Алвин Макердің әңгімелері: Балама тарих және сиқырлы әлем
The Tales of Alvin Maker
Алвин Мейкер сағасы – Орсон Скотт Кардтың тарихи фантастикасы. 19 ғасырдағы Америка шебіндегі сиқыр, қабілеттер, және тарихи оқиғалар жайлы керемет кітаптар!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Орсон Скотт Кардтың романдар сериясы
Novel series by Orson Scott Card
Альвин Мейкердің әңгімелері – американдық жазушы Орсон Скотт Кардтың 1987 жылдан 2003 жылға дейін жарық көрген, алты томдық тарихи фэнтези романдар сериясы, және тағы біреуі жоспарлануда. Онда өзінің айналасындағы дүниелерді жасау және өзгерту үшін керемет күші бар екенін сезген жас жігіт, Альвин Миллердің өмірі мен тәжірибесі суреттеледі.
The Tales of Alvin Maker is a series of six alternate history fantasy novels written by American novelist Orson Scott Card, published from 1987 to 2003, with one more planned. They explore the experiences of a young man, Alvin Miller, who realizes he has incredible powers for creating and shaping things around him.
Шолу
Бұл оқиғалар 19-ғасырдың басында Америка шекарасында орын алады. Бұл ерте американдық фольклор мен сенімдерге негізделген фантастикалық әлем, онда халық сиқыры шын мәнінде жұмыс істейді және әр этностың өкілдерінде әртүрліше көрінеді. Көптеген еуропалық текті кейіпкерлердің шектеулі сырттан келген қабілеті немесе "шеберлігі" бар, олар кейбір жұмыстарды дерлік мінсіз орындай алады, ал американдықтар табиғат сиқырын қолданады, африкалық текті адамдар вуду жасауға қабілетті. Оқиғалар көптеген тарихи оқиғалар мен тұлғаларды қамтиды, бірақ олар балама тарихтың өнімі болып табылады. Басты айырмашылық – Оливер Кромвельдің шын мәнінде өлтірген аурудан аман қалуы, себебі дәрігердің құпия түрде емдеуге қабілеті бар (Кромвель мұндай қабілеттерді зұлымдық деп есептейді). Колониялық Америка Құрама Штаттары кітаптарда бірнеше тәуелсіз мемлекеттерге бөлінеді, соның ішінде кішкентай Америка Құрама Штаттары, оның астанасы Филадельфия, ал ең ірі қаласы – голландтар қоныстанған, бірақ ағылшын тілінде сөйлейтін Нью-Амстердам. Серияда Жаңа Англия мен Вирджиния арасында, Огайоға дейін созылатын мәдениет пен қоғамда американдықтардың ықпалы күштірек көрінеді. (Жаңа Англия – республикалық Англияның отарлауы, онда Кромвельдің аман қалуының арқасында Англияның қайта жаңғыруы болған жоқ.) Шығыс жағалаудың оңтүстік бөлігіндегі монархия (нағыз әлемдегі Каролина, Джорджия және т.б.), "Тәждік Колониялар" деп аталады, Стюарт әулеті жер аударылғанда құрылған. "Апалачи" деп аталатын автономиялық аймақ Аппалачи тауларының маңында орналасқан. Канада Францияның бақылауында қалады, ал Флорида мен Нуэва Барселона (нағыз Луизиана) Испанияның отарлауында. Мексика – жергілікті империя, бірақ АҚШ пен Еуропа елдерінен соғыс қаупі бар. Сонымен қатар, көптеген тарихи тұлғалар карикатура ретінде бейнеленеді немесе олардың тарихи өміріне сырттай ғана ұқсайды. Кейбір тарихи тұлғаларға да қабілеттер беріледі, мысалы Бенджамин Франклин (тек қысқаша көрінеді, бірақ жиі еске алынады), ол "Жаратушы" болған делінеді, ал Наполеон – басқаларды өзіне табынуға және оған бағынуға мәжбүрлеуге, сондай-ақ басқалардың үлкен мақсаттарын көруге қабілетті. Белгілі американдықтардың арасында кітаптарда "Та Кумсау" деп аталған Текумсех және оның інісі Тенскватава да "Тенсква Тава" ретінде суреттеледі. Кітаптағы кейіпкерлердің кейбіреулері өмірде болған екі белгілі американдыққа ұқсас ерекшеліктерге ие. Екі бауырдың қатысқан әйгілі Типпекано шайқасы екінші кітапта, "Қызыл Пайғамбарда" кездеседі, бірақ оның нәтижесі тарихи оқиғадан өзгеше.
The stories take place on the American frontier in the early 19th century, a fantasy setting based on early American folklore and superstition in a world in which folk magic actually works and manifests differently by race. Many Caucasian characters have a limited supernatural ability, or “knack,” to do some task nearly perfectly, Native Americans manifest nature magic, and people of African ancestry can work voodoo. The stories involve a number of historical events and figures but are as a creation of alternate history. The primary divergence is the survival of Oliver Cromwell from the illness that killed him in reality since a physician secretly has a magical healing knack (Cromwell considered such knacks evil witchcraft). The Colonial United States is divided in the books into a number of separate nations, including a smaller United States, whose capital is Philadelphia and largest city is a Dutch settled but increasingly English speaking New Amsterdam. The series displays much stronger Native American influence in its culture and society between New England and Virginia that extends westwards to Ohio. (New England is a colony of a Republican England in which the English Restoration never occurred thanks to Cromwell’s survival.) A monarchy on the southern portion of the Eastern Seaboard (the real world Carolinas, Georgia, etc. ), known as the "Crown Colonies," was founded by the House of Stuart in exile. An autonomous region, known as "Apalachee," is centered on the Appalachian Mountains. Canada remains controlled by France, and Florida and Nueva Barcelona (the real world Louisiana) are colonized by Spain. The real world Mexico is an indigenous empire but faces the prospect of war from the United States and from European powers. In addition, many historical figures are presented as caricatures or bear only superficial resemblance to their historical life. Some historical figures are also accorded knacks, such as Benjamin Franklin (appearing only briefly but being repeatedly mentioned), who is said to have been a Maker, and Napoleon, who has the abilities to make others adore and obey him and to see others' great ambitions. Famous Native American figures include Tecumseh, who is called "Ta Kumsaw" in the books, and his brother Tensquatawa is also featured, as "Tenskwa Tawa." The characters in the book display features that are similar to those of both real life famous Native Americans. The famous Battle of Tippecanoe in which both brothers were involved occurs in the second book, Red Prophet, but its outcome is different from the historic one.
Элвин Миллер
Алвин Миллер, жеті ұлының жетінші баласы, өзінің қабілеті басқалардың бәрінен асып түсетінін жасайды. Ол тірі де, тірі емес нәрселерді тек қана ерік күшімен өзгерте алады, сондықтан оған "Жаратушы" деген лақап қойылған. Алайда, бұл күштің де бағасы бар, себебі Алвин өзінің қабілетін жақсылыққа пайдалануға зор жауапкершілік сезінеді, сонымен қатар оның өлімін іздейтін күштер де жетерлік. Алвин өзінің қабілеттерін қалай қолдану керектігін, оларды жақсылыққа бағыттауды және тірі қалу үшін күресуді үйренуі керек. Осы жолда оған көптеген адамдар көмектеседі, олардың қабілеттері Алвиннің қабілетідей күшті болмаса да, олар Альвинде өздерінің білімі мен дағдыларын үлкен мақсатқа жұмсаудың мүмкіндігін көреді. Бірқатар адамдар оны жаңылыстырып, оның қабілетін өз мүдделері үшін пайдалануға тырысады. Альвин Миллер – Кардтың соңғы күндердің қасиеттілер қозғалысының негізін қалаушы Джозеф Смит бейнесін қайта жасауы.
Alvin Miller, the seventh son of a seventh son, discovers that his knack far surpasses that of everyone else. He can change both living and nonliving matter simply by force of will and so has the title "Maker." This power comes at a cost, however, since Alvin feels a great responsibility to use his power for good, and there are also forces that actively seek his death. Alvin must discover how to use his abilities, apply them for good, and struggle to survive. Along the way, he is helped by a number of people who have knacks that are not as strong, but they see in Alvin a way to use their wisdom and abilities to contribute to a greater good. Some people try to misguide him or exploit his abilities for their own purposes. Alvin Miller is Card's reimagining of Joseph Smith, founder of the Latter Day Saint movement.
Аталған кейіпкерлер
Бұл - аталған бірақ көрінбейтін кейіпкерлер. Оливер Кромвель: оның шын мәнінде қайтыс болған аурудан аман қалуы, себебі Кромвельдің білмеген дәрігерінің емдеуде сиқырлы "шеберлігі" болғандықтан, монархия қайта орнатылмады, бұл Ұлыбритания мен Британдық Солтүстік Американың кейінгі тарихын күрт өзгертті. Бұл – осы балама тарихтың басты айырмашылық нүктесі. Бенджамин Франклин: Ол "ғалым" және сонымен қатар өзі де "жасаушы" болуы мүмкін деп сипатталады (ол "Жетінші ұл" шығармасында "Ескі Бен" ретінде шамалы көрінеді). Джордж Вашингтон: Ол "Лорд Потомак" ретінде бейнеленеді, ол британдық тәжге қызмет еткен, бірақ әскерін тапсырды және осы серияның Америка революциясының баламалы нұсқасында мемлекетке қарсы қылмыс жасағаны үшін басы кесілді. Томас Джефферсон: Ол осы уақыт жолында АҚШ-тың алғашқы президенті болады. Джон Куинси Адамс: Heartfire оқиғалары кезінде Массачусетс штатының губернаторы қызметін атқарады.
These are characters who are mentioned but do not appear. Oliver Cromwell: His survival from the illness that killed him in reality because his physician, unknown to Cromwell, had a magical “knack” for healing and so the monarchy was not restored, which drastically altered the subsequent history of both Great Britain and British North America. That is the key divergence point of this alternative history. Benjamin Franklin: He is described as a "wizard" and also as a possible "maker" himself (he appears briefly in Seventh Son as "Old Ben"). George Washington: He is escribed as "Lord Potomac," who served under the British crown but surrendered his army and was subsequently beheaded for treason in the series's alternate version of the American Revolution. Thomas Jefferson: He serves as the first President of the United States in this timeline. John Quincy Adams: He serves as Governor of Massachusetts during the events of Heartfire.
Жоюшы
Жоюшы – материяны бөліп, барлық нәрсені жоюға ұмтылатын, табиғаттан тыс күш. Анығында, Жоюшы – саналы және құртушылық табиғаты бар энтропия. Барлық тіршілікке қарсы тұрудан бөлек, Жоюшы – ерекше күш пен ұлы шығармашылықпен заттар мен әлеуметтік байланыстар құру арқылы өмірді байытатын Альвин Миллердің басты қарсыласы. Ол Альвиннің бала кезінде оқиғаларға себепкер болып, оны жоюға әрекеттеніп, әсіресе суға батыру арқылы, себебі су оған табиғи түрде жақын, сондай-ақ кейіннен адамдарды оған қарсы тұруға және оны мойынламауға итермелейді. Бір нәрсені жасау – Жоюшыға қарсы тұру деген сөз, бірақ көбінесе бұл бекерлік екені айтылады. Табиғат заңдарына сәйкес, Жоюшы кез келген адамнан гөрі жылдам бұзуға қабілетті. Алайда, жарату табиғат заңдарын ескермейді. Тарихта алмастырушы жеті жасар Альвинге айтқандай, Кристалл қаласы деп аталатын нәрсені құру Жоюшыны жеңіп, тіпті жоюға мүмкіндік береді. Осы міндет Альвиннің өмірлік мақсатына айналады. Жоюшы көбінесе адамдарға көрінбейді, бірақ Альвин оның назарын көз алдындағы жылтыр ретінде сезе алады. Ол соғыс пен құртуға адамдарды итермелеу қажет болғанда пайда болады, содан кейін ең тиімді бейнеге айналады. Пастор жазалайтын періште көреді, құл иесі – ұлы қадағалаушыны және т.б. Өз еркімен жойғандарға ол көрінбейді, себебі олар оның мақсатына қызмет етеді.
The Unmaker is a supernatural force that breaks apart matter and aims to destroy and consume everything and everyone. Essentially, the Unmaker is entropy as a conscious and destructive entity. Aside from opposing all life, the Unmaker is the particular nemesis of Alvin Miller, who is a Maker of exceptional power and prodigious creativity and enriches life by constructing both objects and social bridges. That threatens and thwarts the Unmaker, which repeatedly attempts to do away with Alvin, at first by inducing accidents at Alvin's childhood, especially by drowning since eroding water has a natural affinity to it, and later by influencing people to challenge and repudiate him. To make something is to oppose the Unmaker, but a point often made is that is futile. By natural law, the Unmaker can tear down faster than any man can build. On the other hand, making cares nothing about natural law. As Taleswapper reveals to a seven year old Alvin, the creation of what is known as the Crystal City could defeat and even destroy the Unmaker. That becomes Alvin's mission in life. The Unmaker is usually undetectable to most people, but Alvin can detect its attention as a shimmering around his field of vision. It manifests when it needs to tempt people into war and destruction and then takes the most effective shape. A priest would see an avenging angel, a slave owner would see a great overseer, etc. It does not appear to those who destroy willingly since they serve its cause already.
Мормондық
Алвиннің кейбір қасиеттері Иса Мәсіхтің соңғы күнгі қасиеттілер шіркеуін құрған Джозеф Смитпен ұқсас. Кард осы діннің мүшесі, ол көбінесе мормондар деп аталады. "Жетінші ұл" романындағы кейбір оқиғалар Смит бала кезіндегі оқиғаларына ұқсас. Алвин Кристалл қаласын салу туралы көріп тұр, бұл Иллинойс штатындағы Науву қаласына ұқсас. Алвин Кристалл қаласын салғаннан кейін қайтыс болуы мүмкін деген сезімде, бұл Смит Иллинойс штатындағы Карфагенде қайтыс болғанымен байланысты. Алвин Смиттың үлкен ағасының есімі де болған.
Alvin has some characteristics similar to Joseph Smith, the founder of the Church of Jesus Christ of Latter day Saints. Card is a member of this denomination, which is known informally as Mormons. Some of the events in Seventh Son are similar to stories about Smith's childhood. Alvin has visions of creating a Crystal City, which is similar to the church settlement of Nauvoo, Illinois. Alvin has had premonitions that he may die after building the Crystal City, which suggests the Smith's death in Carthage, Illinois. Alvin was also the name of Smith's eldest brother.
Жарыс
Раса оқиғаларда маңызды рөл атқарады, әсіресе мәдениеттің әртүрлі топтардың адамдары дамытатын қабілеттерін қалай қалыптастыруында. "Ақтардың" Колониялық Америка мен Батыс Еуропа халық ауыз әдебиеті мен дәстүрлерінен туындағандай көрінетін шеберліктері немесе қалыптасқан дағдылары бар. "Қызылтар" табиғаттың ырғағымен үйлеседі, сонымен қатар кейбір сиқырларын орындау үшін қанды пайдаланады. "Қаралар" өздерінің дағдыларын вуду тәжірибелері сияқты күшті нысандар жасауға бағыттайды.
Race also plays a large part in the stories, particularly in how culture shapes the abilities that people of different groups develop. "Whites" have knacks or cultivated skills that appear to be derived from the folklore and traditions of Colonial America and Western Europe. "Reds" align themselves with the rhythms of nature but also use blood to perform some of their magic. "Blacks" channel their skills into creating objects of power like in the practices of voodoo.
Қақтығыстар
Кітаптардағы қайта-қайта кездесетін тақырып – жаратушылар мен құртушылар арасындағы қақтығыс. Алвин – жаратушы, ал ол Жоқ қылушыға қарсы тұрады.
A recurring theme of the books is the conflict between creators and destroyers. Alvin is a Maker and confronts the Unmaker.