Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Пакистан армиясының генералы (1931 жылы туған)
Pakistan Army general (born 1931)
Генерал Мирза Аслам Бег (2 тамыз 1931 жылы туған), сондай-ақ М. А. Бег деп те белгілі, – зейнеткер Пакистан армиясының төрт жұлдызды генералы, 1988 жылдан 1991 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін Пакистан армиясының үшінші армия штабының бастығы қызметін атқарды. Оның армия штабының бастығы лауазымына тағайындалуы оның алдыңғы президенті, генерал Мұхаммед Зия-ұл-Хак 1988 жылдың 17 тамызындағы әуе апатынан қаза болғаннан кейін болды. Бегтің қызмет мерзімінде 1988 жылдың қараша айында Беназир Бхутто премьер-министр болып сайланды, елде демократия мен әскерилердің азаматтық бақылауы қайта орнатылды. Оған қарсы Ислам демократиялық альянсын (ИДА) – консервативті және оңшыл оппозициялық альянсты – қаржыландырғаны және 1990 жылғы жалпы сайлауды бұрмалағаны туралы даулы айыптаулар тағылды. Жалпы сайлау қорытындысы бойынша Наваз Шариф 1990 жылы премьер-министр болып сайланды, бірақ Персы шығанағы соғысы кезінде Бегтің Иракқа қолдау көрсету ұсынысынан кейін олар арасында келіспеушілік туды. 1991 жылы президент Ғұлам Исхақ Хан Бегке қызмет мерзімін ұзартуға рұқсат бермеді, оның орнына генерал Асиф Наваз армия штабының бастығы болып тағайындалды. Әскери мансабынан басқа, Бег Ұлттық қорғаныс университетінде (NDU) қауіпсіздік зерттеулерінің профессоры болып жұмыс істеді және «The Nation» газетінде тұрақты түрде мақалалар жазады. Бегтің зейнетке шыққаннан кейінгі өмірі дау-дамайларға толы: біріншіден, Бег президент Зияның қазасына әкеп соққан ұшақ апатына ішкі қатысы бар деп айыпталды, екіншіден, ол 2012 жылы Пакистанның Жоғарғы сотына 1990 жылғы жалпы сайлау кезінде Пәкістан Халық партиясының саясаткерлеріне қарасты консервативті саясаткерлерге қаржылық көмек көрсетудегі рөлі үшін шақырылды.
General Mirza Aslam Beg (; born 2 August 1931) , also known as M. A. Beg, is a retired Pakistani four star general who served as the third Chief of Army Staff of the Pakistan Army from 1988 until his retirement in 1991. His appointment as chief of army staff came when his predecessor, President General Muhammad Zia ul Haq, died in an air crash on 17 August 1988. Beg's tenure witnessed Benazir Bhutto being elected Prime Minister in November 1988, and the restoration of democracy and the civilian control of the military in the country. Controversial accusations were leveled against him of financing the Islamic Democracy Alliance (IDA), the conservative and right wing opposition alliance against left wing PPP, and rigging subsequent general elections in 1990. As a result of general elections, Nawaz Sharif was elected Prime Minister in 1990, but fell out with Beg when the latter recommended support for Iraq during the Gulf War. Beg was denied an extension from President Ghulam Ishaq Khan soon after in 1991, and replaced by General Asif Nawaz as chief of army staff. Apart from his military career, Beg briefly tenured as professor of security studies at the National Defence University (NDU) and regularly writes columns in The Nation. Beg's post retirement has been characterized by controversies: first, Beg was accused of playing an internal role in the airplane crash that killed President Zia, and, second, he was summoned to the Supreme Court of Pakistan in 2012 for his alleged role in releasing the financial funding to the conservative politicians as opposed to the Pakistan Peoples Party's politicians during the general elections held in 1990.
Үндістандағы ерте өмір және білім
Мирза Аслам Бег 1931 жылы 2 тамызда Британдық Үндістанның Уттар-Прадеш штатындағы Азамгарх ауданындағы кішкентай Мұсылпатти ауылында, Моғол ақсүйектерімен танымал, урду тілінде сөйлейтін Мухаджир отбасында дүниеге келді. Оның әкесі, Мирза Муртаза Бег, Аллахабад жоғары сотының заңгерлік айналымында белгілі және құрметті адвокат болды. Байғұн отбасының тамырлары 15 ғасырдың басынан 18 ғасырдың басына дейін Үндістанды билеген Моғол әулетіне жетеді. Ол Азамгардта білім алып, жергілікті орта мектепті бітіргеннен кейін 1945 жылы Шибли ұлттық колледжіне бакалавриатқа түсты. Кейіннен 1949 жылы Шибли ұлттық колледжінен гуманитарлық ғылымдар бакалавры (BA) дәрежесін алды. 1952 жылы Пакистан армиясының 6-шы Балуж полкіне 2-ші лейтенант болып қабылданып, бастапқыда жаяу әскер взводының командиріне көмектесті. 1971 жылы Қарулы күштер соғыс колледжін бітіріп, стратегиялық зерттеулер бойынша ғылым магистрі (MSc) дәрежесін алғаннан кейін, лейтенант-полковник Бег Шығыс Пәкістанға, генерал-лейтенант А.А.К. Ниази басқаратын Шығыс командованиесіне әскери кеңесші болып тағайындалды. Лейтенант-полковник Бег арнайы күштерден кетіп, 1975 жылы Ұлттық қорғаныс университетінде (NDU) соғыс тануынан профессорлық қызметке қабылданды. 1971 жылғы соғыс туралы Бег Пакистан қарулы күштерінің «құнды стратегиялық сабақ алғанын» және үкіметтің «жеңетініне толық сенім болмаса, соғысқа барудың мәні жоқ екенін» айтты. 1994 жылдан 1999 жылға дейін Бег NDU-де оқытуын жалғастырды және ұлттық қауіпсіздік, ядролық қарулар дамыту, қорғаныс дипломатиясы және халықаралық қатынастар тақырыбында екі кітабын жариялады.
Mirza Aslam Beg was born in the small village, Muslimpatti, in Azamgarh district, Uttar Pradesh in British India, to the Urdu speaking Muhajir family that was well known for its Mughal nobility, on 2 August 1931. His father, Mirza Murtaza Beg, was an advocate and practicing lawyer who had held a well known prestige and respected name in the law circles of the Allahabad High Court. The Baig's family had traced a long ancestral roots of the Mughal royal family who once were emperors of India from the early 15th century to the early 18th century. He was educated at the Azamgarh where he graduated from a local high school and enrolled at the Shibli National College for his undergraduate studies, in 1945. Subsequently, he earned Bachelor of Arts (BA) degree in Liberal Arts from Shibli National College in 1949. In 1952, he gained a commission as 2Lt. in the 6 Baloch Regiment of the Pakistan Army and initially assisted the command of an infantry platoon. After attending the Armed Forces War College and graduated with MSc in Strategic studies in 1971, Lt. Col. Beg was stationed in East Pakistan to serve as a military adviser to the Eastern Command led by its GOC in C, Lieutenant General A. A. K. Niazi. Lt. Col. Beg left the special forces, and accepted the professorship on war studies at the NDU in 1975. About the 1971 war, Beg maintained that the Pakistan Armed Forces "learned a valuable strategic lesson", and that quoted that the government also learned that "there is no point in going to war unless you are absolutely certain you have the capability to win". From 1994 to 1999, Beg continued his teaching at NDU and published his two books on national security, nuclear weapons development, defence diplomacy and international relations.
Соғыс және командалық тағайындаулар
1978 жылы Бриг. Бег университеттегі профессорлық қызметтен кетіп, әскердегі екі жұлдыздық командалық лауазымға тағайындалды. Генерал-майор Бег Пәкістанның Пәнджәб провинциясының Окара әскери округінде орналасқан 14-ші армия дивизиясының бас қолбасшысы болып тағайындалды. 1985 жылы генерал-майор Бег үш жұлдыздық атаққа көтеріліп, 1980 жылдан бері Ауғанстандағы Кеңес әскерімен болған соғыста тікелей қатысқан Пешаварда орналасқан XI корпустың корпустық командирі болып тағайындалды. Әскери авторлар мен пакистандық тарихшылардың мәліметтеріне сәйкес, генерал-лейтенант Бегке президент Зия-ұл-Хак өте сенімсіздікпен қарады, негізінен оның ашық ойлылығы мен демократиялық көзқарастарына байланысты, бірде президент Зияға "ұлттың тарихымен қадамдасып, елді демократияландыруға" кеңес берген еді. 1987 жылы генерал-лейтенант Бег генерал-лейтенант Захид Али Акбармен бірге төрт жұлдыздық лауазымға тағайындалу үшін жарысты, бірақ президент Зия армия штабының бастығы ретінде генерал-лейтенант Акбарды тағайындауды қалағандықтан оны ескермеді. Генерал Бег ешкімді ығыстырмаса да, ең жоғары лауазымда болғандықтан, бұл тағайындама президент Зия-ұл-Хактың қарсылығына байланысты болды, ол инженер Захид Али Акбарды армия вице-бастығы етіп қалдыруды қалаған. Ақырында, генерал Бег 1988 жылдың 17 тамызында болған апатты ұшқыш сыныбынан қайтыс болған президент Зиядан кейін жаңа армия бастығы және армия қолбасшысы болып іске кірісті. Американдық әскери авторлар Бегті "ыңғайлы, бірақ кітапханалық генерал" деп сипаттады, ол елді демократия жолына бағыттауға ұмтылды. АҚШ әскерилері Бегті "болжамсыз генерал" деп санады. Бег өзінің корпустық командирлерімен және бас штаб офицерлерімен (PSO) кеңеспеді, сонымен қатар Теңіз күштерінің бастығы адмирал Ифтихар Сирохи мен Әуе күштерінің бастығы әуе маршалы Хакимулланы шақырып, мәселені қысқаша талқылады. Зия-ұл-Хактың қайтысынан кейін үш сағат ішінде Конституцияны қалпына келтіріп, билікті Гулам Ишақ Ханға тапсырды. Мирза Аслам Бегті премьер-министр Беназир Бхутто қолдады, ол оның 1991 жылға дейін армия штабының бастығы болып тағайындалған төрт жұлдыздық лауазымын растады, содан кейін оны генерал Асиф Наваз алмастырды. 1988 жылы Бегтің жеке бастамалары жүздеген офицерлерді батыс университеттеріне оқуға жіберуге әкелді. Шындығында, Бег Пәкістандағы жалғыз және осындай құрметке ие болған төрт жұлдызды генерал. Әртүрлі авторлар оның "стратегиялық тереңдік" идеясын қатты сынады, оның мақсаты Үндістанмен соғыс жағдайында Пәкістанның әскери ғылымдарының бас штабын Ауғанстанның тығыз аймағына көшіру болды. Бег Ауғанстандағы соғыстағы орынбасары генерал-лейтенант Хамид Гүлдің рөлін қолдады, ол сәтсіз аяқталған Жалалабад операциясын ұйымдастырды. Гүл осы әрекеттен кейін премьер-министр Бхутто тарапынан қызметтен алынды. Бегтің рөлі Кеңес Одағының Ауғанстаннан әскерін шығару кезінде және одан кейін де маңызды болды және соғысты аяқтау үшін АҚШ-пен бірлескен күш-жігерді үйлестіруге ниет білдірмеді. 1989 жылдың соңында Пәкістан мен АҚШ діншіл үкімет құру үшін коммунистік үкіметтің құлауы туралы хабар таратып, жариялады. Ирак пен Кувейт арасындағы соғыс Пәкістандағы саяси мәселелерді екіге бөліп, Бег 1991 жылы "Шөл даулы" операциясы кезінде Пәкістан Қарулы күштерінің контингенттік күштеріне ұқыпты басшылық етті және орналастырды. Бег халықтың пікірінің Иракқа жақын болатынын есептеді, өйткені сол кезде Таяу Шығыста Америкаға қарсы сезім күшейе бастады.
In 1978, Brig. Beg left the professorship at the university and was promoted into the two star command appointment in the army. Major General Beg was appointed as the GOC of the 14th Army Division, stationed at the Okara Military District of Punjab Province in Pakistan. In 1985, Major General Beg was elevated to three star promotion and was appointed as Corp's Commander of the XI Corps, that stationed in Peshawar, which had role in the indirect war with the Soviet Army in Afghanistan, since 1980. According to the military authors and Pakistani historians' accounts, Lieutenant General Beg was extremely distrusted by President Zia ul Haq, mainly due to his open mindedness and his pro democracy views, at one point, advising President Zia to "rendezvous with the nation's history and democratize the country." In 1987, Lieutenant General Beg was in the race for the promotion of four star appointment, along with Lieutenant General Zahid Ali Akbar, but was overlooked by President Zia who wanted to Lt. Gen. Akbar for the four star appointment as chief of army staff. Though, General Beg did not supersede anyone and was the most senior, the promotion was notable due to the opposition shown by President Zia ul Haq who wanted Lieutenant General Zahid Ali Akbar, an engineer, as vice army chief. Eventually, General Beg succeeded President Zia as the new army chief and the command of the army when the latter died in an accidental plane crash on 17 August 1988. American military authors regarded Beg as "mild but bookish general" keen to drive the country towards the tracks of democracy. The United States military regarded Beg as an "Unpredictable General" Beg did not consult any of his corps commanders or principal staff officers (PSOs) and called on the Chief of Naval Staff, Admiral Iftikhar Sirohey, and Chief of Air Staff Air Chief Marshal Hakimullah, to discuss the matter briefly and within three hours of General Zia ul Haq's death, restored the Constitution and handed over power to Ghulam Ishaq Khan. Mirza Aslam Beg was endorsed by Prime Minister Benazir Bhutto who confirmed his four star appointment as chief of army staff until 1991, when he was replaced by General Asif Nawaz. In 1988, Beg's personal initiatives led to sending of hundreds of inter services officers to Western universities for advanced degrees. In fact, Beg is the only one in Pakistan, and yet the only four star army general to have been decorated with such an honour. Various writers greatly questioned his idea of "strategic depth", which aim to transfer of Pakistan's military science command in dense Afghanistan, against the war with India. Beg endorsed the role of his deputy, Lieutenant General Hamid Gul in Afghanistan war who masterminded the Jalalabad operation which failed brutally; Gul was deposed by Prime Minister Bhutto soon after this action. Beg's role remained vital during and after the Soviet Union's troop withdrawal from Afghanistan and showed no intention to coordinate joint efforts with the U. S. to end the war in the country. In late 1989, Pakistan and U. S. propagated the message of departing of communist government in order to bring the clerical government instead. The Iraq war with Kuwait was a polarizing political issue in Pakistan and Beg carefully commanded and deployed the Pakistan Armed Forces' contingent forces during Operation Desert Storm in 1991. Beg calculated that the popular opinion would be in favor of Iraq, as the anti American sentiment in the Middle East began to grow at that time.
Әскери қызметтен кейінгі мансап
Бег үкіметті өзінің қызмет мерзімін ұзартуға көндіре алмағаннан кейін, оның келешектегі саяси мақсаттары сол кездегі президент Ғұлам Исхақ Ханды генерал Асиф Навазды зейнетке шығуға үш ай қалғанда әскер басшысы етіп тағайындауға мәжбүр етті.
After failing to persuade the government for his extension, Beg's later political ambitions forced then president Ghulam Ishaq Khan to nominate General Asif Nawaz as the designated chief of army staff three months prior to his retirement.
Консервативті саясаткерлерді қаржыландыру
1991 жылы әскери қызметтен қайтқаннан кейін Бегтің аты көпшілік сынға ілікті, себебі Пакистан Халық партиясының саясаткерлері бірнеше жаңалық арналарында консервативті саясаткерлерге жеке басқаруымен құпия қорларды бөлу туралы айыпталып отырғанын мәлімдеді. 2017 жылы Премьер-министр Наваз Шарифқа қарсы екінші сот процесі басталды, онда Гүлзардың соңғы үкімі мынадай мәлімдеме жасады:
Soon after retiring from his military service in 1991, Beg earned the public criticism when the Pakistan Peoples Party's politicians went on aired on several news channels of being charged on personally authorizing the intelligence funds to be released to the conservative politicians. In 2017, the second lawsuit filed against Prime Minister Nawaz Sharif has connected him when Just. Gulzar, in his final verdict, reads:
[Қайтыс болған] Гулам Исхақ Хан, сол кездегі Пакистан Президенті, генерал Аслам Бег және генерал Асад Дуррани 1990 жылғы жалпы сайлауда қарсы кандидаттарға қарсы жеңіске жетулері үшін саясаткерлер мен саяси партиялардың тобына көмектесу арқылы Конституцияны бұзып әрекет етті. Олар үшін қаражатты мырза Юнус Хабиб ұсынды. Олардың әрекеттері Пакистанның және Қарулы күштердің, сондай-ақ хабарлау органдарының беделін түсірді, сондықтан олар қызметтен шыққан болса да, [Федералды] Үкімет оларға қарсы Конституция мен заң шегінде қажетті шараларды қабылдауы керек.
[Late] Ghulam Ishaq Khan, the then President of Pakistan, General Aslam Beg and General Asad Durrani acted in violation of the Constitution by facilitating a group of politicians and political parties, etc., to ensure their success against the rival candidates in the general election of 1990, for which they secured funds from Mr. Yunus Habib. Their acts have brought a bad name to Pakistan and professionality of the Armed Forces as well as intelligence agencies in the eyes of the nation, therefore, notwithstanding that they may have retired from service, the [Federal] Government shall take necessary steps under the Constitution and Law against them.
Ядролық қаруды тарату туралы дау
Халықаралық деңгейде Бег Иранның ядролық бағдарламасына қатысы бар деп сынға ұшырады. The Friday Times газетінің мәліметінше, армия штабының бастығы болғаннан кейін генерал Аслам Бег АҚШ-қа қарсы "қарсыласу стратегиясының" аясында ядролық технология бойынша "Иранмен ынтымақтастық" үшін лоббилеуді бастады. Армия штабының бастығы ретінде Бег пакистандық ғалымдарды профессор ретінде тарта отырып, физика, химия, математика және инженерия пәндерінен әртүрлі қызметтердегі офицерлерге арналған лекциялық бағдарламаларды ұйымдастырды, бұл ядролық саясат мәселелерін және саясатты әзірлеуді жақсырақ түсінуге мүмкіндік берді. 2005 жылы NBC телеарнасына берген сұхбатында Бег өзінің және А.Қ. Ханның позициясын қорғап, NBC-ге "Ядролық қаруды тарататындарды тоқтату мүмкін емес" деді. Бег американдықтар мен еуропалықтардың ядролық қаруды таратуға қатысқанын, бұл "ядролық мүмкіндікті сырттан тарту" деп аталатын концепцияның бөлігі екенін, яғни ядролық соққыдан қорғану үшін досты елдерге беруді айтты. Бег "ядролық қаруды таратпау режимі, демек, осы режимінің жақтастарының өздерінің қолынан табиғи өлімге ұшырауда" деп көрсетті. Осы сәтте, президент Зия-ұл-Хақтан жасыл жарық алмай, Бег ядролық отынды игеруге қажетті технологияны құпия түрде тарату үшін доктор А.Қ. Ханмен танысты. 2012 жылдың 1 желтоқсанында президент Зияның ұлы Ижаз әл-Хак әкесінің өліміне Бег кінәлі екенін мәлімдеді.
Internationally, Beg was widely criticised for his alleged involvement with the nuclear program of Iran. A report in The Friday Times contends that after taking over as Chief of Army Staff, General Aslam Beg began lobbying about "such cooperation with Iran" on nuclear technology as a part of his "strategy of defiance" of the United States. As chief of army staff, Beg had initiated lectureship programs on physics, chemistry, mathematics and engineering for inter services officers, by the Pakistani scientists serving their professors, to have better understanding on nuclear policy matters and policy development. In 2005 interview to NBC, Beg defended his and A. Q. Khan's ground and maintained to the NBC that "Nuclear Proliferators can't be stopped." Beg added that the Americans and Europeans have been engaged in nuclear proliferation as part of a concept, called "outsourcing nuclear capability", to friendly countries as a measure of defense against nuclear strike. Beg pointed out that the "nuclear non proliferation regime, therefore, is dying its natural death at the hands of those who are the exponents of the nuclear non proliferation regime". At this point, without a green signal from President Zia ul Haq, Beg got acquainted with Dr. A. Q. Khan to secretly proliferate the technology crucial to master the nuclear fuel. On 1 December 2012, President Zia's son Ijaz ul Haq maintained that it was Beg who was conspired behind the death of his father.
Саяси белсенділік
Азаматтық өмірге оралғаннан кейін генерал Бег Исламабадта Халықаралық қоршаған орта, ұлттық даму және қауіпсіздік мәселелерін зерттейтін саяси ой-сана институтын құрды, ол "Friends" (Достар) деп аталады. Ол институт құрылғаннан бері "Friends" ой-сараптама орталығының негізін қалаушы және қазіргі төрағасы болып табылады.
Upon returning to civilian life, General Beg founded and established a policy think tank institute in Islamabad, known as Foundation for Research on International Environment National Development and Security (Friends). He is the current founding chairman of the Friends think tank since its foundations.
Мұшарраф Бег туралы
Генерал Бег – Мұшарраф Ұлттық қорғаныс университетінде оқыған көптеген профессорлардың қатарында болды.
General Beg was one of many professor under whom Musharraf had studied at National Defence University.