Мухаммед Амин Раис: Индонезия саяхаты мен реформалар лидері
Amien Rais
Мухаммед Амин Раис – индонезиялық саясаткер, 1998 ж. Сухартоның отставкасына ықпал еткен реформа қозғалысының көшбасшысы. Мухаммадия басшысы, Үкіметтік кеңес төрағасы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Индонезия саясаткері (1944 жылы туған)
Indonesian politician (born 1944)
Мұхаммед Амиен Раис (26 сәуір 1944 жылы туған) – индонезиялық саясаткер. Ол 1998 жылы президент Сухартоның отставкаға келуіне себеп болған реформалық қозғалыстың жетекшілерінің бірі болды. Амиен Раис 1995 жылдан 2000 жылға дейін Индонезиядағы ең ірі екі мұсылман ұйымының бірі – Мухаммадияға жетекшілік етті. 1999 жылдан 2004 жылға дейін Халық кеңесінің (MPR) төрағасы болды. Оның төрағалық ету кезеңінде MPR Индонезия Конституциясына бірнеше түзетулер енгізді. Бұл түзетулердің ішінде тікелей президент сайлауы, президенттік мерзімнің шегі (екі мерзім) және Конституциялық сот құрылды.
Muhammad Amien Rais (born 26 April 1944) is an Indonesian politician. He was one of the leaders of the reform movement that forced the resignation of President Suharto in 1998. Amien Rais was the leader of Muhammadiyah, one of the two biggest Muslim organizations in Indonesia, from 1995 to 2000. He was the Chairman of the People's Consultative Assembly (MPR) from 1999 to 2004. During his chairmanship, the MPR passed a series of amendments to the Constitution of Indonesia. These amendments, among other things, established direct presidential elections, a presidential term limit (two terms), and the Constitutional Court.
Балалық шақ
Амиен Раис Орталық Явадағы Суракарта қаласында Сухуд Раис пен Судальмия Раистың екінші баласы ретінде дүниеге келді. Олар Суракартадағы Мухаммадия қозғалысының белсенділері болған. Оның әкесі Сухуд Раис Мухаммадияның Муалимин орта мектебін бітірген. Ол Суракарта қалалық дін істері басқармасында жұмыс істеді, сондай-ақ Суракарта бөлімшесіндегі Мухаммадияның білім беру кеңесінің мүшесі болды. Оның анасы Судальмия 1912 жылы туған, ол Мухаммадияның әйелдер ұйымы Аисияның белсендісі және 20 жыл бойы оның төрағасы қызметін атқарды. Ол Мухаммадияның "Жоғары Индулланш Квиексшколы" педагогикалық мектебін бітірген. 1950 жылдары Масюми партиясының мүшесі болды. 1985 жылы "Орталық Яваның үздік анасы" атағымен марапатталды және 2001 жылы қайтыс болды.
Amien Rais was born in Surakarta, Central Java, as the second child of Suhud Rais and Sudalmiyah Rais. The couple were Muhammadiyah activists in Surakarta. His father, Suhud Rais, graduated from Muhammadiyah's Mualimin high school. He worked in Surakarta's religion affairs office. He also was a member of Muhammadiyah's Board of Education in the Surakarta chapter. His mother, Sudalmiyah, was born in 1912 and was an activist in Aisyiyah, a Muhammadiyah's women organization and had been its chairperson for 20 years. She graduated from Muhammadiyah's teaching school 'Hogere Indlansche Kweekschool'. She was a member of Masyumi party in the 1950s. She was awarded 'The Central Java Best Mother' in 1985 and died in 2001.
Саяси мансап
1998 жылы Амиен Раис ашық сынай бастады және реформа қозғалысымен бірікті. Алайда, бұл Жаңа тәртіп режимін реформаға қатысты халықтың пікірін білдіретін кез келген наразылықты тыйым салуға мәжбүр етті. 1998 жылдың мамыр айында Жакартада қаланың бір бөлігіндегі тәртіпсіздік салдарынан хаос орын алды. Әскер мен полиция жағдайды бақылауға алмады. Осы уақытта президент Сухарто Мысырдың Каир қаласына мемлекеттік сапармен кетті. Каирден оралғаннан кейін Сухарто жағдайдың бақылаудан шыққандығын білді. Бірнеше күннен соң ол Абдуррахман Вахид, Эмха Айнун Наджиб, Нурхолиш Маджид және Малик Фажар сияқты бірнеше белгілі мұсылман қайраткерлерін елдің қазіргі ахуалы туралы талқылауға шақырды. Сухарто реформа комитетін құруды, министрлер кабинетін қайта құруды және 6 ай ішінде президенттік лауазымнан кетуді ұсынды. Кездесуге келгендер бұл ұсынысқа жауап бермеді. Сухарто 14 министрінің кабинетінен кеткенін естіп, қорқынышқа бірікті. 20 мамырда Амиен Раис армия генералы "тағы бір Тяньаньмэнь" жасаумен қорқытқандықтан Монас алаңындағы жаппай митингіні жойды. 24 сағаттан кейін Сухарто лауазымынан кетіп, вице-президент Б.Ж. Хабиби оның орнына тағайындалды. Амиен Раис және басқа реформаторлар 1998 жылдың 6 тамызында Ұлттық мандат партиясын (Partai Amanat Nasional/PAN) құрды. Амиен Раис партияның бірінші төрағасы болып сайланды, ал Фейсал Басри бас хатшы болды. Осыған байланысты, ол Мухаммадиядағы лауазымын Ахмад Шафиғи Марифпен ауыстырды. 1999 жылғы сайлауда PAN 6 пайыз дауыс жинады, бірақ Раисті президенттікке ұсынбады. Алайда, саяси келісім Амиенге Халық кеңесін (MPR) басқаруға мүмкіндік берді. "Патша жасаушы" ретінде Амиен Раис және басқа ислами партиялар мен Голкар Абдуррахман Вахидті президенттікке, ал Мегавати Сукарнопутриді вице-президенттікке сайлады. Амиен Раис индонезиялық конституцияға түзетулер енгізу процесінде де жетекші рөл атқарды. Амиен Раис 2004 жылғы президенттік сайлауда қатысып, жеңіліске ұшырады. Ол және оның үміткері Сисуно Юдо Хусодо PAN, "Гүлдеген әділеттілік" партиясы (PKS) және бірнеше шағын партиялардың қолдауымен 15 пайыз дауыспен төртінші орынды иеленді. Амиен Раис қазір PAN кеңесінің төрағасы, Мухаммадия кеңесінің төрағасы және Гаджа Мада университетінің профессоры. PAN-ның негізін қалаушылардың бірі Абдилла Тоха оның көптеген мәселелердегі даулы мәлімдемелері мен беймәлімдігі үшін, соның ішінде жергілікті сайлауды тікелей емес сайлауға өзгертуді қолдағаны үшін сынады және оны "Реформаның сатқыны" деп атады. Бұрынғы денсаулық сақтау министрі Сити Фадилах Супаридің сыбайлас жемқорлыққа қатысты ісінде Амиен Раис осы іске байланысты қаражат алғаны хабарланды. Ол қаражат алғанын мойындады, бірақ Сыбайлас жемқорлыққа қарсы комиссияны тиімсіз ұйым деп айыптады. 2020 жылдың 1 қазанында ол "Тирандық пен әділетсіздікке қарсы отандастарымен жұмыс істеп, күресу үшін" құрылған Ummah партиясын (индонезиялық: Partai Ummat) құрды. PAN төрағасының орынбасары Вива Йога Маулади Амиеннің партиядан кеткенін растады. PAN-нан кетуі алдында ол партиялық әріптестерімен Джокови үкіметін қолдау мәселесі бойынша дауға түсті. Амиен Раистің күйеу баласы Ридхо Рахмади партияның бірінші төрағасы болып тағайындалды.
In 1998, Amien Rais became an outspoken critic, and allied himself with the reform movement. However, this would also force the New Order regime to ban any demonstration reflecting the people's voice regarding Reformasi. In May 1998, Jakarta was in chaos following rioting in some parts of the city. The army and the police forces were unable to handle the situation. Meanwhile, President Suharto embarked on a state visit to Cairo, Egypt. Upon his return from Cairo, Suharto learned that the situation was out of control. Several days later, he invited some prominent Muslim figures – including Abdurrahman Wahid, Emha Ainun Najib, Nurcholish Madjid and Malik Fajar – to discuss the nation's current condition. Suharto proposed to establish a Reform Committee, to reshuffle the cabinet ministers and to resign from the presidency within 6 months. This was not responded to by those who attended the meeting. Suharto panicked as 14 of his ministers resigned from the cabinet. On 20 May, Amien Rais cancelled the mass rally to Monas square as an army general threatened to make "another Tiananmen" should he do so. Less than 24 hours later, Suharto resigned from his office and was replaced by Vice President B. J. Habibie. Amien Rais and other reformists established the National Mandate Party (Partai Amanat Nasional/PAN) on 6 August 1998. Amien Rais was elected its first chairman with Faisal Basri as secretary general. Therefore, his position in Muhammadiyah was replaced by vice chairman Ahmad Syafi'i Maarif. PAN gained 6 percent of the vote in the 1999 election but failed to nominate Rais as a presidential candidate. However, political compromise allowed Amien to lead the People Consultative Assembly (MPR). As a kingmaker, Amien Rais and other Islam parties and Golkar elected Abdurrahman Wahid as president and Megawati Sukarnoputri as vice president. Amien Rais was also a leading figure in the Indonesian constitution amendment process. Amien Rais ran and lost in the 2004 presidential election. He and running mate Siswono Yudo Husodo were nominated by PAN, the Prosperous Justice Party (PKS) and some small political parties, and finished in the fourth place with 15% of the vote. Amien Rais is currently the Chairman of PAN's Advisory Board, Muhammadiyah's Advisory Board, and is a professor at Gadjah Mada University. One of the founders of PAN, Abdillah Toha criticized him for his controversial statements and inconsistencies on many issues including his support on changing local elections to be indirect, and called him a "traitor of the Reform". In a corruption scandal trial of a former health minister, Siti Fadilah Supari, Amien Rais was reported to have received funds related the case. He admitted that he had received the funds but then accused the Corruption Eradication Commission of being an incompetent organization. On 1 October 2020, he formed a new party called Ummah Party (Indonesian: Partai Ummat), which he claimed to "work and fight with fellow countrymen against tyranny and injustice". Deputy chairman of PAN, Viva Yoga Mauladi, confirmed Amien's departure from the party. Before leaving PAN, he was involved in internal rift with fellow party politicians over support for Jokowi's administration. Ridho Rahmadi, Amien Rais' son in law, was appointed the party's inaugural chairman.