Аггерсунд: Тарихы мен қазіргі жағдайы

Кіріспе

Аггерсунд – Данияның солтүстігіндегі 293 тұрғыны бар (2023) ауыл. Ауыл Солтүстік Ютландия аймағындағы Вестхиммерланд муниципалитетіне қарасты. Аггерсундтағы қоныстануға қатысты мәліметтер тас дәуіріне дейін жетеді, және ауылда Даниядағы ең көне викинг қамалдарының бірі – Аггерсборг орналасқан. Ауылдың қазіргі дамуының көп бөлігі ауылдағы көпір арқылы келген саудамен байланысты. Аггерсунд көпірі (Аггерсундброен) бұрын Лимфьордтағы сирек өткелдердің бірі болған. Көпірдің өңірлік маңызы зор болғандықтан, Германияның Данияны оккупациялау кезінде бұл жерге қызығушылық танылған, және Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде мұнда ауыр әскери күштер орналасқан.

Тарих

Аггерсунд маңында шамамен 5000 ж.б. дейін тас дәуіріндегі қоныс болғанының куәлігі бар. Бұл қоныстың қалдықтары қазіргі ауылдан сәл солтүстікке қарай орналасқан, себебі сол кезде осы қоныс орналасқан фьордтың бұғазы айтарлықтай кең болған. Темір дәуірінде осы жерде ірі ауыл пайда болды. Бұл ауыл, шамамен 980 жылы тұрғызылған викингтердің сақина тәрізді бекінісі – Аггерсборг үшін орын ашу мақсатымен бұзылған болуы мүмкін. Кейбір археологтар бұл викингтер дәуіріндегі ауылдың тұрғындары фьордтың оңтүстік жағалауындағы Øster Ørbæk-ке қайта қоныстанғанын болжайды. 11 ғасырдағы есімдік викингтердің сақина тәрізді бекінісімен шектес болған. Ол 1086 жылы патшалық меншік ретінде құрылған, ол патшаның меншігінде болған. Алғашқы ғимараттар 15 ғасырда өртенген және қайта жаңартылмаған. Кейін бұл меншік қысқа мерзімге Конгенсгаард деп аталған, ол Аггерсундқа феодалдық құқықтарды сақтап тұрған. 1579 жылы патшалық меншік Вибеке Подебуске сатылды, ол кейіннен Аггерсборггард деп аталған жаңа сарай салдырды. Меншіктің негізгі ғимараты 1750 жылдары бірнеше ескі орындардан құрастырылған сәулеттік элементтерден салынған. 20 ғасырдан бері бірнеше реставрация жұмыстары жүргізілді. Негізгі ғимарат 1936 жылы қалпына келтіріліп, 1978 жылы қайта салынды. Аггерсунд ауылы 1793 жылы Хьёрринг округінің құрамына кіріп, Аггерборг Согнның әкімшілік приходын құрады. Ауылдың көп бөлігі Лимфьордтың солтүстік жағалауында орналасқан болса да, сол кезде Аггерсунд фьордпен бөлінген еді, ал Солтүстік Аггерсундтан Оңтүстік Аггерсундқа паром қатынайтын. Ауылдың оңтүстік бөлігі Аалборг округіне қарасты Слет Херредтің жеке әкімшілік округінің бір бөлігі болды. Қазіргі уақытта аймақты дамытуға негіз болған кемежай порты осы жерді маңызды сауда орталығына айналдырды. 1801 жылы Аггерборг Согнның халқы 373 адамды құрады, 1859 жылы бұл көрсеткіш 545 адамға дейін өсті. Осы кезде экономика негізінен ауыл шаруашылығы мен Аалборгпен астық, картоп және мал саудасына негізделген. Бұл аймақта бір кезде балық шаруашылығы дамыған, бірақ сол кезде бұл кәсіп аймақта төмендеп, өнім тек жергілікті саудаға жөнелтілді. 1901 жылы согнның халқы 856 адамға жетті. Согн халқының саны 20 ғасырдың басында азая бастағанмен, Аггерсундтың өзі кеңейе берді. 1955 жылы ауылдың халқы 475 адамды құрады, және көптеген ыңғайлы жағдайлар мен өнеркәсіптік кәсіпорындар болды. Халықтың шамамен 36%-ы өнеркәсіпте, 24%-ы сауда және көлік саласында, 8%-ы ауыл шаруашылығында жұмыс істеді. Содан бері ауыл халқы азайды. Бұл 1970 жылғы Данияның муниципалитеттік реформаларына байланысты, ол көптеген әкімшілік жұмыс орындарын және байланысты кәсіпорындарды біріктіріп, Лёгстерге көшірді. Ауыл әскери бекініске айналды, қала ішінде жүру тұрғындар үшін қиын болды. Аггерсундта 600-дан астам адам орналасты. 1944 жылы олардың көп бөлігі шығыс майданына жіберілді. 1945 жылы соғыс аяқталғаннан кейін, ауылды басып алушы әскерлер тастап кетті. Қаланың әскери инфрақұрылымы тез арада тасталды. Гранаттар, миналар және басқа да жабдықтар сол жерде қалдырылды. Содан кейін ауылды әскерилендіруден арылтудың ұзақ процесі басталды.

There is evidence of a Stone Age settlement near Aggersund, from c. 5000 BCE. The remains of this settlement are located slightly north of the present day village, apparently because the strait of the fjord which it is located on was then significantly wider. During the Iron Age, a larger village emerged on the site. This village was torn down, likely to make room for the grounds of Aggersborg, a viking ring fortress, which was likely erected c. 980. Some archaeologist postulate that the displaced residents of this viking era village resettled in Øster Ørbæk on the southern bank on the fjord. An 11th century estate adjoins the viking ring fortress. It was formed in 1086 as a royal estate, owned by the crown. The original buildings were destroyed by a fire in the 15th century, and were not rebuilt. The estate then briefly became known as Kongensgaard, which retained its rights over Aggersund as a fief. The estate was sold by the crown in 1579 to Vibeke Podebusk, who then constructed a new manor house on the property called Aggersborggaard. The estate's main building was constructed during the 1750s from salvaged architectural elements from several older sites. Several restorations of the property have been carried out since the 20th century. The main building itself was restored in 1936 and rebuilt in 1978. The village of Aggersund became part of Hjørring County in 1793 and constituted the administrative parish of Aggerborg Sogn. Although the majority of the village was settled along the northern shore of the Limfjord, by this time Aggersund was divided by the fjord, and a ferry crossed from North Aggersund to South Aggersund. The southern part of the village was part of a separate administrative district within Slet Herred of Aalborg County. Modern settlement of the area centered around the ferry port, which made the location an important commercial crossroad. In 1801 Aggerborg Sogn had a population of 373, which grew to 545 in 1859. At this point in time, the economy relied largely on farming and trade with Aalborg of grains, potatoes, and livestock. While the area had once supported a fishing industry, it was a declining profession in the region by this time and yields were only traded locally. By 1901, the sogn's population peaked at 856. While the population of the sogn began to decline in the early 20th century, Aggersund itself continued to expand. In 1955, the village had a population of 475, and had many amenities and industrial works. Approximately 36% of the population was employed in industrial work, 24% in trade and transportation, and 8% in agriculture. The population of the village has since declined. This is due, in part, to the 1970 Danish Municipal Reforms, which amalgamated and moved many administrative jobs and associated businesses to Løgstør. The village became like a military fortress, and movement within the city was difficult for residents. At its peak, more than 600 men were stationed in Aggersund. By 1944, many of these soldiers had been sent to the Eastern front. Occupying forces left the village after the war ended in 1945. The military infrastructure of the city was rapidly abandoned. Grenades, land mines and other equipment were left where they lay. A long process to demilitarize the village then began.

Инфрақұрылым

Аггерсундта орта ғасырдың басынан бері бұл бұғазды кесіп өту үшін паром құрылған. Осы кезеңде ол Аалборгпен бірге Лимфьордтың маңызды сауда жолы болды. Паромдар көп жылдар бойы өз орнында болды, бірақ кемелердің тозығы жеткені туралы хабарлар тарады. 1891 жылы бұғаздың оңтүстік жағасында орналасқан Лёгстёр қаласы, өтпелі жолды жақсарту және сауда ағынын арттыру үшін мемлекетке өтініш жасады. Мемлекет 285 000 Дания кроны Солтүстік Аггерсунд, Оңтүстік Аггерсунд және Лёгстёрде бумен жүретін паром құруға және паром терминалдарын салуға бөлуге келісті. Келісім бойынша, Лёгстёр қаласы қалған барлық шығындарды өтеуге міндеттенді. Жаңа бумен жұмыс істейтін паром, "Аггерсунд" деп аталды, 1902 жылы қолданысқа берілді. Паром кезеңді жақсартқанымен, жыл сайын шығынға ұшырады. Осының салдарынан 1918 жылы пошта қызметі паромды басқаруды өз мойнына алды. 2000 жылы көпірдің арқалықтары күшейтіліп, оның жүк көтергіштігі артты.