Кіріспе

Америкалық мультимедиа суретшісі (1933–2024)

Филипп Эрл Ниблок (2 қазан 1933 – 8 қаңтар 2024) – американдық композитор, кинорежиссер және видеограф. 1985 жылы ол Нью-Йоркте орналасқан авангардтық музыкаға арналған Experimental Intermedia қорының директоры болып тағайындалды, оның филиалы Бельгияның Гент қаласында да бар.

Ерте өмір және білім

Ниблок 1933 жылғы 2 қазанда Индиана штатының Андерсон қаласында Герберт пен Тельма Ниблоктардың отбасында дүниеге келді. Ол Индиана университетінде оқып, 1956 жылы экономика саласы бойынша бакалавр дәрежесін алды. Бітірген соң АҚШ армиясында қысқа мерзім қызмет етті, ал 1958 жылы Нью-Йоркке көшіп, фотограф және кинооператор болып жұмыс істеді.

Мансап

Ниблоктың алғашқы музыкалық композициялары 1968 жылға дейін жатады. Өзінің буын композиторларының арасында ерекшелене келіп, ол формальды музыкалық білімі болмады. Ол 1960-шы жылдардағы Нью-Йорктегі музыкалық оқиғалардың (және Мортон Фельдманның «Durations» шығармасының премьерасы сияқты есте қаларлық қойылымдардың) оны ынталандырғанын айтты. Оның барлық композициялары жүйелі емес, интуитивті жолмен жасалды. Оның ерте туындылары толығымен таспаға жазылған, дәлме-дәл реттелген, ұзақ үн тонды дәстүрлі аспаптарда төрт, сегіз немесе он алты трекке дейін жазылған. 1990-шы жылдардың соңынан бастап оның музыкасы компьютерлік технологиялармен, әсіресе Macintosh компьютеріндегі Pro Tools бағдарламасы арқылы жасалатын болды. Оның кейінгі туындылары сәйкесінше тығыз текстуралы, кейде қырық трекке дейін жетеді. Ниблок сонымен қатар көптеген фильмдер мен бейнелер жасады, оның ішінде «Жұмыс істейтін адамдардың қозғалысы» атты сериядағы бірнеше туынды бар. Бұл серия 1973-1991 жылдар аралығында әлемнің көптеген елдері мен аймақтарында (Қытай, Бразилия, Португалия, Лесото, Пуэрто-Рико, Гонконг, Арктика, Мексика, Венгрия, Адирондакс, Перу) ауылдық жерлерде түсірілді. Оның композиторлық өмірінде мұндай музыканттармен ынтымақтастық маңызды рөл атқарды, ал ол жұмыс істеген музыканттардың қатарында Дэвид Гибсон (1970-ші жылдардағы виолончель туындыларында); Петр Котик, Сьюзан Стенгер және Эберхард Блум («Төрт толық флейта» туындысында); Рафаэль Торал, Дэвид Фёрст, Ли Роналдо, Тёрстон Мур, Сьюзан Стенгер және Роберт Посс («Гитара да, Төрт (G2,44 + 1x2)» туындысында); Ульрих Кригер, Кэрол Робинсон, Каспар Т. Топлитц және Рейнхольд Фридл («Touch Food» туындысында); Дейв Солдат және Солдат саптық квартеті («Тағы бес саптық квартет, Ерте қыс» туындысында) және тағы да басқалар бар. Өмірінің соңғы онжылдығында оркестр үшін бірнеше туынды жазды: «Disseminate», «Three Orchids» (үш оркестр үшін), «Tow for Tom» (екі оркестр үшін) және «4 Chorch + 1», соңғысы 2007 жылғы Острава музыка күндері үшін хор мен оркестрге арналған, сонатты баритонмен (Томас Бакнер). Бұл туындылардың премьерасын Петр Котик жүргізді. Орындауда, тірі музыканттар ойнауы мүмкін, аудитория арасында жүріп, дыбыс текстурасын күшейту немесе қолданыстағы реттеулерге кедерес келтіру арқылы өзгертеді. Сонымен қатар, Ниблок әдетте өзінің фильмдері мен бейнелерін (көбінесе «Жұмыс істейтін адамдардың қозғалысы» сериясынан немесе компьютермен басқарылатын, уақыт өте келе қозғалатын қара-ақ абстрактілі суреттерді) көрсету арқылы қойылымдарды сүйемелдеді. Бұл қойылымдар екі түрге бөлінеді: 1) бірнеше сағатқа созылатын инсталляция, музыкалық туындылар тізбектей орындалады, қайталаудан бұрын бірнеше сағаттық жұмыс циклымен және бір мезгілде көрсетілетін бірнеше бейнелермен; немесе 2) бірнеше музыкалық және кино туындылары бар қойылым, әдетте бірден үш сағатқа дейін созылады. Мұндай қойылымдарда Ниблок әдетте үш (немесе одан да көп) фильмді бір мезгілде, үш-төрт метр ені бар үлкен экрандарға проекциялайды. Фильмдер 16 мм және түсті. Музыка стерео немесе квадрокассеталардан ойнатылды, кеңістіктің бұрыштарында төрт немесе одан да көп динамиктер орналастырылды. Оның кейінгі бейне туындылары жеке немесе бірнешеуі бір мезгілде үлкен бейне мониторларда көрсетілді.

Эксперименталды интермедиа қоры

1968 жылы Ниблок Элейн Саммерстің «Эксперименталды медиа» ұйымының мүшесі атанды және оның Қытай ауданындағы студиясында ұйым үшін жиі тікелей эфирде музыкалық шаралар ұйымдастырды, оларға Артур Рассел, Джон Кейдж және Дэвид Берман сияқты музыканттар келді.