Кіріспе

Чилидің әкімшілік аймағы Атакама аймағы (lang es, ataˈkama) – Чилидің 16 бірінші деңгейлі әкімшілік бөлімінің бірі. Оған үш провинция кіреді: Чанарал, Копиапо және Уаско. Солтүстігінен Антофагаста, оңтүстігінен Кокимбо, шығысынан Аргентинаның Катамарка, Ла-Риоха және Сан-Хуан провинциялары, ал батысынан Тынық мұхитымен шектеседі. Аймақтың орталығы – Копиапо қаласы, елдің астанасы Сантьягодан солтүстікке қарай орналасқан. Аймақ Атакама шөлінің оңтүстік бөлігін алып жатыр, ал шөлдің қалған бөлігі көбінесе Норте-Гранде аймақтарында орналасқан.

Демография

Атакама облысы – Айсен және Магеллан облыстарынан кейін елдегі халық тығыздығы бойынша үшінші облыс. Оның жалпы халқының 50%-дан астамы Копиапо және Вальенар қалаларында шоғырланған. Ірі қалалар (2002 жылғы халық санауы деректері бойынша) – Копиапо (125 983 тұрғын), Вальенар (43 750), Кальдера (12 776), Чанарал (12 086), Эль-Сальвадор (8 697), Тьерра Амарилья (8 578) және Диего-де-Алмагро (7 951).

Тарих

Бұл аймақтың түпкі тұрғындары Диагита және Чанго оның минералды байлығын қадір тұтқан. 19 ғасырдан бері темір, мыс, күміс және алтын гүлденуге әкелді. 1832 жылы Чанарсильо күміс кенішінің ашылуымен аймақ дамыды. Көп жылдар бойы бұл әлемдегі үшінші ірі күміс кеніші болды.

Табиғи ерекшеліктері

Өңірдің көп бөлігі шөлді және маңызды минералды ресурстарға ие. Атакама аймағында көптеген өсімдік және жануар түрлері кездеседі. Кіші реяның тарапакалық түрі, ғылыми атауы Rhea pennata tarapacensis, осы аймақтағы ірі құрлықта мекендейтін маңызды құс болып табылады және бұл түрдің саны азайып, құрып кету қаупі төніп тұр. Бұл құстың санының кемінуіне тарихи және қазіргі аң аулау, бірақ ең бастысы - өсіп келе жатқан халықты азықтандыру мақсатында егіс жерлерге айналдыру себеп болып отыр.

Экономика

Тау-кен өндірісі аймақтың ЖІӨ-нің 45%-ын және оның экспортының 90%-ын құрайды. Сонымен қатар, геологиялық сараптамалар жаңа кен орындарын анықтады. Темір кенінің өндірісі ең қарқынды қызмет болып табылады және көптеген шағын кендер бар, олар өнімдерін ENAMI (ұлттық тау-кен компаниясы) Пайпоте балқыту зауытында өңдеу үшін сатады. Аймақтың негізгі мыс кен орны – Candelaria, ол жылына шамамен 200 000 тонна өндіреді және халықаралық корпорация Phelps Dodge басқарады. Одан кейін CODELCO компаниясына тиесілі El Salvador келеді, оның жылдық өндірісі шамамен 81 000 тоннаны құрайды. Екі кен орны да Шанрал порты арқылы экспортталады. Соңғы онжылдықтарда Копиапо және Уаско аңғарлары Чилидегі жеміс өсіру өркендеген кезде аймақтық экспорттық тауар ретінде де танылды. Олардың салыстырмалы артықшылығы бар, себебі күн сәулесі көп болғандықтан, жемістер елдің қалған бөліктеріне қарағанда ертерек піседі және солтүстік жарты шар нарығына бірінші болып жетеді. Жүзім – негізгі өнім, сондай-ақ зәйтүн, помидор, бұрыш, пияз, лобия, цитрус жемістері, нектарин, шабдалы, ақшөп және гүлдер де өндіріледі. Аймақтың табиғи байлығы, таза сулары мен қорғалған шығанақтары, сонымен қатар кәсіпкерлік тәжірибесі аквамәдениеттің дамуына жағдай жасайды. Өндірілетін түрлерге солтүстік дикосі, жапон және чилилік устрицалар, галапагос, турбо, теңіз балдыры және мидиялардың түрлі сорттары жатады. Қосымша құны жоғары өнімдерге сүйексіз балық филелері, ысталған және тұздалған балық, уылдырық және балық котлеттері кіреді. Атакама шөліндегі ерекше ауа райы, өте сирек бұлтты күндері, күн энергиясын өндіруге өте қолайлы.