Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Корольдік теңіз күштері кемелерінің классы
Корольдік теңіз күштері кемелерінің тарихи санаты
the rating of Royal Navy ships
Historic category for Royal Navy ships
1603 жылы 160-тан аз экипажы бар барлық ағылшын әскери кемелері "кіші кемелер" деп аталды. 1625/26 жылдары офицерлердің жалақысын белгілеу үшін алты сатылы кеме классына бөлу жүйесі енгізілді. Бұл кіші кемелер үш санатқа бөлінді: төртінші, бесінші және алтыншы санаттар. 17 ғасырдың соңына дейін қару саны мен экипаж мөлшері нақтыланғанша түзетулер жасалды. "Төртінші санат" кемесі номиналды түрде отыздан астам зеңбірегі және 140 адамдық экипажы бар кеме болып саналды. 18 ғасырда Корольдік теңіз күштерінің жауынгерлік кемелерін жіктеу жүйесінде төртінші санат 46-60 зеңбірегі бар желілік кеме болды. Олар француз революциясы мен Наполеон соғыстары кезінде желілік қызметтен шығарылды, себебі олардың тиімділігі төмендеді; бірақ олар, әсіресе алыс станцияларда, мысалы, Шығыс Үндістанда қызметте болды. Төртінші санат кемелері әртүрлі формаларда кездесті, бастапқыда екі палубалы соғыс кемелері, кейіннен алғашқы екі палубалы соғыс кемелерінен қайта жабдықталған үлкен фрегаттар, және кейде HMS Calcutta сияқты қарулы сауда кемелері де осы санатқа жатты.
In 1603 all English warships with a complement of fewer than 160 men were known as 'small ships'. In 1625/26 to establish pay rates for officers, a six tier naval ship rating system was introduced. These small ships were divided into three tiers: fourth , fifth and sixth rates. Up to the end of the 17th century, the number of guns and the complement size were adjusted until the rating system was actually clarified. A 'fourth rate' was nominally a ship of over thirty guns with a complement of 140 men. In the rating system of the Royal Navy used to categorize sailing warships in the 18th century, a fourth rate was a ship of the line with 46 to 60 guns mounted. They were phased out of ship of the line service during the French Revolutionary and Napoleonic Wars, as their usefulness was declining; though they were still in service, especially on distant stations such as the East Indies. Fourth rates took many forms, initially as small two decked warships, later as large frigates razéed from the initial two deck warships, and occasionally even heavily armed merchant ships such as HMS Calcutta.
Кіші екі палубалы соғыс кемелері
Төртінші ранг — 18 ғасырдың бірінші жартысында британдық Корольдік теңіз күштерінде 46-дан 60-қа дейін қару-жарақталған кемелерді білдірді. 1817 жылға дейін қару саны сол диапазонда сақталғанмен, 1756 жылдан кейін 50 және одан аз қаруы бар кемелер соғысқа тұруға тым әлсіз деп есептелді, бірақ қалған 60 қарулы кемелер әлі де соғыс кемелері ретінде жіктеліп келді. Дегенмен, 50 қарулы кемелер жеті жылдық соғыс кезінде жиі қолданылды, ал Американдық революция кезінде 50 қарулы кемелерден жаңа топ құрылды. Бұл кемелер соғыс флоты үшін емес, Солтүстік Американың жағалауындағы шалшық сулардағы ұрыс қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін салынды, себебі үлкен кемелерге онда жүзу қиын болды. 50 қарулы кемелер конвойлерді сүйемелдеуге және шетелдік бекеттерде қызмет етуге де жарамды болды, онда үлкен жау кемелері кездесуі күмәнді болды. Кейбіреулері екі палубалы болғандықтан, флагмандық кеме ретінде де пайдаланылды, олар флагман офицері мен оның сүйемелдеуші тобын қабылдай алатын және флагмандық кемеге лайық сыртқы түрін сақтай алатын. Алайда, олардың пайдалылығы төмендеді, және Француз революциясы мен Наполеон соғыстары кезінде олардан аз ғана саны салынды, бірақ бірнешеуі, әсіресе алыс бекеттерде, мысалы, Шығыс Үндістанда қызметте қалды. 60 қарулы кемелер де азайып бара жатты, бастапқыда 74 қарулы үшінші ранг кемелерімен алмастырылды, бірақ 1793 жылы портта 60 қарулы төрт кеме қалды. Наполеон соғыстары кезінде де кейбір төртінші ранг кемелері белсенді қызметте болды, әсіресе Солтүстік теңіздің жағалауында, онда Корольдік теңіз күштерінің басты қарсыластары Балтық елдері мен голландтар болды, олардың флоты негізінен 50-ден 64 қаруы бар кемелерден тұрды (мысалы, 56 қарулы «Дельфт»). Алайда, 50 қарулы «Лиандер» Нил шайқасында Горацио Нельсонмен бірге болды. 1807 жылға дейін төртінші ранг кемелері ұрыс аймақтарында белсенді болды, бұл HMS «Leopard» (50 қару) пен АҚШ фрегаты «Chesapeake» (38 қару) арасындағы қайғылы оқиғамен дәлелденді, бұл оқиға соғысқа жақын әкелді.
A fourth rate was, in the British Royal Navy during the first half of the 18th century, a ship of the line mounting from 46 up to 60 guns. While the number of guns stayed in the same range until 1817, after 1756 the ships of 50 guns and below were considered too weak to stand in the line of battle, although the remaining 60 gun ships were still classed as fit to be ships of the line. However, the 50 gun ship continued to be used largely during the Seven Years' War, and during the time of the American Revolution a whole new group of 50 gun ships was constructed, not for the battle fleet, but to meet the needs of combat in the shallow waters off North America where the larger ships found it difficult to sail. 50 gun ships were also suitable as convoy escorts and for service on foreign stations, where larger enemy vessels were unlikely to be encountered. Some saw service as flagships since, as two deckers, they were able to accommodate a flag officer and his retinue, and they also had the physical presence of a flagship. Their usefulness was declining, however, and during the French Revolutionary and Napoleonic Wars few 50s were built, although several remained in service, especially on distant stations such as the East Indies. The 60 gun ships were also dying out, superseded initially by the 74 gun third rates, although by 1793 there were still four 60 gun ships left in harbour service. Some fourth rates did remain in active service even during the Napoleonic Wars, especially in the shallow North Sea, where the Royal Navy's main opponents were the Baltic powers and the Dutch, whose own fleet consisted mainly of 50 to 64 gun ships (e. g. the 56 gun Delft). However, HMS Leander, 50 guns, was with Horatio Nelson at the Battle of the Nile. As late as 1807, fourth rates were active in combat zones, illustrated by the fatal incident between HMS Leopard (50 guns), and the US frigate Chesapeake (38 guns), an incident which nearly led to war.
Үлкен фрегаттар және жапсырма палубалы фрегаттар
Американың 44 зеңбірекке ие "Конституция", "Америка Құрама Штаттары" және "Президент" фрегаттары ешқашан 50 зеңбірекке дейін қаруланбаған, оның ішінде каронадтар да болған, және көбінесе төртінші рангілі кемелермен тең деп есептелген. Ұлыбританияның 24 фунттық фрегаттары, мысалы, кейінірек 1813 жылы құрылған "Леандер" мен "Ньюкасл", сол үлкен американдық 44 зеңбіректі фрегаттармен шамалас оттық күшке ие болған. Соңғылары Наполеон соғысы мен 1812 жылғы соғыстың соңғы жылдарында іске қосылды (немесе razéed – яғни, бұрынғы үшінші рангілі 74 зеңбіректі екіпалубалы кемелерден бір палубаны алып, қайта жарақталды) және жаңартылған рангілік жүйе бойынша Корольдік теңіз күштерінде төртінші рангілі кемелер ретінде жіктеліп саналды. Бұл тәртіп 19 ғасырға дейін сақталды. Осы кейінгі үлкен төртінші рангілі фрегаттардың кез келгені, жақын қашықтықтан жасаған залпы (оның ішінде ауыр каронадтардан) бұрынғы екіпалубалы 50 зеңбіректі немесе тіпті үшінші рангілі 64 зеңбіректі кемелерден әлдеқайда күшті болды.
American 44 gun frigates Constitution, United States and President were never in operational use armed with fewer than 50 guns including carronades, and were generally seen as equivalent to fourth rates. The larger British 24 pounder frigates such as the later 1813 Leander and Newcastle, were of similar firepower to those big American 44s. The latter were launched (or razéed – i. e. converted by cutting down by one deck from existing smaller third rate 74 gun two deckers) during the last years of the Napoleonic War and the War of 1812 and were classed as fourth rates in Royal Naval service under the revised rating system. This convention continued into the 19th century. Any of these later large fourth rate frigates threw a close range broadside (including from their heavy carronades) far superior to the earlier two decker 50s or even to third rate 64s.
Саудагерлік айналымдар
Кейбір сауда кемелері, мысалы, Шығыс Индия компаниясының кемелері, пираттар мен каракшылардан қорғану үшін күшті қаруланған, бұл оларды тікелей төртінші рангтағы кемелермен теңестірді. Корольдік теңіз күштері де кейбір Шығыс Индия кемелерін, мысалы HMS Calcutta-ны конвойлік міндеттер үшін төртінші рангқа дейін өзгертті.
Some ships of commerce such as the East Indiamen were heavily armed to protect themselves from pirates and privateers, effectively making them equivalent to fourth rate ships of the line. The Royal Navy also converted some East Indiamen into fourth rates for convoy duty, such as HMS Calcutta.