Кіріспе

Универсалды өмірді сақтандыру (көбінесе UL деп қысқартылады) – ақшалай құнмен өмірді сақтандырудың бір түрі, негізінен АҚШ-та сатылады. Сақтандыру шартының талаптарына сәйкес, премия төлемдерінің сақтандырудың ағымдағы құнынан артық сомасы сақтандырудың ақшалай құнына есептеледі, ал ол әр ай сайын пайыздармен бірге есептеледі. Сақтандыру полисінен әр ай сайын сақтандыру құны (COI) және басқа да полис төлемдері мен алымдары есептен шығарылады, тіпті сол айда премия төленбесе де. Шотқа есептелген пайызды сақтандырушы анықтайды, бірақ келісімшарт бойынша ең төменгі пайыздық мөлшерлеме қарастырылған (әдетте 2%). Егер табыс мөлшерлемесі акциялар, облигациялар сияқты қаржы индексіне немесе басқа пайыздық индекске байланысты болса, онда полис «Индекстелген әмбебап өмір» шарты болып табылады. Мұндай полистер сақтандырылғанның өмірі бойы кепілдік берілген премия деңгейінің артықшылығын ұсынады, бұл бастапқыда эквивалентті толық өмірлік полиске қарағанда айтарлықтай төмен премия құнымен байланысты. Сақтандыру құны әрқашан өседі, бұл шығындар индексі кестесінде (әдетте келісімшарттың 3-бетінде) көрсетілген. Бұл тасымалдаушылар арасындағы құнның оңай салыстырылуын қамтамасыз етеді, сонымен қатар өмірді сақтандыру трасттарында (ILIT) жақсы жұмыс істейді, себебі ақшалай қаражаттың маңызы жоқ.

Өмірді сақтандырудың ұқсас түрлері

Жалпы өмірді сақтандырудан дамытылған осыған ұқсас полис – өзгермелі жалпы өмірді сақтандыру полисі (VUL). VUL ақшалай құралдарды бірнеше жеке шоттарға бағыттауға мүмкіндік береді, олар өзара қорлар сияқты жұмыс істейді және акцияларға немесе облигацияларға, тәуекелі жоғары және өсу әлеуеті бар инвестицияларға салынды. Сонымен қатар, жақында индекстелген жалпы өмірлік келісімшарттар пайда болды, олар акциялар индекстелген аннуитеттерге ұқсас, S&P 500, Russell 2000 және Dow Jones сияқты индекстердің өсуіне байланысты пайызын есептейді. VUL-ден айырмашылығы, Index UL полисінің ақшалай құны, әдетте, сақтандыру және полис әкімшілік шығындарынан кем емес, негізгі қорғауға ие. Индекс UL индекстегі қатысуға шектеу, маржа немесе басқа қатысу модификаторы, сондай-ақ ең төменгі кепілдік берілген пайыздық мөлшерлеме қойылуы мүмкін. Universal life кейбір жағынан өмірді сақтандыруға ұқсас және одан дамыған, бірақ UL полисіндегі сақтандыру құны жыл сайын жаңаруға жататын мерзімді өмірді сақтандыруға негізделген. Universal life полисінің артықшылығы – сыйлықақы төлеудің икемділігі және өлім жағдайындағы төлемдерді реттеу мүмкіндігі. Өлім жағдайындағы төлемдерді сақтандыру иесінің өтініші бойынша арттыруға немесе азайтуға болады. Сыйлықақылар полисте көрсетілген ең төменгі сомадан бастап, келісімшартта рұқсат етілген ең жоғары сомаға дейін икемді. Басты айырмашылық – universal life полисі өлім жағдайындағы төлемді сақтау тәуекелін сақтандыру иесіне ауыстырады. Өмір бойы сақтандыру полисінде, барлық сыйлықақы төленген жағдайда, өлім жағдайындағы төлем полистің мерзіміне дейін, әдетте 95 жасқа немесе 121 жасқа дейін кепілдендіріледі. UL полисінің қолданылу мерзімі ақшалай құны сақтандыру және полис әкімшілік шығындарын жабуға жеткіліксіз болған кезде тоқтатылады. UL полистерін тартымды ету үшін сақтандырушылар қосымша кепілдіктер енгізді, егер белгілі бір мерзім ішінде белгілі бір ең төменгі сыйлықақы төленсе, полис ақшалай құны нөлге дейін төмендесе де, кепілдік берілген мерзімге дейін күшінде қалады. Бұл кепілдіктер деп аталады, ал өнім кепілді universal life (GUL) деп белгілі, оны топтық universal life сақтандырудан (ол да әдетте GUL деп қысқартылады) шатастырмау керек. 2007-2008 жылдарға дейін GUL бойынша сыйлықақыны ақшалай қайтару құны болмаған деңгейге дейін төмендету бағыты болды, бұл іс жүзінде 121 жасқа дейін сақталатын біркелкі мерзімді полис құрды. Содан бері көптеген компаниялар екінші GUL полисін ұсынды, оның сыйлықақысы біршама жоғары, бірақ полис иесіне ақшалай қайтару құны артық сыйлықақыдан түсетін табысқа қарағанда жоғарырақ ішкі табыс береді. 2004 жылдың 1 қаңтарынан бастап барлық жаңа полистер үшін соңғы өлім-жітім кестесін (CSO 2001) қолдану талабымен көптеген GUL полистері қайта бағаланды, және жалпы бағыт 2008 жылғы полистерге қарағанда сыйлықақының сәл өсуіне қарайды. Universal life және өмір бойы сақтандырудың тағы бір маңызды айырмашылығы: universal life келісімшартындағы әкімшілік шығындар мен сақтандыру құны полис иесіне түсінікті, ал өмір бойы сақтандыру полисі үшін сыйлықақыны анықтау үшін сақтандыру компаниясы қолданатын болжамдар түсінікті емес.

Өмірді сақтандырудың өмірлік жәрдемақылары

Көптеген адамдар өмірді сақтандыруды, әсіресе ақшалай құнмен өмірді сақтандыруды, полис иесіне тиесілі пайда ретінде пайдаланады (бұл пайда алушыға берілетін өлім жәрдемақысынан өзгеше). Осы пайдаларға несиелер, қаражат алу, кепілдік беру, доллар бөлісу келісімдері, зейнетақыны қаржыландыру және салық жоспарлау кіреді.

Қарыздар

Көптеген жалпы өмірге арналған полистер полиспен байланысты белгілі бір құндылықтарға қарыз алу опциясымен бірге келеді. Бұл қарыздар бойынша сақтандыру компаниясына пайыз төлеу қажет. Сақтандырушы қарызға пайыз алады, себебі ол полис иесіне берген ақшадан инвестициялық пайда ала алмайды. Қатысатын қарыздар көбінесе Index Universal Life полистерімен байланысты. Осы полистердегі инвестициялық бөліктен хеджирлеудің арқасында ешқандай шығын болмайтындықтан, қатысатын қарыздар полистің есептік құнымен қамтамасыз етіледі және қарыз жасалғанға дейін қолданылған индекстік стратегияны сақтап қалуға, сондай-ақ қандай индекстік табысқа қол жеткізілгеніне қарамастан, өз күшінде қалдыруға мүмкіндік береді. Стандартты қарыздар кез келген ағымдағы индекстік үлестіруді тоқтатуды және полистің тұрақты шотына қарыз сомасына кем дегенде тең соманы аударуды талап етеді. Қарыздың негізгі сомасын қайтару міндетті емес, бірақ қарыздың пайызын төлеу міндетті. Егер қарыз бойынша пайыз төленбесе, ол полистің ақшалай құнынан шегеріледі. Полисте пайызды жабуға жеткілікті құндылық болмаса, полис күшін жояды. UL бойынша қарыз алу жоспардың ұзақ мерзімді тиімділігіне әсер етеді. Қарыз арқылы алынған ақшалай құндылықтар күтілген пайызды енді алмайды, сондықтан ақшалай құндылықтар күтілгендей өспейді. Бұл полистің мерзімін қысқартады. Әдетте, мұндай қарыздар күтілгеннен артық сыйақы төлеуге, сондай-ақ пайыз төлеуге алып келеді. Сақтандырылғанның қайтыс болған кезде төленетін өтемақыдан төленбеген қарыздар шегеріледі.

Қайтарып алулар

Егер IRS ережелеріне сәйкес жасалса, Акция индексі бар Универсалды өмір саясаты салықтан босатылған табыспен қамтамасыз ете алады. Бұл полиске төленген жалпы сыйлықақыдан аспайтын соманы алу арқылы жүзеге асырылады. Сондай-ақ, сақтандыру компаниясы ұсынатын ішкі полис несиесі арқылы полис ішіндегі қосымша ақшалай құнға салықсыз қол жеткізуге болады. (Бұл табыс полис сыйлықақысынан асып түсіп, 100% салықтан босатылуы мүмкін.) Егер полис IRS ережелеріне сәйкес дұрыс құрылып, қаржыландырылып, таратылса, Акция индексі UL саясаты инвесторға көп жылдар бойы салықсыз табыс әкеле алады. Көптеген универсалды өмір саясатында несие алудың орнына ақшалай құнды алу опциясы бар. Ақшаны алу шартты кейінге қалдырылған сату алымдарына және келісімшартта белгіленген қосымша төлемдерге жатады. Ақшаны алу полистің өлім жағдайы бойынша төленетін сомасын тұрақты түрде төмендетеді. Алу алдымен сыйлықақылар есебінен, содан кейін пайда есебінен жүзеге асырылады, сондықтан полистің құнынан салықсыз сома алуға болады (полис MEC емес деп есептелген жағдайда, яғни "өзгертілген ендаументтік келісімшарт"). Ақшаны алу – полисті MEC ретінде тексеруге себеп болатын маңызды өзгеріс болып саналады. Ақшаны алу нәтижесінде полис MEC-ке айналып, салықтық артықшылықтарын жоғалтуы мүмкін.

Біржолғы сыйлықақы

Біржолғы UL сақтандыру жарнасы бір реттік, айтарлық бастапқы төлеммен төленеді. Кейбір сақтандыру шартында бір ғана жарна төлеуге рұқсат етіледі, ал кейбір сақтандырулар осы себеппен біржолғы жарналы сақтандыру ретінде қарастырылады. Осыған қарсы тұратындар, мерзімді сақтандыруды жалпы өмірден немесе басқа да тұрақты өмір сақтандыру түрлерінен арзан деу үшін, осы мәлімдемені уақытпен немесе сақтандыру мерзімімен нақтылау қажет дейді. Мерзімді өмір сақтандыруы қысқа мерзімде, мысалы, бір жылдан жиырма жылға дейін ең төмен бағалы болса, тұрақты өмір сақтандыруы көбінесе ұзақ мерзімде немесе адамның өмірі бойында ең төмен бағалы болады. Бұл негізінен алғашқы 10-12 жыл ішінде комиссияларға жұмсалған жарнаның жоғары үлесіне байланысты.

Сақтандыруға алынғандарға қатысты қате түсінік

Пайыздық тәуекел: UL – полис иесі үшін тәуекел бар күрделі полис. Оның икемді сыйлықақылары полис иесі полисті сақтап қалу үшін жоспарланғаннан артық сыйлықақы төлеуі мүмкін деген тәуекелді қамтиды. Бұл жинақталған құнға төленетін күтілетін пайыз бастапқыда сатып алу кезінде болжалғаннан төмен болса мүмкін болады. Мұндай жағдай 1980 жылдардың ортасында пайыздық мөлшерлемелер өте жоғары болған кезде көптеген полис иелеріне орын алды. Пайыздық мөлшерлемелер төмендегенде полис күтілгендей табыс әкелмеді және полис иесі оны сақтау үшін көп төлеуге мәжбүр болды. Егер полиске несие алынса, бұл полис иесі күткеннен артық сыйлықақы төлеуіне себеп болуы мүмкін, себебі несие сомасы полис иесі үшін енді табыс әкелмейді. Егер полис иесі төлемдерді кешіктірсе немесе уақтылы төлемесе, ол кейін күткеннен артық төлем жасау арқылы оны өтеуі керек болады. 2008 жылғы қор нарығының құлдырауына байланысты нарықтық факторлар көптеген полистерге премияларын көбейту, жәрдемақыны азайту немесе сақтандыру мерзімін қысқарту арқылы кері әсер етті. Екінші жағынан, көптеген ескі полистер (әсіресе жақсы қаржыландырылғандары) 2000 жылға дейін шығарылған полистер үшін әдеттегідей 4% немесе 4,5% мөлшеріндегі жоғары пайыздық кепілдіктерден пайда көреді. Бұл кезеңдегі полистер осы қолдан жасалған жоғары мөлшерлемені қамтитын сыйлықақыны ерікті түрде көтеруден пайда көруі мүмкін. Кепілдік жоғалмауы немесе қайтыс болған жағдайда жәрдемақы кепілдігі: Полистің икемділігі полис иесі үшін тәуекелмен тығыз байланысқандығын сақтандыру туралы хабардар полис иесі түсінуі керек. Полисте неғұрлым көп кепілдіктер болса, оның құны соғұрлым қымбат болады. UL полисінде көптеген кепілдіктер күтілетін сыйлықақы ағынымен байланысты. Егер сыйлықақы уақтылы төленбесе, кепілдік жоғалуы мүмкін және қайта қалпына келтірілмейді. Мысалы, кейбір полистер "кепілдік жоғалмайды" деген кепілдік береді, яғни белгіленген сыйлықақы уақтылы төленсе, өлім шығыстарын жабуға жеткілікті ақшалай құн болмаса да сақтандыру күшінде қалады. Бұл кепілдік пен өлімнен кейінгі жәрдемақыны бір-бірінен ажырату маңызды. Өлімнен кейінгі жәрдемақы өлім шығындары (сонымен қатар сақтандыру құны деп те аталады) арқылы төленеді. Бұл шығындар ақшалай құннан шегерілгенде ғана өлімнен кейінгі жәрдемақы активті болады. "Кепілдік жоғалмайды" кепілдігі – ақшалай құн шығындарды жабуға жеткіліксіз болған жағдайда сақтандыруды қамтамасыз ететін қауіпсіздік желісі. Егер полис иесі келісім бойынша сыйлықақы төлемесе, бұл кепілдік жоғалады, бірақ сақтандырудың өзі әлі де күшінде болуы мүмкін. Кейбір полистерде бұл кепілдікті қайта қалпына келтіру мүмкіндігі қарастырылмаған. Кейде кепілдікпен байланысты шығындар кепілдіктің өзі жоғалған жағдайда да шегеріледі (осы алымдар көбінесе сақтандыру шығындарына енгізілген және кепілдік жоғалған кезде шығындар өзгермейді). Кейбір полистер кепілдікті белгілі бір мерзімде және/немесе қосымша сыйлықақы төлеу арқылы (әдетте сыйлықақының тапшылығын және оған байланысты пайыздарды жабу) қалпына келтіру мүмкіндігін ұсынады. Несиелер немесе ақша алулар ақшалай құнға қарсы алынғанда кепілдік жоғалмауы мүмкін.

Әр түрлі

АҚШ-тағы ең ірі банктердің көбісінің ең ірі активтері тұрақты ақшалай құнмен өмірді сақтандыру болып табылады, бұл әдетте BOLI, яки Банкке тиесілі өмірді сақтандыру деп аталады. Соңғы экономикалық дағдарыс кезінде банктер BOLI сатып алуды үдетті, себебі бұл олардың ең сенімді инвестициясы еді. Бір банкир BOLI-ді "Мен ешқашан нарық құнына бағалауым қажет болмайтын, үнемі жаңарып тұратын муниципалдық облигация" деп сипаттады. BOLI-дің көп бөлігі – қазіргі уақыттағы Universal Life, көбінесе біржолғы сыйлықақы шарты ретінде сатылады.