Кіріспе

Сұйықтық механикасы мен астрофизикада релятивистік Эйлер теңдеулері – жалпы салыстырмалылықтың әсерін ескеретін Эйлер теңдеулерінің кеңейтілген түрі. Олар жоғары энергиялы астрофизика және сандық салыстырмалылық салаларында қолданылады, онда гамма-сәулелердің жарлымы, аккреция процестері және нейтронды жұлдыздар сияқты құбылыстарды сипаттау үшін жиі пайдаланылады, көбінесе магниттік өріс қосылады. Ескерту: әдебиетпен үйлесімді болу үшін, бұл мақалада табиғи бірліктер, атап айтқанда жарық жылдамдығы және Эйнштейннің жиынтық белгілеуі қолданылады.

Мотивация

Жер бетінде байқалатын көптеген сұйықтықтар үшін Ньютон механикасына негізделген дәстүрлі сұйықтық механикасы жеткілікті. Дегенмен, сұйықтықтың жылдамдығы жарық жылдамдығына жақындағанда, күшті гравитациялық өрістерде қозғалғанда, немесе қысым энергия тығыздығына жақындағанда, бұл теңдеулер қолданыссыз болады. Мұндай жағдайлар астрофизикалық қолданыстарда жиі кездеседі. Мысалы, гамма-сәулелердің жарлымы жиі жарық жылдамдығынан аздап ғана төмен жылдамдықпен жүреді, ал нейтронды жұлдыздардың гравитациялық өрісі Жердің гравитациялық өрісінен әлдеқайда күшті болады. Осындай экстремалды жағдайларда сұйықтықтарды тек релятивистік тұрғыдан қарастыру ғана жеткілікті.

Кіріспе

Қозғалыс теңдеулері кернеу-энергия тензорының үздіксіздік теңдеуінде жатыр:

мұнда – ковариантты туынды. Кемел сұйықтық үшін,

Бұл жерде – сұйықтықтың жалпы масса-энергия тығыздығы (тыныштық массасы мен ішкі энергия тығыздығын қоса алғанда), – сұйықтық қысымы, – сұйықтықтың төрт жылдамдығы және – метрикалық тензор. Бұл жүйедегі энергия тығыздығы, – қысым және – жүйедегі төрт жылдамдық. Теңдеулерді жайып жазсақ, мынаны аламыз (материалдық туынды ретінде қолданып):

Содан кейін, жылдамдықтың өзінің қалай өзгеретінін бақылау үшін таңдасақ, қозғалыс теңдеулері мына түрге енеді:

Релятивистік емес шекке көшкенде, мынаны аламыз: Бұл сұйықтықтың энергиясы оның тыныштық энергиясымен басым екенін көрсетеді. Бұл шекте және , сондықтан біз Эйлер теңдеуіне ораламыз.