Кіріспе

18-ғасырдағы британдық армияның Роджерс рейнджерлері – майор Роберт Роджерс құраған Нью-Гэмпшир провинциясының әскерлер ротасы, ол Жеті жылдық соғыс (Француз және үнді соғысы) кезінде британдық армияға қосылды. Бұл бөлім британдық армияда тәуелсіз рейнджерлер ротасы ретінде жылдам қабылданды. Роберт Роджерс жылдам орналасатын жеңіл жаяу әскерін даярлап, басқарды, олардың негізгі міндеті барлау, сондай-ақ алыс мақсаттарға қарсы арнайы операцияларды жүргізу болды. Олардың тактикасы бұрынғы отарлық үлгілерге негізделген және Роджерс алғаш рет өзінің 28 "Рейнджерлік ережесі" ретінде жазбаға түсірген. Тактика өте тиімді болды, сондықтан бастапқы рота оннан астам ротадан тұратын (көктемде 1200–1400 адамға дейін) корпусқа дейін кеңейтілді. Рейнджерлер корпусы 1750-ші жылдардың соңында британдық тәждің басты барлау бөліміне айналды. Америкадағы британдық әскерлер Роджерс рейнджерлерін жау туралы ақпарат жинау қабілеті үшін бағалады. Олар 1761 жылы таратылды. Кейіннен бұл рота американдық революциялық соғыс кезінде лоялист күші ретінде қайта құрылды. Дегенмен, бұрынғы рейнджерлердің бірқатары Континентальдық армия үшін патриот командирлері ретінде соғысты, ал кейбіреулері Конкорд көпірі шайқасында ополченниктер ретінде қатысты. Роджерс ротасы француз және үнді соғысында (Канада, Ұлыбритания және Еуропадағы Жеті жылдық соғыс) колониялық Солтүстік-Шығыстың шекаралық аймақтарында күресу үшін құрылды. Олар капитан (кейін майор) Роберт Роджерстің басшылығында болды және негізінен Нью-Йорктің Джордж көлі және Шамплейн көлі аймақтарында әрекет етті. Бөлім 1755 жылдың қысында Форт-Уильям-Генриде орналасқан күштерден құрылды. Рейнджерлер кейде француз қалаларына және әскери бекіністеріне шабуыл жасап, жаяу, кит қайықтарында және тіпті қыста қарға батып жүретін аяқкиімдермен саяхаттайтын. Израиль Путнам (кейін революциялық соғыста атаққа ие болды) Роджерспен бірге Коннектикут ополчениесінің капитаны ретінде соғысты және бір кезде оның өмірін сақтап қалды. 1756 және 1757 жылдардағы Роджерс ротасының тиімділігі британдықтарды екінші рейнджерлік рота құруға итермеледі, одан кейін тағы да көптеген роталар құрылды. 1758 жылдың басына қарай рейнджерлер саны 1200–1400 адамнан тұратын он төрт ротадан тұратын корпусқа дейін жетті. Оның ішінде үш толық үнділік бөлімшесі, екі Стокбридж махикандық бөлімшесі және Коннектикуттан бір үнділік бөлімшесі (негізінен мохеган және пекот тайпаларынан) болды. Роджерс майор болып тағайындалды және Рейнджерлер корпусының командирі қызметін атқарды.

Қар аяқкиіміндегі алғашқы шайқас

1757 жылғы 21 қаңтарда бірінші қарға басып шайқаста Роджерс 74 рейнджерді бастап, француздарға шабуыл жасап, Шамплейн көлінің оңтүстік жағындағы Кариллон бекінісінің жанында жеті тұтқынды қолға түсірді. Содан кейін Огайо аймағынан келген 100 француз және канадалық (француз канадалық) жасақ пен олардың Оттава одақтастары оларға шабуыл жасады. Роджерстің әскері шығынға ұшырап, одан әрі шығынсыз кері шегінді, себебі француздардың қарға басатын аяқ киімдері болмады және олар "тізелеріне дейін қарда батып жүрді". Роджерстің рейнджерлері биік жерде және үлкен ағаштардың артында бекінді. Француздар мен үндістердің шығындарының арасында тұтқынға алынғандардың бірі болуы мүмкін. Кейін айырбасталған, жараланған және тұтқынға алынған рейнджерлердің бірі, рейнджерлерге шабуыл жасағаннан кейін тұтқынға алынған француздардың біреуін томагокпен басына соққымен өлтіргенін айтты. Басқа тұтқынға алынған француздардың да осы тағдырға ұшыраған-ұшырамағаны белгісіз. Ноа Джонсон басқарған рейнджерлер ротасы 1757 жылы қоршау кезінде Форт Уильям Генриде орналасты. Қоршау тамыз айында британдықтардың тапсырылуымен және қырғынмен аяқталды. Осыдан кейін рейнджерлер Форт-Эдвард маңындағы Роджерс аралында орналасты. Бұл оларға реттелген әскерлерге қарағанда еркін жаттығуға және операция жүргізуге мүмкіндік берді.

Қар аяқкиіміндегі екінші шайқас

1758 жылдың 13 наурызында Сноушус шайқасының екінші кезеңінде Роджерстің рейнджерлері француз-үнді колоннасына шабуыл жасады, бірақ олардың өзі де жаудың шабуылына ұшырады. Бұл шайқаста рейнджерлер 125 адамын жоғалтты, 8 адам жараланды, ал 52 адам аман қалды. Бір дерек бойынша, рейнджерлермен бірге ерікті түрде келген регулярлық әскерлердің арасында 2 адам тұтқындалды және 5 адам қаза тапты. Роджерстің рейнджерлерінен 78 адам тұтқындалды, 47 адам қаза тапты немесе жоғалып кетті (олардың 19-ы тұтқындалды). Роджерс француз-үнді күштерінің 100 адамнан астам қаза тапқанын және шамамен 100 адам жараланғанын бағалады. Бірақ француздар өздерінің қаза тапқандары туралы 10 үндістандықтың қаза тапқанын және 17 адамның жараланғанын, сондай-ақ үш канадалықтың жараланғанын хабарлады. Француздар бастапқыда Роджерстің екінші шайқаста қаза тапқанын мәлімдеді. Бұл олардың оның кейбір заттарын, оның ішінде әскери шенді куәландыратын полк жамылғысын тапқандарына байланысты болды; алайда ол қашып үлкерді. Осы оқиға Роджерстің таудың беткейінен 400 фут (122 метр) қашықтыққа сығалап, Джордж көлінің мұзды бетіне құлап кеткені туралы аңызға айналды. Бұл оқиғаның шындыққа сәйкес келетінін нақтылайтын дәлел жоқ, бірақ тау беті әлі де «Роджерстің сығанағы» немесе «Роджерстің тасы» деп аталады.

Луисбургті қоршау

Роджерс рейнджерлерінің төрт ротасы (500 рейнджер) провинциялық кеме "King George" арқылы келді және 8 сәуірден 28 мамырға дейін Дартмут қаласында Луисбургты қоршауды күтті (1758). Олар сол жерде болған кезде, астанаға жасалатын шабуылдарды тоқтату үшін орманды қарап шықты. Қоршау кезінде рейнджерлер алғаш болып Freshwater Cover жағалауына түсіп, 100 Микмак және француз әскеріне кездесті. Джеймс Вулф және Скотт рейнджерлерден кейін ілесіп келді. Рейнджерлер Микмактардың басшысын өлтіріп, басын алды. Шегіну кезінде рейнджерлер 70 қорғаушыны тұтқындап, 50-ден астам адамды өлтірді. Тарихшы Берт Лошер бұл оқиғаны "Корпустың бір бөлімі жасаған ең тамаша ерліктердің бірі" деп сипаттады.

Карлион және Крон Пойнт

1758 жылдың 7-8 шілдесінде Роджерстің рейнджерлері Кариллон шайқасына қатысты. 1758 жылдың 27 шілдесінде Форт-Эдвард пен Хафф-Уэй-Брук арасында капитан Сент-Люк басқаратын 300 үнді және 200 француз-канадтық британдық керуенге шабуыл жасады. Британдықтар 116 адамды (оның ішінде 16 рейнджер) өлтіріп, 60 адамды тұтқынға алды. 1758 жылдың 8 тамызында Нью-Йорк штатының Краун-Пойнт жанында рейнджерлер, жеңіл жаяу әскер және провинциялық британиялықтардан құралған күш капитан Марин басқаратын 450 француз-канадтық үнділердің шабуылына ұшырады. Осы шайқаста майор Израиль Путнам тұтқындалды. Абенаки тайпасы француз офицерінің және кенеттен болған дауылдың арқасында оны тірідей өртеуден құтқарды деген хабар бар. Фрэнсис Паркман 49 британдық қаза тапқанын және жаудан "жүзден астам" өлгенін хабарлады. Роджерс британдықтардың жоғалғандары 33 адамды, ал жаудың жоғалғандары 199 адамды құрады деп мәлімдеді. Тағы бір дереккөз француз жағынан төрт үнді және алты канадалықтың қаза тапқанын, ал төрт үнді және алты канадалықтың, соның ішінде бір офицер мен кадет жараланғанын хабарлайды.

Сент-Франциске шабуыл

1759 жылы Рейнджерлер ең әйгілі операцияларының бірі – Сент-Франциск шабуылына қатысты. Оларға Квебек провинциясындағы Сент-Франциск абенаки елді мекенін жою бұйрығы берілген. Бұл британдық елді мекендерге жасалған шабуылдардың негізгі ортасы болды. Роджерс 200 рейнджерден тұратын жасақты алып, Краун-Пойнттен француз территориясына терең енді. 1759 жылдың 3 қазанындағы шабуылдан кейін және Сент-Францисктің сәтті жойылғаннан кейін, Роджерстің жасағы Солтүстік Жаңа Англияның шөл даласы арқылы кері шегінгенде азық-түлік таусылып қалды. Олар Коннектикут өзені бойындағы тастап кетілген Форт-Вентвортқа жетіп, Роджерс оларды сол жерде лагерь құрып қалдырды. Бірнеше күннен кейін ол азық-түлік пен көмек күштерімен, жақын маңдағы британдық бекініс – No 4 фортынан (қазіргі Чарльзтаун, Нью-Гэмпшир) оралды. Сент-Францискке жасалған шабуылда Роджерс 200 жауды өлтіргенін, 20 әйел мен баланы тұтқынға алғанын мәлімдеді; ол бес баланы тұтқынға алып, қалғандарын босатты. Француздар 30 адамның қаза тапқанын тіркеді, оның ішінде 20 әйел мен бала болды. Фрэнсис Паркманның мәліметінше, шабуыл кезінде рейнджерлердің бірі қаза тауып, алты адам жараланды; кері шегіну кезінде рейнджерлердің бір тобынан бесеуі тұтқындалды, ал тағы 20-ға жуық рейнджердің тобының көбі өлтірілді немесе тұтқындалды. Бір дереккөз бойынша, 204 рейнджер, одақтас және бақылаушының шамамен 100-і ғана оралған.

Сент-Терезаға шабуыл

1760 жылдың көктемінде Рейнджерлер Амхерсттің Монреальге жасаған жорығына қосылды, бірақ оған дейін француз армиясын жабдықтау үшін қолданылған және Форт-Сен-Жан мен француз күштері арасындағы байланыс және жабдықтау желісінде маңызды рөл атқарған Форт-Сен-Терезеге сәтті алдын ала шабуыл жасады. Содан кейін Роджерс елді мекен мен фортты өртеп жіберді, одан кейін француздар мен үндістердің жасаған шабуылдарына тойтарыс беріліп, олар Crown Point-ке аз шығынмен қайта оралды.

Монреаль науқаны

Роджердің рейнджерлері Уильям Хавиландтың жасағының бір бөлігі болды, олар батыстағы Онтарио көлінен Сент-Лоуренс өзені бойымен және тамыз айында Ришелие өзені арқылы Нью-Йорктің жоғарғы бөлігінен жорық жасады. Жол бойында рейнджерлер француздың бекінілген Айль-о-Ной аралын алу үшін күресті. Аралды бомбалау кезінде Хавиланд Роджердің төрт рейнджерлік ротасын, сондай-ақ жеңіл жаяу әскерін және үндістер тобын француз позициясының арт жағына қарай орман мен батпақтар арқылы үш зеңбіректі сүйреп әкелуге жіберді. Бұл үлкен қиындықпен орындалды және бірнеше күн ішінде зеңбіректер француз теңіз күштері қорғап тұрған өзен жағалауына орнатылды. Роджердің зеңбіректері осы кемелерге шабуыл жасап, оларды таң қалдырды; ең жақын шлюп арқанын кесіп, батыстан соққан күшті жел оны ағылшындардың қолына жеткізді. Басқа кемелер мен канонерлік қайықтар өзен бойымен төмен қарай жүзіп кетті, бірақ өзеннің иілісінде тоқтап қалды, онда рейнджерлер томахоктарымен жүзіп, біреуін басып алып, қалғаны дереу бағынды. Француздардың байланысы үзілген соң, олар аралды эвакуациялады, содан кейін ол британдықтардың қолына көшті. Одан кейін француздар Сент-Жан және Шамбли бекіністерін өртеп жіберді; Рейнджерлер Монреальге соңғы шабуыл жасады, ол келесі айда қарсылықсыз берілді.

Понтиак соғысы

Соғыс аяқталғаннан кейін рейнджерлерге француз күштерінен Детройт бекінісін қабылдау міндеті жүктелді. Соғыстан кейін рейнджерлердің көп бөлігі бейбіт өмірге қайта оралды. 1763 жылы Роджерс Джеймс Дейллдің, 1-ші Корольдік полкінің және бұрын 80-ші жеңіл қаруланған жаяу полкінің (Гейджтің жеңіл жаяу әскері) қолбасшылығымен Детройтты күшейту үшін бірнеше еріктілерді жинады. Детройтке келген соң, Дейлл бекініс коменданты Генри Гладвинге өзінің күштерін Парентс-Крикке жақын жердегі үндістер ауылына шабуыл жасауға рұқсат сұрады. 55-ші және 60-шы полктердің 250-300 сарбазы, Роджерстің еріктілері және капитан Джозеф Хопкинстің басқаруымен Корольдік американдық рейнджерлер күштеріне шабуыл жасалды, ал 55-ші полк сарбаздарынан құралған алдыңғы күз Парентс-Крик көпірінен өте бергенде оларға шабуыл жасалды. Роджерстің сарбаздары күштің Форт-Детройтке қарай шегінуін тиімді қамтамасыз етуге жауапты болды.

Американың Тәуелсіздік соғысы

1775 жылы Азаттық соғысы басталғанда Роберт Роджерс өзінің қызметін генерал Джордж Вашингтонға ұсынды. Бірақ Вашингтон оны қабылдамады, себебі Роджерс жақында Ұлыбританиядан оралғандықтан, ол тыңшы болуы мүмкін деп ойлады. Мұндай қабылдамаушылыққа ашуланған Роджерс британдықтарға қызмет етуді ұсынды, олар оны қуана қабылдады. Ол Королева сарбаздары (1776 ж.) және кейіннен Король сарбаздары жасағын құрды. Роджерс 1776 жылдың қыркүйегінде Нейтан Хейлді ұстауға зор үлес қосты. Оның бұрынғы сарбаздарының бірнешеуі генерал Бенедикт Арнольдтың басшылығымен Шамплейн көлі маңындағы революциялық күштерде қызмет етті.

Мұра

Америка Тәуелсіздік соғысы аяқталғаннан кейін Роджерс рейнджерлеріне Канаданың Принс-Эдвард аралындағы қазіргі Поунал ауданында шаруашылық жүргізу үшін жер берілді. Рейнджерлер 1812 жылғы соғыс кезінде Тұрақты армия құрамында қайта құрылды. Канада армиясының Королева Йорк рейнджерлері (1-ші американдық полк) Роджерс рейнджерлерінің тікелей ұрпақтары екенін мәлімдейді. Мичиган штатының 119-шы далалық артиллериясының 1-ші батальоны мен АҚШ Армиясының рейнджерлері де Роджерс рейнджерлерінен тарағандарын айтады. Роджерс рейнджерлері туралы мәліметтер Нью-Гэмпшир штатының тарихи белгісінде (№56) Гаверхиллдегі Нью-Гэмпшир тас жолының 10-шы бағытында көрсетілген.

Танымал мәдениетте

Кеннет Робертстің "Солтүстік-батыс жолы" (1937) атты тарихи романы Роджерстің Рейнджерлерінің Сент-Францис қаласына жасаған шабуылын суреттейді. Романның бірінші жартысы Спенсер Трейсидің Роджерс рөлінде ойнаған "Солтүстік-батыс жолы" (1940) фильміне бейімделді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ армиясы британдық командос бөлімшелерінің тактикасына қызығушылық танытты. Олар колониялық бөлімді еске түсіріп, "Рейнджерлер" атауын ресми атақ ретінде қабылдады; бұл бөлімшелер Роджерсті өздерінің негізін қалаушысы деп санайды және барлық болашақ Рейнджер студенттеріне Роджерстің Рейнджерлерінің тұрақты ережелерінің көшірмелерін таратады. "Форт Ти" (1953) фильмінде Джордж Монтгомери мен Ирвинг Бэкон жеті жылдық соғыс кезінде Форт Тикондерогадағы тұтқындарды құтқаратын Рейнджерлер рөлінде ойнады. "Mission of Danger" фильмі Роджерстің Рейнджерлерінің операциясын көрсетеді, онда актер Кит Ларсен Роберт Роджерс рөлінде ойнады. Массачусетс штатындағы Метхен орта мектебі "Рейнджерлер" деген лақап атты пайдаланады. Бұл қала Роберт Роджерстің туған жері. AMC-нің 2014 жылғы "Терн: Вашингтонның тыңшылары" телесериалы Роджерстің Рейнджерлерін Континентальдық армия ішіндегі белгісіз тыңшыдан алынған ақпаратты пайдаланатын, патшалыққа адал отаршылдар ретінде көрсетеді. Роберт Роджерс бірінші бөлімнің басында өзінің қызметін Джордж Вашингтонға ұсынғанын, бірақ Вашингтон Роджерстің талап еткен ақысын төлеуге дайын болмағанын айтады. "Assassin's Creed: Rogue" (2014) видео ойынында ойыншы "RR" әріптерімен қара берет пен олардың ерекше жасыл формасымен бірге "рейдерлік киім" деп аталатын Роджерстің Рейнджерлерінің киімін аша алады.