Кіріспе

Индонезиялық кәсіпкер

Судоно Салим (16 шілде 1916 – 10 маусым 2012) – индонезиялық банкир және кәсіпкер. Ол Индонезиядағы ең бай жеке тұлға болды. 1992 жылы басқаруды кіші ұлы Антони Салимге (қазір Индонезияның ең бай бес адамның бірі) тапсырғанға дейін, ол Салим тобының негізін қалаушысы және төрағасы болды.

Ерте өмір

1916 жылы Салим Қытайдың Фуцзин қаласында Лим Сио Лён (林) болып дүниеге келді. Қытай зодиагі бойынша, ол жетінші айдың жетінші күні Аждаһа жылында туған. 1936 жылы ол Фуцзянь провинциясынан шығып, ағасы Лием Сио Хи және қайын інісі Чжэн Сюшенге Кудус қаласына, Орталық Яваға қосылды. Кудуста болғанда, оның өндіріс компаниясы Индонезия Ұлттық революциясының әскерлеріне медициналық жабдықтармен қамтамасыз етті және армия офицері Сухартомен байланыс жасады. Салим индонезиялық әскерлерге голланд әскерлеріне қарсы тұру үшін қару-жарақ берген деген айыптамаларды жоққа шығарды. Тәуелсіздік алғаннан кейін әскерлер голланд бизнесiн басып алғанда, оның бизнесі олардың көптеген активтерін өзіне қабылдап, қарағай нарығында монополияға қол жеткізді.

Іскерлік мансап

1952 жылы Джакартаға көшіп келген соң, Салим Гонконг пен Сингапурдағы басқа да теңдес қытай бизнесмендерімен байланыс орнату арқылы арахис майы саудасымен айналысатын компаниясын кеңейтті. Оның сабын өндіруші компаниясы Индонезия Ұлттық Қарулы Күштерінің негізгі жеткізушілерінің біріне айналды. Салим кейіннен коммерциялық қызметін тоқыма өндірісі және қаржылық қызметтерге кеңейтті, нәтижесінде 1957 жылы Индонезияның ең ірі жеке банкі – Орталық Азия банкін құруға ықпал етті. Азиялық қаржы дағдарысынан кейін ол банк басқаруын үкіметке беруге мәжбүр болды. 1968 жылы корпоративтік бірігу нәтижесінде Салим гвоздика импортына монополия құру құқығын алды. Ол сондай-ақ Хоккья тегінен шыққан тағы бір кәсіпкермен бірлесіп, "Богасари" компаниясын құрды, ол кейіннен Индонезияның ең ірі диірмені, өндірушісі және ұн жеткізушісіне айналды. Осы екі компаниядан түскен үлкен пайда оған 1973 жылы цемент өндіретін "Indocement" гигантын құруға қажетті қаржыны ұсынды. 1992 жылы Салим "Салим тобының" басқаруын ұлы Антони Салимге тапсырды. 1997 жылға қарай "Салим тобының" активтері 20 миллиард АҚШ долларын құрады, 500-ден астам еншілес компаниялары 200 000-нан астам индонезиялықтарды жұмыспен қамтыды. Азиялық қаржы дағдарысы кезінде конгломерат 4,8 миллиард АҚШ доллары көлемінде қарызға батып, 1998 жылы Банк Орталық Азияны Индонезия үкіметіне мемлекеттік меншікке беруге мәжбүр болды. Ол кезде "БСА" компаниясының 30 пайызы Сухартоның екі баласына тиесілі болды. 1998 жылғы мамырдағы тәртіпсіздіктер кезінде Салим Джакартадағы үйіне жасалған шабуылдан кейін Сингапурге қашып кетті, ал оның ұлы отбасылық бизнесті қайта жандандыру үшін Индонезияда қалды. Салим соңында АҚШ-тың Лос-Анджелес қаласында қоныстанды.

Жеке өмір

Сәлімнің үш ұлы мен бір қызы болды. 2012 жылдың 10 маусымында, 96 жасқа толуына бір ай қалғанда, Сәлім Сингапурдың Раффлс ауруханасында табиғи себептерден қайтыс болды. Ол Лим Чу Канг зиратында жерленген.