Кіріспе
Lada Оkа (ВАЗ 1111, SeAZ 1111, КамАЗ 1111, Астро 11301) (Ока (ВАЗ 1111, СеАЗ 1111, КамАЗ 1111)) – 1970-ші жылдардың соңында Кеңес Одағында «АвтоВАЗ» компаниясы жобалаған қалалық автомобиль. Ол 1988 жылы SOHC екі цилиндрлі қозғалтқышпен өндіріске түсті. Юрий Кутеев басқарыған команда «АвтоВАЗ» компаниясында әзірлегенімен, онда өндіріс үлгілері құрастырылмады. Оның орнына өндіріс Серпуховтағы SeAZ зауытына және Набережные Челныдағы ZMA (бұл кезде «КамАЗ»-ға, қазір «SeverstalAvto»-ға тиесілі) зауытына тапсырылды. Елабугада жаңа зауыт салуға зор жоспарлар болды, бірақ олар іске аспады. Автомобиль Әзірбайжанда Гянджа автозауытында да өндірілді. Автомобильдің аты Ресейдегі Ока өзенінен алынған, Ока өзені Серпухов қаласынан өтеді.
The Lada Оkа (VAZ 1111, SeAZ 1111, КаmАZ 1111, Astro 11301) (Ока (ВАЗ 1111, СеАЗ 1111, КамАЗ 1111)) is a city car designed in the Soviet Union in the later part of the seventies by AvtoVAZ. It entered production in 1988 powered by a SOHC two cylinder engine. While developed at AutoVAZ by a team led by Yuri Kuteev, no production models were built there. Instead, manufacturing was outsourced to SeAZ factory in Serpukhov and ZMA in Naberezhnye Chelny (then owned by Kamaz and now owned by SeverstalAvto). Massive plans were in place for a new plant in Yelabuga, but these failed to materialize. The car was also produced in Azerbaijan by the Gyandzha Auto Plant. The name comes from the Oka River in Russia upon which Serpukhov is situated.
Тарих
Бұл қолжетімді, жеңіл және қарапайым автомобиль, ауамен салқындатылатын, артқы қозғалтқышты ZAZ Zaporozhets 966 және 968 сериялы модельдерін «халық машинасы» ретінде ығыстырды. SeAZ зауыты мүгедек жүргізушілерге арналған мақсатты көліктерді жасауға маманданған және 1970 жылдарға қарай олардың ұсынысы S 3D болды – мотоцикл қозғалтқышымен жабдықталған, қарапайым, тікбұрышты екі орындық седан. Бұл автомобиль шулы және түтінді болғанына қарамастан, қимыл-қозғалысы шектеулі жүргізушілердің арасында өте танымал болды, олардың көпшілігі Екінші дүниежүзілік соғыстың ардагерлері еді және олар көліктерін тегін алды. Серпуховтағы инженерлер, зауыт директоры Александр Поповтың басшылығымен (ол «Минавтопромға» (автомобиль өнеркәсібі министрлігіне) SeAZ-ға жаңа өнім қажет екенін айтқан), Оканы жобалағанда, көмек үшін ВАЗ әріптестеріне жүгінді. Шабыттанған француздық Renault 5 суперминисі; алайда, шабыт көбінесе өлшемдерімен және жалпы пропорцияларымен шектелді, ал автомобильдің дизайны ерекшеленді. Кеңес үкіметі Оканы SeAZ және NAMI жобалаған басқа үш есікті микроавтомобильдерден, сондай-ақ 1984 жылы Верещагин ұсынған жаңа автомобильдің болашаққа бағытталған нұсқасынан жоғары бағалады. Жобалық талаптармен қатаң шектелген ол, өзінің туындысының өндіріске енуінің аз мүмкіндігіне сеніп жұмыс істеді. Бірақ, оның бұл болжамы дұрыс емес екені дәлелденді, себебі Оканың қанағаттанарлық жұмыс істеу сипаттамалары мен төмен бағасының арқасында екі онжылдыққа жуық уақыт ішінде 700 000-ға жуық дана құрастырылды. Жолдарда және Кавказ тауларында сынақ жүргізу кезінде автомобильдің жақсы басқарылуы, жолға тұруы және оның өлшеміне қарағанда жолдан тыс өту қабілеті жоғары екені анықталды. 2002 жылы Ресейдің ARCAP қауіпсіздік бағалау бағдарламасы автомобильге төрттен нөл жұлдыз берді; ZMA зауытында жасалған нұсқа SeAZ-да жасалғаннан сәл қауіпсіз деп танылды. 2006 жылға қарай Оканың төрт нұсқасы таралды: ZMA (Набережные Челны) немесе SeAZ зауытында жасалған негізгі VAZ 11113 Oka (33 ат күші, ең жоғарысы 100 км-ге 3,2 литр), «жаңартылған» VAZ 11301 Astro (49 ат күші) және VAZ 11113 27 Toyma – екі артқы орындықтың орнына жүк бөлімі бар жеңіл жүк көлігі. Оканың сериялық өндірісі Ресейде 2008 жылы аяқталды, ол кезде SeAZ қытайлық EURO 2 қозғалтқыштарымен Оканың соңғы партиясын құрастырды. 2023 жылдың жазында Ресей үкіметі брендті қайта жаңғырту мүмкіндігі туралы сөз бастады.
Қолданылуы
Оның жолдағы ептілігі мен үдеу жылдамдығы (оның сүйкімділігі үшін таң қалдыратын) оны халық ауыз әңгімелерінде Запорожецтің орнын басуға кедергі келтірді (ол өзінің қиындығы мен жай жылдамдығымен қуанды). Дегенмен, оның кішкентай көлемі мен салмағы (635 килограмм) бірнеше адамның Оканы тұрақтан алып кетуіне байланысты көптеген қызық (және көбінесе рас) оқиғаларға себеп болды. Мүгедектерге арналған арнайы жабдықтар (бір немесе екі аяғы немесе бір қолы жоқ адамдарға) Кеңес Одағының (кейін Ресейдің) әлеуметтік қызметтер жүйесі арқылы тегін берілді. VW Beetle сияқты, ол көбінесе иесінің сезімталдығын қозғайды, сондықтан түрлі өзгертілген және жетілдірілген үлгілер жергілікті экзотикалық автомобиль көрмелерінде жиі кездеседі.
Америка Құрама Штаттары
2019 жылдан бастап, MIROX компаниясына тиесілі және Невада штатының Лас-Вегас қаласында орналасқан американдық Oka Auto USA компаниясы, АҚШ-тың қалалық электр көліктері (NEV) нарығы үшін электр қуатымен жүретін Oka көліктерін, Oka NEV ZEV деген атпен ұсынды. NEV ережелеріне сәйкес, электрлік Oka көлігінің жылдамдығы сағатына 25 мильге дейін шектелген.