Ұлыбритания Корольдік Әскер-теңіз флоты кемелерін 17-19 ғасырлардағы жіктеу жүйесі, қару саны, экипаж мөлшері, тарихы туралы мағлұмат. SEO үшін оптимизацияланған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кемелердің тарихи санаты
Historic category for ships
Корольдік теңіз флоты кемелерінің рейтингі
the rating of Royal Navy ships
Корольдік теңіз флотының және оның ізашарларының рейтингілік жүйесі 17-шы ғасырдың басынан 19-шы ғасырдың ортасына дейін желкенді соғыс кемелерін санаттау үшін қолданылды. Алғашқыда кемелер тағайындалған экипаждың саны бойынша, кейіннен олардың орнатылған зеңбірек саны бойынша жіктеліп, санатталды. Корольдік теңіз флотының рейтингілік жүйесі 19-шы ғасырдың соңында Адмиралтействоның ресми жарияланыммен тоқтатылды. Бұл жарияланымның басты себебі – жаңа типтегі қарулардың пайда болуы, бу машиналарының енгізілуі және темір мен болаттан жасалған бронялардың қолданылуы болды, бұл зеңбірек саны бойынша кемелерді бағалауды мәнсіз етті.
The rating system of the Royal Navy and its predecessors was used by the Royal Navy between the beginning of the 17th century and the middle of the 19th century to categorise sailing warships, initially classing them according to their assigned complement of men, and later according to the number of their carriage mounted guns. The rating system of the Royal Navy formally came to an end in the late 19th century by declaration of the Admiralty. The main cause behind this declaration focused on new types of gun, the introduction of steam propulsion and the use of iron and steel armour which made rating ships by the number of guns obsolete.
Шығу тегі және сипаттамасы
Рейтингтік жүйеге жасалған алғашқы қадамдарды 15 ғасырда және 16 ғасырдың бірінші жартысында, теңіз флотындағы ең ірі карактар, мысалы, «Мэри Роза», «Питер Романо» және «Анри Грасье дьо», «үлкен кемелер» деп атау арқылы көруге болады. Бұл атау олардың шамамен бағаланған көлеміне негізделген, салмағына, экипажына немесе қаруларының санына емес. 16 ғасырдың соңында осы карактар жаңа үлгідегі галеондармен ауыстырылғанда, «үлкен кеме» термині теңіз флотының ең ірі кемелерін қалғандарынан ресми түрде ажырату үшін пайдаланылды.
The first movement towards a rating system may be seen in the 15th century and the first half of the 16th century, when the largest carracks in the Navy, such as the Mary Rose, the Peter Pomegranate and the Henri Grâce à Dieu, were denoted "great ships". This was only on the basis of their roughly estimated size and not on their weight, crew or number of guns. When these carracks were superseded by the new style galleons later in the 16th century, the term "great ship" was used to formally delineate the Navy's largest ships from all the rest.
Төртінші, бесінші және алтыншы ставкалар
Төртінші топтың екі палубадағы 50-60 зеңбіректі кемелері 1756 жылға дейін желілік кемелер саналды, олардың 50 зеңбіректі кемелері енді майдандық шайқастарға тым кішкентай деп есептелгенге дейін. 60 зеңбіректі төртінші топ желілік кемелер ретінде саналды, бірақ осы топтағы жаңа кемелердің саны азайып, 60 зеңбіректі төртінші топ келесі онжылдықтарда 64 зеңбіректі үшінші топпен ығыстырылды. Әскери-теңіз флоты конвойлерді сүйемелдеу үшін немесе алысқа орналасқан бекеттердегі флагмандық кемелер ретінде төртінші топтың кемелерін сақтап қалды; сондай-ақ, кейбір Шығыс Индия компаниясының кемелерін де осы мақсатқа пайдаланды. Адмиралтейство кеңесінің ханзада-регентке жолданған ұсынысы 1816 жылдың 25 қарашасында жасалса, жаңа топтамаларды бекітетін жарлық 1817 жылдың ақпанында жарияланды. 1817 жылдың ақпан айынан бастап барлық каронадтардың саны ресми зеңбірек санына енгізілді. Осы мерзімге дейін каронадтар тек ұзын зеңбіректердің орнына қойылған жағдайда ғана есепке алынды; каронадтар ұзын зеңбіректерді алмастырған кезде (мысалы, шлюп немесе почта кемесінің жоғарғы палубасында, осылайша оның негізгі қаруларын құрап), олар да есепке жатты.
The smaller fourth rates, of about 50 or 60 guns on two decks, were ships of the line until 1756, when it was felt that such 50 gun ships were now too small for pitched battles. The larger fourth rates of 60 guns continued to be counted as ships of the line, but few new ships of this rate were added, the 60 gun fourth rate being superseded over the next few decades by the 64 gun third rate. The Navy did retain some fourth rates for convoy escort, or as flagships on far flung stations; it also converted some East Indiamen to that role. The recommendation from the Board of Admiralty to the Prince Regent was dated 25 November 1816, but the Order in Council establishing the new ratings was issued in February 1817. From February 1817 all carronades were included in the established number of guns. Until that date, carronades only "counted" if they were in place of long guns; when the carronades replaced "long" guns (e. g. on the upper deck of a sloop or post ship, thus providing its main battery), such carronades were counted.
1856 жылғы өзгерістер
1856 жылы рейтинг жүйесінде тағы бір маңызды өзгеріс болды. Осы күннен бастап бірінші рангіде 110 және одан көп зеңбірек тасымалдайтын немесе құрамында 1000 немесе одан көп адам бар барлық кемелер болды. Екінші рангіге Ұлыбритания Корольдік яхталарының бірі және басқа жағдайда 110-нан кем, бірақ 80-нен артық зеңбірек тасымалдайтын немесе құрамы 1000-нан кем, бірақ 800-ден аспайтын барлық кемелер кірді. Үшінші рангіге Ұлыбританияның қалған Корольдік яхталары және «Ұлыбритания Корольдік кеме жасаушылықтарының кез келген адмиралы немесе капитанының туын көтеретін барлық кемелер» және басқа жағдайда ең көп дегенде 80, бірақ 60-тан кем емес зеңбірек тасымалдайтын немесе құрамы 800-ден кем, бірақ 600-дан аспайтын барлық кемелер кірді. Төртінші рангіге фрегат түрінде салынған және құрамы 600-ден аспайтын, 410-нан кем емес адамнан тұратын барлық кемелер кірді. Бесінші рангіге құрамы 400-ден аспайтын, 300-ден кем емес адамнан тұратын барлық кемелер кірді. Алтыншы рангіде капитаны бар барлық басқа кемелер болды. Рейтингтелмеген кемелердің ішінде шлюптер санатына командирлер басқаратын барлық кемелер кірді. Одан кейін лейтенанттар басқаратын және құрамында кем дегенде 60 адам бар басқа кемелер келді. Соңында «Адмиралдар кеңесі уақыт өте келе белгілейтін кішігірім экипаждармен жоғарыда аталғандарға жатпайтын кіші кемелер» болды.
There was a further major change in the rating system in 1856. From that date, the first rate comprised all ships carrying 110 guns and upwards, or the complement of which consisted of 1,000 men or more. The second rate included one of HM's royal yachts, and otherwise comprised all ships carrying under 110 guns but more than 80 guns, or the complements of which were under 1,000 but not less than 800 men. The third rate included all the rest of HM's royal yachts and "all such vessels as may bear the flag of pendant of any Admiral Superintendent or Captain Superintendent of one of HM's Dockyards", and otherwise comprised all ships carrying at most 80 guns but not less than 60 guns, or the complements of which were under 800 but not less than 600 men. The fourth rate comprised all frigate built ships of which the complement was not more than 600 and not less than 410 men. The fifth rate comprised all ships of which the complement was not more than 400 and not less than 300 men. The sixth rate consisted of all other ships bearing a captain. Of unrated vessels, the category of sloops comprised all vessels commanded by commanders. Next followed all other ships commanded by lieutenants, and having complements of not less than 60 men. Finally were "smaller vessels, not classed as above, with such smaller complements as the Lords Commissioners of the Admiralty may from time to time direct".
Басқа жіктелулері
Рейтингтер – жіктеудің жалғыз жүйесі емес еді. Жаңа заманның басында "кеме" термині үш мачтада тікбұрышты желкендері бар кемеге қатысты. Екі немесе бір мачталы желкенді кемелер техникалық тұрғыдан "кеме" деп есептелмеді және сол кезде оларды солай сипаттамады. Үш мачтадан аз кемелер – бағаланбаған шлюптер, көбінесе екі мачталы кемелер қар немесе кетч түрінде (18 ғасырдың бірінші жартысында) немесе кейінгі кезеңдерде бригтер ретінде жабдықталды. Кейбір шлюптер үш мачталы немесе "кемелік жабдықталған" болды, олар "кемелік шлюптер" деп аталды. Кемелер кейде басқарушы офицерінің шенінсіз лауазымына қарай жіктелетін. Мысалы, егер қарулы бригтің немесе тіпті кескіштің басқарушы офицері шебер және командир статусына ие лейтенант болса, кеме шлюп ретінде қайта жіктелуі әдеттегідей болды. Мысалы, 1811 жылы Bonne Citoyenne кемесінің командирі Питт Бернаби Грин капитандыққа көтерілгенде, теңіз күштері шлюпті пошта кемесі ретінде қайта жіктеді.
Rating was not the only system of classification used. Through the early modern period, the term "ship" referred to a vessel that carried square sails on three masts. Sailing vessels with only two masts or a single mast were technically not "ships", and were not described as such at the time. Vessels with fewer than three masts were unrated sloops, generally two masted vessels rigged as snows or ketches (in the first half of the 18th century), or brigs in succeeding eras. Some sloops were three masted or "ship rigged", and these were known as "ship sloops". Vessels were sometimes classified according to the substantive rank of her commanding officer. For instance, when the commanding officer of a gun brig or even a cutter was a lieutenant with the status of master and commander, the custom was to recategorise the vessel as a sloop. For instance, when Pitt Burnaby Greene, the commanding officer of Bonne Citoyenne in 1811, received his promotion to post captain, the Navy reclassed the sloop as a post ship.
Басқа әскери-теңіз флотындағы тәжірибелер
Жоғарыда сипатталған рейтингтік жүйені тек Корольдік флот қолданғанмен, басқа ірі флоттар да өз әскери кемелерін бағалаудың ұқсас тәсілдерін пайдаланды. Мысалы, француз әскери-теңіз флоты бес санаттан ("rangs") тұратын, ұқсас мақсаттағы жүйе қолданды. Британ авторлары басқа елдердің ең ірі кемелерін айтқанда "бірінші санаттағы" немесе француздың жетпіс төрт қарулы кемесін сөз еткенде "үшінші санаттағы" терминдерін қолдануы мүмкін. 18 ғасырдың соңына таман рейтингтік жүйе көбінесе қолданыстан шығып қалды, бірақ техникалық тұрғыдан тағы шамамен бір ғасыр бойы сақталды, желілік кемелер әдетте олардың номиналды қару санымен сипатталды, тіпті бұл сандар кеме типінің атауы ретінде де қолданылды, мысалы, "үш жетпіс төрттік кемеден тұратын эскадрилья".
Although the rating system described was only used by the Royal Navy, other major navies used similar means of grading their warships. For example, the French Navy used a system of five rates ("rangs") which had a similar purpose. British authors might still use "first rate" when referring to the largest ships of other nations or "third rate" to speak of a French seventy four. By the end of the 18th century, the rating system had mostly fallen out of common use, although technically it remained in existence for nearly another century, ships of the line usually being characterized directly by their nominal number of guns, the numbers even being used as the name of the type, as in "a squadron of three seventy fours".
АҚШ (1905)
1905 жылдан бастап АҚШ Әскери-теңіз күштерінің кемелері заң бойынша «дәрежелер» деп аталатын топтарға бөлінді. Бірінші дәрежедегі кемелердің суыру қағидасы 8000 тоннадан жоғары болса, екінші дәрежедегілер – 4000-нан 8000 тоннаға дейін, үшінші дәрежедегілер – 1000-нан 4000 тоннаға дейін, ал төртінші дәрежедегілер 1000 тоннадан төмен болды. Крейсер ретінде қайта жаңартылған және қаруланған сауда кемелері 6000 тоннадан асатын болса, екінші дәрежеге, ал 1000 тоннадан асатын және 6000 тоннадан кем болса, үшінші дәрежеге жатты. Көмір тасымалдаушы, жабдықтау, жөндеу кемелері сияқты 4000 тоннадан асатын қосымша кемелер үшінші дәрежеге жатты. 4000 тоннадан кем қосымша кемелер – буксирлер, желкенді кемелер және дәрежеленбеген қабылдау кемелерінен басқа – төртінші дәрежеге жатқызылды. Торпедолық кемелерді жойғыштар, торпедолық қайықтар және осы сияқты кемелер дәрежеленбеді. Бірінші дәрежедегі кемелерге капитан қолбасшылық етті. Екінші дәрежедегі кемелерге капитан немесе командир қолбасшылық етті. Үшінші дәрежедегі кемелерге командир немесе лейтенант-командир басшылық етті. Төртінші дәрежедегі кемелерге лейтенант-командир немесе лейтенант басшылық етті. Кемелердің мөлшеріне байланысты лейтенант-командирлер, лейтенанттар, прапорщиктер немесе кез келген офицер дәрежеленбеген кемелерге бұйрық бере алатын болды.
As of 1905, ships of the United States Navy were by law divided into classes called rates. Vessels of the first rate had a displacement tonnage in excess of 8000 tons; second rate, from 4000 to 8000 tons; third rate, from 1000 to 4000 tons; and fourth rate, of less than 1000 tons. Converted merchant vessels that were armed and equipped as cruisers were of the second rate if over 6000 tons, and of the third rate if over 1000 and less than 6000 tons. Auxiliary vessels such as colliers, supply vessels, repair ships, etc., if over 4000 tons, were of the third rate. Auxiliary vessels of less than 4000 tons—except tugs, sailing ships, and receiving ships which were not rated—were of the fourth rate. Torpedo boat destroyers, torpedo boats, and similar vessels were not rated. Captains commanded ships of the first rate. Captains or commanders commanded ships of the second rate. Commanders or lieutenant commanders commanded ships of the third rate. Lieutenant commanders or lieutenants commanded ships of the fourth rate. Lieutenant commanders, lieutenants, ensigns, or warrant officers might command unrated vessels, depending on the size of the vessel.
Басқа қолданыстар
"Бірінші тақырыпты" термині кеңінен қолданысқа енді, ең жақсы немесе ең жоғары сапалы нәрсені білдіретін сын есім ретінде қолданылады. "Екінші тақырыпты" және "үшінші тақырыпты" сөздері де сапасы нашар нәрсені білдіретін сын есімдер ретінде қолданылады.
The term first rate has passed into general usage, as an adjective used to mean something of the best or highest quality available. Second rate and third rate are also used as adjectives to mean that something is of inferior quality.