Кіріспе

Магистр дәрежесімен салыстырылатын академиялық дәреже.

Лицензиат (қысқартылған түрі Lic.) – көптеген елдерде кездесетін және әртүрлі білім деңгейлерін көрсететін академиялық дәреже. Еуропа, Латын Америкасы және Сириядағы папалық университеттер мен басқа да университеттер берген жағдайда, ол магистр дәрежесіне ұқсас болуы мүмкін. Бұл термин осы дәрежеге ие адамды да білдіреді.

Этимология

Термин латын тілінен шыққан "licentia" сөзінен туындайды, яғни "еркіндік" (латынша licēre, "рұқсат етілу"), және "оқытуға рұқсат" мағынасындағы licentia docendi (сондай-ақ licentia doctorandi) және "қызмет етуге рұқсат" мағынасындағы licentia ad practicandum (сондай-ақ licentia practicandi) тіркестерінде қолданылады, бұл мамандықтың практикасын жүзеге асыруға қабілетті екенін куәландыратын сертификатқа ие адамды білдіреді.

Тарих

Католик шіркеуінің Грегориандық реформасы 11 және 12 ғасырларда епископтық мектептерде еркін өнерге назар аударуды күшейтті, және Рим папасы Грегори VII барлық епископтарға еркін өнерді оқыту үшін шаралар қабылдауды бұйырды. Бастапқыда, ортағасырлық университеттің студенті үшін *licentia docendi* бакалавр, магистр немесе доктор академиялық дәрежесінен өзгеше болды. Соңғысы әртүрлі факультеттердегі (өнер, теология, құқық, медицина) үстемелік дәрежесін білдірді, ал *licentia* тікелей оқытуға рұқсат болды. Оны университет емес, шіркеу берді, университет орналасқан діни округтің канцлері арқылы. Бірақ *licentia* тек университеттің ұсынысымен берілді, бастапқыда кандидат магистр немесе доктор дәрежесін алуға дайын тұрғанда, ал одан бұрын *licentia* алғаннан кейінгі талаптар тек рәсімдік сипатта болды. Дегенмен, уақыт өте келе *licentia* мен бакалавр, магистр және доктор дәрежелері арасындағы осы айырмашылық бірте-бірте жойыла бастады. Континенттік Еуропа университеттерінде *licentia* бакалавр дәрежесі мен магистр немесе доктор дәрежесі арасындағы академиялық дәрежеге айналды, әсіресе жоғары факультеттерде. Сонымен қатар, докторлық дәреже алуға кететін шығын да елеулі болуы мүмкін. Сондықтан көптеген студенттер академиялық мансапты жоспарламаса, докторлық дәрежеден бас тартты, нәтижесінде *licentia* жиі соңғы дәреже болып табылды. Бұл үрдістен Оксфорд және Кембридж университеттері, сондай-ақ олардың үлгісімен құрылған университеттер ерекшеленді. Олардың орналасқан жерлері епископтық орындықтар болмағандықтан, *licentia docendi* өкілеттік арқылы берілді, және оның маңызы азайды.

Аргентина

Аргентинадағы Licentiate (испан тілінде: Licenciatura) дәрежесі, адамды лицензиадоға айналдырады, ол төрттен алты жылға дейін оқытылатын және соңғы дипломдық жұмысты қорғауды талап ететін білім беру бағдарламасы. Лиценциат дәрежесін аяқтағаннан кейін студент магистр немесе докторлық бағдарламаға қабылдануға құқылы.

Австралия

Қазіргі уақытта Австралияда теологиялық колледждерден басқа лицензиат беруге құқығы бар жалғыз мекемелер – Австралиялық музыкалық емтихан кеңесі мен Сент-Сесилия музыка мектебі, олар лицензиат дипломын тағайындайды. Бұл марапаттың мәртебесі Австралия дипломына ұқсас – қазіргі уақытта орта білімнен кейінгі білімнің бір жылы, сондықтан ол дипломнан төмен, бірақ жоғары стандартқа байланысты оны аяқтауға екі немесе одан да көп жыл уақыт кетуі мүмкін. Сол сияқты, бұрынғы теологиялық колледждерде лицензиат – қазіргі аспирантура дипломына балама арнайы аспирантуралық марапат болған. Ол әсіресе кейбір теологиялық колледждердің университет мәртебесіне ие болмауы және бакалавриат, магистр және доктор сияқты ғылыми дәрежелерді беруге мүмкіндігі болмауы себепті қолданылған. Дегенмен, бұл католик колледждерінде мұндай болған емес, онда 7 жылдық оқуды аяқтағанға дейін (бакалавриатқа 5 жыл, лицензиатқа 2 жыл) лицензиат алуға болмайды. Мұндай жағдайда ол магистр және доктор дәрежелері арасындағы аспирантурадан жоғары деңгейде тұрады. Сидней католиктік институты – Паптық факультет және сондықтан ол қасиетті теология лицензиатын ұсынады, ол магистр дәрежесінен жоғары тұрады және тек жеті жылдық оқудан кейін ғана алуға болады (S.T.B. үшін бес жыл; S.T.L. үшін екі жыл). Лицензиат – 1931 жылы құрылған Рим-католик шіркеуіндегі теологиялық білім берудің үш циклының бір бөлігі: бакалавриат (STB); лицензиат (STL) және докторлық (STD). Лицензиат семинарияларда оқытуға профессорларға рұхсат береді. Иоанн Павел II-нің Sapientia Christiana атты апостолдық конституциясына жүгініңіз.

Бельгия

Бельгия университеттерінде Licentiate (немесе голланд тілінде Licentiaat, француз тілінде Licencié, қысқартылған lic.) магистр дәрежесімен тең білімді иеленген адам аталды. Голланд тілінде әйел Лицензиаты Licentiate, ал француз тілінде Licenciée деп аталды. Лицензиат дәрежесін алуға кеткен жылдар голланд тілінде Licentiaat немесе Licentie, ал француз тілінде Licence деп аталды. Бұл университет білімінің екінші деңгейі болып табылды, одан кейін Кандидат (не голланд тілінде Kandidaat, не француз тілінде Candidat, қысқартылған cand.) деңгейі келді. Әйел Кандидат голланд тілінде Kandidate, француз тілінде Candidate деп аталды. Кандидат дәрежесін алуға кеткен жылдар голланд тілінде Kandidaats немесе Kandidatuur, ал француз тілінде Candidature деп аталды. Осы екі деңгейдің әрқайсысы кем дегенде екі жыл (төрт семестр) бойы сәтті оқуды талап етті. Лицензиаттар дипломдық жұмыс (голланд тілінде licentiaatsverhandeling, француз тілінде mémoire de licence) жазуға міндетті болды. Бұл кандидат-лицензиат жүйесі қазір американдық үлгідегі бакалавр-магистр жүйесімен алмастырылуда. Азаматтық инженер (не голланд тілінде Burgerlijk ingenieur, не француз тілінде Ingénieur civil, қысқартылған ir.), медицина докторы (не голланд тілінде Doctor in de geneeskunde, не француз тілінде Docteur en médecine, қысқартылған dr. med., 1992 жылға дейін), дәрігер (не голланд тілінде Arts, не француз тілінде Médecin, 1992 жылдан кейін), заң докторы (не голланд тілінде Doctor in de rechten, не француз тілінде Docteur en droit, қысқартылған dr. iur., 1972 жылға дейін) және магистр (философия және теология, қысқартылған mag.) Лицензиат деңгейімен теңестірілді. Бакалавр (философия және теология, қысқартылған bac.) Кандидат деңгейімен теңестірілді. Бұрынғы атақтар dr. med. және dr. iur. кәсіби докторлық дәрежелер деп есептеледі, ал үшінші деңгейдегі оқу және зерттеулердің нәтижесінде алынған dr. атағы – жоғары докторлық дәреже болып табылады. Бельгиялық лицензиат Нидерландыдағы doctorandus-қа теңестірілді. KU Leuven университетінде бұрын TEW (Toegepaste Economische Wetenschappen) және Beleidsinformatica салалары бойынша Licentiaat doctorandus дәрежесі болған. Жалпы қысқартудан басқа, LHFW (Licentiaat in de Handels en Financiële Wetenschappen) және LTH (Licentiaat in de Tandheelkunde) сияқты арнайы қысқартулар да бар. Бельгияда білім алу өте қатаң. Бельгия университеттерінің студенттері әдетте аптасына отыз сағаттан астам уақытын оқуға жұмсайды, ал американдық университеттерде бұл көрсеткіш орташа есебімен он бес сағатты құрайды. Осының нәтижесінде Бельгиядағы студенттер лицензиат немесе магистр дәрежесін америкалық оқу орындарындағы әдеттегі алты жылға қарағанда төрт-бес жылда аяқтай алады.

Боливия

Боливияда Licenciatura – бұл өнер бакалавры немесе ғылым бакалаврынан өзгеше, кәсіби білім деңгейі. Англосаксон елдеріндегідей, оны алу үшін студенттер кәсіби оқу жоспарын аяқтау үшін көбірек академиялық сағаттар жинауы керек. Licenciatura иесі Боливияның барлық аймағында өз мамандығы бойынша жұмыс істеуге құқылы. Licenciatura алуға кеткен уақыт оқылатын мамандыққа қарай өзгереді, бірақ көптеген университеттер оқу бағдарламасын 4-5 жыл ішінде аяқтауды талап етеді. Оқу мерзіміне қоса, боливиялық университеттер барлық түлектерден оқу бағдарламасын аяқтағаннан кейін дипломдық жұмыс жазуды немесе мемлекеттік және университет өкілдерінің қатысуымен өтетін ауызша емтиханды тапсыруды талап етеді. Бұл емтиханда студенттің кәсіби білімі мен дағдылары бағаланады.

Бразилия

Бразилияда Licenciatura – бакалавр немесе ғылым бакалаврынан өзгеше кәсіби білім беру деңгейі, себебі кәсіби оқу бағдарламасын аяқтау үшін студенттерге көбірек кредиттер қабылдау талап етіледі. Licenciatura деңгейі иесіне бастауыш және орта білім беруде пәндерді оқытуға мүмкіндік береді. Licenciatura алу үшін қажетті мерзім көбінесе оқылатын пәнге байланысты болғанымен, көптеген университеттер оқу бағдарламасын төрт-бес жыл ішінде аяқтауды талап етеді. Академиялық талаптармен қатар, бразилиялық университеттер студенттерден диссертация жазып, ауызша емтихан тапсыруын қажет етуі мүмкін. Бұл бағалау профессорлар мен зерттеушілер тарапынан студенттің кәсіби білімі мен дағдыларын бағалау мақсатында жүзеге асырылады. Мысалы, Бразилияның Ұлттық білім беру кеңесінің (Білім беру министрлігі) анықтамасына сәйкес, биология ғылымдарының Licenciatura бағдарламасы биологияның арнайы тақырыптарымен қатар химия, физика және денсаулық салаларындағы мазмұнды да қамтуға тиіс, осылайша бастауыш және орта білім беруге дайындық қамтамасыз етіледі. Педагогикалық дайындық, өзінің ерекшеліктерінен бөлек, білім беру жүйесінің жалпы көрінісін және студенттердің қалыптасу процесін қарастыруы керек. Сондай-ақ, ғылымдарды негізгі деңгейде және биологияны орта деңгейде оқытуға қажетті құралдарды пайдалануға баса назар аудару керек. Кейбір бразилиялық университеттерде бакалавр және Licenciatura бір уақытта, екі деңгейге де қажетті талаптарды орындау арқылы алуға болады (мысалы, Бразилияның Минас-Жерайс Рим-католик университеті ұсынатын биология ғылымдарының бакалавр және Licenciatura деңгейлері).

Канада

Лицензиат термині Канаданың академиялық мекемелерінде көбінесе қолданылмайды, бірақ заң ғылымдары бойынша лицензиат (LL. L.) кейбір канадалық университеттер азаматтық құқық бакалавры дәрежесіне тең білім алғандарға ұсынады. Канаданың Медициналық кеңесі (MCC) канадалық және халықаралық медицина түлектері үшін Медициналық кеңестің біліктілік емтихандарын сәтті тапсырғаннан кейін лицензиат тағайындайды. Бұл лицензиат Канадада жеке медициналық практика лицензиясын алу үшін қажет. Сент-Пол университеті философия факультетінің магистрі дәрежесін алғаннан кейін он жыл ішінде тапсыруға болатын философия бойынша лицензиаттық емтиханды ұсынады. Бұл диплом, папалық дәреже, түлектерді семинарияда немесе колледжде философиядан сабақ беруге құқық береді. Сент-Пол университеті сондай-ақ Рим-католик шіркеуінде канондық заңгер ретінде жұмыс істеуге мүмкіндік беретін канондық құқық бойынша лицензиаттық, сондай-ақ Рим-католик шіркеуіндегі бакалавриат, лицензиат және докторлық теологиялық білім беру курсының бөлігі болып табылатын қасиетті теология бойынша лицензиаттық ұсынады. Торонто университетінің Реджис колледжі қасиетті теология бойынша лицензиаттық дәрежесін береді. Бұл Рим-католик шіркеуіндегі теологиялық білім берудегі бакалавриат, лицензиат, докторлық дәрежелерінің бір бөлігі. Оны азаматтық магистрлік немесе докторлық дәрежеге оқу барысында алуға болады. Бұл дәреже, әдетте, екі деңгейдің арасында орналасады. Иоанн Павел II-нің Sapientia Christiana атты апостолдық конституциясына жүгініңіз. (LMS-ке берілген өтінімде бұл "лицензиат" деп, "лицензия" деп емес, аталады.) Бұл дәреже ерекше, себебі папалық мекемелерден алынған лицензиаттар көбінесе докторлық диссертацияға дайындалу үшін беріледі, докторлық дәрежеден кейінгі жетістік емес. Торонтодағы Корольдік музыка консерваториясы фортепиано орындау бойынша лицензиаттық дипломды (LRCM) ұсынады. LRCM – Корольдік консерваторияның сертификаттық бағдарламасының ең жоғары деңгейі. Емтихан кәсіби концерттік орындау деңгейінде бағаланады. Кандидаттар аспапты толық меңгергенін, әр репертуардың стильдік ерекшеліктері мен құрылымдық элементтерін түсіне білуін, интерпретациялық шеберлік пен жетілген музыкалық тұлғаны көрсете алуы керек.

Коста-Рика

Коста-Рикада лицензиат білім берудің екінші деңгейіне жатады, магистр дәрежесінен төмен, бірақ бакалавр дәрежесінен жоғары, Ұлттық ректорлар кеңесінің құрамындағы Жоғары білім беруді жоспарлау кеңсесінің мәліметінше. Лицензиат – кем дегенде 150 және ең көп 180 курстық кредиттен тұратын университеттік бағдарламаның талаптарын орындаған адамдарға беріледі (мемлекеттік университеттердегі бағдарламалар әдетте төрттен алты жылға дейін оқытылады) және 15 апталық оқу циклының кем дегенде 10 циклы немесе оған баламалы мерзімді (бакалавр дәрежесін аяқтағаннан кейін үш немесе төрт қосымша семестр) қамтиды. Студенттер әрбір оқу орнының бітіру талаптарын орындауы тиіс, көбінесе дипломдық жұмыс жазу, бітіру семинарына қатысу немесе жоба дайындау қажет, ал кейбір мамандықтардағы кредиттер саны магистр дәрежесімен бірдей болуы мүмкін, бірақ талаптар деңгейі басқаша. Бұл дәреже сондай-ақ тәжірибелі дәрігерлерге де беріледі. Бұл диплом соңғы деп есептелмейді және жеке университет ректоры болуға жеткіліксіз.

Дания мен Норвегия

Бұрын лицензиат Дания мен Норвегияда тағайындалып, шамамен американдық PhD дәрежесімен тең болған. Данияда ол ресми түрде PhD дәрежесімен алмастырылды. Данияда нақты докторлық дәрежелер PhD-дан жоғары дәрежелер (яғни жоғары докторлық дәрежелер) саналады.

Доминикан Республикасы

Доминикан Республикасында Licenciatura студенттерге төрттен алты жылға дейінгі оқудан кейін беріледі. Кейбір университеттер студенттерден диплом алу үшін диссертация жазуды талап етеді, ал басқалары одан қысқа және көбірек еңбек талап етпейтін монография жазуы керек. Licenciatura – докторлық деңгейге түсуге дейінгі жоғары білімнің маңызды дәрежесінің бірі.

Финляндия мен Швеция

Швеция және Финляндия университеттерінде докторға дейінгі дәреже ретінде танылған лицензиат дәрежесі, курстық жұмыстың аяқталуымен және докторлық диссертацияның жартысына тең диссертациямен сабақтас. Финляндияда лицензиат дәрежесінің көлемі 120 ECTS құрайды және екі-үш жылдық толық уақытты зерттеуді қажет етеді. Оның алғышарты – жоғары деңгейдегі 4 жылдық академиялық білім, мысалы, магистр немесе магистр дәрежесі. Лицензиат дәрежесіне ие болғандар университеттерде тәуелсіз ғылыми зерттеулер жүргізуге және магистрлік және лицензиаттық дипломдық жұмыстарды жетекшілік етуге ресми құқылы. 1970 жылдардың басына дейін Швециядағы бұл дәреже АҚШ-тағы PhD-ға теңестірілді, онда бакалавр (немесе магистр) дәрежесінен кейін төрт-жеті жылдық оқу және ашық түрде қорғалған диссертация қажет болды. 1969 жылы ол біртіндеп «Доктор емтиханымен» алмастырылды және 1980 жылдары ғылыми-зерттеу дайындығының аралық деңгейі ретінде қайта орнатылды, қазіргі таңда магистрлік бітіруден кейін екі жылдық оқуды талап етеді. Лицензиат дәрежесі швед тілінде filosofie licentiat, ал фин тілінде filosofian lisensiaatti (философия лицензияты), теология лицензияты және теология дипломы (теология лицензияты) және т.б. деп аталады, бұл факультетке байланысты. Сонымен қатар, дәрігерлік лицензия алу үшін лицензиат/lisensiaatti дәрежесі қажет, магистрлік дәреже жоқ. (Медицина докторы – дәстүрлі профессорлық дәреже немесе ғылыми-зерттеу докторы, оның алғышарты лицензиат дәрежесі болып табылады.) Инженерлік лицензиат – Швеция және Финляндия сияқты бірнеше елде қолданылатын аралық аспирантура дәрежесі, оны магистр және PhD арасындағы академиялық қадам ретінде қарастыруға болады. Швед тілінде ол Teknologie Licentiat деп аталады, көбінесе Tekn. Lic. деп қысқартылады, ал фин тілінде tekniikan lisensiaatti, TkL деп қысқартылады. Инженерлік лицензиат 120 ECTS кредитіне (80 жұмыс аптасы (ескі кредиттер)) немесе номиналды екі жылдық толық жұмыс уақытына, ал PhD 240 ECTS кредитіне (160 жұмыс аптасы (ескі кредиттер)) немесе номиналды төрт жылдық толық жұмыс уақытына (бір ескі кредит – бір апталық толық жұмыс уақыты) тең. Дегенмен, талаптар мен жеке орындалудағы айырмашылықтарға байланысты инженерлік лицензиатты аяқтау мерзімі өзгеруі мүмкін. Дипломдық жұмыстың нәтижесі бойынша әдетте 2-3 рецензияланған мақала (немесе оған баламалы монография) қажет, ал бастапқы зерттеулер міндетті емес. Керісінше, докторлық диссертация үшін 4-6 мақала қажет және ол түпнұсқа зерттеулерді көрсетуі керек. Лицензиат дәрежесіне арналған бағдарлама жалпы екі жылдық күндізгі оқумен тең.

Франция

Француз университеттерінде лицензиат (licencié(e)) – лицензия (liˈsãs) иесі, яғни үш жылдық білім беру бағдарламасын аяқтаған адам, бұл шамамен бакалавр дәрежесімен тең. Лицензияның екі түрі бар: жалпы және кәсіби.

Германия

Германияда "Лицензиат" атағы бар адам магистр дәрежесіне немесе "Дипломға" тең білімге ие болады. 1990 жылға дейін бұл дәреже Саар университетінде заң мамандығы бойынша бірыңғай университет дәрежесі ретінде ұсынылды (Lic. iur.), оқу мерзімі 5 жылдан 8 жылға дейін ауыспалы болды. Саяси себептерге байланысты бұл дәреже тоқтатылды, себебі "Staatsexamen" (заңгерлік білім) заңгердің стандартты білімінің басым түріне айналды. "Лицензиат" шамамен "1. Staatsexamen" деңгейімен тең, бірақ соңғысынан айырмашылығы, оны мемлекеттік басқарма емес, университет бағалайды. Бұл сондай-ақ басқа заңгерлік біліктіліктерде қамтылмаған немесе жеткілікті деңгейде қарастырылмаған құқық салаларында, мысалы, шіркеу құқығы сияқты салаларда мамандануға мүмкіндік берді. Теология немесе журналистика (ФУ Берлин) сияқты басқа мамандықтар бұрын докторлық диссертацияның орнына "Лицензиат" біліктілігін ұсынатын.

Гаити

Гаити университеттерінде лицензиат (licencié(e)) – бакалавр дәрежесіне тең келетін төрт жылдық білім беру деңгейін аяқтаған адам. Лицензияның екі түрі бар: жалпы және кәсіби. Жалпы лицензия – университеттен берілетін және білім беру министрлігімен куәландырылатын диплом. Бұл куәландыру мекеменің төрт жылдық бакалавриат (бакалавр) деңгейі үшін ұлттық оқу бағдарламасының талаптарына сәйкес екенін растайды. Кәсіби лицензия – университеттен берілетін және білім беру министрлігімен куәландырылатын сертификат. Бұл дипломды алған адам мектептен профессорлар кеңесі немесе факультет төрағасынан тұратын комиссия талдап, бағалаған соңғы зерттеу жұмысын табыс еткеннен кейін беріледі.

Гонконг

Қытай Халық Республикасының Гонконг арнайы әкімшілік аймағы (HKSAR) Гонконг Медициналық Кеңесінің лиценциатын (LMCHK) ұсынады. Бұл лиценциат Гонконгта медициналық тәжірибе жасау үшін тіркелуге ниеттенген, жергілікті емес білім алған дәрігерлерге қажет. LMCHK біліктілігі Гонконгтан тыс жердегі медициналық мектептерді бітіргендер үшін Гонконгта медициналық тәжірибе жасауға тіркелу жолының бір бөлігі болып табылады. Лицензиаттар қоғамы – LMCHK алудағы қиындықтарды еңсеруге үміткерлерге көмек көрсету мақсатында құрылған тәуелсіз, коммерциялық емес кәсіби ұйым.

Үндістан

Үндістанда лицензиат – арнайы кәсіптік кеңестер немесе кәсіби ұйымдар ұсынатын кәсіптік біліктілік. Ол мектеп бітіргеннен кейін беріледі және толыққанды университет дәрежесінен кем ауқымды. Лицензиаттық дәреже беретін ұйымдар: Үндістанның сақтандыру институты, Үндістанның компания хатшылары институты, Үндістанның өзара қорлар қауымдастығы және Андхра-Прадеш штатының үкіметінің дипломдық емтихан тақтасы. 1946 жылға дейін Үндістанда лицензиатталған сертификатталған дәрігер және хирург (LCPS) медициналық біліктілік ретінде мойындалған, бірақ Бхор комитетінің шешімімен MBBS Үндістандағы медициналық мамандыққа кірудің жалғыз жолы болды.

Мексика

Латын Америкасының көптеген елдеріндегідей, licenciatura – бұл жоғары оқу орындарында берілетін алғашқы жоғары білім дәрежесін білдіретін жалпы термин, оның ұзақтығы мамандыққа қарай үш жылдан бес жылға дейін өзгереді. Бұл бакалавриат деңгейі және мамандығы бойынша жұмыс істеу үшін лицензия талап етеді. Мексикада барлық қажетті курстарды аяқтау, жай ғана бітіруші (graduado немесе pasante) болу және кәсіби диплом (título profesional) алу арасында айырмашылық жасалады. Диплом алу студенттің оқуын толық аяқтағанын көрсетеді және Licenciado атағын пайдалану құқығын береді. Статистика көрсеткендей, бітірушілердің шамамен 60% ғана диплом алады. Дипломмен бірге кәсіби біліктілік куәлігін (cédula profesional) алуға болады, ол Кәсіптердің Бас Дирекциясынан (Dirección General de Profesiones, DGP) беріледі. Бұл куәлік кәсіби қызметке лицензия ретінде және ұлттық жеке куәлік ретінде қызмет етеді. Кейбір мамандықтарға кәсіби куәлік қажет болмайды, бірақ медицина, есеп, азаматтық инженерия немесе әлеуметтік жұмыс сияқты мамандықтар үшін заң бойынша міндетті. Заңда кәсіби практикаға қатысты қылмыстар үшін, соның ішінде тиісті диплом немесе лицензиясы жоқ адамның кәсіби қызмет көрсетуіне қатысты жазалар белгіленген. "Кәсіби атақ" – бұл академиялық емес лауазымдарда жұмыс істеуге және Перу Республикасында тәуелсіз маман ретінде жұмыс істеуге мүмкіндік беретін белгілі бір мамандық бойынша атақ. Көптеген мамандықтар үшін кәсіби қауымдастықтарға немесе қоғамдарға (Colegio Profesional) тіркелу үшін "Licenciatura" немесе "Professional Title" қажет. "Licenciatura" алу үшін қосымша емтихан тапсыру немесе диссертация қорғау қажет. Перудегі бакалавриат курстарының көпшілігі "Дипломдық жұмыс" немесе "Дипломдық семинарлар" модульдерін (әдетте курстың соңғы екі семестрінде ғылыми жобаны дамыту) аяқтауды талап етеді, бірақ оны қорғау міндетті емес. "Licenciatura" немесе "Título Profesional" алу үшін студент диссертация (әдетте бакалавриат курсында дамытылған) жазып, оны қорғауы керек. Балама ретінде, жазбаша емтихан тапсырып, содан кейін профессорлар алдында ауызша емтихан тапсыруға болады (осы мамандық бойынша кәсіби колледжге тіркелген). Бұл жағдайда тиісті мамандық бойынша кемінде бір жылдық кәсіби тәжірибе болуы керек. Сондықтан, бұрын "carreras largas" немесе ұзақ мансаптар (мысалы, стоматология, құқық, психология және медицина) деп аталған кейбір мамандықтар үшін студенттің кәсіби ұйымға мүше болуы үшін бес жылдан астам оқу немесе он семестр қажет. Қазіргі кезде кейбір университеттер кәсіби атаудың алдына Licenciado немесе Licenciada сөзін қоспайды, мысалы, Licenciado/a en Farmacia y Bioquímica (Фармация және биохимия бойынша лицензиат) сертификаттарында. Олардың орнына Químico Farmacéutico қолданылады, басқа мамандықтарда да осылай (мысалы, Enfermero, Ingeniero, Psicólogo). Мұндай жағдайларда екі жазбаша атақ эквивалентті. Перудегі кәсіби атақтар АҚШ-тағы кәсіби дәрежелерге тең, сондықтан егер адам АҚШ-та кеңес беру магистрі дәрежесін алған болса, Перуде психологтың лицензиясын немесе атағын алу үшін Перудегі университет оқуын аяқтауы керек, содан кейін Colegio de Psicólogos del Perú-да лицензия алуы керек. Перуде Психологтың кәсіби атағы АҚШ-та берілетін Psy.D-ға ұқсас.

Паптық университеттер мен факультеттер

Лиценциат дәрежесі – магистр дәрежесінен жоғары және ғылыми-зерттеу докторлық дәрежесінен төмен саналатын, аспирантурадағы ғылыми-зерттеу дәрежесі. Ол, қасиетті орынның өкілеттігімен, понтификалдық университет немесе шіркеулік факультеттің қасиетті ғылымдардың бірінде оқуды аяқтағаннан кейін беріледі. Паптық лиценциат – паптық докторлық бағдарламаға қабылданудың канондық алғышарты: «Ешкім алдымен лиценциат дәрежесін алмаса, докторлыққа қабылдана алмайды». Лиценциат қасиетті ғылымдардың кез келгені бойынша берілуі мүмкін, соның ішінде теология, философия немесе канондық құқық, мысалы, Канондық құқық (JCL) лиценциаты, қасиетті теология (STL) лиценциаты немесе философия (PhL) лиценциаты. Паптық университеттер мен шіркеулік факультеттері бар католиктік университеттер, мысалы, Паптық Латеран университеті, Паптық Григориан университеті, Паптық Святой Крест университеті, Паптық Афинеум Сант-Ансельмо, Паптық Салезиан университеті, Паптық Антоний университеті, Паптық Сент-Томас-Аквина университеті, Римдегі Анжеликум, Испаниядағы Паптық Саламанка университеті, Маниладағы Санто-Томас Паптық және Корольдік университеті (Филиппин), Вашингтондағы Америка католиктік университеті, Монделиндегі Сент-Мария көлі университеті (Иллинойс штаты), және Канададағы Торонтодағы Реджис колледжі мұндай дәрежелерді тағайындайды. Торонтодағы Ортағасырлық зерттеулер жөніндегі понтификалдық институт ортағасырлық зерттеулер бойынша лиценциат тағайындайды, бірақ ерекше жағдайда, оны тек докторантурадан кейін ғана ұсынады. (Қолданысқа қараңыз: жоғарыдағы Канада бөлімі). Бұдан өзге, лиценциат дәрежесі иесіне әлемнің кез келген жеріндегі кез келген католиктік университетте, семинарияда немесе понтификалдық факультетте оқытуға «лицензия» береді.

Геральдика

Канадада III деңгейлі геральдикалық шеберлік курстарын аяқтаған әрбір адамға LRHSC (Канада Корольдік геральдика қоғамының лиценциаты) пост-номиналын қолдану құқығы беріледі. Бұл сыйлықты Канада Корольдік геральдика қоғамы табыс етеді.

Канада

Медициналық бітіруші Канада Медициналық Кеңесінен (Medical Council of Canada) «Канада Медициналық Кеңесінің лицензияты» (Licentiate of the Medical Council of Canada) деген біліктілік алғаннан кейін ғана тиісті провинцияда немесе аумақта лицензия алуға өтініш бере алады.

Ұлыбритания

Корольдік дәрігерлер колледжінің лицензиаты (LRCP) Лондон Корольдік дәрігерлер колледжімен беріледі. Корольдік хирургтар колледжінің лицензиаты (LRCS), бұрынғы Корольдік хирургтар колледжінің мүшесі (MRCS) Англия Корольдік хирургтар колледжімен беріледі. Дәрiгерлер қоғамының (LMSSA) медицина және хирургия саласындағы лицензиаты Лондонның құрметті Дәрiгерлер қоғамымен беріледі. Эдинбург Корольдік дәрігерлер колледжінің лицензиаты (LRCPE) Эдинбург Корольдік дәрігерлер колледжімен беріледі. Эдинбург Корольдік хирургтар колледжінің лицензиаты (LRCSEd) Эдинбург Корольдік хирургтар колледжімен беріледі. Глазго Корольдік дәрігерлер және хирургтар колледжінің лицензиаты (LRCPSG) Глазго Корольдік дәрігерлер және хирургтар колледжімен беріледі. Бұл бірлескен дипломдар кейін Біріккен емтихан комиссиясымен берілді. Бірінші екеуі, ал кейін алғашқы үшеуі Англияда, соңғы үшеуі Шотландияда 1999 жылға дейін берілді, содан кейін емтихан өткізуге рұқсат алынып қойылды. Бұл біліктілік әлі де Жалпы медициналық кеңесте тіркелген және оның иесіне Ұлыбританияда медициналық практика жүргізуге мүмкіндік береді, сонымен қатар бұрын АҚШ-тың кейбір штаттық медициналық кеңестерімен мойындалған. Аптекарьлер залының лицензиаты (LAH) – бұл 1968 жылы мойындалуын жоғалтқанға дейін Дублинде сыртқы түрде берілген, осыған ұқсас медициналық біліктілік дипломы болды. Бұл лицензиялық дипломдарды кәсіби ұйымдар берді, олар Медициналық кеңес тарапынан дәрігер ретінде тіркеу үшін қабылданды, бірақ университет дәрежесі емес және медицина бакалавры дәрежесінен біршама төмен деңгейде саналды.

Финляндия

Финляндияда лицензиялы медицина қызметкерлері (дәрігерлер мен хирургтар) лицензиат немесе доктор ғылыми дәрежесіне ие, оның ішінде Медицина лицензиясы – ең төменгі біліктілік деңгейі. Оқу бағдарламасы бойынша лицензиат магистрден жоғары, бірақ докторлықтан төмен тұрады. Медицина саласында магистратура деңгейі жоқ, ал бакалавр дәрежесі тек лицензиат болу үшін практикалық тәжірибе алуға мүмкіндік береді. Білікті лицензиаттар зерттеу саласында жұмыс істегісі келсе, Медицина докторы ғылыми дәрежесін алу үшін оқуларын жалғастыра береді.

Гонконг

Гонконгтан тыс мектептерден бітірген медицина түлектері Гонконгта медициналық практика жүргізу үшін тіркелу алдында Гонконг Медициналық Кеңесінен тікелей медициналық лицензия алуы тиіс. Бұл құзырет Гонконг Медициналық Кеңесінің лицензиаты (LMCHK) деп белгіленеді. Лицензиат дәрігерлерді тәуелсіз, коммерциялық емес кәсіби ұйым – Лицензиаттар Қоғамы ұсынады.

Теология, канондық құқық, тарих және мәдени мұра

Теология лицензиаттарының дәрежесі (LTh) – теологияны оқып жатқан Ұлыбритания, Мальта, Канада, Австралия және Жаңа Зеландиядағы дін қызметкерлері мен мирянға берілетін теологиялық біліктілік. LTh-қа ұқсас біліктілік – көптеген Паптық университеттер мен Паптық теология факультеттерінен алуға болатын екі жылдық аспирантуралық қасиетті теология (STL) лицензиаты, ол Паптық дәрежелерді беруге уәкілеттікке ие. Бұл, мысалы, Солтүстік Америкадағы білім беру орындарындағы төрт жылдық бакалавр бағдарламасымен (B.A.), көптеген университеттердегі екі жылдық магистрлік бағдарламамен және докторлық диссертацияны жазып, сәтті қорғаумен (PhD, Th.D. немесе STD – қосымша екі-үш жыл) салыстырылады. Канондық құқық бойынша лицензиат дәрежесі (JCL) де Паптық университеттер мен факультеттерде беріледі. Канондық құқық саласындағы басқа біліктіліктерге кем дегенде бір университеттегі (Кардифф) конфессияаралық LLM бағдарламасы жатады, бірақ бұл дәреже Рим-католик шіркеуінде канондық күшінде болмайды. Грегориан университетінің Шіркеу тарихы және мәдени мұра факультеті Шіркеу тарихы және Шіркеудің мәдени мұрасы бойынша лицензиаттарды да тағайындайды.

Болон процесі

2003 жылы Еуропалық Одақ Лиссабон келісімі аясында Еуропалық жоғары білім беру аймағы үшін Болон конвенциясын ұйымдастырды, бұл Болон процесі деп кеңінен танылады, мақсаты – Еуропалық Одақтағы университет білімінде бірыңғай стандарттар құру. Конвенцияның нәтижесінде Еуропаның барлық университеттері бакалавр және магистр дәрежелеріне өтуге шақырылды.