Кіріспе

Шарлевиль-Мезиер (ʃaʁləvil mezjɛʁ) – Францияның солтүстігіндегі коммуна, Арденн департаментінің және Гранд-Эст аймағының астанасы. Шарлевиль-Мезиер Мёз өзенінің жағасында орналасқан.

Тарих

Шарлевиль мен Мезиер бастапқыда Меза өзенінің екі жағалауындағы, бір-бірінен шамалы қашықтықта орналасқан екі бөлек қалашық болған. Шарлевильді 1606 жылы Мантуяның 8-ші герцогы Чарльз Гонзага құрған. Оның тұрғындары Каролополитан (Каролополитан, Каролополитан) деп аталған. Қала 17 ғасырдан бастап гүлденген, бірақ 1687 жылы Людовик XIV тұсында бекіністері бұзылып, 1708 жылы француз иелігіне өтті. 1815 жылы пруссиялықтар шабуыл жасап тонады. Бұрын Францияның корольдік қару-жарақ фабрикасы осы жерде орналасқан және Шарлевиль мылтығына атын берген, кейін ол Туль және Шателро қалаларына көшіріліп, бөлініп берілді. 19 ғасырда қала жекеменшік фирмалар арқылы қару-жарақ, сондай-ақ шегелер, темір бұйымдар, шарап, спирт, көмір, темір және тақта өндірісін жалғастырды. Онда кең теңіз порты, театр, үлкен кітапхана және табиғат тарихы мұражайы болған. Мезиер тұрғындары макериандар (Macériens немесе Macériennes) деп аталған. 19 ғасырдың ортасына қарай екі қала аспалы көпірмен байланыстырылды. Бірінші дүниежүзілік соғыста Германия империясы, ал екінші дүниежүзілік соғыста нацистік Германия басып алды. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде 26 күн бойы қала Oberste Heeresleitung (OHL) штабына айналды. Қазіргі коммуна 1966 жылы құрылды, ал оған дейін Ле Тью коммунасы Мезиерге қосылған болатын. Нәтижедегі коммунаның халқы шамамен 51 000 адамды құрайды.

Климат

Жылдық орташа температурасы 10 °C (50 °F) болатын Шарлевиль-Мезиер Франциядағы ең салқын қала болып саналады. Қыстары ұзақ, суық және көңілсіз, ал жаздары жылы немесе ыстық болады, бірақ кейде, тіпті шілде айының ортасында түнгі температура 5 °C-тан төмен түседі. Кёппен-Гейгер климат жіктелімі бойынша Шарлевиль-Мезиерде қалың континенттік әсері бар (Dfb) орташа мұхиттық климат (Cfb) орналасқан. Климатқа жақын орналасқан Арден таулы аймағы зор әсер етеді. Бұл жақындық ылғалды ұстап, солтүстік Францияның басқа аймақтарымен салыстырғанда, көп жауын-шашынға себеп болады. Температура инверсиясы да жиі кездеседі, бұл батыстағы мұхиттық климатқа қарағанда күрт суынуға алып келеді. Осының салдарынан, қыс айларында түнгі температураның 10 °C (14 °F) төмендеуі жиі болады, себебі суық ауа түнде төмен түседі. Ұқсас үрдістер жыл бойы қайталанып, Шарлевиль-Мезиердегі жазғы түндер Арктика шеңберіне жақын скандинавиялық жағалау аймақтарына қарағанда салқын болады. Мамыр және қыркүйек айларындағы мұзды күндер де өсу маусымын қысқартады.

Мәдениет

Құыршақ өнері – "Құыршақ өнерінің әлемдік астанасы" деп аталатын Шарльвиль-Мезиердің мәдени өмірінің маңызды бөлігі. 1961 жылдан бері үш жылда бір рет халықаралық құыршақ фестивалі өткізіліп келеді, ал 2011 жылдан бастап екі жылда бір рет ұйымдастырылады. Қалада UNIMA ұйымының әлемдік штаб-пәтері және Халықаралық құыршақ институты (французша: Institut International de la Marionnette) орналасқан. Бұл тарихи ғимаратта әр сағат сайын құыршақ қойынын көрсететін алып құыршақ шеберінің автоматы бар. Шарльвиль-Мезиерде құыршақ өнерінде жоғары білім беретін École Nationale Supérieure des Arts de la Marionnette (ESNAM) колледжі де орналасқан. Ақын Артур Рембо (1854–1891) Шарльвильде туған. Рембо мұражайы қаланың солтүстігіндегі ескі су диірменінде (Le Vieux Moulin) орналасқан. Шарльвиль сонымен қатар "Jet Lag: The Game" саяхаттық жарыс шоуының екі маусымының басталу орны болып табылады.

Көлік

Арденн метрополінің ішкі қалалық автобус желісі TAC, RATP Dev компаниясымен басқарылады. Шарлевиль-Мезиер теміржол станциясы Парижге (жоғары жылдамдықты пойыз арқылы), Реймс, Лилль, Мец және аймақтық бағыттарға қатынайтын пойызбен байланыс ұсынады.

Спорт

OFC Charleville футбол бойынша қаланың өкілі болып табылады. Étoile de Charleville Mézières – баскетбол клубы.