1985 жылғы "Глория" дауылы

Кіріспе

1985 жылғы 4 категориялы Атлантикалық дауыл. 1985 жылғы Атлантикалық дауыл.

"Глория" дауыл 1985 жылғы Атлантикалық дауыл маусымында АҚШ-тың шығыс жағалауында және Атлантикалық Канадада елеулі зақымдар келтірген күшті дауыл болды. Бұл 1972 жылғы "Агнес" дауылынан кейін АҚШ-тың солтүстік-шығысына соққан алғашқы маңызды тропикалық циклон және 1960 жылғы "Донна" дауылынан кейін Нью-Йорк пен Лонг-Айлендке тікелей әсер еткен алғашқы ірі дауыл болды. "Глория" – 16 қыркүйекте Атлант мұхитының шығысында пайда болған тропикалық толқыннан пайда болған Кабо-Верде дауылы. Бірнеше күн бойы әлсіз тропикалық циклон ретінде қалғаннан кейін, "Глория" 22 қыркүйекте Кіші Антиль аралдарының солтүстігінде дауылға айналды. Осы уақытқа дейін дауыл батысқа қарай жылжыды, бірақ таулы жотаның әлсіреуіне байланысты солтүстік-батысқа бұрылды. "Глория" 24 қыркүйекте жылдам күшейді және келесі күні ең жоғары жел жылдамдығына жетті. Кейін сол күні "Глория" Солтүстік Каролинаның Оутер-Бэнкс жағалауына соқты, содан кейін Лонг-Айленд пен Коннектикуттың батыс жағалауында екі рет құрлыққа түсті. 28 қыркүйекте Жаңа Англияда экстартопикалық дауылға айналды. Дауылдың қалдықтары Атлантикалық Канада арқылы өтіп, Батыс Еуропаға соқтығысып, 4 қазан күні толыққандай тарады. "Глория" құрлыққа түспей тұрып, Ұлттық дауыл орталығы Оңтүстік Каролинадан Мэнге дейінгі АҚШ-тың шығыс жағалауы үшін дауыл туралы ескерту жариялады. Жүздеген мың адам эвакуацияланды және дауыл "ғасырдың дауылы" деп сипатталды. Жалпы алғанда, "Глорияның" ең күшті желдері орталықтан шығысқа қарай болды, бұл Солтүстік Каролинадан Нью-Джерсиге дейінгі аймақтарды зақымданудан сақтады, ал төмен су деңгейі дауыл толқынын азайтты. Дауылдың күшті желдері мен соққылары ағаштарды құлатып, электр желілерін бұзды. Нәтижесінде 4 миллионнан астам адам электр қуатысыз қалды, бұл Коннектикут тарихындағы табиғи апатқа байланысты ең ірі электр қуатының тоқтауы болды. Құлаған ағаштар дауылдың 14 өлімінің 6-ына себеп болды. Солтүстік Каролинада биік толқындар Оутер-Бэнкс жағалауындағы көптеген үйлерге зақым келтіріп, жағажайдың эрозиясын күшейтті. Сондай-ақ, биік толқындар Атлантиканың орталық штаттарындағы кемежайларды, қайықтарды және пирстерге зақым келтірді. Су тасқыны бірнеше тас жолдарды жабуға мәжбүр етті, ал Пенсильванияда мыңдаған адамдар үйлерін тастап кетуге мәжбүр болды. Дауыл Лонг-Айлендте 48 үйді қиратты, ал жел тағы көп үйлердің шатырларын бұзды. Ауыл шаруашылығына шамамен 20 миллион доллар (1985 жылғы АҚШ доллары) көлемінде зақым келтірілді. АҚШ-тағы жалпы зақым 900 миллион долларға бағаланды, бұл күтілгеннен кем болды. Жақын орналасқан Канадада "Глорияның" қалдықтары Нью-Брансуикте электр қуатының шағын үзілісіне әкелді, бірақ дауылдың келуіне байланысты туындаған шатасу Канадалық дауыл орталығының құрылуына себеп болды.

Hurricane Gloria was a powerful hurricane that caused significant damage along the east coast of the United States and in Atlantic Canada during the 1985 Atlantic hurricane season. It was the first significant tropical cyclone to strike the northeastern United States since Hurricane Agnes in 1972 and the first major storm to affect New York City and Long Island directly since Hurricane Donna in 1960. Gloria was a Cape Verde hurricane originating from a tropical wave on September 16 in the eastern Atlantic Ocean. After remaining a weak tropical cyclone for several days, Gloria intensified into a hurricane on September 22 north of the Lesser Antilles. During that time, the storm had moved generally westward, although it turned to the northwest due to a weakening of the ridge. Gloria quickly intensified on September 24, and the next day reached peak winds of The hurricane weakened before striking the Outer Banks of North Carolina on September 27. Later that day, Gloria made two subsequent landfalls on Long Island and across the coastline of western Connecticut, before becoming extratropical on September 28 over New England. The remnants moved through Atlantic Canada and went on to impact Western Europe, eventually dissipating on October 4. Before Gloria made landfall, the National Hurricane Center issued hurricane warnings at some point for the East Coast of the United States from South Carolina to Maine. Hundreds of thousands of people evacuated, and the hurricane was described as the "storm of the century." In general, Gloria's strongest winds remained east of the center, which largely spared locations from North Carolina to New Jersey, and the passage at low tide reduced storm surge. Hurricane force winds and gusts affected much of the path, which knocked down trees and power lines. This left over 4 million people without power, causing the worst power outage in Connecticut history related to a natural disaster. Fallen trees caused six of the storm's fourteen deaths. In North Carolina, high waves damaged many homes along the Outer Banks and caused heavy beach erosion. High waves also damaged piers, boats, and docks throughout the Mid Atlantic states. Flooding forced several highways to close, and in Pennsylvania, thousands were forced to evacuate their homes. The storm surge destroyed 48 homes on Long Island, while the winds damaged the roofs of many more. Widespread crop damage occurred, amounting to about $20 million (1985 USD). Overall damage in the United States was estimated at $900 million, which was less than expected. In neighboring Canada, the remnants of Gloria caused minor power outages in New Brunswick, although confusion related to the storm's arrival led to the creation of the Canadian Hurricane Centre.

Метеорологиялық тарих

15 қыркүйекте Африканың батыс жағалауынан тропикалық толқын көтерілді. Спутниктік суреттерге сүйене отырып, 16 қыркүйекте Кабо-Верде маңында тропикалық депрессия пайда болды деп естілді, оған байланысты төменгі деңгейдегі айналма қозғалыс болды. Келесі күні депрессия Глория тропикалық дауылға айналды, бірақ одан әрі күшейе қойған жоқ. 18 қыркүйекте Глория тропикалық депрессия деңгейіне дейін әлсіреп, 20 қыркүйекте қайтадан тропикалық дауылға айналды. Осы уақыт ішінде ол солтүстікке қарайғы күшті қыраттың әсерінен батысқа қарай жылжыды. 21 қыркүйекте "Дауыл аулаушылар" Глорияның күшін өлшеу үшін оған ұша бастады, ал келесі күні ұшу барысында 457 метр биіктікте желдің жылдамдығы байқалды. Соның нәтижесінде Ұлттық дауыл орталығы (NHC) Глорияны Кіші Антиль аралдарынан шығыс-солтүстік-шығысқа қарай 748 шақырым жердегі дауылға жатқызды. Сол күні, орталықтан шығысқа қарай 97 шақырым жерде орналасқан буй 14 метрлік толқын биіктігін тіркеді, бұл сол кезде Атлантика мұхитындағы дауыл кезінде тіркелген ең жоғары көрсеткіш болатын. Глория одан әрі әлсіреп, Delmarva жарты аралы мен Нью-Джерсидің жанынан өтіп, суық фронтқа соқты. Оның ең күшті желдері айналманың шығыс жағында сақталды, ал дауыл тропикалық сипаттамаларын біртіндеп жоғалта бастады. Бұл Анри тропикалық дауыл ретінде осы аймаққа соққы бергеннен кейін үш күн өткен соң болды. Ресми мәліметтер бойынша, NHC Глорияны құрлыққа шыққанда 3-санаттағы күшті дауыл деп жіктеген, бірақ маусым аяқталғаннан кейінгі талдаулар дауылдың күшін төмендетті. Дегенмен, дауыл Лонг-Айленд айманында 3-санаттағы жел соққыларын тудырды. Лонг-Айлендке соққаннан кейін шамамен бір сағаттан соң Глория батыс Коннектикут штатының Вестпорт маңындағы жерге түсті, әлсіреп, Жаңа Англия арқылы жылжуын жалғастырды.

Дайындықтар

Глорияның қалыптасу кезеңінде ол солтүстік Кіші Антиль аралдарына қауіп төндіріп, аймаққа дауыл туралы ескерту және кейіннен дауыл туралы ескерту жариялауға себеп болды. Глория Флориданың шығыс жағалауында болғанда, NHC Оңтүстік Каролинаның Эдисто Бичтен Вирджинияның Кейп Генриге дейін дауыл туралы ескерту шығарды, ол 26 қыркүйекте UTC 1000-да, яғни құрлыққа тиюге 19,5 сағат бұрын дауыл туралы ескертуге жаңартылды. Сол күні шығыс АҚШ-тың қалған бөлігі үшін, Мэн штатының Истпорт қаласына дейін дауыл туралы ескерту берілді. Глория Лонг-Айлендке тиюге екі сағат қалғанда, бұл аймақта дауыл туралы ескерту күшіне енді, ескертулер біртіндеп солтүстікке қарай кеңейтілді. Мұндай траектория көптеген адамдардың назарын аударды және Солтүстік Каролинадан Коннектикутқа дейінгі жағалау бойында 380 000 адамды эвакуациялауға әкелді. Мэриленд штатында билік эвакуация процесін жеделдету үшін жолдарды кері бұруды енгізді, бұл саясатты көптеген басқа жағалау штаттары қазір қолданады. Нью-Джерси жағалауындағы 95 000 азаматқа, мұндай құбылыстар сирек болатын аймаққа, эвакуация жасауға кеңес берілді. Кейп-Мэй округі – штаттың ең осал бөлігі және бүкіл елдегі ең осал аймақтардың бірі – 2005 жылы 100 000 азаматты және 900 000 туристі эвакуациялауға 36 сағат уақыт қажет болды. Гарвард университетінің кеңселері мен сабақтары 20 ғасырда үшінші рет жабылды, бұған дейін 1938 жылғы Жаңа Англия дауылы мен 1978 жылғы қарлы боран болған. Глорияның желдері көптеген ағаштарды құлатып, ондаған мың долларлық зиян келтірсе де, жалпы әсерлер күтілгеннен әлдеқайда аз болды. Глория Лонг-Айлендке тиіп жатқанда, Жаңа Брансуик пен Нова-Скотияның батыс бөлігіне дауыл туралы ескерту берілді. Сонымен қатар, Вирджинияның оңтүстік-шығысындағы кейбір ресми емес мәліметтерде жаңбыр мөлшерінің көп болуы көрсетілді. Атлантикалық аймақтың орта бөлігінде бұл дауылдың батыс, әлсіз жағы сезілгендіктен, зиян салыстырмалы түрде аз болды. Қатты желдің салдарынан аймақ бойынша көптеген ағаштар құлап, жүздеген мың адам электр қуатынан айырылды, оның ішінде Нью-Джерсиде 237 000, Мэрилендте 124 000 және Вирджинияда 56 000 адам. Вирджиниядағы тым қатты жаңбырдың салдарынан 5,5 миллион доллар (1985 жылғы АҚШ доллары) көлемінде зиян келді.

Early in Gloria's duration, it threatened the northern Lesser Antilles, prompting a hurricane watch and later warning for the area. While Gloria was off the east coast of Florida, the NHC issued a hurricane watch from Edisto Beach, South Carolina to Cape Henry, Virginia, which was upgraded to a hurricane warning at 1000 UTC on September 26, or 19.5 hours before landfall. By later that day, a hurricane watch was issued for the rest of the eastern United States to Eastport, Maine. By two hours before Gloria's landfall on Long Island, a hurricane warning was in effect for the same area, after warnings were gradually extended further north. Such a track gathered the attention of many people, and led to the evacuation of 380,000 people along the coast from North Carolina to Connecticut. In Maryland, officials implemented lane reversing to expedite the evacuation process, a policy many other coastal states now use. Officials advised 95,000 citizens along the New Jersey coastline, an area that rarely experiences hurricanes, to evacuate. Cape May County—the most vulnerable part of the state and among the most susceptible in the entire country—would require 36 hours in 2005 to evacuate the 100,000 citizens and 900,000 tourists that were commonly present during busy summer weekends. Offices and classes of Harvard University closed only for the third time in the 20th century, the previous cases being the New England Hurricane of 1938 and the Blizzard of '78. Although Gloria's winds downed numerous trees and caused tens of thousands of dollars in damage in the area, overall effects were much less than expected. At the same time Gloria was making landfall on Long Island, a storm warning was issued for western New Brunswick and Nova Scotia. In addition, some unofficial reports in southeastern Virginia indicated amounts of up to of rain. Because much of the Mid Atlantic experienced the western, weaker side of this hurricane, damage was relatively light. High winds downed numerous trees throughout the area, leaving hundreds of thousands without power, including 237,000 in New Jersey, 124,000 in Maryland, and 56,000 in Virginia. Extreme rainfall in Virginia resulted in $5.5 million (1985 USD) in damage.

Лонг Айленд пен Нью-Йорк қаласы

Екінші рет құрлыққа шыққанда, Глория Батери Паркте 2 метрлік (6.9 фут) дауыл толқынымен бірге келді, бұл оның траекториясы бойындағы ең жоғары көрсеткіш еді. Ислип әуежайындағы желдің ең күшті соғуы тіркелді. Орталық паркте де желдің күшті соғуы байқалды. Лонг-Айлендте төрт адам қаза тапты, олардың екеуі жүрек талмасынан, ал екеуі құлаған ағаштардың астында қалды. Аймақта 14 адам жарақат алды, олардың көпшілігі құлаған ағаш бұтақтарынан зардап шекті. Нью-Йорк штатындағы қатты жаңбыр өзендерді суға толтырып, құрғақшылық жағдайын жеңілдетті. Гадсон өзені бойындағы қайықтар мен кемежайлар күшті толқындардан зардап шекті. Қиын ауа-райы Нью-Йорк штатындағы жол апатына және бір адамның қаза болуына әкелген ұшақ апатына себеп болды.

Жаңа Англия мен Канада

Глория Нью-Англия айманынан әлсіреген дауыл ретінде жылдам өтті, бірақ үлкен айналымын сақтап тұрды. Дауыл төмен су деңгейінде келді, нәтижесінде Коннектикут штатының Гротон қаласында 5 фут (2 метр), Массачусетс штатының Нью-Бедфорд қаласында 6 фут (2 метр), ал Мэн штатының Портленд қаласында 3 фут (1 метр) биіктіктегі дауыл толқындары пайда болды. Биік толқындар Коннектикут және Род-Айленд штаттарындағы жағажайлардың күшті эрозиясына себеп болды. Ең жоғары тіркелген тұрақты желдер Коннектикут штатының Уотербери қаласында және Массачусетс штатындағы Блю-Хилл метеорологиялық обсерваториясында тіркелді, бірақ екі орын да теңіз деңгейінде орналасқан жоқ. Желдің күшті соққылары Массачусетс штатының Чатем қаласында және Нью-Англияның көптеген аймақтарында дауылдық күшке жетті. Көп жауған жаңбыр өзендердің тасуына әкелді, бірақ ең көп зиян желден келді. Дауыл Фрамингемдегі радио мұнарасын қиратты және штаттың шығыс бөлігіндегі жүздеген үйлерге зақым келтірді. Жағалауда дауыл толқынының салдарынан ұсақ жағалау су тасқыны болды және жүздеген қайықтар зақымдалды. Массачусетс штатындағы жалпы зиян 61 миллион долларға бағаланды, оның ішінде егінге келген зиян 6 миллион долларды құрады. Глорияның қатты желдері Нью-Англия айманында көптеген ағаштарды құлатып, аздап немесе орташа зиян келтірді. Аймақтағы ағаштар мен құрылыстарға ең көп зиян Коннектикут штатында тіркелді. Жағалау бойындағы дауыл толқыны мен күшті толқындар бірнеше балық аулау айлақтарын шайып кетті, ал кейбір жолдар дауыл кезінде су астында қалды. Мэн штатында жағдай нашарлап, қатты желдің соққысы үйлердің шатырларын жұлып алып, жүздеген ағаштарды түбімен жұлып тастады. Нью-Англиядағы қатты желдер салдарынан кең ауқымда электр қуаты үзіліп, Мэн штатында 250 000 адам электр қуатысыз қалды. Барлығы жеті адам қаза тапты, олардың көпшілігі құлаған ағаш бұтақтарынан зардап шекті.

Батыс Еуропа

Батыс Еуропада Глорияның қалдықтары аймақтың бір бөлігінде ерекше ауа-райы құбылыстарын тудырды. 4 қазанда Глорияның қалдықтары Швейцарияда 20 ғасыр ішіндегі ең жылы қазан күнін тіркеді. 2011 жылы қазан айында болған солтүстік-шығыс дауылы штаттағы 830 000-нан астам адамды электр қуатысыз қалдырып, Глорияның бұрынғы рекордтық көрсеткішін бұзды. Нью-Гэмпширде электр қуатының көп бөлігі тез қайта орнатылды, ал барлығы алты күн ішінде толыққандай қалпына келтірілді. Мэн штатында барлық электр қуатының үзілісі 11 күн ішінде жойылды. Канадада зиян күтілгеннен кем болды, бірақ дауыл қатеріне байланысты туған жағдайлар 1986 жылы Канаданың қоршаған ортаны қорғау министрлігінің арнайы дауыл орталығын құру қажеттігін зерттеуге түрткі болды. Келесі жылы Атлантика және Тынық мұхит жағалауларында кеңселері бар Канадалық дауылдар орталығы құрылды. Дауылдың салдарынан 1986 жылдың көктемінде Дүниежүзілік метеорологиялық ұйым Глория атын Атлантика мұхитындағы тропикалық дауылдардың айналма тізімінен алып тастады, және ол енді бұл аймақта қайта қолданылмауы тиіс. Оның орнына 1991 жылғы маусымда Грейс аты қойылды.