаммонд британдық армияның жалпы санын азайтуға бағытталған бірқатар шараларды жариялады. Бұл шаралардың ішінде Аргилл және Сатерленд Хайлендерлерін (5 SCOTS) Шотландиядағы мемлекеттік (салтанаттық) міндеттерді орындау үшін бір ротаға (Балаклава ротасы) дейін қысқарту болды. Королева 2013 жылдың маусым айында олардың Шотландияға көшірілуіне орай Кантерберидегі Хоу казармасында Хайлендерлерді аралады. Рота корольдік күзет/қызметін атқаратын кезде екі взводқа бөлінеді: Салтанаттық взвод (Пони взводы) және Қауіпсіздік взводы. Күзет міндетін атқарамаған кезде рота No. 1 және No. 2 взводтарына бөлініп, тұрақты түрде орналасады. Армия 2020-ны жаңартудан кейін рота Редфорд казармасына көшірілді, онда олар 51-ші жаяу әскер бригадасының және Шотландия штаб-пәтерінің құрамында қалады.

Аскер музейі

Аргилл және Сатерленд таушылары полкінің мұражайы – Аргилл және Сатерленд таушылары полкінің, олардың ізашар полктерінің және мұрагер батальондарының полк мұражайы. Стирлинг қамалында орналасқан мұражай ғимараты 1490 жылдары салынған және «Король үйі» немесе «Корольдің ескі үйі» деп аталады, ол король Джеймс IV-нің жеке резиденциясы болған деп саналады. Мұражайға кіру қамалға кіру билетінің құнына кіреді. Мұражайдың күтілуі көбінесе халықтың қайырымдылығымен қамтамасыз етіледі; Қорғаныс министрлігінен берілетін шағын грант тоқтатылды. Мұражайды «Аргилл және Сатерленд таушылары мұражайы» қайырымдылық қоры басқарады. Мұражай 2018 жылдың тамызында жөндеу жұмыстары үшін жабылды. Ұлттық лотерея мұра қоры қаржыландырған және 4 миллион фунт стерлингке бағаланған жұмыстар аяқталғаннан кейін, ол 2021 жылдың маусым айында қайта ашылды.

Виктория Кресті иегерлері

Дунлей, 16 қараша 1857 ж., Үндістан көтерілісі
капитан В. Г. Д. Стюарт, 16 қараша 1857 ж., Үндістан көтерілісі
жеке П. Грант, 16 қараша 1857 ж., Үндістан көтерілісі
жеке (кейін сержант) Д. Маккей, 16 қараша 1857 ж., Үндістан көтерілісі
Түсті сержант Дж. Манро, 16 қараша 1857 ж., Үндістан көтерілісі
Сержант Дж. Патон, 16 қараша 1857 ж., Үндістан көтерілісі
лейтенант (кейін генерал-майор) В. Макбин, 11 наурыз 1858 ж., Үндістан көтерілісі
капитан Дж. А. Лидделл, 31 шілде 1915 ж., Бельгия
лейтенант Дж. Р. Н. Грэм, 22 сәуір 1917 ж., Месопотамия
2-ші лейтенант А. Хендерсон MC, 23 сәуір 1917 ж., Франция
2-ші лейтенант Дж. С. Бухан, 21 наурыз 1918 ж., Франция
лейтенант Д. Л. Макинтайр, 24–27 тамыз 1918 ж., Франция
лейтенант В. Д. Биссетт, 25 қазан 1918 ж., Франция
лейтенант-полковник Л. М. Кэмпбелл, DSO, TD, 6 сәуір 1943 ж., Уди Акарит
майор Дж. Т. Маккеллар Андерсон, DSO, TD, 23 сәуір 1943 ж., Лонгстоп Хилл
майор К. Мюир, 23 қыркүйек 1950 ж., Корея