Кіріспе

Испаниядағы өзен, Испаниядағы өзен

Мансанарес (manθaˈnaɾes) – Иберия түбегінің орталығындағы өзен. Ол Гуадаррама тауларынан басталып, Мадрид қаласынан өтеді және ақырында Харама өзеніне құяды. Харама өзені Тахо өзенінің оң жағына құятын саласы болып табылады. Қалалық бөлігінде Мансанарес өзені бірнеше метр тереңдікте су ағынын жасау үшін өзгертілді, кейбір жерлерінде каноэмен жүзуге мүмкіндік бар. Бұл арнаны жасау және бөгет салу жобасының бір бөлігі қайта жаратылану жобасы аясында өзгертілді.

Гидроним

Мансанарес атауы 16 ғасырда қолданысқа түскен, бірақ 17 ғасырға дейін Гуадаррама, Хенарехос және Харама сияқты басқа да атаулар пайдаланылған. Ол 18 ғасырдың шарықталу кезеңінде кеңінен танымал болды. Өзеннің және одан өтетін сол аттас ауылдың (13 ғасырдан ертерек іргесі қаланған) атының шығу тегі әлі де даулы.

Жоғарғы дәліз

Өзеннің жоғарғы бассейні ЮНЕСКО-ның биосфералық қорығы ретінде танылған Parque Regional de la Cuenca Alta del Manzanares табиғи қорығы ретінде қорғалады. Мансаннарес өзені бастауынан оңтүстік-шығысқа қарай ағып, ортағасырлық Мансаннарес-эль-Реал қаласынан өтеді, онда Сантильяна суқоймасын жасау үшін бөгеттелген, ол астананың маңызды су көздерінің бірі болып табылады. Одан кейін өзен оңтүстікке қарай бағыт алып, Мадридтің шетінде орналасқан экологиялық құнды аймақ – Монте-де-Эль-Пардоға жетеді.

Қалалық бағыт

Өзен қаланың құрылыс аймақтарынан өтетін жерлерінде арнасы түзетілді. 21-ғасырда өзеннің биоәртүрлілігін қамтамасыз ету және Мадрид тұрғындары үшін жағдай жасау мақсатында оның табиғи жағдайына келтірілу жұмыстары жүргізілді. Мансанарес өзені қаланың батыс жағынан ағып өтеді, ал төмен қарай қаланың ескі орталығы мен оңтүстік-батыстағы Карабанчел және Усера аудандарының арасын бөліп тұрады. Осы бөлікте ол "Атлетико Мадридтің" бұрынғы футбол стадионы "Висенте Кальдеронның" қасына өтеді. Өзен қаланың ең оңтүстік нүктесінен шығып кетеді.

Төменгі бағыт

Ол шығысқа қарай күшті бұрылыс жасап, Пералес-дель-Рио ауылының жанынан өтеді. Ол Ривас-Васиамадрид муниципалитетінің шегінде Джарамаға құяды.

Тарихи маңызы

Мансанарес өзені, географиялық тұрғыдан шағын және салыстырмалы түрде маңызды болмаса да, Мадрид қаласымен тығыз байланысы болғандықтан зор тарихи маңызға ие. Маврлар тоғызыншы ғасырда өзенге қарап тұрған бекініс ретінде қаланың негізін қалаған. Өзен 18-шы ғасырдың соңы мен 19-шы ғасырдың басындағы суретші Франсиско де Гояның көптеген картиналарында бейнеленген, онда дәстүрлі киім киген мадридтіктер билеу немесе өзен жағасында пикник жасау сияқты әрекеттерде көрсетілген. Мансанарес испан Азамат соғысындағы Мадрид қоршауы кезінде республикалық күштер үшін маңызды қорғаныс шебі болды, және көптеген бекіністер әлі күнге дейін Перралес-дель-Рио ауылының жанында көрініп тұр. Француздық көпір стратегиялық орналасуының арқасында өте маңызды болды. Онда ұлтшыл күштер бірнеше рет кері тартылып, Мадридтің орталық бөлігіне өтуге тыйым салынды.