Кіріспе
1.3L VAZ 2108 I4 (1984–1997)
1.5L VAZ 21083 I4 (1984–2004)
1.5L VAZ 21083 20 I4 (1994–2004)
1.6L VAZ 21084 I4
, Wankel қозғалтқышы, VAZ 415 Wankel
| беріліс = 4 жылдамдықты қолмен5 жылдамдықты қолмен
| құрастыру = Монтевидео, Уругвай (Bognor) Сызран, Ресей (RosLada) Тоглиатти, Ресей (AvtoVAZ) Өскемен, Қазақстан (Azia Avto) Уусикаунки, Финляндия (Valmet Automotive) Запорожье, Украина (AvtoZAZ)
| кузов стилі = 2 есік конвертерлі3 есік хэтчбек5 есік хэтчбек4 есік седан2 есік панельді фургон3 есік шағын SUV5 есік шағын SUV
| басқа атаулары = Lada Samara (Уругвай) Lada Carlota (Бельгия) Lada Cevaro (Австралия) Lada Diva Lada EuroSamara Lada Forma Lada Natasha (Конвертерлі) Lada Sable Lada Sagona Lada Zarya Lada Sputnik Lada Tarzan (Шағын SUV) Lada Volante (Австралия) VAZ 2108 (1984–2003) VAZ 2109 (1987–2011) VAZ 21099 (1990–2011)
| байланысты = Lada Shuttle (VAZ 1706)
| ұзындығы =
| доңғалақ базасы = Samara құру туралы шешім 1978 жылдың 16 қыркүйегінде қабылданды, мақсаты Батыс Еуропа экспорттық нарықтарында жоғары сатылымға ие болатын автомобиль құру болды. Ерекше седан, төрт есік және үш және бес есік хэтчбек ұсыныстары қарастырылды; оның орнына седан үш есік хэтчбектің C бағанының алдындағы металл бөлігін бөлісуі керек деп шешілді. (Төрт есік жобалау жұмысы ВАЗ 2110-ға бағытталды.) Оның дамуы кезінде ВАЗ дизайнерлері қазіргі заманғы Renault 9, Volkswagen Golf, Ford Escort Mark III, Opel Kadett және Volvo 340 машиналарына мұқият назар аударды, олар жаңа ВАЗ 2108-дің негізгі бәсекелестері болады. Алдыңғы аспа MacPherson тіректерімен, артқысы торсиялық тірекпен жабдықталған. Сонымен қатар, ол тісті рельс және пиниондық рульдік басқаруға ие болды, бұл тағы бір кеңестік жаңалық. 1979 жылдың 31 желтоқсанында ВАЗ-2108 прототипі аяқталды. Ол бұрынғы Ladoga және VAZ 1106 седанына ұқсас болды. Үйде "Спутник" деп аталса да, модель кодындағы соңғы цифрдан кейін "Восьмерка" ("Сегізінші") деп аталды. Экспорттық нұсқасы Волганың саласы Самар өзенінің атымен аталды. Алғашқы машиналар 1984 жылдың 18 желтоқсанында өндіріс желісінен шықты. Бұл үш есік хэтчбектер (алғашқыда қол жетімді жалғыз модель) белбеумен қозғалатын SOHC 1,288 см³ төрт цилиндрлі қозғалтқышпен және төрт жылдамдықты беріліс қорабымен жабдықталған. Үш есік бес есікпен және 1,099 см³ (1.3 қозғалтқышының қысқартылған нұсқасы) немесе 1,499 см³ (1288 қозғалтқышының кеңейтілген нұсқасы) қозғалтқыштары бар модельдермен біріктірілді. (Бұл бас Porsche-пен бірлесіп жасалды, бірақ батыс бақылаушыларының көпшілігі Porsche-тің қатысуы тек қозғалтқыштардан және Solex-ке байланысты карбюраторлардан тыс болды деп болжады.) 1987 жылы модельдер қатарына 1,499 см³ қозғалтқышы және бес жылдамдықты беріліс қорабы бар 21083, 1,099 см³ қозғалтқышы бар 21081 қосылды. 1.1 тек экспортқа арналған нұсқа болды. Ең жоғары жылдамдықтар (1.1), (1.3) және (1.5) болды; отын үнемдеу (1099), (1288) немесе (1499) құрады. VAZ сондай-ақ 2109 бес есік хэтчбегін сол жылы шығарды, сонымен қатар 1.1, 1.3 және 1.5 литрлік қозғалтқыштармен де қол жетімді болды. 1989 жылы 21099 седаны пайда болды, оның капоты, грилі, қанаттары және артқы тұғыры ұзартылды, сондай-ақ жақсартылған панелі болды. 21099-дың алдыңғы жағының стилі 1992 жылы 2109-да және 1994 жылы 2108-де қабылданды. Кейін экспорттық нарықтарда шығарындыларды реттеу үшін басқа да кішігірім өзгерістер енгізілді, соның ішінде отын құюға арналған қозғалтқыштар. Бұрынғы Samara-да алдыңғы бөлік фараларды қоршап тұратын бөлек бөлшекте болды. Седан нұсқасында фендерлер фараларға дейін жетеді, ал капоттың жиегі фаралар арасында және жұқа шатырмен кездеседі. 21099 толық өндірісі 1990 жылдың желтоқсанында 210993 (1288), 21099 (1499) үлгілерімен басталды. Седан, хэтчбекке қарағанда премиум модель ретінде қарастырылған, кейбір экспорттық нарықтарда ерекше брендке ие болды: Diva (Бельгия), Sagona (Франция), Forma (Германия). Бельгия сонымен қатар жергілікті өндірілген кабриолет ұсынды. 1.1 және 1.3 модельдері өндірістен шығарылды, олар экспорттық нарықтардан шығарылды, ал 1.5 модельінің қуаты артты.
, 1.5L VAZ 21083 I4 (1984–2004)
, 1.5L VAZ 21083 20 I4 (1994–2004)
, 1.6L VAZ 21084 I4
, Wankel engine, VAZ 415 Wankel
| transmission = 4 speed manual5 speed manual
| assembly = Montevideo, Uruguay (Bognor)Syzran, Russia (RosLada)Togliatti, Russia (AvtoVAZ)Ust Kamenogorsk, Kazakhstan (Azia Avto)Uusikaupunki, Finland (Valmet Automotive)Zaporizhia, Ukraine (AvtoZAZ)
| body style = 2 Door Convertible3 Door Hatchback5 Door Hatchback4 Door Sedan2 Door Panel Van3 Door Compact SUV5 Door Compact SUV
| aka = Lada Samara (Uruguay)Lada Carlota (Belgium)Lada Cevaro (Australia) Lada DivaLada EuroSamaraLada FormaLada Natasha (Convertible)Lada SableLada SagonaLada ZaryaLada SputnikLada Tarzan (Compact SUV) Lada Volante (Australia) VAZ 2108 (1984–2003)VAZ 2109 (1987–2011)VAZ 21099 (1990–2011)
| related = Lada Shuttle (VAZ 1706)
| length =
| wheelbase = The decision to build the Samara was taken on 16 September 1978, the intention being to build a car with strong potential sales in Western European export markets. Proposals for a distinctive saloon, four door, and both three and five door hatchback were considered; it was decided instead the saloon should share the three door hatchback's sheetmetal forward of the C pillar. (Design work on the four door went toward the VAZ 2110 instead.) During its development, VAZ designers paid careful attention to the contemporary Renault 9, Volkswagen Golf, Ford Escort Mark III, Opel Kadett, and Volvo 340, which would be the new VAZ 2108's main competitors. Front suspension was MacPherson struts, rear by torsion bar. It also had rack and pinion steering, another Soviet first. On 31 December 1979, the first VAZ 2108 prototype was completed. It strongly resembled the earlier Ladoga, and the VAZ 1106 saloon. While named Sputnik at home, it was more commonly known as the Vos'merka ("Eighth") after the last digit in the model code. The export version was named after the Samara River, a tributary to the Volga. The first cars left the production line on 18 December 1984. These, the three door hatchbacks (the only model available at first), were powered by a belt driven SOHC 1,288 cc inline four with , and were fitted with a four speed gearbox. The three door was joined by a five door, and by models with 1,099 cc (a destroked version of the 1.3) or 1,499 cc (a bored out 1288) engines. (The head was developed in co operation with Porsche, though most Western observers assumed Porsche's involvement went beyond just engines, and the carburetors in connection with Solex.) In 1987, the model range was joined by the 21083, with a 1,499 cc engine and five speed gearbox, and the 21081, with a , 1,099 cc engine. The 1.1 was an export only variant. Top speeds were (1.1), (1.3) and (1.5); fuel economy was (1099), (1288), or (1499). VAZ also debuted the 2109 five door hatchback that year, also available with the 1.1, 1.3, and 1.5 litre engines. In 1989, the 21099 saloon followed, which had a new bonnet, grille, wings, and longer rear overhang, as well as an improved dashboard. The 21099's front end styling was adopted on the 2109 in 1992 and the 2108 in 1994. A number of other minor alterations followed, including fuel injected engines to meet emissions regulations in export markets. On the earlier Samaras the front clip had been a separate piece, surrounding the headlights. On the sedan version, the fenders go all the way up to the headlights and the lip of the bonnet dips between the headlights and meets the slimmer grille. Full production of the 21099 began in December 1990, with models 210993 (1288), 21099 (1499). The saloon, intended as a premium model compared to the hatchback, was given a distinctive branding in some export markets: Diva (Belgium), Sagona (France), Forma (Germany). Belgium also offered a locally built convertible. The 1.1 and 1.3 were eventually taken out of production, having already been withdrawn from export markets, while the 1.5's power increased to .
Арнайы үлгілер
Ванкель қозғалтқышы бар Samara үш есікті хэтчбек, 2108–91, екі роторлы ВАЗ 415 (екі 654 см³ ротормен) тек Ресейде сатылды және өте аз санда шығарылды. Бес жылдамдықты беріліс қорабымен 56 000 рубльге сатылды. Сенімділік мәселелеріне байланысты бұл модель сирек кездесті, көбінесе полиция және басқа да мемлекеттік органдар күш қууға пайдаланды, себебі оның жоғары жылдамдығы осы мақсатқа өте қолайлы болды; ол сегіз секундта жылдамдыққа ие болатын. Келесі 2109 91 бес есікті хэтчбек та сол ВАЗ 415 қозғалтқышымен және беріліс қорабымен жабдықталған. 1985 жылғы «Союз» раллиі үшін салынған, NAMI 0290 деп аталған, артқы қозғалтқышты Samara 4x4 ралли машинасы да болды; ол артқы осінде тұрақты төрт дөңгелекті жетекке және 1568 см³ «Жигули» негізіндегі қозғалтқышқа ие болды. Ол «Appelsin» («қызғылт сары») деп аталды, есіктері ZAZ 1102-ден алынған (бірақ кузовы көбінесе шыны талшықтан жасалған, салмағы шамамен 200 кг), ал доңғалақтары зауыттық Samara доңғалақтары болды. 1987 жылғы орта қозғалтқышты Samara EVA 1860 см³ турбокомпрессорлы 16 клапанды қозғалтқышпен (электрондық отын инжекциясымен) жабдықталды; атмосфералық нұсқасы да шығарылды. Тек түпнұсқа Zhiguli 2106 блогы өзгеріссіз қалды. 1989 жылы одан да қуатты Samara S Proto пайда болды. Ең бастысы, Samara T3 1990 жылғы Париж-Дакар раллиінде класында жетінші, ал 1991 жылы бесінші орынды иеленді, оны Жакки Икс жүргізді. T3 құрамында Samara бөлшектері көп болмады, керісінше Porsche 959 төрт дөңгелекті жетек жүйесі және 3.6 литрлік Porsche оппозиттік қозғалтқышы қолданылды. Салық жүйесі дизельдік көліктерге артықшылық берген нарықтарда (мысалы, Франция және Бенилюкс елдерінде) Samara 1995–97 жылдары 1.5 литрлік Peugeot дизельдік қозғалтқышымен сатылды. 1996–1997 жылдары ВАЗ қаржылық қиындықтарға тап болғандықтан экспорт тоқтап қалды. Lada Samara 1997 жылғы модельден кейін Канада нарығынан жоғалып кетті, ал 1998 жылғы модельде Niva Канадада сатылатын жалғыз Lada болып қалды. Австралия мен Ұлыбританияға экспорт та шамамен сол кезде тоқтатылды. Ең үлкен мәселе – GM отын инжекциясы жиынтықтарын экспортқа сатуға келіспеді, себебі олар ВАЗ-дың төлеу қабілетіне күмәнданды. Бөлшектердің жетіспеушілігі, салық мәселелері және 90-жылдардың ортасындағы Ресейдегі хаос пен қылмыстың салдарынан экспорттық күш-жігері әлсіреп, оң жақ рульдік (RHD) өндіріс енді мүмкін болмады. Осы жағдайға жауап ретінде Еуропа нарығына арналған, Lada EuroSamara немесе Samara Baltic деп аталатын, жоғары сапалы нұсқасы Финляндиядағы Valmet Automotive зауытында Uusikaupunki қаласында құрастырылды. Өндіріс 1996 жылдың ортасында басталды және 1998 жылдың шілдесінде аяқталды, 14 000 автомобиль 85% ресейлік бөлшектерден жасалды.
Ұлыбритания нарығы
Ұлыбританияда Самара сатылымға түсуіне үш жылға жуық уақыт күтуге тура келді, бірақ 1987 жылдың қарашасында автомобильдің алғашқы үлгілері сатылымға шыққан кезде сатулар өте жақсы болды. The Motor журналы жүргізген жол сынағында, автомобиль көптеген аспектілерде 10 балдық жүйе бойынша 5 балдан жоғары баға алды және өте кең стандартты жабдықтар тізімі, "әсерлі" қозғалтқышы, баға сегменті үшін жақсы көрінуі мен өнімділігі, отынның үнемді жұмсалуы, бұрылыстардағы жақсы басқарылуы және "бірқатар тыныш" болуы үшін мақталып, бірақ ішкі бөлігінің арзандығы, пластик қалыптары және нашар жолдарда "қатты дірілдеуі" үшін сынға ұшырады. Бағасы 4795 фунт стерлинг болды, бұл бәсекелес Peugeot 309 немесе Ford Escort 1300-ге қарағанда әлдеқайда төмен баға болды. Самара Ұлыбританияда 1997 жылдың 4 шілдесіне дейін сатылымда болды, содан кейін Ұлыбританиядан және көптеген басқа экспорттық нарықтардан шығару туралы шешім қабылданды. Оның қатаңдығы маңызды елдерде, мысалы, Канада, Австралия және Финляндияда сату жақсы болды. Көрермендерге кеңірек ұнатуға жасалған әрекет сәтсіз аяқталды; бұрынғы Lada-лардан жақсарғанмен, Самараның жоғары бағасы оны Батыс Еуропадағы күшті бәсекелестерге қарсы қойды. Самараның шығарылу кезінде британдық шағын отбасылық автомобиль нарығы екі сегментке бөлінді: ірі негізгі нарықта Ford, Vauxhall және Volkswagen сияқты жаппай өндірушілер басымдық танытты. Бюджеттік нарық Шкода, FSO, Hyundai және Proton сияқты Шығыс Еуропа және Азия брендтерінен тұрды. Ескірген Самара Ұлыбританиядағы JD Power және Top Gear жүргізген 1996 және 1997 жылғы жылдық сауалнамаларда соңғы орынды иеленді.
Нұсқалар
Бастапқыда үш немесе бес есікті хэтчбек түрінде, 1.3 бензинді қозғалтқышпен сатылды, ал 1988 жылдың қазанында 1.5 нұсқасы қолжетімді болды. Металл бояу 1989 жылдың қарашасында 1.5 SLX ұсынылғанда алғаш рет опция ретінде ұсынылды. 1990 жылдың шілдесінде 1.1 бензинді қозғалтқыш қатарына қосылды (Select немесе L) жаңа бастапқы деңгейдегі модель пайда болды. Samara-ның жаңартылған нұсқасы 1991 жылдың сәуірінде, барлық жаңа жиынтық деңгейлерімен бірге ұсынылды. Осыдан кейін 15 айдан соң ВАЗ 21099 седан нұсқасы енгізілді. Седан 1994 жылдың шілдесінен бастап 1.5 "Юно" спорттық нұсқасында да қолжетімді болды, оған жеңіл қорытпа дөңгелектері, дұрыс орнатылмаған бүйірлік юбкалары және артқы спойлер кірді. 1996 жылдың тамызында 1.3 және 1.5 модельдері үшін жанармақ инжекторлы қозғалтқыш қолжетімді болды.
Австралия нарығы
Самара 1988 жылдың шілдесінде Австралия нарығына енгізілді және үш есікті және кабриолетті кузов түрлерінде ұсынылды. Сондай-ақ, Bizivan деп аталатын үш есікті нұсқасы ұсынылды, ол коммерциялық фургон ретінде сатылуы және осылайша импорттық баж салығын төмендетуі үшін артқы орындықтарсыз сатылды. 1990 жылы ұсынылған модельдер қатары Lada Cevaro ретінде сатылатын бес есікті модельге дейін қысқартылды. 1994 жылы үш есікті модель Lada Volante ретінде қайта оралды, ал төрт есікті модель Lada Sable ретінде ұсынылды. 1996 жылы импорт тоқтатылды. 1988 жылы шамамен 6000 Lada Samara машинасы Петер Броктың арнайы көліктер бөлімінде өзгертілді, бұл бөлім бұрын жоғары өнімділікке ие Holden Commodores машиналарын жасаған. Автомобильдер Lada Samara Sedan Brock Delux деп аталды және машинаның төмен жылдамдықтағы жүрісін жақсарту үшін Брок жасаған бірнеше ұсақ өзгерістер, сондай-ақ арнайы кузов жиынтығы болды. Оның құны базалық модельге қарағанда шамамен 3000 австралиялық долларына қымбат болды.
Самара 2
1997 жылдан кейін «Самара» көбінесе тек өз елінде сатылды, бірақ бәрібір шығарылым талаптары азырақ болған кейбір шетелдік нарықтарда сатыла берді. 1997 жылы 1,499 куб.см көлемді қозғалтқыштың бір тетікпен отын шашырату жүйесі және жақсартылған қоробкасы бар «Samara 2» (2115, төрт есікті седан) модельі шектеулі санда сатылымға шықты. 2115 моделі ВАЗ арнайы көліктер бөлімінде құрастырылды. Бұрынғыдан жақсырақ тежегіш жүйесі мен интерьері де жаңартылды, ВАЗ 2110-нан бөлшектер қолданылды. Тольяттидегі негізгі желіде толық өндіріс 2000 жылы басталды, 2002 жылы бес есікті (2114) нұсқасы қосылды, ал 2004 жылдың қыркүйегінде 2113 үш есікті модельі іске қосылды. Үш есікті модель бастапқыда жасау жоспарында болмаған, бірақ дилерлердің жоғары сұранысына жауап ретінде қосылды. 2001 жылдың соңында 1500 қозғалтқышы көп тетікпен отын шашырату жүйесімен жаңартылып, Euro 3 стандартына сай шығарылым нормаларын орындауға мүмкіндік берді. Бірінші буын «Самараның» соңғы данасы 2004 жылы Тольяттидегі өндіріс желісінен түсіп, ондағы 20 жылдық өндіріске нүкте қойды. «Классикалық» «Самара» 2109/21099 модельдерінің өндірісі Украинадағы ZAZ зауытында 2004 жылдан бері, ал Қазақстандағы («Азия Авто») зауытта 2007 жылдың мамыр айынан бері жалғасты. 2007 жылдың қаңтарында ВАЗ 2110 моделінде алғаш пайда болған, жаңа 1.6 литрлік VAZ 11183 20 қозғалтқышымен жаңартылған «Самара 2» сатылымға шықты. «Lada 110» және «Lada Priora» отандық нарықта «Самараның» үлесінің көп бөлігін иеленгенімен, «Самара» бағасы бойынша айқын артықшылығын және тұрақты сұранысын сақтап тұр. «Lada Samara 2» седанының өндірісі 2012 жылдың желтоқсанында тоқтатылды, ал хэтчбектер 2013 жылдың соңына дейін құрастырыла берді.
Қазіргі заманғы стандарттар бойынша қауіпсіздік
"Самараның" 2109 нұсқасы 2002 жылы ресейлік ARCAP қауіпсіздікті бағалау бағдарламасы жүргізген алдыңғы соққы сынағында 16 баллдан 2,7 балл алды. Бұл машинаның мықты корпусын көрсетті, бірақ қазіргі заманғы пассивті қауіпсіздік жабдықтары жетіспеді. Екі жыл өткен соң 2114 бес есікті нұсқасы ARCAP бағалауы бойынша төрт жұлдыздан жарты жұлдызға ие болды, сынақ манекенінің басына, мойнына, кеудесіне және жамбасына орташа қысым түсті, ал тізеге шамадан тыс қысым түсті.
Бірінші буын
2003 жылы үш деңгейлі жиынтық болды: Стандарт (белгіленуі (модель индексінен кейін) 00, жанармайды шашыратып шашу арқылы жұмыс істейтін 20 модельдері, мысалы, ВАЗ 21083 00), Норма (белгіленуі 01 және 21) және Люкс (белгіленуі 02 және 22), олар әртүрлі кузовтардағы көліктерді ерекшелендірді. Үш есікті хэтчбек кузовындағы Стандарт жиынтығына бортындағы басқару жүйесі, твид матасымен қапталған орындықтар, металл түс, багаж сөресі, алдыңғы қанаты бар бас тіреулер кірді; 20 нұсқасында сонымен қатар микропроцессорлық тұтану жүйесі, электрлі есік құлыптары, иммобилайзер болды. Норма жиынтығына алдыңғы орындықтарында қалталары бар твид матасымен қапталған орындықтар, твидтен жасалған есік қаптамасы, багаж бөлімінің қаптамасы, көзқарасты қорғайтын айнасы бар күнқағар қосылды; 21 нұсқасында сонымен қатар газ айырғышы және жанармай буын жинау жүйесі болды. Люкс жиынтығына фараларды тазалау жүйесі, жарықтандыруды бұрмаламайтын сыртқы айналар және тоналған терезелер қосылды. Бес есікті хэтчбек кузовындағы Стандарт жиынтығына алдыңғы орындықтарында қалталары бар твид матасымен қапталған орындық төсемі, твид матасымен қапталған есік кіріспелері, багаж бөлімінің қаптамасы, багаж сөресі, алдыңғы қанаты бар бас тіреулер, металл түс кірді; 20 нұсқасы басқа кузовтардағыдай айырмашылықтарға ие болды. Норма жиынтығына артқы бас тіреулер және көзқарасты қорғайтын айнасы бар күнқағар қосылды. Люкс жиынтығына алдыңғы электр терезелері және тұман шамдары қосылды. Седан кузовының жиынтығы бес есікті хэтчбекке ұқсас болды, тек Норма нұсқасында пайда болған тұман шамдарынан басқа.
Екінші буын
Екі деңгейлі жабдық болды: Норма және Люкс. Норма комплектациясына болат дөңгелектер, иммобилайзер, орталық құлып, твид матамен қапталған орындықтар мен есіктер, биіктігі реттелетін руль бағанасы, алдыңғы электр терезелері, алдыңғы бас тіреуіштер, артқы қақпақтың спойлері / артқы қақпақ, есіктердегі әрлеу элементтері кірді. Люкс комплектациясы дөңгелектердің әртүрлі қаптарымен, сапарлық компьютермен, барқыт матамен қапталған орындықтар мен есіктермен, аthermal (жылуды сақтайтын) шыны терезелермен, артқы бас тіреуіштермен, жолаушының күн қорғанышындағы айнамен және жылытылатын алдыңғы орындықтармен ерекшеленді.