Кіріспе

Пульков астрономиялық обсерваториясы (Пулковская астрономическая обсерватория), ресми түрде Пульководағы Ресей Ғылым академиясының Орталық астрономиялық обсерваториясы деп аталады, Ресей Ғылым академиясының басты астрономиялық обсерваториясы болып табылады. Ол Санкт-Петербург қаласынан оңтүстікке қарай 19 шақырым қашықтықта, теңіз деңгейінен жоғары Пулково төбелерінде орналасқан. Бұл ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұралар тізіміне енген Санкт-Петербургтің тарихи орталығы және байланысты ескерткіштер тобының құрамына кіреді. Алғашқыда ол Пулководағы Императорлық обсерватория деп белгіленген.

Кейінгі тарих

Ленинградты қоршау кезінде (1941–1944), обсерватория неміс әуе шабуылдары мен артиллериялық оққа түсудің қатаң нысанасына айналды. Барлық ғимараттар толығымен қирады. Драмалық жағдайларда негізгі құралдар, соның ішінде қираған 30 дюймдік рефрактордың линзасы және 15-тен 19-ғасырға дейінгі қолжазбалар мен маңызды еңбектерден тұратын бірегей кітапхананың маңызды бөлігі Ленинградта сақталды. 1997 жылдың 5 ақпанында 3852 кітаптың шамамен 1500-і қасақана өртке түсті, ал қалған кітапхана заттары от, түтін немесе судан зақымданды. Соғыс аяқталмас бұрын, Кеңес үкіметі обсерваторияны қалпына келтіру туралы шешім қабылдады. 1946 жылы аумақты тазартудан кейін құрылыс басталды. 1954 жылдың мамырында обсерватория қайта ашылды, ол жаңадан қалпына келтіріліп қана қоймай, құрал-жабдықтары, қызметкерлер саны және зерттеу тақырыптары жағынан едәуір кеңейтілді. Радиоастрономия бөлімі және Құрал жасау бөлімі (өзінің оптикалық және механикалық шеберханасымен бірге) сияқты жаңа бөлімдер құрылды. Сақталған ескі құралдар жөнделіп, жаңартылып, қайта қолданысқа берілді. Сондай-ақ, рефрактор сияқты жаңа құралдар орнатылды. 1945 жылы Симеиз станциясы Кеңес Ғылым академиясының жаңа Қырым астрофизикалық обсерваториясының құрамына кірді. Олар Кисловодск тау астрономиялық стансасын және Благовещенскідегі зертхананы да салды. Обсерватория географиялық ұзындықтың айырмашылықтарын анықтау, Венераның және Күннің тұтылуын бақылау, сондай-ақ астроклиматты зерттеу мақсатында көптеген экспедицияларды ұйымдастырды. 1962 жылы Обсерватория оңтүстік аспандағы жұлдыздарды бақылау үшін Чилиге экспедиция жіберді.