Кіріспе

Индонезиялық экономистер мен саяси кеңесшілер. Чилидегі әскери диктатура (1973–1990). "Беркли мафиясы" термині 1960 жылдардың соңында Сухарто диктатурасы кезінде Индонезияда технократтық лауазымдарға тағайындалған Калифорния университетінде білім алған экономистер тобын білдіреді. Олар "Жаңа тәртіп" әкімшілігінің алғашқы кезеңдерінде тағайындалды. Олардың жұмысы Индонезияда еркін нарықтық капитализмді дамытуға және Сукарно үкіметі жүзеге асырған прогрессивті экономикалық реформаларды кері қайтаруға бағытталған. "Жаңа тәртіп" режимі кезінде қалыптасқан экономикалық жүйе осы кезеңде елдегі кең таралған сыбайлас жемқорлықтың салдарынан "крони капитализм" деп аталды. "Беркли мафиясы", Сухарто диктатурасы сияқты, Суық соғыс кезінде АҚШ-пен одақтас болды. Топқа Виджожо Нитизастро, Мохаммад Садли, Эмиль Салим, Дж. Б. Сумарлин және Әли Вардана кірді. Кейін Берклиде бітірген Дороджатун Кунтжоро Джакти де кейде осы топтың құрамына кіретін болып есептеледі.

Шығу тегі

1950 жылдардың ортасында Беркли мафиясы болып танылатын экономистер Индонезия университетінің Экономика факультетінде (FEUI) оқыды. Факультетті сауда және өнеркәсіп министрі, сондай-ақ үкіметтің қаржы министрі қызметін атқарған экономист Сумитро Джохоадикусумо басқарды. Сумитро экономика ғылымының докторы атанған жалғыз оқытушы болғандықтан, FEUI студенттерін оқытуға Нидерландыдан шақырылған шетелдік лекторылар мен басқа факультеттердің оқытушыларын тартуға мәжбүр болды. Индонезия мен голланд үкіметі арасындағы Батыс Ириан (қазір Батыс Папуа) мәселесі бойынша қарым-қатынас шиеленіскен кезде, голланд лекторылар елді тастап кетуге бастады. Сумитро көмек сұрап Форд қорына жүгінді. 1966 жылы генерал Сухарто Сукарнодан Индонезиядағы атқару билігін Supersemar арқылы алып қойды. Ресми түрде президенттік лауазымға тағы екі жылдан кейін сайланғанымен, Сухарто Жаңа тәртіп режимінің негізін қалауға кірісті. 1966 жылдың тамыз айының соңында Сухарто SESKOAD-та саяси және экономикалық мәселелерді, сондай-ақ Жаңа тәртіптің осы мәселелерге қатысты ұстанымын талқылау үшін семинар өткізді. Widjojo Nitisastro басқаратын FEUI экономистері семинарға қатысты. Семинар барысында экономистер өз идеяларын және саяси ұсыныстарын ұсынды. Олардың презентациясы Сухартоға ұнады, ол оларды экономика және қаржы саласындағы сарапшылар тобы ретінде жұмыс істеуге шақырды.

Жетістіктер мен даулар

1966 жылғы 3 қазанда осы экономистердің және басқалардың кеңесі бойынша Сухарто Индонезия экономикасын тұрақтандыру және қалпына келтіруге бағытталған бағдарламаны жариялады. Бағдарлама инфрақұрылымды жаңарту мен ауыл шаруашылығы секторын дамытуды да мақсат етті. Сонымен қатар, Индонезия жөніндегі жаңадан құрылған Үкіметаралық топтың қолдауымен экономикалық жаңаруды қолдау үшін халықаралық бағдарлама құрылды. Жаңа экономикалық бағдарлама экономиканы тұрақтандыруда табысқа жетті. Инфляция 1966 жылы 650% болса, 1969 жылы 13% ға дейін төмендеді. 1968 жылы Сухарто президент болғаннан кейін, «Беркли мафиясы» тобының мүшелері Сухарто кабинетіндегі министрлік және жоғары кеңесші лауазымдарға тағайындалды. Осылайша, топ экономикалық саясатқа зор ықпал етіп, Индонезия экономикасын бұрын-соңды болмаған өсу кезеңіне жеткізді. Өсім қарқыны жоғары болды, 1960 жылдардың соңынан 1997 жылға дейін, Оңтүстік-Шығыс Азия ауыр Азия қаржы дағдарысына ұшыраған кезде, шамамен жылына 6,5% құрады. Кейбір топтар, мысалы, «Хизб-ут Тахрир» ұйымының Индонезиялық бөлімі, «Беркли мафиясын» сатқын деп есептеді, бұл көзқарас, әсіресе, ұлттық индустрияны жекешелендіруге олардың дайындығынан туындады. 1970 жылдардың ортасында мұнай бағасының өсуімен Сухарто экономикалық ұлтшылдарды қолдады, сондықтан «Беркли мафиясының» ықпалы шектелді. Сухарто 1980 жылдардың ортасында қайтадан «Беркли мафиясына» жүгінді, мұнай бағасы төмендегенде және оның салдарынан Индонезияның экономикалық өсуі баяулады. «Беркли мафиясы» либерализацияны, дерегуляцияны және Индонезия экономикасының жаңаруын жүзеге асырды. Индонезия экономикасы қайтадан өсе бастады, бірақ «Беркли мафиясы» тағы да саяси қарсылыққа тап болды. Бұл жолы олардың қарсыластары экономикалық ұлтшылдықты жақтаған Судармоно мен Гинанджар Картасасмита, сондай-ақ технологияға бағытталған экономикалық дамуды қалаған Б.Ж. Хабиби болды. Бұрынғыдай, Сухарто экономикалық ұлтшылдардың жағына шықты, ал «Беркли мафиясының» күші әлсіреп қалды. 1997 жылғы Азия қаржы дағдарысынан туындаған Индонезияның экономикалық құлдырауы кезінде адамдар «Беркли мафиясын» кінәлады және оны «Жаңа тәртіп» режимінің бір бөлігі деп санады. Реформалар дәуірінде үкіметте тек Виджожо ғана қалды.

Сухартодан кейінгі кезең

Беркли мафия тобынан тек Видджожо Нитизастро мен Эмиль Салим ғана Сухартодан кейінгі реформалар дәуірінде үкіметте маңызды ықпал етуді жалғастырды. Видджожо Нитизастро президенттер Б. Ж. Хабиби, Вахид (Гус Дур) және Мегаватидің экономикалық кеңесшісі болды. Эмиль Салим кейін Сусило Бамбанг Юдхойоно басқарған кезеңде Президенттік консультативтік кеңестің төрағасы қызметін атқарды, сондай-ақ Индонезия мен халықаралық деңгейде экологиялық мәселелер бойынша өзінің қызметін белсенді түрде жалғастырды. Мұхаммед Садли 2008 жылы қайтыс болғанға дейін көрнекті экономикалық сарапшы ретінде танылды.