Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Крейда кезеңінен қазіргі заманға дейінгі шөгінділермен толтырылған аласа бассейн.
Low lying basin filled with Cretaceous to recent sediments
Миссисипи ойысы – АҚШ-тың оңтүстік-орталық аймағындағы Миссисипи аллювиалды жазығының бір бөлігі. Бұл, негізінен, Миссисипи өзені дельтасының өзендік шөгінділерінің солтүстікке қарай жалғасуы болып табылады, ол Иллинойс штатындағы Каир қаласында Огайо өзенімен қосылады. Қазіргі шөгінді аймақ қазы және ерте кайнозой дәуірлерінде бұрыннан бар бассейннің шөгінділермен толуы нәтижесінде қалыптасқан. Ван Арсдейл мен Кокс 2007 жылы ойыстың пайда болуын былай түсіндірді: Жер қыртысының қозғалысы осы аймақты Жер мантиясындағы жанартаулық «ыстық нүкте» үстіне әкелді, бұл Аппалачи-Оуачита тау тізбегін құраған магманың жоғары көтерілуіне себеп болды. Кейіннен болған эрозия Мексика шығанағының суларымен толған терең ойысты жасады, ол Миссисипи өзенінің шөгінділерімен толықты.
The Mississippi embayment is a physiographic feature in the south central United States, part of the Mississippi Alluvial Plain. It is essentially a northward continuation of the fluvial sediments of the Mississippi River Delta to its confluence with the Ohio River at Cairo, Illinois. The current sedimentary area was formed in the Cretaceous and early Cenozoic by the filling with sediment of a pre existing basin. An explanation for the embayment's formation was put forward by Van Arsdale and Cox in 2007: movement of the Earth's crust brought this region over a volcanic "hotspot" in the Earth's mantle causing an upthrust of magma which formed the Appalachian Ouachita range. Subsequent erosion caused a deep trough that was flooded by the Gulf of Mexico and eventually filled with sediment from the Mississippi River.
География
Көлденең – топографиялық жағынан төмен жатқан алап, ол бор дәуірінен қазіргі заманға дейінгі шөгінділермен толтырылған. Көлденеңнің солтүстік жағы аймақтық геологиялық құрылымның аномалиялық үзілісі болып көрінеді, шығысында Кентукки және Теннессиде, ал батысында Миссури және Арканзаста бор дәуірінің шөгінді тау жыныстары орналасқан. Қазіргі шөгінді алабы бор дәуірінің тектоникалық алабының толуынан пайда болды және бор дәуірінен ерте кайнозойлық жағалауға дейін үлкен шығанақ ретінде болды. Жаңа Мадрид сейсмикалық аймағы көлденеңнің солтүстік жағында орналасқан. Бұл 1811-1812 жылдардағы Нью-Мадридтегі үлкен жер сілкіністерінің ортасы болды. Аймақтың астында аномалиялық геология жатыр. Рилфут рифті – ежелгі сәтсіз континенттік рифт, аулакоген, ол Родина суперконтинентінің бұзылу кезінде пайда болған. Атлант мұхиты мен Мексика шығанағының кейінгі ашылуы, палеозойдың соңынан мезозойдың басына дейін Пангеяның ыдырауы, сөзсіз, әсер еткен және ескі рифтті ішінара қайта жандандырған болуы мүмкін.
The embayment is a topographically low lying basin that is filled with Cretaceous to recent sediments. The northern end of the embayment appears as an anomalous break in regional geologic structure with Paleozoic sedimentary rocks both to the east in Kentucky and Tennessee and to the west in Missouri and Arkansas. The current sedimentary basin results from the filling of a Cretaceous tectonic basin and existed as a large bay in the Cretaceous through early Cenozoic shoreline. The New Madrid Seismic Zone lies at the northern end of the embayment. It was the site of the large New Madrid earthquakes of 1811 12. The area is underlain by some anomalous geology. The Reelfoot Rift is an ancient failed continental rift, an aulacogen, which dates back to the Precambrian break up of the supercontinent Rodinia. The more recent opening of the Atlantic Ocean and Gulf of Mexico during late Paleozoic to early Mesozoic break up of Pangea no doubt affected and may have partially re activated the old rift.
Құралған бөлік
Миссисипи ойысы бір кезде жалғасқан, біртұтас тау тізбегінің үзілісін көрсетеді. Бұл тау тізбегі қазіргі Аппалачи тауларынан (АҚШ-тың Атлантикалық жағалауында солтүстік-оңтүстік бағытта созылған) және Миссисипи өзенінің батысындағы Оуачита тауларынан тұрған. Ататек Аппалачи-Оуачита тау тізбегі 300 миллион жыл бұрын Солтүстік Американы алып жүретін тектоникалық тақталардың Оңтүстік Америка мен Африканы алып жүретін тақталармен жанасуы нәтижесінде пайда болған, осылайша үш континент ежелгі Пангея суперконтинентіне біріккен. Пангея шамамен 200 миллион жыл бұрын бөліне бастағанда, Солтүстік Америка Жер мантиясындағы жанартаулық «ыстық нүкте» (атап айтқанда, Бермуда ыстық нүктесі) арқылы өтіп, белсенділік кезеңін бастан кешірді. Ыстық нүктеден шыққан магма Аппалачи-Оуачита тау тізбегінің бір бөлігін шамамен 2-3 км биіктікке көтеріп, арка тәрізді құрылымды жасады. Көтерілген жер тез эрозияға ұшырады, ал Солтүстік Америка ыстық нүктеден алыстағанда және ыстық нүктенің белсенділігі төмендегенде, ойыс аймағындағы қыртыс суынып, жиырылып, 2,6 км тереңдікке дейін шөгіп, Мексика шығанағының суларымен толған ойысты құрады. Теңіз деңгейі төмендеген кезде Миссисипи және басқа да өзендер өз арналарын ойысқа қарай кеңейтіп, шөгінділермен толықтырды. Бұл түсіндірмеге дәлел ретінде Миссури штатының Нью-Мадрид және Оңтүстік Каролина штатының Чарльстон қалаларындағы сейсмикалық белдеулер, олардың әрқайсысы 19 ғасырда қатты жер сілкінісіне ұшыраған, сондай-ақ Арканзас штатындағы алмаз бар кімберлит түтікшелері, олар вулканизм нәтижесінде пайда болған.
The Mississippi embayment represents a break in what was once a single, continuous mountain range comprising the modern Appalachian range, which runs roughly on a north–south axis along the Atlantic coast of the United States, and the Ouachita range, which runs on a rough east–west axis west of the Mississippi River. The ancestral Appalachian Ouachita range was thrust up when the tectonic plate carrying North America came into contact with the plates carrying South America and Africa when all three became joined in the ancient supercontinent Pangaea about 300 million years ago. As Pangaea began to break up about 200 million years ago, North America passed over a volcanic "hotspot" in the Earth's mantle (specifically, the Bermuda hotspot) that was undergoing a period of intense activity. The upwelling of magma from the hotspot forced the further uplift to a height of perhaps 2–3 km of part of the Appalachian Ouachita range, forming an arch. The uplifted land quickly eroded and, as North America moved away from the hot spot and as the hotspot's activity declined, the crust beneath the embayment region cooled, contracted and subsided to a depth of 2.6 km, forming a trough that was flooded by the Gulf of Mexico. As sea levels dropped, the Mississippi and other rivers extended their courses into the embayment, which gradually became filled with sediment. Evidence for this explanation is found in the presence of the seismic zones centered on New Madrid, Missouri, and Charleston, South Carolina, each the source of devastating earthquakes in the 19th century, and in diamond bearing kimberlite pipes in Arkansas, which are products of volcanism.
Жалпы сілтемелер
Имлай, Р. У., 1949 жыл. Арканзас штатының оңтүстігіндегі төменгі креда және юра кезеңдерінің формациялары және мұнай-газға толы болу мүмкіндіктері. Арканзас ресурстар мен даму комиссиясы, Геология бөлімі, Ақпараттық айналым 12, 64 бет.
Imlay, R. W., 1949. Lower Cretaceous and Jurassic formations of southern Arkansas and the oil and gas possibilities. Arkansas Resource and Development Commission, Division of Geology, Information Circular 12, 64.