Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Пакистан армиясының генералы (1937–1993)
Pakistan army general (1937–1993)
Генерал Асиф Наваз Джанджуа NI(M), HI(M), SBt, psc, (үрді: آصف نواز جنجوعہ ; 3 қаңтар 1937 – 8 қаңтар 1993) – Пакистан армиясының жоғары шенді офицері, 1991 жылдың 16 тамызынан бастап арсендік уланудан қайтыс болғанға дейін армия штабының төртінші бастығы қызметін атқарды. Оның отбасы АҚШ-та оның шашынан сынақ жүргізуді тапсырды. Сынақ нәтижесінде арсеннің жоғары деңгейі анықталды. Осыған байланысты оның денесі қайтадан қазылып алынып, француз, британдық және американдық дәрігерлермен сараптама жасалды. Өлімнің себебі жүрек талмасы екені анықталды, ол арсеннің аз немесе орташа мөлшерде әсер етуінен де туындауы мүмкін. Беназир Бхутто оның саяси қарсыластары, атап айтқанда Наваз Шарифтың қолынан қаза тапқанына сенді. Оның қызметі Пакистан әскерінің азаматтық бақылауда тұрақталғанын қамтамасыз етті. Ол әрекеттегі кезінде қайтыс болған төрт қарулы күштер бастығының бірі, ал қалғандары – 1975 жылы адмирал Хасан Хафиз Ахмед, 1988 жылы генерал Мұхаммед Зия-ұл-Хак және 2002 жылы әуе маршалы Мушаф Али Мир.
General Asif Nawaz Janjua NI(M), HI(M), SBt, psc, (Urdu: آصف نواز جنجوعہ ; 3 January 1937 – 8 January 1993) was a senior officer of the Pakistan Army who served as the fourth chief of army staff from 16 August 1991 until his death from arsenic poisoning. His family commissioned a private test on hair from his brush, which was conducted in the United States. The test registered high levels of arsenic. As a result, his body was exhumed, and an autopsy was conducted by French, British, and American doctors. The cause of death was determined to be a heart attack, which can also be caused by exposure to low or mild levels of arsenic. Benazir Bhutto also believed he was murdered by political opponents, namely Nawaz Sharif. His tenure is regarded as having stabilised the civilian control of the Pakistani military. He is one of the four armed forces chiefs who had died while in active service, the others being Admiral Hasan Hafeez Ahmed in 1975, General Muhammad Zia ul Haq in 1988, and Air Chief Marshal Mushaf Ali Mir in 2002.
Ерте өмір, Үнді-Пакистан соғыстары (1965-1971) аралығында
Асиф Наваз Джанжуа 1937 жылғы 31 қаңтарда Пәкістанның Пәнджаб провинциясының Джелум ауданындағы Чакри Раджган деген шағын ауылда, пәнджабтық Джанжуа Раджпут тайпасында дүниеге келген. Ол әскери отбасында өскен, оның әкесі Раджа Абдул Ғафур Хан британдық Үнді армиясында офицер болып қызмет еткен және майор шенімен зейнетке шыққан. Ол Равалпиндидегі Мурри жолындағы Сент-Мэри Кембридж мектебінде білім алған. Ол жерде өмір мен адамгершілік құндылықтарын үйреткен екі ирланд ұстазы – отец Фрэнсис және Мэй Фланаган, оның тәрбиесіне және болашақ мансабына зор әсер еткен. Мектепті бітіргеннен кейін 1954 жылы Пәкістан Әскери академиясына түсіп, Ұлыбританиядағы Сандхерсттегі Корольдік әскери академияға оқуға қабылданған аз ғана курсанттың бірі болды. Әскери дайындығын аяқтағаннан кейін 1957 жылы академияны бітіріп, академия комендантынан "Құрмет қылышын" алды. 1965 жылы капитан Наваз солтүстік майданда Үндістанмен екінші соғыста қатысты. 1970-1971 жылдары майор Джанжуа Шығыс Пәкістандағы 111-ші жаяу әскер бригадасында бригада командирі болып қызмет етті. 1971 жылы Үндістанмен үшінші соғыстан кейін майор Джанжуа әскери қызметін жалғастырып, Кветтадағы Командалық және штабтық колледжді бітірді, онда оқуында өте жақсы нәтижелер көрсетті. 1976-1977 жылдары полковник Джанжуа Ұлттық қорғаныс университетінде оқып, соғыс ғылымдары бойынша магистр дәрежесін алды. Әскери қызметтегі ең жоғары шенді офицер генерал-лейтенант Джанжуаның ұсынысын бұрынғы Бірлескен бас штабтар төрағасы генерал Рахимуддин Хан берген, ал екінші ең жоғары шенді офицер генерал-лейтенант Шамим Алам Бірлескен бас штабтар комитетінің төрағасы болып тағайындалды. Генерал-лейтенант Джанжуаның төрт жұлдыздық шеніне президент Ғұлам Исхақ Хан 1991 жылғы 11 маусымда бекітті. Оның армияға басшылық етуі АҚШ-тың елдің құпия атомдық бағдарламасына күдікпен қарауына байланысты әскери эмбарго салған кезде болды. Отбасы бұрынғы танымал пакистандықтардың күдіспен туған өліміне байланысты алаңдаушылық білдірген. Сондай-ақ, сол кездегі Премьер-министр Наваз Шариф пен Армия Басшысы арасында, әсіресе Карачиде жүргізіліп жатқан контртеррористік операцияларға қатысты пікір келіспеушіліктер болған. Наваздан кейін Армия Басшысы болып генерал Абдул Вахид Какар тағайындалды.
Asif Nawaz Janjua was born in a small village, called Chakri Rajgan, which is located in the Jhelum District in Punjab in Pakistan into a Punjabi Janjua Rajput clan, on 31 January 1937. He was a military brat and his father, Raja Abdul Ghafoor Khan, had served as an officer in the British Indian Army, retiring at the rank of Major. He was educated at the St Mary's Cambridge School in Murree Road in Rawalpindi. Two Irish teachers there who taught him the value of life and humanity, Father Francis and May Flanagan, had significant influence on his upbringing and future career. After his matriculation, he went to join the Pakistan Military Academy in 1954, and was one of very few cadets to be selected to attend the Royal Military Academy at Sandhurst in the United Kingdom. After completing his initial military training, he passed out from the academy in 1957 and was conferred the Sword of Honour by the academy's commandant. In 1965, Captain Nawaz saw action in the second war with India in 1965 on the northern front. In 1970–71, Major Janjua was stationed with the Eastern Command in East Pakistan, serving as a brigade major in the 111th Infantry Brigade. After the third war with India in 1971, Major Janjua continued his military service and graduated from the Command and Staff College in Quetta, where he excelled in his studies. In 1976–77, Col. Janjua attended the National Defence University where he attained his MSc in War Studies. The senior most military officer in the military, Lt Gen. Janjua's recommendation came from the former Chairman joint chiefs Gen. Rahimuddin Khan when the second most senior military officer, Lt Gen. Shamim Alam was eventually elevated as the Chairman Joint Chiefs of Staff Committee. Lt Gen. Janjua was confirmed to this four star promotion by President Ghulam Ishaq Khan on 11 June 1991. His command over the army came when the military embargo had been placed by the United States due to the suspicion about his country's clandestine atomic bomb program. The family had demonstrated suspicion due to previous mysterious deaths among prominent Pakistanis. There had also been reports of differences between then Prime Minister Nawaz Sharif and the Army Chief, especially with regard to the counterinsurgency operations that were being conducted in Karachi. Nawaz was succeeded by General Abdul Waheed Kakar as the next Army Chief.
Мұра
Бұрынғы премьер-министр Беназир Бхутто сол кезде Асиф Навазды «нағыз кәсіби сарбаз» деп сипаттады және ол «сөз бергенін орындады – ол армияны саясатқа араластырмады» деп қосты. Көптеген алдыңғыларынан өзгеше, Асиф Наваз сыбайлас жемқорлыққа бой алған жоқ және зейнетке шыққаннан кейін қалай демалатыны туралы жиі айтатын, ал басқа генералдар саясатқа белсенді түрде араласатын.
Former Prime Minister Benazir Bhutto, then described Asif Nawaz as "a true professional soldier," and further stated that "he did what he said he would do – he kept the army out of politics." Unlike many of his predecessors, Asif Nawaz was incorruptible and often talked of how he would relax when he retired, unlike other generals who plunged into politics.